کاچینا، یاریدەدەرانی ڕۆحی، ڕۆحی باپیران و هێنەری باران لە دینی پوئێبلۆ

کاچینا دەستەیەکی سەرەکییە لە دینی پوئێبلۆدا. بەتایبەتی لەلایەن هۆپییەکان (ئاریزۆنا) و زوونییەکان (نیۆمێکسیکۆ) بە تیۆرێکی ڕێوڕەسمی گەشەسەندوو دادەنرێن؛ گەلانی تری پوئێبلۆ (ئاکۆما، لاگونا، پوئێبلۆکانی تێوا) دەستەی ڕۆحی خۆیان هەیە، هەندێکجار جیاواز.

لە ڕوانگەی زانستی-ئایینییەوە، کاچینا سەر بە دەستەی گشتی یاریدەدەرانی ڕۆحین، بوونەوەرانێک کە لە نێوان بنەما بەرزترین بونیادی بەدیهێنان (بڕوانە Spider Grandmother) و مرۆڤ ناوبژیوانی دەکەن. لە ڕوانگەی پێکهاتەیی هاوشێوەن لەگەڵ کامیی ژاپۆنی، ییدامی بودایی-تیبەتی، پیرۆزانی کاسۆلیکی و ئۆریشاکانی ئافرۆ-بەرازیلی.

کاچینا خواوەند نییە بەو واتایەی مۆنۆتێئیزمی توند، بەڵکو زیاتر بوونەوەری ناوبژیوانی نۆمینۆزن کە لە ئامادەبووني ڕێوڕەسمی بەڕاستی ئامادە دەبن کاتێک سەماکانی ماسک ئەنجام دەدرێن.

خاڵی گرنگی تیۆلۆژی تیۆری کاچینا، فیکری دەرکەوتنە: کاتێک پیاوێکی هۆپی ماسکی کاچینا دەکاتەبەر و لە چوارچێوەی ڕێوڕەسمی سەما دەکات، ئەو ئەکتەرێکی کاچینا نییە، بەڵکو کاچینا خۆی لەناوی ئامادە دەبێت.

ئەم تیۆلۆژیای ئامادەبوونە لەلایەن تیۆلۆژیناسی هۆپی ئیمۆری سێکاکواپتێوا و توێژەری هۆپی باربارا تێدلۆک بەشێوەیەکی سیستماتیک وەسفکراوە.

جیاکردنەوەیەکی تیۆلۆژی گرنگ، جیاکردنەوەی توندی ڕەگەزی لە تیۆری کاچینادایە: ئینیسیاسیۆنی نێرینەی هۆپی نهێنییەکانی کاچینا لەخۆ دەگرێت (کە ماسکەکان لەلایەن پیاوانەوە دەکرێنە بەر)؛ ئینیسیاسیۆنی مێینەی هۆپی کۆمەڵێکی تری نهێنی لەخۆ دەگرێت (بەتایبەتی پەیوەندی لەگەڵ Spider Grandmother و کۆمەڵگا نهێنییەکانی ئافرەتان).

ئەم ئایینە جیاکراوی ڕەگەزییە بۆ میسیۆنی سپانی زۆر بەئاستەم بووە تێبگات، چونکە هیچ پێکهاتەیەکی هاوشێوەی نەبووە لە تیۆری کاسۆلیکیدا. میسیۆنێرانی سپانی سەدەی ١٧ بەشێکی دینی پوئێبلۆیان وەک پەرستنی ددان لێکدانەوە کرد و کەوتنە ناو یاخیبووی گەورەی پوئێبلۆ لە ١٦٨٠، کە بەهۆی چەوسانەوەی سپانی بۆ ئایینی کاچینا بەشێکی هۆکار بوو.

وشەی هۆپی katsina وشە بە وشە مانای ئامادەبوونی ڕوحی ڕێزلێنراو یان بەیانی پیرۆز دەگەیەنێت. مێژووی زمانەوانییەوە بەڕوونی ڕوون نەکراوەتەوە؛ ڕەچەڵەکێکی ڕوونتر پەیوەستی دەکات بە ڕەگی ka- (پیرۆز) و tsina (شوێن، ئامادەبووی).

نووسینی ئینگلیزی بەڵاوبوو Kachina، کە لە سەدەی ١٩ بەهۆی بڵاوبووی گەمژووەکانی کاچینا (وێنۆچکە بچووکی داری وێنایی کاچینا) لەناو کۆمەڵگای کۆکردنەوەی ئەمریکی-ئانگلۆساکسۆن بەکاردەهات، شێوازێکی سادەکراوەی نووسینی ڕاستی هۆپیی katsinaیە.

کۆنسیلی هۆزی هۆپی لە دەیەی ١٩٨٠وە بەردەوام داواکاری گەڕانەوە بۆ نووسینی ڕاست کردووە؛ لە قسەکردنی زانستیدا ئێستا katsina نووسینی ستانداردە.

لای زوونییەکان دەستەی بوونەوەری هاوشێوە بەناوی koko یان kokko ناودرێت؛ تیۆری ماسکی زوونی لە ڕوانگەی پێکهاتەییەوە خزمی تیۆری هۆپییە، بەڵام لە وردەکارییەکاندا سەربەخۆیە. لە پوئێبلۆکانی کێرێسان، بوونەوەرانی ماسکاوی بەناوی shiwanna ناودرێن، کە وشە بە وشە مانای بوونەوەری هەور دەگەیەنێت و کارکردنی تایبەتی هێنانی بارانی ئەم دەستەیە دەخەمڵێنێت.

لە نەریتی هۆپی، بەپێی ژماردن، لە نێوان ٢٥٠ تا ٤٠٠ کاچینای جیاواز هەن. ئەوان بۆ چەند پۆلی سەرەکی دابەش کراون. چیف کاچینا (Chief Kachina) کەسایەتییە سەرەکییەکانن، لەوانە ئیۆتۆتۆ (Eototo) (سەرۆکی کاچیناکان، جۆرێک لە کاچینای پایەبەرز)، ئاهۆلی (Aholi) (هاوڕێی ئەو)، سۆتوکنانگ (Sotuknang) (کاچینای بەدیهێنەر) و ماساو (Massaw) (کاچینای زەوی و مردووان، ئەوەی هۆپییەکانی پاش گەیشتن بە جیهانی چوارەم پێشوازی لێکرد).

پۆلی دووەم مۆنگ کاچینا (Mong Kachina)ن، وەسفکراو بە هاوڕێی پیر و ڕێزدار، کە لە ئایینەکانی سەرەکیدا وەک ئاڕاستەکار و مامۆستا دەردەکەون. پۆلی سێیەم ووویا کاچینا (Wuya Kachina)ن، کاچیناکانی تایبەت بە هۆز کە هەریەکەیان تەنها لەلایەن هۆزێکی دیاریکراوی هۆپییەوە دەپاڕێنرێن.

پۆلی چوارەم ویپەر کاچینا (Whipper Kachina)ن، بوونەوەرانی ڕۆحی سزادەر (هو، ووووویۆم، تونگووپ)، کە منداڵانی هۆپی کە سەرنجیان نییە یا ڕێزیان نەگرتووە بە قامچی یوکا سزا دەدەن.

پۆلی پێنجەم کلاون کاچینا (Clown Kachina)ن، بوونەوەرانی ڕۆحی گاڵتەجاڕ و ڕەشبینانە (بەتایبەت کۆشاری (Koshare) و کۆیمشی (Koyemshi))، کە لە بەشی پشوودانی ئایینەکانی سەرەکیدا دەردەکەون و بە کارە گاڵتەجاڕییەکانیانەوە هەڵسوکەوتی کۆمەڵگا ڕاست دەکەنەوە. ئەم کلاونانە فەرمانی پەرورش-کۆمەلایەتی گرنگیان هەیە و لە بەرهەمە ئیتنۆلۆژیاییەکاندا سەرنجی زۆر بۆ ڕاکێشراون.

پۆلێکی گرنگی کاچینا کە لە دابەشکردنی سەرەکیدا نایەت، کاچیناکانی ماد‌هێد (Mudhead)ن (کۆیمشی). ئەوان بوونەوەرانی کلاونن بە ماسکی قوڕی سەرگۆچە و جامەی نایەکسانی بەرچاو. ماد‌هێدەکان لە ئیلاهیاتی هۆپیدا نوێنەرایەتی جیهانی یەکەمی کۆسمۆلۆژیکی بەدیهێنانی هۆپی دەکەن و بەرپرسیارێتی کۆسمۆلۆژیکی مانەوەی جیهان لەسەر شانیانە.

ئەوان بەیەکەوە گاڵتەجاڕ و بەجدییانە، پارادۆکسێک کە بنەمای گرنگی ئیلاهیاتیانە. فرانک کۆشینگ لە کارەکانی خۆیدا لەسەر زونی، بە ورد نەریتی ماد‌هێدی وەسف کردووە و شانازیی پارادۆکسی گاڵتەجاڕییان دیاری کردووە.

کاچیناکان لە دیمەنی مەراسیمی خۆیانەوە بە ماسک و جامەی تایبەتیان دەناسرێنەوە. هەر کاچینایەک ماسکێکی تایبەت و پرتایبەتمەندی هەیە، لە دار، چەرم یا قوماش دروستکراوە، لەگەڵ پەڕۆ، مووی سەر، خشڵی سەدەف و ڕەنگکاری تێکەڵکراو. ماسکەکە کاری دیارکردنی بوونی ڕۆحی بۆ دەردەخات، نەک شاردنەوەی: ئەوەی ماسکی کاچینا لەبەر دەکات، دەبێتە کاچینا.

لەگەڵ ماسکەکەدا، جامەیەکی تەواو لە جل، خشڵی چەرمی، زیوس و ئامرازی ئایینی دەبیندرێت. نەریتی جامەی هۆپی زۆر ستانداردکراوە: هەر کاچینایەک جامەی تایبەت بەخۆی هەیە کە لە نەوەوە بۆ نەوە دەگوازرێتەوە. ماسکەکە و جامەکە بەپێی بۆچوونی هۆپی جل نییە، بەڵکوو دیاردەیەکی مادییە بۆ ناسنامەی بوونەوەری ڕۆحی.

تیهو (Tihu)، بوکەڵانی کاچینا، تووکماکەلانی بچووکی داری تراشاون کە شێوەی هەر کاچینایەک بەوردی نوێنەرایەتی دەکەن، بەشێوەیەکی نەریتی بۆ کچانی هۆپی وەک ئامرازی فێربووینی ئایینی-پەروەردەیی دەدرا. ئەوان بۆ ئەوە بەکاردەهات کە کچان بتوانن هەر کاچینایەک بە تایبەتمەندییەکانی خۆی بناسنەوە و جیایان بکەنەوە.

لە سەدەی ١٩ەوە، بوکەڵەکانی تیهو بوونەتە کەلوپەلێکی خۆشەویستی کۆکردنەوە لە بازاری هونەری ئەمریکا، کە ئەمەش بووەتە هۆی بەرهەمهێنانی بازرگانی، کە بەشێکیان لە دەرەوەی چوارچێوەی نەریتی ئایینی جێبەجێ دەکرێن. کاونسیلی هۆزی هۆپی لە دەیەی ١٩٩٠دا یاسا و ڕێسای توند دانا بۆ دیاریکردنی کام بوکەڵی تیهو دەکرێت بفرۆشرێت و کام وەک ئامرازی ئایینی-مەراسیمی نابێت بفرۆشرێت.

کاچینا لە ئایینزانی هۆپی ئەرکێکی کۆسمۆلۆژیکی دیاریکراو هەیە. ئەوان تەنها لە فێبرواری تا یولی لە جیهانی چوارەم دەژین، واتا ئەو جیهانەی هۆپییەکان لە ئێستادا تیایدا بوونی هەیە. ماوەی ماوەی ساڵ لە چیا سپیرۆزەکاندا دەبن، بەتایبەت لە چیای سان فرانسیسکۆ پیکس نزیک فلاگستاف، ئاریزۆنا. لەوێدا لووتکەی پیرۆزی نووڤاتوکیاوڤی (شوێنی بەرزترینی داپۆشراو بە بەفر) هەیە.

لە فێبروار کاچیناکان دەگەڕێنەوە بۆ گوندەکانی هۆپی، ئەمە سۆیالانگوول-ـه، ئایینەکەی سۆلستیسی زستان کە دەستپێکی گەڕانەوەیان دەنیشێنێت.

لە شەش مانگی داهاتوودا، جۆرەها سەمای ئایینی جۆراوجۆر لە گوندەکانی هۆپی لەسەر میساکان (والپی، سیچۆمۆڤی، هانۆ، شۆنگۆپۆڤی، باکاڤی، هۆتەڤیلا، ئۆرایبی، میشۆنگنۆڤی) ئەنجام دەدرێت، هەریەکەیان تەرخانکراوی ئەرکێکی دیاریکراون: هێنانی باران، پاراستنی بەروبووم، دووركردنەوەی نەخۆشی، تەشریفاتی تێخستنی منداڵان.

لوتکەی ساڵانەی کاچینا نیمان کاچینایە، ئایینەکەی سەمای گەڕانەوە بۆ ماڵ لە یولیدا، کاتێک کاچیناکان گوندەکانی هۆپی جێدەهێڵن و دەگەڕێنەوە بۆ چیاکان. ئەم ئایینە پەیوەستە بە بەخشینێکی گەورەوە: کاچیناکانی گەڕاوە بوکەڵیلەی تیهو، گوڵینگی تازە، شووتی و بەخشینی بچووک دابەش دەکەن بۆ منداڵان و ژنانی هۆپی، پێش ئەوەی بۆ هەتاهەتایە بڕۆن.

ئایینی نیمان تەنها لە حاڵەتی زۆر دەگمەندا بۆ نا-هۆپییەکان کراوەیە؛ ئەنجومەنی هۆزی هۆپی لە دەیەی ١٩٩٠ەکانەوە دەستڕاگەیشتنی بەرچاو سنووردار کردووە بۆ پاراستنی ڕەسەنی کولتووری.

بۆنەیەکی گرنگی تری کاچینا پۆوامویایە، ئایینەکەی فێبروار کە بە سەمای لۆبیایش ناسراوە. ئەمە جەژنی ناوچەی زستانە و پێکهاتووە لە زنجیرەیەکی ئایینی شازدە ڕۆژە بە زۆر ئامادەبووی کاچینا.

لە کیڤاکان (ژووری ئایینی ژێرزەمینی)، پیاوانی هۆپی لەم ئایینەدا تۆوی لۆبیای هێمایی دەچنن لەژێر بارودۆخێک کە گەرمی هاوینی هەڵدەبژیوێنێت؛ ڕووەکی لۆبیای گەشەکردوو لە ڕۆژی کۆتاییدا بە شێوەی پرۆسیۆنی نمایشی لە کیڤاکان دەردەهێنرێت و بۆ منداڵانی هۆپی وەک پێشوازیکردن لە هاوینی ڕاستەقینە دابەش دەکرێت.

ئەم هاوینی هێمایییە بە شێوەیەکی سیستماتیک لەلایەن جسی وۆڵتەر فیوکس لە توێژینەوە کلاسیکییەکانی هۆپی وردبینی کراوە.

کاچیناکان لە نەریتی هۆپی ئەرکێکی پاراستنی فراوانیان هەیە. ئەوان گوندەکان لە ڕۆحی خراپ دەپارێزن، بەرهەمی کشتوکاڵی دەپارێزن (بەتایبەت بە هێنانی باران)، و لە نێوان باپیرانی هۆپی و زیندووان پەیوەندی دەبەستنەوە.

پراکتیکە پاراستنکارییە کۆنکرێتییەکان لەخۆگرتنی دانانی بوکەڵیلەی تیهو لەسەر ئاستانەی دەرگا یا لە جێگای منداڵ، هەڵواسینی وێنە بچووکی دارینی هەندێک ماسکی کاچینا لە ژووری میوان، و بانگهێشتی ئایینی هەندێک کاچینا لە حاڵەتی تایبەت (وەک ئێۆتۆتۆ لە کاتی وشکەساڵی، ماساو لە کاتی مردنی کەسانی خانەوادە، هو لە کاتی هەڵسوکەوتی خراپی منداڵ).

پراکتیکێکی پاراستنی زۆر گرنگ تەشریفاتی تێخستنی منداڵانی هۆپی لە کاتی گەشەبڵینییە. لە تەمەنی نزیکەی هەشت ساڵیدا، منداڵان بۆ یەکەمین جار لە زانیاری قوڵتری تایبەت بە نەریتی کاچینا ئاشنا دەکرێن.

لەم تەشریفاتی تێخستنەدا، کە پەیوەستە بە پلەبەندییەکی شریتی یوکای ئایینییەوە کە تیایدا کاچیناکانی شریت-لێدەر بەشێوەی هێمایی منداڵان لە فێربووندنی کۆمەڵایەتیدا ڕێنمایی دەکەن، منداڵان تێدەگەن کە ماسکی کاچینا لەلایەن پیاوانی مرۆڤ لەبەر دەکرێت، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا حاشاهاتنی ڕۆحی ڕاستەقینەیە.

ئەم پیوانی پارادۆکسییە، پیاوایەتی و حاشاهاتنی ڕۆح لە کاتێکدا، نهێنی سەرەکی ئایینی هۆپییە و لە گفتوگۆی ئێتنۆلۆژیدا وەک نموونەیەکی ئایینناسییی فەلسەفی-ئایینی زۆر ئاڵۆز دەخرێتە بەرچاو.

پراکتیکێکی پاراستنی تایبەت ناشتنی تیهویە. کاتێک بوکەڵیلەیەکی تیهو وەک ئۆبژێکتی ئایینی-پراکتیکی بەکارهێنراوە و چیتر بەکارنایەت، نایفروشرێت و نایفڕێزرێت. لە جیاتی ئەوە، لە ئایینێکی ناشتنی بچووک و تایبەت لەژێر بەرد یا لە کەلێنی چیایەک دادنرێت.

ئەم پراکتیکە بۆچوونی ئایینی نەریتیانە نمایش دەکات کە بوکەڵیلەی تیهو خۆی حاشاهاتنێکی بچووکی نۆمینۆز لەخۆگرتووە، کە دەبێت بە ڕێزەوە هەڵسوکەوتی لەگەڵدا بکرێت. پراکتیکی ناشتنی هاوشێوە بۆ ئۆبژێکتی ئایینی لە زۆر نەریتی پویبلۆدا باڵاون و بەتەواوی جیاوازن لە هەڵسوکەوتی سیکولاری ڕۆژاواییانە لەگەڵ ئۆبژێکتی بارگاوی-ئایینی.

نەریتی مۆسکی کاچینا (Kachina) لە ئایینناسیی بەراوردکاریدا سەرنجی زۆری ڕاکێشاوە. لە ڕووی پێکهاتەوە بەراوردکراون لەگەڵ شانۆ-مۆسکەکانی ژاپۆنی نۆ (Noh) و کاگورا (Kagura)، نەریتەکانی مۆسکی تاوتوێکردن (Initiation)ی ئەفریقایی (بەتایبەتی لە ئەفریقای ڕۆژئاوا و ناوەڕاست)، نەریتی مۆسکی مایا و ئازتێک، و نەریتی سەمای چام (Cham)ی بودایی-تیبەتی.

لە هەموو ئەم نموونانەدا، باس لە بونیادێکی ئایینیی تایبەت دەکرێت: مۆسکەکە دەرکەوتنێکە، نەک شاردنەوەیەک؛ خۆی هەڵگری مۆسکەکە بە خۆی ئەو شێوە بوونەیە کە دەردەکەوێت، نەک ئەکتەرێک. ئەم ئایینناسییەیەی دەرکەوتن لە ڕووی فەلسەفەی ئایینەوە ئاڵۆزە و لە لێکۆڵینەوەی بەراوردکاریدا وەک دیاردەیەکی ئایینی-تەجەسدی (incarnational ئایین) باس دەکرێت.

لەنێو نەریتەکانی هیندۆکانی ئەمریکای باکووردا، نەریتی کاچینا لێکچوونی زۆری هەیە لەگەڵ نەریتی سەمای مۆسکی کەناری باکووری ڕۆژئاوا (کواکواکاوا‌کو، تلینگیت، تسیمشیان) و نەریتی یی-بی-چای (Yei-bi-chai)ی نەفاجۆ کە پەیوەندی بە پوێبلۆکانەوە هەیە. کاچیناکانی پوێبلۆ و یی (Yei)ـەکانی نەفاجۆ لە ڕووی ئایینناسی-ئیتنۆلۆجییەوە یەکسان نین، بەڵام لە ڕووی پێکهاتەوە خزمایەتییان هەیە؛ وابزانرێت نەفاجۆکان نەریتی یی خۆیانیان لە پەیوەندییەکانیان لەگەڵ پوێبلۆکان لە سەدەی ١٦ـەم و ١٧ـەمدا وەرگرتووە و پەرەیان پێداوە.

لێکچوونێکی گرنگی تر لە نەریتی نهێنییەکانی ئێلێوسیس (Eleusis)ی یۆنانی کۆندا دەردەکەوێت، کە تیایدا ژوانی مۆسک و نوێنەرایەتیکردنی خواژنە دیمیتەر/پێرسیفۆنی (Demeter/Persephone) لەلایەن تاوتوێکراوانی نهێنی (Mysten) بنەمایەکی سەرەکیی ئایینی بوو.

لە ئایینناسیی بەراوردکاریدا، لە کاتی والتێر بۆرکێرت (Walter Burkert)ەوە بەدواداچووی جارجاران بۆ هاوتاییە پێکهاتەییەکانی نێوان ئایینەکانی کاچینای هۆپی و نهێنییەکانی ئێلێوسیس کراوە، بەڵام بەبێ ئەوەی ئاماژە بە بوونی پەیوەندییەکی مێژوویی بکرێت؛ بەڵکو باس لە گەشەپێدانی هاوتادانە لەژێر بارودۆخی هاوشێوەی کۆمەڵایەتی-کولتووریی ئایینێکی بنەمای کشتوکاڵی-ساڵنامەیی دەکات.

نەریتی کاچینا ئەمڕۆ یەکێکە لە زیندووترین و بەردەوامترین نەریتەکانی ئایینی سووربوچکەکانی ئەمریکا. ئایینی هۆپی لەسەر مێزاکانی هۆپی و ئایینی زونی لە پیوبلۆی زونی بەو شێوەیە جێبەجێ دەکرێت کە زۆر بەلاوازییەوە کاریگەریی لەسەر بووە لەلایەن میسیۆنی ئیسپانیا (سەدەی 16 و 17) و دواتر کۆلۆنیزەکردنی ئەمریکاوە.

لە توێژینەوەی زانستیدا، جێسی وۆلتەر فیوکێس، فرانک کووشینگ، ئێلسی کلیوز پارسۆنز، ئالفۆنسۆ ئۆرتیز، ئایینناسی هۆپی ئێمۆری سیکاکواپتیوا و توێژەری هۆپی سەردەمانەی وێندی رۆز نەریتی کاچینایان بەشێوەی سیستەماتیک وەسف کردووە. لیستە کلاسیکییەکەی کاچینا کە هارۆڵد کۆڵتۆن نووسیوویەتی (Hopi Kachina Dolls، 1959) هەتا ئێستا ئامرازێکی گرنگی ناسینەوەیە، بەڵام لەلایەن خۆی هۆپییەکانوە کراوەتە ڕەخنە کە بە تەواوی وردوپار نییە.

لە چاوی زانستی ئایینەوە، نەریتی کاچینا نموونەیەکی ئاساییە بۆ ئایینێکی خۆجێیی زۆر ئاڵۆز کە خۆی هەیە پانتیۆنی جیاواز، ئایینناسییەکی ئاڵۆز و بەردەوامی لە ڕوانگەی ڕیتوالییەوە.

ئەو ڕاستییەی کە نەریتێک لەگەڵ نزیکەی 400 گیان-تواناوەرەوە بۆ چەندین سەدە بەبێ کولتووری نووسین تەنها لە ڕێگەی نەریتی زارەکی و ئامادەبوونی ڕیتوالیانەوە گەیشتووەتە ئێمە، یەکێکە لە سەیرترین دۆزینەوەکانی ئایینناسی-هۆزناسی. پەیوەندی iWell Guard بە نەریتی پیوبلۆوە ئەم دۆزینەوانە لە ڕووی مێژووی ئایینییەوە وەسف دەکات، بەبێ هیچ بەڵێنی کاریگەری یان پێشنیاری ئایینی.

خانەیەکی گرنگی نوێی توێژینەوە پرسیارە دەربارەی ڕاستەقینەبووندنی گاڵتەکانی تیهو. لەبەرئەوەی گاڵتەکانی تیهو لە کۆتایی سەدەی 19ەوە بووەتە کاڵایەکی بەنرخ بۆ کۆکەرەوان، پیشەسازییەکی گەشەسەندووی بونیادکاریی تیهو-تاقلید کە لەلایەن کەسانی نا-هۆپییەوە بەرهەم دەهێنرێت هەیە، کە لە دوکانەکانی گەشتیاری لە ئاریزۆنا و نیو مێکسیکو دەفرۆشرێت.

ئەنجومەنی هۆزی هۆپی لە 1992دا Hopi Cultural Preservation Officeی دامەزراند، کە یەکێک لە ئەرکەکانی بەرەنگاربوونەوەیە لەگەڵ بەرهەمهێنانی نادرووستی گاڵتەکانی تیهو و پاراستنی ڕاستەقینەبووندنی کولتووری هونەری هۆپییە. ئەم هەوڵانە بەشێکن لە بەحسی گشتیتری مافی کولتووری خۆجێییان و خاوەندارێتی مێشکی کۆمەڵگا خۆجێییەکان.

هەڵبژاردنی خوارەوە بەرهەمە سەرەکییەکانی ئایینی پیوبلۆ و توێژینەوەی کاچینا پیشان دەدات.