Ο Γιαμαράτζα είναι θεός της ινδουιστικής παράδοσης.
Βασιλιάς των Νεκρών, πρώτος θνητός που βρήκε τον δρόμο προς το επέκεινα και έγινε κριτής των αποθανόντων. Ο Γιαμαράτζα, γνωστός επίσης ως Γιάμα ή Ντάρμαραντζα (ο κριτής της αρετής), κυβερνά το βασίλειο των νεκρών όχι ως αιώνιος τόπος τιμωρίας, αλλά ως σταθμός μετάβασης στον κύκλο της αναγέννησης.
Τηρεί το αδέκαστο βιβλίο των πράξεων, ένα καθρέφτη του Κάρμα, και αποφασίζει ποια ζωή θα λάβει μια ψυχή στη συνέχεια. Με το λάσο του συλλαμβάνει εκείνους των οποίων ήρθε η ώρα, και με το ραβδί του διαφυλάσσει την τάξη μεταξύ ζωής και θανάτου.
Τύπος: Θεότητα των νεκρών, άρχοντας και κριτής του επέκεινα
Πάνθεον: Ινδουισμός (από τη Βέδα ως την Πουράνα)
Λειτουργία: Άρχοντας του βασιλείου των νεκρών Γιαμαλόκα, κριτής μετά θάνατον, φύλακας του Κάρμα
Κύρια χαρακτηριστικά: Πάσα (λάσο/θηλιά), Ντάντα (ραβδί δικαιοσύνης), Βιβλίο των Πράξεων (Τσιτραγκούπτα), υδρόβουβαλος
Κύριοι τόποι λατρείας: Γιαμουνότρι (πηγή του Γιαμούνα), Ταμίλ Νάντου (Σιρκάλι), Νότια και Δυτική Ινδία
Βουδιστική υιοθέτηση: Γιάμα Ντάρμαραντζα (Θιβέτ), Ένμα (Ιαπωνία)
Η παράδοση για τον Γιαμαράτζα εκτείνεται από τη Ριγκβέδα (περ. 1500–1200 π.Χ., ύμνος 10.14) έως τις μέρες μας. Οι πιο λεπτομερείς αναπαραστάσεις απαντώνται στη Garuda-Purana (πιθανώς 9ος–10ος αιώνας μ.Χ.), η οποία περιέχει κεντρικές διδασκαλίες για την εσχατολογία και το δικαστήριο του Κάρμα.
Στην Katha-Upanishad (πιθανώς 6ος–5ος αιώνας π.Χ.) ο Γιαμαράτζα διδάσκει τον νεαρό Νατσικέτα στα μυστήρια της αθανασίας και του θανάτου. Το Mahabharata και η Manusmriti τον επικαλούνται τακτικά· σε νεότερα κείμενα (Bhagavata-Purana, Brahma-Purana) ο ρόλος του παραμένει κεντρικός.
Ο Γιαμαράτζα λατρεύεται σε ολόκληρη την ινδική υποήπειρο από Βορρά έως Νότο, με επίκεντρο τη Νότια και Δυτική Ινδία (Καρνάτακα, Ταμίλ Νάντου, Μαχαράστρα), όπου υπάρχουν παραδοσιακοί ναοί. Η λατρεία του εξαπλώνεται με την ινδουιστική διασπορά σε Νοτιοανατολική Ασία, στην Καραϊβική (Τρινιντάντ, Μαυρίκιος) και στον δυτικό κόσμο.
Στον Βουδισμό τιμάται ως Γιάμα Ντάρμαραντζα στο Θιβέτ και στο Μπάρντο Θέντολ (Θιβετανικό Βιβλίο των Νεκρών)· στην ιαπωνική παράδοση εμφανίζεται ως Ένμα στον Βουδισμό και τη λαϊκή παράδοση.
Κεντρικές πηγές είναι η Ριγκβέδα (ύμνος 10.14), η Atharvaveda, η Katha-Upanishad, το Mahabharata (ιδιαίτερα στο Bhishma-Parva), η Garuda-Purana, η Brahma-Purana, η Bhagavata-Purana και η Manusmriti. Ταντρικές και τελετουργικές πηγές συμπληρώνονται από τις Pinda-Sutras και τα ταφικά Βεντάνγκα. Δευτερεύοντα επιστημονικά σχόλια προέρχονται από τον Άντι Σανκάρα και άλλες σχολές Βεντάντα.
Σανσκριτικά: Γιάμα (यम), κυριολεκτικά «χαλινός» ή «αυτός που χαλιναγωγεί», δηλώνει αρχικά τον χαλινό των ίππων, αργότερα τον έλεγχο και την τάξη. Γιαμαράτζα (यमराज) σημαίνει «Βασιλιάς Γιάμα». Ντάρμαραντζα (धर्मराज) «Βασιλιάς της Αρετής» ή «Κριτής», συνηθισμένο επώνυμο. Άλλα επώνυμα: Μρίτγιου (Θάνατος), Αντάκα (ο Τερματιστής), Σαμβάρτακα (ο Συγκεντρωτής), Κριτάντα (ο Αποφασίζων).
Συναφείς ονομασίες: Γιαμαλόκα (το βασίλειο του Γιάμα), Γιαμαλόκα-πάτι (Κύριος του Γιαμαλόκα), Πίτρα-πάτι (Κύριος των Προγόνων). Σημαντική οικογένεια: γιος του Σούρια (Ήλιος) και της Σαράνγιου (θεότητα του υδρατμού), δίδυμος αδελφός της Γιάμι (πρώτη θνητή γυναίκα και θεά του ποταμού Γιαμούνα).
Ο Γιαμαράτζα απεικονίζεται συνήθως σκουροπράσινος ή σκουροκόκκινος, σπανιότερα μαύρος. Φορά κόκκινη ή χρυσή ρόμπα, τουρμπάνι ή κορώνα και σκουλαρίκια.
Στα χέρια κρατά το χαρακτηριστικό λάσο του Πάσα, τη θηλιά με την οποία συλλαμβάνει τις ψυχές των νεκρών, καθώς και τον Ντάντα, ένα ραβδί ή ρόπαλο, σύμβολο της δικαστικής του εξουσίας.
Το όχημά του είναι ο Μαχίσα, ο υδρόβουβαλος, μαύρος ή αιματόχρωμος. Στο πλάι του κάθεται ο γραφέας του Τσιτραγκούπτα, ο οποίος τηρεί το αλάνθαστο βιβλίο των πράξεων, στο οποίο καταχωρείται κάθε πράξη κάθε όντος.
Ο Γιαμαράτζα δεν είναι η ενσάρκωση του θανάτου αυτού καθεαυτού – αυτός είναι ο Μρίτγιου ή ο Κάλα (ο Χρόνος) –, αλλά ο διαχειριστής και κριτής του επέκεινα. Σε αντίθεση με μια δυτική κόλαση, το Γιαμαλόκα, το βασίλειό του, δεν είναι τόπος αιώνιας τιμωρίας.
Κάθε ψυχή αποδίδει λόγο μετά τον θάνατο ενώπιόν του: ο Τσιτραγκούπτα διαβάζει από το βιβλίο του, ο Γιαμαράτζα αναγνωρίζει το Κάρμα και αποφασίζει σε ποια μορφή και σε ποια ζωή θα αναγεννηθεί η ψυχή.
Οι ενάρετες ψυχές βρίσκουν γρήγορα την επόμενη ύπαρξή τους· ψυχές με βαρύ Κάρμα υφίστανται διαδικασίες κάθαρσης. Ο ίδιος ο Γιαμαράτζα είναι αδέκαστος, καμία προσφορά, καμία παράκληση δεν μπορεί να αλλάξει την απόφασή του.
Τα σημαντικότερα στοιχεία για τον Γιαμαράτζα με μια ματιά. Ο πίνακας συνοψίζει προέλευση, λειτουργία, εμφάνιση, λατρεία, σύμβολα και παραλληλισμούς.
Γιος του Σούρια (του Θεού Ήλιου) και της Σαράνγιου. Ως ο πρώτος άνθρωπος που πέθανε, βρήκε μόνος τον δρόμο προς το επέκεινα, εγκαθίδρυσε εκεί μια τάξη και έγινε έτσι ο αιώνιος άρχοντας του βασιλείου των νεκρών. Στο Mahabharata η πατρότητά του μοιράζεται εν μέρει με τον Γιουντίσθιρα, τον νεότερο αδελφό Πανδάβα.
Άρχοντας του βασιλείου των νεκρών Γιαμαλόκα, αδέκαστος κριτής μετά θάνατον, αποφασίζων για Κάρμα και αναγέννηση, φύλακας της κοσμικής τάξης (Ντάρμα), οδηγός ψυχών στη διαδικασία του θανάτου.
Θεόβασιλιάς σκουροπράσινος ή σκουροκόκκινος, με τουρμπάνι ή κορώνα, ενδεδυμένος με ρόμπα, κρατώντας Πάσα (θηλιά) και Ντάντα (ραβδί), καβαλώντας έναν μαύρο ή αιματόχρωμο υδρόβουβαλο, συνοδευόμενος από τον Τσιτραγκούπτα, τον γραφέα.
Κύριοι τόποι λατρείας στο Γιαμουνότρι (πηγή του Γιαμούνα, Ουτταράνχαντ), Ταμίλ Νάντου (ναός ναός Σιρκάλι), καθώς και στη Νότια και Δυτική Ινδία. Λατρεία στις τελετές συνοδείας ετοιμοθάνατων μέσω Γιάμα-Μάντρας, προσευχών κατά τον θάνατο ενός μέλους της οικογένειας.
Πίντα (προσφορά τροφής για τους νεκρούς) προσφέρεται στο όνομα του Γιάμα για να ζητηθεί η ευλογία του για το ταξίδι στο επέκεινα. Η εορτή Μπάι Ντουτζ (εορτή αδελφών και αδελφών, κατά την περίοδο του Ντιβάλι) γιορτάζει την αξιομνημόνευτη αγκαλιά μεταξύ του Γιάμα και της δίδυμης αδελφής του Γιάμι.
Άδης και Πλούτων (Ελλάδα/Ρώμη, άρχοντες του κάτω κόσμου), Άνουβις και Όσιρις (Αίγυπτος, ζύγισμα ψυχής, απονομή δικαιοσύνης), Ερεσχιγκάλ (Μεσοποταμία, κυρία του κάτω κόσμου), Χελ (Γερμανικός κόσμος, κόρη του Λόκι, κυρία του Χέλχαϊμ), Μικτλαντεκουτλί (Αζτέκοι, θεός του βασιλείου των νεκρών). Η λειτουργία του Καθρέφτη-Κάρμα μοιράζεται κυρίως με τον Άνουβι και την αιγυπτιακή ζύγιση της καρδιάς.
Ο Γιαμαράτζα είναι λιγότερο παρών στην καθημερινή ινδουιστική λατρεία σε σχέση με τους μεγάλους κύριους θεούς όπως ο Σίβα ή ο Βισνού, ωστόσο σε κρίσιμα γεγονότα ζωής, ιδιαίτερα κατά τον θάνατο, επικαλείται.
Σε σοβαρή ασθένεια ή αμέσως πριν τον θάνατο απαγγέλλονται Γιάμα-Μάντρας, για παράδειγμα από τη Yajnavalkya Smriti: «Om Yamaaya Namah» (Υπόκλιση ενώπιον του Γιάμα). Αυτές οι προσευχές αποσκοπούν στη φύλαξη της ψυχής και στην αίτηση προς τον Γιάμα για ήπια εκτέλεση.
Μετά τον θάνατο ενός μέλους της οικογένειας τελείται η τελετή Πίντα–: ρυζόπιτες ή σιταρόπιτες προσφέρονται στο όνομα του αποθανόντος με επίκλησηεπίκληση του Γιάμα, ώστε να οδηγήσει με ασφάλεια την ψυχή στην επόμενη ζωή.
Η εορτή Μπάι Ντουτζ, που εορτάζεται τη δεύτερη ημέρα μετά το Ντιβάλι, θυμίζει μια συνάντηση μεταξύ του Γιάμα και της δίδυμης αδελφής του Γιάμι, κατά την οποία αγκαλιάστηκαν και ο Γιάμα υποσχέθηκε ότι κανένας αδελφός δεν θα πεθάνει από τη Γιάμι.
Στο Μπάι Ντουτζ οι αδελφές τοποθετούν μια ευλογία στο μέτωπο των αδελφών τους, για να τους θέσουν υπό την προστασία του Γιάμα. Πολυάριθμα επίθετα και μικρά ονόματα οικογενειών προέρχονται ή περιέχουν το όνομα Γιάμα (όπως Γιαμούνα για γυναίκες, σε ανάμνηση της αδελφής).
Περαιτέρω βασικά έργα στο κατάλογο βιβλιογραφίας.
Ο Γιαμαράτζα (Σανσκριτικά Yama-rāja, Βασιλιάς Γιάμα) είναι ο ινδουιστικός θεός του θανάτου και κριτής των νεκρών. Είναι ο πρώτος θνητός που πέθανε και άρα ο πρώτος που βρήκε τον δρόμο προς το επέκεινα.
Ο Γιάμα κυβερνά τον κόσμο των νεκρών (Γιαμαλόκα) και τηρεί το Βιβλίο του Θανάτου (Yamadharma), στο οποίο καταγράφονται όλες οι πράξεις κάθε ανθρώπου. Απεικονίζεται συνήθως με πράσινο ή σκουρομπλε δέρμα, καβαλά σε μαύρο βουβάλι, κρατώντας ραβδί (Yamadanda) και θηλιά (για τη σύλληψη ψυχών).
Ο Γιάμα και ο Γιαμαράτζα είναι στην ουσία η ίδια μορφή – το όνομα Γιάμα είναι η παλαιότερη, βεδική ονομασία (Ριγκβέδα 10,14), ενώ Γιαμαράτζα (Βασιλιάς Γιάμα) είναι η μεταγενέστερη, πιο τιμητική μορφή.
Στην ινδουιστική θεολογία ο Γιάμα είναι ταυτόχρονα: πρωτότοκος άνθρωπος, πρώτος θνητός, κοσμικός κριτής και ένας από τους οκτώ φύλακες του κόσμου (Λοκαπάλα) – φύλακας της νότιας κατεύθυνσης. Στον Βουδισμό ο Γιάμα γίνεται ο κύριος του έκτου βασιλείου της κόλασης (Νάρακα) και έχει παρόμοια λειτουργία κριτή. Στην Ιαπωνία τιμάται ως Ένμα-Ō.
Ενάντια στην επίδρασή του, η διαπολιτισμική παράδοση αναφέρει αυτά τα μέσα προστασίας:
Συνιστώμενα μέσα προστασίας
Το απλούστερο μέσο προστασίας αυτής της συλλογής: 41 στρώσεις από καθαρό χρυσό 999, πλατίνα, ασήμι και πυρίτιο, κατασκευασμένο στη Ρούλα της Θουριγγίας. Δεν χρειάζεται ενεργοποίηση, δεν είναι δεσμευμένο σε κανένα πρόσωπο και δρα σε ακτίνα περίπου 50 μέτρων, ακόμη και χωρίς να φοριέται.
Αγορά του προστατευτικού μενταγιόνΤο προστατευτικό μενταγιόν αναλυτικά
Σχετικά όντα

Ο Upiór, ο αιμοβόρος νεκροζωντανός των Σλάβων και γλωσσική ρίζα του βρικόλακα. Προέλευση, το μοτί...

Τσουρέλ, το εκδικητικό γυναικείο πνεύμα της Νότιας Ασίας. Προέλευση από τον ακάθαρτο θάνατο, τα σ...

Ο Στρίμπογκ είναι ο σλαβικός θεός του ανέμου, των θυελλών και των αέρων. Παππούς των ανέμων στο Τ...

Μάερο, οι άγριοι, τριχωτοί άνθρωποι του δάσους των Μαορί. Προέλευση, τα μακριά νύχια και η ταξινό...

Κελ Εσσούφ, τα πνεύματα των Τουαρέγκ της ερημιάς και της μοναξιάς. Προέλευση, η θεραπευτική τελετ...

Ο Τανγκαρόα είναι στη θρησκεία των Μαορί ο θεός της θάλασσας και των ψαριών. Θρησκειολογική ταξιν...