کیشی سلێمانی

نەریتی سلێمانی ئاماژەیە بۆ کۆمەڵێک کتێبی جادووی سەردەمی ناوەڕاستی بەرز و سەرەتای سەردەمی نوێ، کە دەسەڵاتی خۆیان دەگەڕێننەوە بۆ سلێمانی پاشای ناوی کتێبی پیرۆز.

سلێمان لە سەردەمی دواکۆنینەی هەلینییەوە وەک نموونەی سەرەکی جادووگەرێکی دانا دادەنرێت، کە دیوەکانی زەلیل کردووە، ڕۆحەکانی توخمەکانی فەرمانی پێداوە و نهێنییەکانی بەدیهێنان دەزانی. لەم بنەمایەوە نەریتێکی ئەدەبی گەشەی کردووە کە لە Sefer ha-Razimەوە بۆ Clavicula Salomonis و هەتا Lemegeton درێژ دەبێتەوە.

پەیدابوونی ئەفسانە

پەرتووکی پیرۆزی عیبری لە یەکەم پاشایان بەشی چوارەم، سلێمان بە داناییەکی بێهاوتا دادەنێت. تەنانەت مێژوونووسی جولەکە فلاڤیۆس یۆسیفۆس لە سەدەی یەکەمی زایینیدا (لە Antiquitates Judaicae بەشی هەشتەم) ڕاپۆرت دەکات کە سلێمان سوێند، جادووی خواستن و کتێبێکی چاکبوونەوەی بەجێهێشتووە.

لە نووسینە شاراوەکاندا (پسیودۆئێپیگرافیک) ئەم تۆپۆسە دروست دەبێت: سلێمان بە یاریدەی ئاڵقەیەکی مۆر فەرمانڕەوایەتی دیوەکان دەکات، ناچاریان دەکات پەرستگاکە بنیاد بنێن، و هەموو نهێنییەکانیان دەزانێت. لەم بنەمایەوە سێ ڕەگەزی گەورەی دەقی جادووگەری گەشە دەکات.

تئستامێنتی سلێمانی

تئستامێنتی سلێمانی، کە بەگومان لە سەدەی یەکەم تا چوارەم لە فەلەستین یان میسر کۆکراوەتەوە، کۆنترین سەرچاوەی مەسیحی ماوەی جادووی سلێمانییە. لە ڕوانگەی چیرۆکییەوە ئەم دەقە باس لەوە دەکات چۆن سلێمان لە ڕێگەی دیاریی فریشتەیی بە شێوەی ئاڵقەی مۆرەوە پرسیار لە دیوەکان دەکات، هەریەکەیان ناوی خۆی، بواری کاریگەری خۆی و ئەو فریشتەیە دەڵێت کە دەتوانێت ناچاری بکات.

لیستەکە ٣٦ دیوی دەکانی لەخۆدەگرێت کە پەیوەندییان بە نەخۆشی و ئازاری دەروونییەوە هەیە. ئەو شێوازە، دیو، کاریگەری، فریشتەی بەستەر، سەدەها ساڵ دواتر لە گۆئتیادا دووبارە دەردەکەوێت.

سیفەر هارازیم

لە بواری جولەکەدا، سیفەر هارازیم (کتێبی نهێنییەکان)، کە بەگومان لە سەدەی سێیەم تا پێنجەم کۆکراوەتەوە، حەوت ئاسمان و کۆرەکانی فریشتەکانیان کۆدەکاتەوە. پراکتیسەکە ناوی فریشتەکان بۆ چاکبوونەوە، پاراستن و دەستکەوتنی زانین بەکاردەهێنێت، بەڵام لەژێر یاسای توندی پاکیدا و بەندی ستایشی خودا دەمێنێتەوە.

سیفەر ڕازیێل ها-مەلاخ (کۆکراوەی سەردەمی ناوەڕاست، لە ساڵی ١٧٠١ لە ئامستردام چاپکراوە) ئەم ڕەگەزە بەردەوام دەکات و سەرچاوە سەرەکییەکان بۆ جادووی کابالای دواتر دابین دەکات.

کلاڤیکولا سالۆمۆنیس

کلاڤیکولا سالۆمۆنیس (کلیلی سلێمان) لە سەدەی چواردەم/پازدەیەم لەسەر بنەمای دەقە یۆنانی و عیبرییەکان دروست دەبێت و بەتایبەتی لە دەستنووسی لاتینی، ئیتالی و فەرەنسیدا بڵاو دەبێتەوە.

ئەمە کتێبێکی پراکتیکیی فێرکردنە: ئامادەکاری جادووگەر (ڕۆژووگرتن، پاکژکردنەوە، بێدەنگی)، دروستکردنی پێنتاکل لەسەر پارچمێن لە پێستی ئاژەڵی کچانە، تەرخانکردنی ئامرازەکان (گۆچان، شمشێر، داس، چرا)، بانگهێشتکردنی فریشتە و ڕۆحەکان.

لە ناوەڕاستدا ٤٤ پێنتاکل هەن، حەوت بۆ هەر هەسارەیەک. کلاڤیکولا بەرهەمێکی تئۆرگی-ڕەسمییە: ڕۆحەکان بە یارمەتی فریشتە و بە ناوی خودا بانگ دەکات، نەک بە زۆرەملێ.

لێمێگێتۆن

لە سەدەی حەڤدەیەم، دەستکارکەرێکی نەناسراو لە ئینگلتەرا پێنج دەستنووسی جیاواز کۆدەکاتەوە بۆ پێکهێنانی لێمێگێتۆن کلاڤیکولا سالۆمۆنیس، گۆئتیا، تئۆرگیا-گۆئتیا، ئارس پاولینا، ئارس ئالمادێل، ئارس نۆتاریا.

گۆئتیا بە ٧٢ دیوەکەیەوە بەناوبانگترین بەشە و لەهەمانکاتدا بەرامبەرە بەو ڕەگەزی کۆنتری سلێمانی کە زیاتر لاسەری فریشتەیانە: لێرەدا جادووگەر دیوەکان بانگ دەکات، بە ناوی خودا ناچاریان دەکات، زانین و دەسەڵات بەدەستدەهێنێت، پاشان بە ڕێزەوە بەڕێیان دەکات. بنەمای دەقەکە بەشێکی لە Pseudomonarchia Daemonumی یۆهان ڤایەر (١٥٧٧) وەرگیراوە.

گراند گریمووار و شێوازە دواتریەکان

لە سەدەی هەژدەیەم و نۆزدەیەم، وەشانی گشتی لە فەرەنسا و ئەڵمانیا دەردەکەون: گراند گریمووار، گریمۆریۆم ڤێروم، کتێبی ئەڵمانی شەشەم و حەوتەم موسا. ئەمانە نەریتی سلێمانی لاواز دەکەنەوە بۆ گەڕان بەدوای گەنجینەدا، جادووی خۆشەویستی و ڕێنماییەکانی پەیمان.

ئەلێستەر کراولی لە ساڵی ١٩٠٤ وەشانی ئینگلیزی گۆئتیا (لێمێگێتۆن یەکەم) بڵاودەکاتەوە لەسەر بنەمای وەرگێڕانی مەیزەرس، بەمەش نەریتی سلێمانی دەگاتە ئۆکوڵتیزمی سەردەم.

پێکهاتەی هاوبەش

بەدرێژایی سەدەکان، نەریتی سلێمانی چەند تایبەتمەندییەکی هاوبەشی هەیە: شوێنی ناوەڕاستی ناوی خودا (تئتراگرامەتۆن، شێمهامفۆراش)، ئامادەکاریی توندی جادووگەر، شوێنی ڕەسمی جیاکراوەی ڕوون (بازنە و سێگۆشە)، ڕیزبەندی ڕوونی بوونەوەرە ڕۆحییەکان، ئەرکی بەڕێکردنی ڕێزدارانە.

ئەوەی بە جادووی سلێمانی کار دەکات، جا هەستی پێبکات یان نا، لە بواری ئایینناسییەکدا دەجووڵێتەوە کە کارکردن تەنها لەژێر نیشانەی دەسەڵاتێکی بەرزتری خوداییدا دروست دەزانێت.

سەرچاوەکان

• یۆزێف ه. پیترسۆن (دەستکار): The Lesser Key of Solomon, Weiser 2001.
• ستیڤن سکینەر، دەیڤید ڕانکین: The Veritable Key of Solomon, Llewellyn 2008.
• پابلۆ ئا. تۆریخانۆ: Solomon the Esoteric King, Brill 2002.
• ئۆوێن دەیڤیس: Grimoires. A History of Magic Books, Oxford UP 2009.
• کلێر فانگەر (دەستکار): Conjuring Spirits. Texts and Traditions of Medieval ڕیتوئاڵی Magic, Pennsylvania State UP 1998.