هۆنه‌-ئۆننا و چرای دڵدارە مردووەکە

هۆنه‌-ئۆننا ڕۆحێکە لە ڕوایەتی ژاپۆنی.

بۆ دڵدارەکەی جوانە، بۆ هەموو کەسانی تر ئێسقانێکە. لە ناوەڕاستی ڕوایەتیدا چرای دڵدارە مردووەکە جێگای سەرەکی دەگرێت.

هۆنه‌-ئۆننا

هۆنه‌-ئۆننا، ژنی ئێسک، ڕۆحێکی مێینەی مردووانە لە چیرۆکەکانی کایدانی ژاپۆنی. بۆ پیاوە دڵدارەکەی وەکوو ژنێکی جوان و زیندوو دەردەکەوێت، بەڵام بۆ کەسانی دەرەوە وەکوو ئێسقانێک. سەردانە شەوانەکانی پیاوەکە داتاشاندووە تا دەمرێت.

ناو و شێوەی یۆکای لە توریاما سەکیێن لە ساڵی ۱۷۷۹ سەرچاوەیان دەگرن. چیرۆکەکە خۆی لە کایدان بۆتان دۆرۆ، چرای گوڵی پیۆنی، دێت، کە لە کۆکراوەی ئاسای ڕیۆیی بە ناوی ئۆتۆگیبۆکۆ لە ساڵی ۱۶۶۶ گوزاراوی لێوە کراوە، کە خۆی سەرچاوەی چینییەکەی لە کۆکراوەی کوو یۆو لە نزیکەی ساڵی ۱۳۷۸دایە.

بە یەک نەزەر: هۆنه‌-ئۆننا

جۆر: ڕۆحی مێینەی مردووان، ژنی ئێسک لە چیرۆکەکانی کایدان
سەرچاوە: کایدانی سەردەمی ئێدۆ، لە چین وەرگیراوە و بە شێوەی ژاپۆنی گۆڕدراوە، وەکوو یۆکای بەناوکراوە لە ساڵی ۱۷۷۹
دەقەکان: بەباشی بەڵگەدار کراوە، بە شێوەی ئەدەبی و چاپکراو گوزاراوی لێوە کراوە
سەردەم: لە سەردەمی ئێدۆوە تا ئێستا، لە راکوگۆ، کابوکی و فیلمدا داڕشتراوەتەوە
دیمەن: ئێسقانێک کە بۆ دڵدارەکەی وەکوو ژنێکی جوان و زیندوو دەردەکەوێت

مێژووی دەق

سەردەمی دەقەکان

چیرۆکی کایدان لە چەند قۆناغەوە بەڵگەدار کراوە: لە کۆکراوەی چینیی کوو یۆو لە نزیکەی ساڵی ۱۳۷۸ بۆ ئۆتۆگیبۆکۆی ئاسای ڕیۆیی لە ساڵی ۱۶۶۶ تا ناونانی توریاما سەکیێن بۆ یۆکای لە ساڵی ۱۷۷۹.

بواری باڵاوبوونەوە

بەشێوەی ئەدەبی و چاپکراو باڵاو بووەتەوە، سەرەتا لە چین وەرگیراوە و لە ژاپۆن بووەتە خەڵکی؛ تا ئێستاش لە راکوگۆ، کابوکی و فیلمدا زیندووە.

دۆخی سەرچاوەکان

باش: زنجیرەی لە جیاندێنگ شینهوای کوو یۆووە بۆ ئۆتۆگیبۆکۆی ئاسای ڕیۆیی تا کۆمەڵە وێنەکانی توریاما سەکیێن بەبێ کۆسپ بەڵگەدار کراوە.

ناو و شێوازەکان

ژاپۆنی: ناوەکە هۆنه‌، بە واتای ئێسک، و ئۆننا، بە واتای ژن، لەگەڵ یەکتری تێکەڵ دەکات. ناو و شێوەی یۆکای لە توریاما سەکیێن لە ساڵی ۱۷۷۹ سەرچاوەیان دەگرن.

شێوە و کاریگەری

دیمەن

بۆ دڵدارەکەی هۆنه‌-ئۆننا جوان و زیندوو دەردەکەوێت، بۆ کەسانی دەرەوە وەکوو ئێسقانێک. ئەو نمادی داتاشاندنی وەبەرچاوگرتنی شەهوانی درێژخایەنی لە دوای مردنیشدا ژیانی خۆی درێژ دەکاتەوە، هەروەها نمونەیەکی وانیتاسە کە پشتی جوانییەوە بۆشایی و پووچانی خۆی داشاردووەتەوە.

کاریگەری

هۆنه‌-ئۆننا هەموو شەوێک سەردانی دڵدارەکەی دەکات. پەیوەندییەکە پیاوەکە داتاشاندووە تا دەمرێت، چونکە هێزی ژیانی لێ دەبردرێت: خۆشەویستییەکەی بەم شێوەیە کارەساتباره.

کارتی زانیاری: هۆنه‌-ئۆننا

گرنگترین لایەنەکانی ژنی ئێسک بە یەک نەزەر.

نەریت

بەشێکی گەورەی نەریتی کایدانی ژاپۆنییە، لە سەرچاوەیەکی چینی وەرگیراوە و چەند جار بەشێوەیەکی نوێ گێڕدراوەتەوە.

ناوچەی کاریگەری

پیاوێکی تاک: دڵدارێکی پێشووتر یان ئێستا، کە مردووەکە هەموو شەوێک سەردانی دەکات.

دەرکەوتن

بۆ دڵدارەکەی ژنێکی جوان و زیندوو، بۆ کەسانی دەرەوە ئێسقانێک.

کارکرد

داتاشاندن لە ڕێگەی سەردانی شەوانەوە، کە هێزی ژیانی دڵدارەکەی دەبڕێت تا دەمرێت.

شێوازەکانی بەرگری

ئۆفودای بوودایی لەسەر دەرگا و پەنجەرە، هەروەها وتنەوەی سووترا، هەتا ئەو کاتەی هەڵنەگیراوە.

جیاکردنەوە

نزیک لە ئۆنریۆ و ئوبومه‌یە، بەڵام زیاتر ڕۆحی هەوەسە نەک ڕۆحی تۆڵەسەندنەوە؛ نزیکیشە لە یوان-گویی چینی یوان-گوی.

چرای گوڵی پیۆنی: چیرۆکێک بەرەو ژاپۆن دەگوازرێتەوە

ناوەکە هۆنه‌، بە واتای ئێسک، و ئۆننا، بە واتای ژن، لەگەڵ یەکتری تێکەڵ دەکات. ناو و شێوەی یۆکای لە توریاما سەکیێن لە ساڵی ۱۷۷۹ سەرچاوەیان دەگرن. چیرۆکەکە خۆی لە کایدان بۆتان دۆرۆ، چرای گوڵی پیۆنی، سەرچاوەی دەگرێت، کە لە کۆکراوەی ئاسای ڕیۆیی بە ناوی ئۆتۆگیبۆکۆ لە ساڵی ۱۶۶۶ هەبووە؛ سەرچاوەی چینییەکەی لە کۆکراوەی جیاندێنگ شینهوای کوو یۆو لە نزیکەی ساڵی ۱۳۷۸ دیتراوە.

ئوێدا ئاکیناری بە بەرهەمی ئوگێتسو مۆنۆگاتاری لە ساڵی ۱۷۷۶ سەر بە هەمان نەریتی کایدانی نمادەکانی ئێسقان و بووکی مردووانە، بەڵام سەرچاوەی سەرەکی هۆنه‌-ئۆننا نییە: ئەمە بەڕاستی لە ڕێگەی ئاسای ڕیۆییوە ڕاستەوخۆ دەگاتە سەرچاوەی چینیی کوو یۆو.

بۆتان دۆرۆ وەکوو ماوەیی سەحنە و فیلم

هۆنه‌-ئۆننا بنەمای چیرۆکی بۆتان دۆرۆیە، یەکێک لە سێ چیرۆکی گەورەی ڕۆحی ژاپۆنی، کە چەندین جار وەکوو راکوگۆ، کابوکی و فیلم داڕشتراوەتەوە. لە هونەری یۆکای مۆدێرندا ئەو بووەتە شێوازێکی وێنەیی جێگیر، ژنێک کە نیوەیەکی گیانلەبەرە و نیوەیەکی ئێسقان.

لە ڕوانگەی زانستی دیندا، هۆنه‌-ئۆننا مردووی بێ چاودێری لەگەڵ فیکری کارما و پابەندبووی بوودایی دەبەستێتەوە: پابەندبوونی زیادە، هەوەسەکە، مردووەکە پابەند بە جیهانەوە دەکات. بۆیە ئەو زیاتر ڕۆحی پابەندبوون و هەوەسە نەک ڕۆحی تۆڵەسەندنەوە.

ئۆفودا، سووترا و بەرگرییەکی هەستیار

لە بۆتان دۆرۆوە بەڵگە کراوە کە بەرگری لە ڕێگەی ئۆفودای بوودایی، تیلیسمی بەرگری کە دەقی سووترای لەسەرە و لەسەر دەرگا و پەنجەرەکان دەلکێنرێت و ڕۆحەکە لێ دوور دەخاتەوە، هەروەها وتنەوەی سووترا. تیلیسمێکی لەم جۆرەی هەڵگیراو نمایەندەیی ئەم تیلیسمانە بوودایییانە دەکات. ئاوی پیرۆز وەکوو نیشانەی پاکییە دژی دیمەنی داتاشێنەر، لە کاتێکدا بخوور کردن و وتنەوەی سووترا لە بەرگرییە بەرگیراوەکانەوەیە. بەڵام لە چیرۆکەکەی خۆیدا بەرگرییەکە هەستیارە: پیاوەکە خۆی هەڵیدەگرێت، کە ئەمە مردنی خۆی دەچەسپێنێت، نمادێکی حەسرەتی کارەساتبار.

بووکی مردووان لەنێوان ژاپۆن و ئەورووپا

هۆنه‌-ئۆننا سەر بە نمادی بووکی مردووانە، وەکوو ئەوەی بالادی ئەورووپیی لینۆرە دەیناسێنێت، کە تیایدا دڵدارە مردووەکە ژنە زیندووەکە دەبات. نزیک لەیشییەوە لامیا و ئێمپووسای یۆنانین کە بە شێوازێکی جوان پیاوان دەخۆن، هەروەها نمایشی وانیتاسی مردن و کچ. لەناو ژاپۆندا ئەو نزیکە لە یۆکای ژنانەی داتاشێنەر، بەتایبەتی ئۆنریۆ و ئوبومه‌، بەڵام لە هەردووکیانیش جیاوازە وەکوو ڕۆحی پابەندبوون و هەوەس نەک ڕۆحی تۆڵەسەندنەوەی ڕاستەقینە.

پرسیارە باوەکان دەربارەی هۆنه‌-ئۆننا

ئایا هۆنه‌-ئۆننا لە ئوێدا ئاکیناریوە سەرچاوەی دەگرێت؟

نەخێر، سەرەکی لە توریاما سەکیێن لە ساڵی ۱۷۷۹ دوای ئاسای ڕیۆیی لە ساڵی ۱۶۶۶؛ ڕەگی چینیی لە کوو یۆو لە نزیکەی ساڵی ۱۳۷۸دایە.

بۆچی پیاوەکە وەکوو ئێسقان نایبینێت؟

خۆشەویستی و هەوەس چاوی خەڵدەکەن، لە کاتێکدا کەسانی دەرەوە ئێسقانەکان دەبینن.

چۆن دەکرێت خۆ لێی بپارێزین؟

لە ڕێگەی ئۆفودای بوودایی و سووترا، بەم مەرجەی کە خۆتان بەرگرییەکە هەڵنەگرن.

لینکی زیاتر

بەستەرە ناوخۆییە پێشنیارکراوەکان:

ژاپۆن – هەموو بوونەوەرانی نەریتی ژاپۆنی
ئۆنریۆ، ئوبومه‌ – ڕۆحی مردووانی ژاپۆنیی خزم
یوان-گوی – ڕۆحی تۆڵەسەندنەوەی چینی بۆ جیاکردنەوە
تیلیسم، ئاوی پیرۆز، بخوور کردن – ئامرازە بەرگریکەری گوزاراوی لێوە کراو
قوتوپاسی بەرگری – ئامرازەکانی بەرگری بە یەک نەزەر

دەقی جیاواز (هەڵبژاردە)

سەرچاوە بنەڕەتییەکانی زیاتر لە لیستی سەرچاوەکان.

وەک ژنی ئێسک، هۆنه‌-ئۆنا (Hone-onna) هەر بە بووکی مردووانی ژاپۆنی ناسراوە: ئەوینێک کە تەنانەت لە دوای مردنیشدا بەرقەرار دەبێت و لە کۆتاییدا گیانی خۆشەویستەکەی لێ دەستێنێت.