iWell Guard

شەربەتی عەشق، کارێکی جادوویی

ئەم پوختەیە ئامادەکردن، بڵاوبوونەوەی کولتووری و بارودۆخی ئایینی ڕێسا-پیشەکانی کلاسیکی شەربەتی عەشق ڕوون دەکاتەوە.

شەربەتی عەشق کارێکی دەرمانی-جادوویییانەیە کە بەهۆی تینکچەر، دیکۆکت یان بابەتی جادووی بارگاوی کراو دەیانەوێت هەستی پابەندبوون، ڕاکێشان یان زۆرداری ئارەزوومەندی دەرببخات. بەڵگەکان لە پاپیرۆسی جادووی عەشقی کۆنەوە تا نەریتی مینه‌زانگی سەردەمی ناوەڕاست و توێژینەوەی ئێتنۆگرافی کارەکانی ئۆبیای کارایبی و جادووی عەشقی ئەفریقی درێژایی هەیە.

پراکتیزکردنەکە لەنێوان کاریگەری دەرمانناسی، پەیوەندیدانی دەروونی، نمایشی کۆمەلایەتی و کاریگەری جادووی ئۆنتۆلۆژیکدا جێگیر نییە. کاریگەریی لە ڕوانگەی مێژووییەوە هەم بەشێوەی دەرمانناسی و هەم بەشێوەی جادویی-دەروونی دەکرێت لێکبدرێتەوە.

کردەوەبۆردکەلتووری

پێڕستی ناوەرۆک

شەربەتی عەشق — شەربەتەکان بۆ بەهێزکردنی عەشق

چەمک و جیاکردنەوە

شەربەتی عەشق جیاوازە لە جادووی عەشق بەهۆی پێکهاتەی مادی: شەربەتێک دەخورێتەوە، خواردنێک دەخورێت. ئەمە ڕێگە دەدات بە کاریگەری راستەوخۆی جەستەیی. جیاوازیشیان هەیە لە ئافرودیزیاکەکان، چونکە ئافرودیزیاکەکان تەنها هەستی سێکسی زیاد دەکەن، لە کاتێکدا شەربەتی عەشق دەیانەوێت خۆشەویستی، خۆپابەندبوون یان پابەندبوون دروست بکەن.

کێشەیەکی یاسایی و ئەخلاقی: شەربەتی عەشق بەبێ ڕازیبوون زەهراوییە، جادوویی یان دەرمانناسیانە بێت. ئەمە لە دادگاییکردنی جادووگەریدا هۆکارێکی سکاڵا بوو: ژنانێک کە شەربەتیان تێکەڵ بە خواردن یان خواردنەوە دەکرد.

چەمکی پەیوەندیدار: Love potion، Philtre، Elixir. لە سیستەمی جادووی سەردەمیدا: جادووی گیایی، جادووی شەربەت.

شەربەتی عەشق مێژوو و هێماسازیەکی دەوڵەمەندی هەیە، لە فارماکای کۆنەوە تا نەریتی جادووگەری سەردەمی ناوەڕاست و بابەتی ئەدەبی وەک تریستان و ئیزۆڵدە.

نموونەی کولتوورمێژووی

شەربەتی عەشقی مێدیا لە میتۆلۆژیای یۆنانی (ئاپولۆنیۆس ڕۆدیۆس، ئارگۆناوتیکا) لەوانەیە بەناوبانگترین سەرچاوەی ئەدەبی بێت: مێدیا شەربەتێک بۆ یاسون ئامادە دەکات، کە کاریگەرییەکەی دەبێتە هۆی عەشق و دڵسۆزی. شەربەتەکە بەشێوەی جادووی وابەستراوە، نەک تەنها دەرمانناسیانە.

تریستان و ئیزۆڵدە لە ئەفسانەی سەردەمی ناوەڕاست: شەربەتی عەشقێک لەلایەن دایکی ئیزۆڵدەوە ئامادە دەکرێت، تاوەکو ئیزۆڵدە پاشا مارک خۆشبوێت، بەڵام تریستان و ئیزۆڵدە بەهەڵە خواردیانەوە. شەربەتەکە عەشقی نائاسایی و دووبەرەکی دروست دەکات و بەم شێوەیە بنەمای چالاکییە خەمگینەکە دەبێت. ئەم مۆتیفە لە زۆر وەشانی سەردەمی ناوەڕاستدا دەردەکەوێت.

دووکانی جادووگەری سەردەمی نوێی سەرەتایی: لە ئینگلیز و ئەورووپای بەرهەم، جادووگەران شەربەتی عەشقیان لە گیا دروست دەکرد (لیفستۆکل، دامیانا، جۆهانیسکراوت)، هەندێک جار لەگەڵ مادەی جەستەیی (خوێن، تف، خوێنی مانگانە). سەدان ڕێسا لە کتێبی گەلی گواستراونەتەوە.

پراکتیزکردنی سەردەمی زیندووبووەوە: جادووگەرانی ئیتالی و فەرەنسی شەربەتی عەشقیان بەکاردەهێنا، بەڵگەنراو لە دەقی Maleficorum و کتێبچەی تایبەتی جادووگەری. مادەکان زۆرجار نایاب و بەهادار بوون (بۆنوبەرام، ڕوەکی دەگمەن).

نەریتی ئەفریقی و ئەفریقی-کارایبی: لە هودۆ و ڤودۆ، شەربەتی عەشق تا ئێستا پراکتیز دەکرێت، بەهۆی گیا، بەشی جەستە، کارە ئایینییەکان. زۆر زیندوو و بازاڕیشکراوە (بۆتانیکاکان مادەی ئامادەکراو دەفرۆشن).

دۆخی سەرچاوەکان

سەرچاوە کلاسیکییەکان: ئاپولۆنیۆس ڕۆدیۆس، مێتامۆرفۆزی ئۆڤید، دراماکانی مێدیا (ئیوریپیدس). سەردەمی ناوەڕاست: ڕۆمانەکانی تریستان (تۆماسی ئاکوینو، گۆتفرید فۆن شترازبورگ)، ڕۆمانەکانی ئارتوس. سەردەمی نوێی سەرەتایی: پەڕاوی دادگایی جادووگەری، کتێبی گەلی (Flagellum Dämonum)، کتێبی دووکان. سەردەمی زیندووبووەوە: فیچینۆ (کارە جادووییەکان)، گریمواری ئیتالی. ئەفریقا-ئەمریکا: کۆکراوەی ئێتنۆگرافی (هورستۆن)، ڕێنماییەکانی هودۆی سەردەمی.

واتای ئەمڕۆیی / بوونەوەرانی پەیوەندیدار

خواردنەوەی خۆشەویستی هێشتا لە ئیزۆتریزمی هاوچەرخدا ئامادەیە، لە ڕۆحانیەتی گیایی، کردارکەرانی هودۆ، جادووی گیایی وایکادا. لە ڕووی زانستییەوە توێژینەوە لەسەر ئافرۆدیزیاکەکان دەکرێت (دامیانا، گینکگۆ، شۆکۆلات)، بەڵام لایەنی جادووییەکەی لە چوارچێوە نەریتییەکاندا دەمێنێتەوە. لە ڕووی دەروونناسییەوە کاریگەری پلاسیبۆ زۆر گرنگە، باوەڕ بەوەی کە کەسێک خواردنەوەیەکی خواردووەتەوە، دەتوانێت گۆڕانکاری ڕاستەقینەی ڕەفتار بەرهەم بهێنێت.

کردارە پەیوەندیدارەکان: جادووی خۆشەویستی، ژەهر و مادەکان، جادووی خوێن (کاتێک بەشەکانی جەستە بەکاردەهێنرێن).

هێماکاری ماددییەت

خواردنەوەی خۆشەویستی لە جادووی خۆشەویستی ڕوونەوە جیاوازە بەهۆی ماددییەتییەوە: مادەیەک ئامادە دەکرێت، دەدرێت یان دەخوردرێتەوە، و کاریگەرییەکە بە وەرگرتنی فیزیکییەوە بەندە. لە ڕووی مێژووی ئایینییەوە ئەم ماددییەتە لایەنی لاوەکی نییە، بەڵکو کاریگەری جادوویی بە نەریتی چاکسازی و ژەهرەوە دەبەستێتەوە.

لە زۆربەی سەرچاوە کۆن و سەردەمە ناوەڕاستییەکاندا، خواردنەوەی خۆشەویستی لە زانستی چاکسازییەوە جیا نەکراوەتەوە، بەڵکو بەشێکە لە بۆشاییەک کە لە گیای چاکسازییەوە بۆ مادەی دەروونگۆڕ تا مادەی کوشندە درێژ دەبێتەوە.

میدیا کەسایەتییە ئەفسانەییەکەیە کە ئەم گیرودانە بە ڕوونترین شێوە تێیدا دەردەکەوێت: ئەو هەمزەمان چاکسازە، بەکارهێنەری جادووی خۆشەویستییە و تێکەڵکەری ژەهرە، و لە سەرچاوە جیاوازەکاندا لادانەکە بەپێی کارکردی وێژەیی جیاواز دەبێت.

نەریتی دەرمانناسی و بایۆلۆژی

مادەکانی ناوبراو لە ڕیسپییە گەیشتووەکانی خواردنەوەی خۆشەویستیدا بە شێوەیەکی گشتی لە ڕووی دەرمانناسییەوە کاریگەرن، وەک مانگدرا، بەلادۆنا، جیوسیامۆ، داتورا، و لە دۆزی بەرزتردا زۆر ژەهراوین.

زانستی چاکسازی سەردەمی ناوەڕاست و سەرەتای سەردەمی نوێ زانیارییەکی وردی لەسەر ئەم ڕووەکانە پەرەپێداوە؛ زانینی کاریگەری خۆشەویستی و ئافرۆدیزیاک بەشێکە لەم نەریتە دەرمانناسییە و لەنێوان بایۆلۆژیای زانستی، کرداری جادووی گشتی و بونیادنانی ئەدەبیدا دەگوازرێتەوە.

ئەوەی کە ڕیسپییە مێژووییەکان دەخوێنێتەوە، پێویستە لە زۆربوونی ژەهراوی ئاگادار بێت، زۆرێک لەم ڕووەکانە لە چوارچێوەی هاوچەرخدا پێویستیان بە ڕیسپی پزیشکی یان کۆنترۆڵکراونی هەیە. ئێمە ڕووەکانە لە ڕووی بەرژەوەندی مێژووی ئایینییەوە ناوبانگ دەکەین، نەک وەک ڕێنمایی بۆ بەکارهێنان.

وەرگرتنی ئەدەبی

خواردنەوەی خۆشەویستی یەکێکە لە بەرهەمدارترین کارەکتەرە چیرۆکییەکانی ئەدەبیاتی ئەورووپا. لە چیرۆکی تریستان بگرە تا “خەونی شەوی هاوین”ی شکسپیر و “تریستان و ئیزۆلدا”ی واگنەر تا ڕۆمانە فانتازییە هاوچەرخەکان، ئەم کارەکتەرە وەک دەربڕینی خۆشەویستییەکی زۆر گەورە و بۆرژراوی مەرام بەکاردێت.

ئەم وەرگرتنە ئەدەبییە لە ڕووی مێژووی ئایینییەوە گرنگە، چونکە نەریتی جادووی-کرداریی کۆنتر دەگوازێتەوە بۆ واتایەکی نوێ، خواردنەوەی خۆشەویستی لە چوارچێوەی چیرۆکی هاوچەرخدا ئیتر ڕێنماییەکی جادووی ئایینی نییە، بەڵکو هێمایەکی پەیوەندی بێ مەرجە کە دەرباز دەبێت لە هەڵبژاردنە مرۆییەکان. هەردوو نەریتەکە، جادووی-کرداریی و ئەدەبی-هێمایی، لە تێگەیشتنی ئێستای خواردنەوەی خۆشەویستیدا تێکەڵ بوونەتەوە.

بابەتە پەیوەندیدارەکان

بەراوردی نزیک لە بابەتەکاندا لەسەر جادووی خۆشەویستی وەک شێوازێکی کرداری گشتیتر، لەسەر میدیا وەک کارەکتەری بنەڕەتی ئەفسانەیی خواردنەوەی خۆشەویستی، لەسەر ئافرۆدیتی وەک خواژنی بەرپرس و لەسەر هێکاتی وەک پارێزەری شەوانەی جادوو دەدۆزرێتەوە.

لە کرداری ئیزۆتریکی هاوچەرخدا، خواردنەوەی خۆشەویستی بەشێکە لە چوارچێوەیەکی فراوانتری جادووی گیایی، کە لە هودۆ، لە نەریتی وایکا و لە جۆشە جادووگەرییە گشتییە هاوچەرخەکاندا شێوازی جیاوازی هەیە، ئێمە ئەمانە لە بابەتە تایبەتەکانیاندا باس دەکەین.

تێبینی لەسەر مامەڵەکردن لەگەڵ ڕیسپییە مێژووییەکان

ڕیسپییە مێژووییەکانی خواردنەوەی خۆشەویستی ڕێنمایی بەکارهێنان نین. ئەوانە سەرچاوەی مێژوویین کە دەبێت لە چوارچێوەی سەرەتاییی خۆیاندا بخوێنرێنەوە و لێکبدرێنەوە. ئەوەی دەیەوێت کرداره مێژووییەکان بە شێوەی زانستی بکۆڵێتەوە، لە توێژینەوە لاوەکییەکاندا (وەک لای فاراۆنی، “Ancient Greek Love Magic”، هارڤارد 1999) کارلێکردنی میتۆدی جێگیر دەدۆزێتەوە.

بەکارهێنانی تایبەتی یان ئیزۆتریکی ڕیسپییە مێژووییەکان لەگەڵ مادە ڕووەکییە ناوبراوەکاندا لە ڕووی تەندروستییەوە مەترسیدارە و لە زۆر سیستەمی یاساییدا بەپێی مادەکە سزادراوە؛ iWell Guard بە ڕوونی ڕێگری لەوە دەکات.

گواستنەوەی سەرچاوەکان لەنێوان جادوو و زانستی چاکسازی

دەقە کۆن و سەردەمە ناوەڕاستییەکانی زانستی چاکسازی زۆر ڕیسپییان تێدایە کە ئەمڕۆ بە ڕوونی بۆ نەریتی جادوو دەگەڕێندرێنەوە، و بەپێچەوانەشەوە.

نووسینە پزیشکییەکانی گالینوس و کۆرپۆسی گالینۆسی درۆیین، دەقە دەرمانناسییە سەردەمی ناوەڕاستەکان (هیلدگارد فان بینگن، ئالبێرتۆس ماگنۆس) و کتێبە گیاییە سەرەتای سەردەمی نوێیەکان (ئۆتۆ برۆنفێلس، لیۆنهارت فوکس) لە بەردەوامییەکدا کاردەکەن کە تێیدا سنووری نێوان دەرمان، ئافرۆدیزیاک، خواردنەوەی خۆشەویستی و ژەهر ئاوگۆڕانە.

جیاکردنەوەی مێژووی ئایینی لەنێوان “زانستی چاکسازی” و “جادوو” بونیادێکی هاوچەرخە؛ لە دەقە سەرەتاییەکاندا هەردووکیان پێکەوە بەندن، و نەریتی خواردنەوەی خۆشەویستی بەشێکە لەم کۆمەڵگە دەرمانناسی-جادووییە فراوانترە.

تێبینی پزیشکی هاوچەرخ

ئەوەی لە سەرچاوە مێژووییەکاندا وەک “خواردنەوەی خۆشەویستی” باس دەکرێت، لە ڕووی دەرمانناسی هاوچەرخەوە بە شێوەیەکی گشتی یان بێکاریگەرە (تواندنەوە هۆمیۆپاتییەکان، مادە هێمایی کاریگەرەکان) یان زۆر ژەهراوییە (ئالکالۆیدەکانی بەلادۆنا، ڕووەکە ئاتروپین-دارەکان، کارەبزۆنی دەروونگۆڕ).

گریمانەی هەبوونی “کاریگەری خۆشەویستی” لە ڕووی دەرمانناسییەوە سەلمێنراو نییە؛ مادە دەروونگۆڕەکان دەتوانن بۆ ماوەیەک بەربەستەکان کەم بکەنەوە، بەڵام کاریگەری خۆشەویستی ئامانجدار بەرهەم ناهێنن. ئێمە مادە مێژووییەکان لە ڕووی بەرژەوەندی مێژووی ئایینی و کولتوورییەوە ناوبانگ دەکەین؛ بەکارهێنانیان لەسەر بنەمای ڕیسپییە مێژووییەکان مەترسیدارە و بە ڕوونی پێشنیار ناکرێت.

کورتەبۆچوون

خواردنەوەی خۆشەویستی نەریتی جادووی-کرداریی بە هێمای ئەدەبی، زانستی چاکسازی دەرمانناسی بە نۆرمی ئایینی-یاساییەوە دەبەستێتەوە. ئەوەی بابەتەکە بە هەموو فراوانییەکەیەوە شوێن دەکەوێت، شتێک لەسەر کرداری جادووی-باوەڕی گشتی فێر دەبێت، و هەروەها لەسەر پەیوەندییە مێژووی کولتوورییەکان لەنێوان زانستی چاکسازی، جادوو و بونیادنانی ئەفسانەی ئەدەبی. بابەتەکانی جادووی خۆشەویستی و میدیا مادەکە لە بۆچوونی نزیکەوە تەواو دەکەن.

ئەدەبیاتی ستانداردی (زانستی ئایینی بەراوردکاری):

  • Hanegraaff, Wouter J. (Ed.): Dictionary of گنۆسیس and Western Esotericism. Brill, Leiden 2005.

ئەدەبیاتی ستانداردی زیاتر لە لیستی سەرچاوەکان.

iWell Guard و تەقالیدی پاراستن

بەسەر هەموو کولتوورە بەڵگەدارکراوەکاندا، دەتوانرێت شتی پاراستن بدۆزرێتەوە کە خەڵک لەسەر لەشیان دەیانگرت، لە داوی پازوزو (Pazuzu) لە مێزۆپۆتامیا هەتا هامسا (Hamsa) لە ناوچەی دەریای سپی ناوەڕاست و مزوزا (Mezuzah) لەسەر بەردەرگای جولەکەکان و مدالیای پاراستنی مەسیحی. iWell Guard ئەم تەقالیدە بە شێوازێکی نوێی دیزاینی کەرەستەیی وەردەگرێتەوە، لە ئەلمانیا دروستکراوە، بە ٤١ چین، زێڕی ڕەسەن، پلاتین و زیو. مۆڵەتی گەڕاندنەوەی ٣٠ ڕۆژ.

ئەزموونی کەسی جیاواز دەبێت. ئەمە بەرهەمی پزیشکی نییە. هیچ بەڵێنی چاکبوونەوە نادرێت.