نیس پووک، ویشتی ژێر سەربانی قامیش
نووسەر: Ralf Ittermann · دوایین پێداچوونەوە لە
نیس پووک (Niß Puk) ڕۆحی نەریتی گەرمانییە.
یارمەتیدەرە بۆ گرێتسی شیرین، سزاش دەدات بە ترسناکی و ڕووخان. وەک ڕۆحوکێکی بچووک لەژێر سەربانی قامیشدا، نیس پووک وەک کۆبۆلدی ماڵی فریزلاندی باکوور دادەنرێت. نیس پووک ویشتی ژێر سەربانی قامیشە.
نیس پووک، کە بە نیس پووک یا پووکیش ناسراوە، کۆبۆلدی ماڵیی ناوچەی نۆردفریسلاند و شلێسویگە کە لە ماڵ، تەویلە یان ئامباردا نیشتەجێیە. لە کاتی مامەڵەی باش یارمەتی کار لە کێڵگە و تەویلە دەدەت و گروتسه داوا دەکات؛ لە شێوازێکی تری خودی خۆیدا، کەلوپەلی بێگانەی خەڵکی بۆ خاوەنی ماڵ دەگوازێتەوە.
کۆبۆلدی ماڵیی نۆردفریسلاند بە باشی لە کۆمەڵگای ئەفسانەیی کارل موللنهۆف ساڵی ١٨٤٥ و لە توێژینەوەی ه.ف. فایلبێرگ بەڵگە کراوە. وەک بەستەرێک لەنێوان نەریتی کۆبۆلدی ئەڵمانی و سکاندیناڤیدا، ئەمڕۆ هەروەها بەشێکی زیندووی فۆلکلۆری ناوچەیی لە سنووری ئەڵمانی-دانیماركییە.
جۆر: کۆبۆلدی ماڵیی ماڵ، تەویلە و ئامبار
سەرچاوە: نۆردفریسلاند، شلێسویگ، سنووری ئەڵمانی-دانیمارکی
دەقەکان: موللنهۆف ١٨٤٥، فایلبێرگ
ماوە: ئەفسانەکانی شلێسویگ-هۆلشتاین، موللنهۆف ١٨٤٥
دیمەن: کۆبۆلدێکی بچووک بە کڵاوی سووری تیوژ
پێوەندی سەرچاوەکان
سەردەمی دەقەکان
بەڵگە نووسراوەکان سەر بە نەریتی ئەفسانەیی شلێسویگ-هۆلشتاینن؛ سەرچاوەی سەرەکی کۆمەڵگای کارل موللنهۆفی ساڵی ١٨٤٥ـە.
بواری باڵاوبوونەوە
نۆردفریسلاند، شلێسویگ و سنووری ئەڵمانی-دانیمارکی؛ باوەڕەکە بەرینی هەیە لە ناوچەکانی نۆردفریسی، نیدەرلاندیی خوارووی و دانیماركیدا.
دۆخی سەرچاوەکان
بە باشی بەڵگە کراوە: ئەفسانەکانی موللنهۆف بۆ دووکاندارییەکانی شلێسویگ، هۆلشتاین و لاوئنبورگ لە ساڵی ١٨٤٥ و توێژینەوەی هێننینگ فرێدریک فایلبێرگ.
ناو و شێوازەکان
ئەڵمانی باکووری-دانیمارکی: ناوەکە دەبەستێت نیس، کە کورتکراوەیەکی نیکولاسە وەک سکاندیناڤیی نیسه، لەگەڵ پووک، دانیمارکیی کۆنی پووگه بۆ نۆردیی کۆنی پووکی، کۆبۆلد یان شەیتانی بچووک، هاوپەیوەندیی زمانی لەگەڵ ئینگلیزیی پووک هەیە.
شێوە و کاریگەری
دیمەن
نیس پووک کۆبۆلدێکی بچووکە، زۆرجار بە کڵاوی سووری تیوژ، کە لە ماڵ، تەویلە یان ئامبار، بەگشتی ژێر سەربانی قامیش، نیشتەجێیە؛ زۆربەی کات شاراوەیە و تەنها لە ڕێگەی دەنگ و کاراوان دیارە.
کاریگەری
نیس پووک دووڕەنگە: وەک روحێکی باشی ماڵ یارمەتی کار لە کێڵگە و تەویلە دەدەت، مریشکەکان لە ماستکار پارێزگاری دەکات و بەخت بۆ ماڵ دەهێنێت؛ لە شێوازێکی تر نزیکی جۆری دراک دەبێتەوە، کە کەلوپەلی بێگانە یا دزراو بۆ خاوەنی دەگوازێتەوە و دەوڵەمەندی دەکات، لە ڕوانگەی ئەخلاقییەوە دووڕەنگ.
پرۆفایل: نیس پووک
سەرەکیترین لایەنەکانی پووکی ئامبار بە یەک نەزەر.
کۆبۆلدی ماڵیی سنووری ئەڵمانی-دانیمارکی، بەستەرێک لەنێوان نەریتی کۆبۆلدی ئەڵمانی و سکاندیناڤیدا.
ماڵ، تەویلە و ئامبار: یارمەتی کار لە کێڵگە و تەویلە دەدەت، مریشکەکان لە ماستکار پارێزگاری دەکات و بەخت بۆ ماڵ دەهێنێت.
کۆبۆلدێکی بچووک بە کڵاوی سووری تیوژ، بەگشتی ژێر سەربانی قامیش نیشتەجێیە؛ زۆربەی کات شاراوەیە و تەنها لە ڕێگەی دەنگ و کاراوان دیارە.
یارمەتیدانی کێڵگە و تەویلە و بەختی ماڵ؛ وەک شێوازی هێنەر، کەلوپەلی بێگانە بۆ خاوەنی دەگوازێتەوە و دەوڵەمەندی دەکات، لە ڕوانگەی ئەخلاقییەوە دووڕەنگ.
بەخشینی سەرەکی کاسەیەک گروتسەی شیرینە بە کەرێ و شیر لە شوێنێکی دیاریکراو؛ ڕەتکردنەوەی، تۆڵەی بێ ئارامی و ترسناکی دەسێنێت تا وێرانی ماڵ.
لەنێوان نیسه و پووک: ناوێک لە دوو جیهان
ناوەکە دەبەستێت نیس، کورتکراوەیەکی نیکولاسە وەک سکاندیناڤیی نیسه، لەگەڵ پووک، دانیمارکیی کۆنی پووگه بۆ نۆردیی کۆنی پووکی، کۆبۆلد یان شەیتانی بچووک، هاوپەیوەندیی زمانی لەگەڵ ئینگلیزیی پووک هەیە. تەنانەت ناوەکەیش دووسەرچاوەیی بوونەوەرەکە لە نەریتی ئەڵمانی و باکووریدا نیشان دەدەت.
باوەڕەکە بەرینی هەیە لە ناوچەکانی نۆردفریسی، نیدەرلاندیی خوارووی و دانیماركیدا. بە باشی بەڵگە کراوە لە ئەفسانەکانی کارل موللنهۆف بۆ دووکاندارییەکانی شلێسویگ، هۆلشتاین و لاوئنبورگ لە ساڵی ١٨٤٥ و لە توێژینەوەی ه.ف. فایلبێرگ، کە مێژووی شێوازەکانی نیسه بە تەواوی چاک کردووەتەوە.
فۆلکلۆری زیندوو و دەستەبەندی
نیس پووک فۆلکلۆرێکی زیندووی ناوچەیییە لە سنووری ئەڵمانی-دانیمارکی، لە مۆزەخانەکان، کتێبی منداڵان و پرۆژەی گێڕانەوە، و بەستەرێک لەنێوان نەریتی کۆبۆلدی ئەڵمانی و سکاندیناڤیدا.
لە ڕوانگەی زانستی ئایین، نیس پووک لە کاتی مامەڵەی باش سوومەندە؛ تۆڵەکەی بریتییە لە ترسناکی و وێرانی ئابووری، نەک کوشتن. ڕوونکردنەوەی گرنگ: پووک لە ڕووی ڕەگەزناسیی زمانەوە خزمی پووکە، بەڵام نیس پووک شێوازێکی تایبەتی ئەڵمانی-باکووری خۆیەتی، نەک پووکی شکسپیر؛ بە تەواوی چاک نییە، چونکە شێوازی دراک کەلوپەلی بێگانە دەهێنێت؛ و نیس مانای نیکولاسە، نەک نیکسه.
بەخشینی گروتسه لە ستاپەلهۆلم
بەخشینی خۆراک ئەرکییە: کاسەیەک گروتسەی شیرین بە کەرێ و شیر لە شوێنێکی دیاریکراو. شێوازێکی بەڵگە کراوی ئەفسانەیی لە ستاپەلهۆلم دەڵێت، هەرکەسێک گروتسه لێ ڕەتبکاتەوە یا ڕاوی بکات، ئەوەندە بێ ئارامی و ترسناکی تۆڵە دەسێنێت کە ماڵ بێ سوود دەبێت و بە هەرزانی دەفرۆشرێت؛ خاوەنانی نوێ، کە دووبارە خواردنی دەدەنێ، ئارامی دەبینن. بۆیە پابەندبوون بە خواردن و ڕێزگرتنە، نەک دوورخستنەوە.
کۆبۆلدی خزم لە سکاندیناڤیاوە بۆ ئینگلیز
پرسیاری بەکاربراو دەربارەی نیس پووک
نیس پووک چییە؟
کۆبۆلدی ماڵیی نۆردفریسلاندی-شلێسویگی، کە لە ماڵ، تەویلە یان ئامبار نیشتەجێیە.
وەک بەخشین چی داوا دەکات؟
کاسەیەک گروتسەی شیرین بە کەرێ لە شوێنێکی دیاریکراو.
ئایا هەمان پووکی شکسپیرە؟
نەخێر. پووک لە ڕووی ڕەگەزناسیی زمانەوە خزمە، بەڵام نیس پووک شێوازێکی تایبەتی ئەڵمانی-باکووری خۆیەتی.
لینکی زیاتر
هەروەها بخوێنەوە:
- گەرمانی – هەموو بوونەوەرەکانی نەریتی گەرمانی
- نیسه، تۆمته – خزمانی سکاندیناڤی
- هینزلمان، کلاباوتەرمان – کۆبۆلدەکانی تری باکوور
- خوێ، تیلسم، مۆمی پارێزگاری – کەلوپەلی پارێزگاری بەمیراتراو
دەقی جیاواز (هەڵبژاردە)
سەرچاوەی سەرەکی تری لە لیستی سەرچاوەکان.
وەک روحی خانووی گوندی باکووری فریزیا و پووکی هەیوان، نیس پووک (Niß Puk) بیرکردنەوەی کۆنی پەیمانی گوند دەرخات: ئەوەی گوڕچ (خواردنی هەڤرا) دادەنێ، یاریدەدەرێکی لەژێر سەربانی قامیش هەیە؛ ئەوەی رەتی بکاتەوە، گوندەکە لەدەست دەدات.
