Faun, shpirt vendës me këmbë dhie i tokës së egër pyjore

Fauni është shpirt i traditës romake.

Shpirt pylli me këmbë dhie, të cilit i shkon pas tmerri panik. Si shpirt vendi i pyllit të egër, Fauni mishëron tmerrin e papritur dhe pjellorinë fshatare. Ky vështrim i përgjithshëm i rendit Faunët si shpirtrat e pyllit romak dhe i vendos ata brenda traditës ku përmenden.

ShpirtRoma

Faun

Faunët janë shpirtrat e pyllit, të kullotës dhe të arave në Romë, me këmbë dhie, kundërpjesa latine e satirëve grekë. Si shpirtra vendi të pyllnajës së pazbutur, ata lidhen me pjellorinë, me egërsinë dhe me tmerrin e papritur e panik të vetmisë.

Ata lindën si shumësim në numrin shumës i një perëndie të vetme, Faunus, në analogji me panët e vegjël në shoqërinë e Panit grek. Fauni në njëjës është pra shpirti i veçantë i pyllit i kësaj klase, jo vetë perëndia.

Me një vështrim: Faun

Tipi: Shpirtra pylli, kullote dhe arash me këmbë dhie, shpirtra vendi të egërsisë
Prejardhja: Latiumi dhe Italia romake
Tekstet: letërsia romake nga shekulli 3 dhe 2 para erës sonë, Vergili, Ovidi
Periudha: antikiteti
Pamja: qenie e përzier gjysmë njeri, gjysmë dhi, me brirë dhe bisht

Hapësira e origjinës dhe burimet

Zeitraum der Texte

I dëshmuar mirë në letërsinë romake nga shekulli 3 dhe 2 para erës sonë; poezia klasike nga Vergili deri te Ovidi e ruan këtë figurë.

Verbreitungsraum

Latiumi dhe Italia romake; si motiv figurativ fauni u përhap në gjithë perandorinë.

Quellenlage

Mirë: poezia romake, para së gjithash Vergili dhe Ovidi, si edhe një trashëgimi e pasur figurative.

Emri dhe variantet

Latinisht: Fauni, shumësimi në numrin shumës i një perëndie të vetme, Faunus, i formuar në analogji me panët e vegjël në shoqërinë e Panit grek. Emri i kësaj klase shpirtrash rrjedh pra drejtpërdrejt nga perëndia prej së cilës ajo e ka prejardhjen.

Pamja dhe sjellja

Pamja

Faunët paraqiteshin me brirë dhe me këmbët e leshta të një dhie, si dhe me torsin e një burri, në ikonografinë klasike shpesh me fyellin e Panit, me rrush ose me shkopin e bariut. E rëndësishme është dallimi: fauni romak ka këmbë dhie dhe përfaqëson pjellorinë, kurse satiri grek mban shpesh veshë kali ose gomari dhe përfaqëson më fort shthurjen; shkrirja e tyre është një përafrim i mëvonshëm.

Veprimi

Si shpirtra vendi, faunët banojnë në korije, në lëndina dhe në breza të vetmuar pylli. Simbolikisht ata përfaqësojnë pjellorinë, lidhjen me natyrën dhe fuqinë e dyzuar e të egër të peizazhit të paprekur. Atyre u atribuohet tmerri i papritur që i kap shtegtarët në egërsi, motivi latin i tmerrit panik, i marrë nga Pani grek.

Profil: Faun

Aspektet më të rëndësishme të shpirtrave pyjorë romakë në një vështrim.

Kulturkontext

Shpirtra vendorë të pyllit të pazbutur të Romës, formim në shumës i perëndisë Faunus; romakët e shkolluar, të prirur nga helenizmi, i lidhën ata me satirët grekë.

Bezogen auf

Barinj, bujq dhe udhëtarë në pyll e në natyrën e egër, të cilët i takojnë Faunët në korije, në lëndina dhe në brezare pyjore të vetmuara.

Darstellung

Qenie të përziera gjysmë njeri, gjysmë dhi, me brirë dhe bisht; në ikonografinë klasike shpesh me fyell pani, rrush ose shkop bariu.

Wirkungsbereich

Pjelloria dhe natyra e egër, si edhe tmerri i papritur panik që i zë udhëtarët në vetminë e pyllit.

Umgang

Pa kult shtetëror të veçantë: nderimi kalonte përmes Faunusit, me festat Faunalia dhe Lupercalia; në fshat i shtoheshin dhurata rustike dhe valle.

Abgrenzung

Satiri grek si homologu më i afërt, por i pavarur, si edhe Pani me Panët e vegjël dhe Silenosi më i moshuar, i dhënë pas verës.

Nga perëndia Faunus te turma e Faunëve

Faunët janë shumëzimi në numrin shumës i zotit të vetëm Faunus, në analogji me Panët e vegjël në përcjelljen e Panit grek. Ata quhen shpirtra vendi të pyllit të papunuar, banorë të atij peizazhi që bujku romak nuk e kishte vënë nën parmendë.

Romakët e shkolluar, të prirur nga helenizimi, i lidhën Faunët e tyre me Satirët grekë, ndjekësit e egër të Dionisit, edhe pse të dyja figurat kishin në fillim prejardhje të ndryshme. Barazimi i sotëm i zakonshëm mes Faunit dhe Satirit është pra rezultat i një përafrimi letrar, jo pikënisja e përbashkët e të dyja traditave.

Rezeption und Abgrenzung

Fauni dhe Satiri mbeten deri sot motive të qëndrueshme në art, letërsi dhe fantazi, dukshëm në filmin Pans Labyrinth të Guillermo del Toros nga viti 2006 dhe në Narnian e C. S. Lewis si Fauni miqësor Zoti Tumnus.

Nga këndvështrimi i shkencës së feve, Fauni është shpirt natyre dhe genius loci i pyllit, një formim kolektiv në shumës i një hyjnie pyjore. Dy sqarime kanë rëndësi: Fauni dhe Satiri nuk janë e njëjta gjë, ata u përafruan më vonë dhe dallojnë për nga prejardhja, pamja dhe kuptimi. Po ashtu Fauni si klasë shpirtrash duhet ndarë nga zoti Faunus, prej të cilit vetëm rrjedh.

Qetësimi i shpirtrave pyjorë

Faunët nuk kishin kult shtetëror të veçantë; nderimi kalonte përmes zotit Faunus, me festat Faunalia dhe Lupercalia. Në praktikën fshatare, dhuratat rustike dhe vallet i shërbenin qetësimit të shpirtrave të pyllit. Kundër tmerrit panik të vetmisë pyjore, tingulli i kambanave vlente si shenjë mbrojtëse, ndërsa një shenjë mbrojtëse e mbajtur me vete e shoqëronte marrëdhënien me shpirtrat e natyrës së egër.

Faun, satir, Pan: farefisnia

Fauni i përgjigjet Satirit grek, homologut më të afërt, por të pavarur, Panit grek dhe Panëve të vegjël, si edhe Silenosit, tipit më të vjetër e të dhënë pas verës të satirit. Brenda traditës romake më pranë tij qëndrojnë zoti Faunus, prej të cilit rrjedhin Faunët, dhe zoti i pyllit Silvanus.

Pyetje të shpeshta për Faunin

A janë Fauni dhe Satiri e njëjta gjë?

Jo. Ata u përafruan më vonë, por dallojnë për nga prejardhja, pamja dhe kuptimi: Fauni është romak dhe përfaqëson pjellorinë, Satiri është grek dhe lidhet më fort me shthurjen.

A kanë Faunët këmbë dhie apo kali?

Këmbë dhie dhe brirë. Tiparet e kalit ose të gomarit i takojnë më shumë Satirit grek.

Nga çfarë kihet frikë?

Nga tmerri panik që i zë udhëtarët në vetminë e pyllit; ai u atribuohej Faunëve si shpirtra vendi të natyrës së egër.

Lidhje për më tepër

Lidhje të brendshme të rekomanduara:

Roma – të gjitha qeniet e hapësirës kulturore romake
Faunus – zoti prej të cilit rrjedhin Faunët
Satiri, Pani – homologët grekë
Amuleti, Kambanat, Tymosja – mjete mbrojtëse të trashëguara
Busulla e mbrojtjes – mjetet mbrojtëse në një vështrim

Literatura (zgjedhje)

Weitere Standardwerke im Literaturverzeichnis.

Si shpirtra pyjorë romakë, Faunët përfaqësojnë anën e egër të Latiumit: shpirtra natyre me këmbë dhie, që dhurojnë pjellori dhe njëkohësisht mund t’u fusin udhëtarëve tmerrin panik të vetmisë.

Klasifikim & Mbrojtje

IINIVELI

Busulla e Mbrojtjes e klasifikon këtë qenie në nivelin e ndikimit II – Ndikim i ndjeshëm.

Kundër ndikimit të tij, tradita ndërkulturore përmend këto mjete mbrojtëse:

Krahaso në Busullën e Mbrojtjes →