بۆرۆوی، پاسەوانی توند و تیژی دارستانی سنەوبەر
نووسەر: Ralf Ittermann · دوایین پێداچوونەوە لە
بۆرۆوی ڕۆحـە لە داب و نەریتی سلاڤی.
فەرمانداری دارستان، ئەوەی گوناهکاران وامان لێدەکات ون بن و ڕێزلێنان بەخۆشیدا دەداتەوە. وەک پاسەوانی توند و تیژی دارستانی سنەوبەر، بۆرۆوی ڕێزلێنان خۆشی دەداتەوە و گوناه سزادان دەدات، هەریەکە بەشیوەیەکی هاوتا.
بۆرۆوی فەرمانداری دارستانە لە داب و نەریتی پۆڵەندی و سلاڤی ڕۆژهەڵاتی، پاراستووی دارستان و ئاژەڵانە. گوناهکاران بە ون کردن و تۆقاندن سزادەدات، بەڵام ئەوەی بە ڕێزەوە لەگەڵ دارستان مامەڵە بکات، یارمەتی دەدات بۆ ڕێگای ماڵەوەی سەلامەت یا کاتی ڕاوکردن بەختی باش پێ دەبەخشێت.
بۆرۆوی، لێشنی و بۆروتا ناوی جۆراوجۆری پۆڵەندی و ناوچەیین بۆ هەمان ڕۆحی دارستانن، کە ناوچەی سلاڤی ڕۆژهەڵاتی پێی دەڵێن لێشی. تەنها دوای مسیحیبوون بوو کە ناوی بۆروتا گۆڕا بۆ شەیتان، پەیوەستکراوە بە قەڵای لێنچیتسا.
جۆر: فەرمانداری دارستان و پاسەوانی ئاژەڵی کێوی، شێوازی سلاڤی ڕۆژاوایی فەرمانداری دارستان
سەرچاوە: داب و نەریتی زارەکی پۆڵەندی و سلاڤی ڕۆژهەڵاتی
دەقەکان: کۆکراوەکانی فۆلکلۆر، بۆروتا بە شێوەی وێژەیی نووسراوەتەوە
ماوەی زەمانی: لە داب و نەریتی زارەکییەوە تا ئەفسانەی وێژەی پۆڵەندی
دیمەن: فەرمانداری دارستانی نێرینەی گۆڕانکاری شێوە، وەک بۆروتا پیاوچاکێکە بە قۆچی بچووک و پەنجەی درێژ
ناوچەی سەرچاوە و سەرچاوەکان
سەردەمی دەقەکان
ئەم شێوەیە هی داب و نەریتی زارەکی پۆڵەندی و سلاڤی ڕۆژهەڵاتییە؛ بەشیوەیەکی وێژەیی زیاتر شێوەی دواتری بۆروتا نووسراوەتەوە.
بواری باڵاوبوونەوە
پۆڵەندا و ناوچەی سلاڤی ڕۆژهەڵاتی. ئەفسانەی بۆروتا بە توندی بەستراوەتەوە بە قەڵای لێنچیتسا لە ناوەڕاستی پۆڵەندا.
دۆخی سەرچاوەکان
باش بەڵگەدراوە: کارە بنچینەییەکانی فۆلکلۆر لەلایەن ماخال و مۆشینسکی، هەروەها ئەفسانەی پۆڵەندی سەبارەت بە دیابیو بۆروتا.
ناو و شێوازەکان
پۆڵەندی: borowy, واتای هی دارستان، لە bor, دارستانی سنەوبەر؛ لەگەڵ Leśny, فەرمانداری دارستان، لە las, دارستان. بۆرۆوی، لێشنی و بۆروتا هەمان ڕۆحی دارستان ناودەبرن؛ بوونەوەرێکی سەربەخۆ نییە، بەڵکو شێوازی سلاڤی ڕۆژاوایی فەرمانداری دارستانە.
دیمەن و ڕەفتار
دیمەن
وەک فەرمانداری سرووشت، بۆرۆوی گۆڕانکارییە وەک خودی دارستان، بە گۆڕینی قەبارە و شاردنەوەی خۆی وەک مرۆڤ. شێوەی دواتری بۆروتا وەک پیاوچاکێک بە جامەی سوور، مسیحیبووندن و شێوازی نۆبڵگیرانەی ڕۆحی کۆنی دارستان بۆ شەیتانی پاسەوانی گەنجینەیی نیشان دەدەت؛ قۆچی بچووک و پەنجەی درێژ تایبەتمەندی جینییانەی زیادکراون.
کاریگەری
وەک فەرمانداری دارستان، بۆرۆوی درەخت و ئاژەڵ دەپارێزێت. گوناهی وەک بڕینی بێ پێویست، دەنگ و بێ ڕێزی سزادەدات بە ون کردنی مرۆڤ، تۆقاندن یان ڕووداوی ناخۆش، و ڕێزلێنان بەخۆشیدا دەداتەوە بە ڕێگای ماڵەوەی سەلامەت یان بەختی باش لە ڕاوکردندا. وەک بۆروتا، لە ژووری ژێرزەمینی قەڵای لێنچیتسادا گەنجینەیەک دەپارێزێت و بەشێوەی کوچکی سیاه، بزنی نێر، کوندەپەپووکە یان ماسییەکی گەورە دەبینرێت.
پرۆفایل: بۆرۆوی
گرنگترین لایەنەکانی خاوەنی دارستان بە کوێرگۆشە.
شێوازی سلاڤی ڕۆژاوایی ناوی فەرمانداری دارستان؛ لە ناوچەکاندا بۆرۆوی وەک کەمێک بچووکتر و فێڵبازتر لە لێشیی گەورە دادەندرێت.
بڕیارگری دار، ڕاوچی، بەکارهێنەری دارستان و ڕۆیشتوو: هەرکەسێک بچێتە دارستانەوە، دەکەوێتە ناو دەسەلاتی ئەو.
فەرمانداری دارستانی گۆڕانکاری شێوە بە گۆڕینی قەبارە و شاردنەوەی خۆی وەک مرۆڤ؛ وەک بۆروتا پیاوچاکێک بە جامەی سوور و قۆچی بچووک و پەنجەی درێژ.
پاراستنی درەخت و ئاژەڵ، سزادان بۆ گوناهکاران بە ون کردن، تۆقاندن یان ڕووداوی ناخۆش، خۆشیدانەوەی ڕێزلێنان بە ڕێگای ماڵەوە و بەختی باش لە ڕاوکردندا.
ڕێزلێنان لە دارستاندا، داواکردنی مۆڵەت پێش وەرگرتنی دار یا ڕاو، هەروەها بەخشین لە قەراغی دارستاندا وەک نان و هێلکە.
بوونەوەرێکی سەربەخۆ نییە، بەڵکو شێوازی پۆڵەندی لێشییە؛ خزمی نزیکن شراتی ئەڵمانی شرات و پیاوی کێوی.
لە فەرمانداری دارستانەوە بۆ شەیتانی بۆروتا
بۆرۆوی واتای هی دارستان دەگەیەنێت، لە bor, دارستانی سنەوبەر؛ لێشنی واتای فەرمانداری دارستان دەگەیەنێت، لە las, دارستان. هەردوو ناو و هەروەها ناوی بۆروتا هەمان ڕۆحی دارستان ناودەبرن، کە ناوچەی سلاڤی ڕۆژهەڵاتی پێی دەڵێن لێشی؛ بۆیە بۆرۆوی شێوازی سلاڤی ڕۆژاوایی فەرمانداری دارستانە، لە ناوچەکاندا وا بیر لێدەکرێتەوە کە کەمێک بچووکتر و فێڵبازتر لە لێشیی گەورەیە.
دوای مسیحیبووندن، ناوی بۆروتا گۆڕدرا بۆ شەیتان و بەستدرا بە قەڵای لێنچیتسا. لە فەرمانداری سرووشتەوە بووە شەیتانی پاسەوانی گەنجینەی بە شێوەی پیاوچاک، کە قۆچی بچووک و پەنجەی درێژی بۆ زیادکراوە. ئەم گۆڕانکارییە نموونەیەکی نمونەیی مسیحیکردنی فەرمانداری سرووشتی هاوپەشتییانە.
هێمای شار و شیکردنەوە
دیابیو بۆروتا هێمایەکی ناسیاری شاری لێنچیتسا و هێمای شارە. لە وێژه و ئەفسانەی پۆڵەندیدا بەتوندی جێگیر بووە، و بۆرۆوی و لێشنی بەشێوەیەکی بەردەوام لە کۆکردنەوەکانی ڕۆحی دارستانی سلاڤیدا دەردەکەون.
لە ڕوانگەی زانستی ئایینەوە، بۆرۆوی فەرمانداری دارستان، پاسەوانی ئاژەڵی کێوی و ڕۆحی سنووریی نێوان کولتوور و کێوانییە. دوو ڕوونکردنەوەی گرنگ هەن: بۆرۆوی بوونەوەرێکی سەربەخۆ نییە، بەڵکو ناوی جۆراوجۆری سلاڤی ڕۆژاوایی لێشییە. هەروەها شێوەی شەیتانی بۆروتا لەگەڵ قۆچ و پەنجەی درێژ، گۆڕینی دواتری بیرکردنەوەی مسیحییە، نەک ڕۆحی کۆنی دارستان خودی خۆی.
ڕێزلێنان، بەخشین و ڕێگای ماڵەوەی سەلامەت
ئەوەی بەڵگە بۆی هەیە بریتین لە ڕێزلێنان لە دارستاندا، واتا بڕینی بێ پێویست نەکردن، دەنگ نەکردن و داواکردنی مۆڵەت پێش وەرگرتنی دار یا ڕاو، هەروەها بەخشین لە قەراغی دارستاندا وەک نان و هێلکە بۆ ڕازیکردنی فەرمانداری دارستان. شێوازەکانی وەک پۆشینی جامە بەپێچەوانە بۆ ڕێگری لە ون بوون سەر بە بەشی لێشیین و دەکرێت بۆ بۆرۆوی بگوازرێنەوە. ئەوەی ئەم یاسایانە پارێزگاری لێبکات، لە فەرمانداری دارستان ترسی نییە و دەتوانێت لەسەر یارمەتیدانی حیساب بکات.
بۆرۆوی، لێشی و فەرمانداران دارستانی ئەوروپا
بۆرۆوی هەمان بوونەوەرە وەک لێشیی سلاڤی ڕۆژهەڵاتی لێشی، کە بۆرۆوی شێوازی سلاڤی ڕۆژاواییەتی؛ جیاوازییەکە لە ناو و ناوچەیە، نەک لە جۆر. خزمی نزیکن شراتی ئەڵمانی شرات و پیاوی کێوی، هەروەها جۆری فەرمانداری ئاژەڵانی پاسەوانی ئاژەڵی کێوی شامانی. لە بەشی کێڵگەوە، پۆلیڤیک وەک فەرمانداری کێڵگە هاوتای ئەوە، و دایکی دارستانی ڕۆمانیایی مووما پادورییی شێوازی مێینەی بەرامبەری نیشان دەدەت.
پرسیارە باوەکان دەربارەی بۆرۆوی
ئایا بۆرۆوی هەمان لێشی نییە؟
بەڵێ، ئەمە شێوازێکی ناوی پۆڵەندی و ناوچەیی خودای دارستانی سلاڤی ڕۆژهەڵاتی، لێشی، ییە. لە چەند ناوچەیەکدا بۆرۆوی وەک بچووکتر و فیرتر دەبینرێت.
بۆچی بۆروتا شەیتانێکە؟
ڕۆحی بتپەرستیی دارستان دوای مەسیحیکردن بووە بە شەیتانی قەڵای ووەنچیتسا (Łęczyca)، لەگەڵ شاخ و پەنجەی درێژی زیادکراوی دواتر.
چۆن بە شێوەیەکی گونجاو ڕازی دەکرێت؟
بە ڕەفتاری ڕێزدارانە لە دارستاندا، داواکردنی ڕێگەدان، و بەخشینەکان وەک نان و هێلکە لە قەراغی دارستان.
لینکی زیاتر
هەروەها بخوێنەوە:
- سلاڤی – هەموو بوونەوەرەکانی نەقڵی سلاڤی
- لێشی – خودای دارستانی سلاڤی ڕۆژهەڵاتی، کە بۆرۆوی جۆرێکی ئەوە
- پۆلێڤیک، مووما پەدوریی – بوونەوەرەکانی سروشت و دارستانی خزم
- بخوور کردن، تیلیسم، خوێ – ئامرازی پارێزەری نەقڵکراو
- کۆمپاسی پاراستن – کۆبینەوەیەک لەسەر ئامرازی پارێزەری
دەقی جیاواز (هەڵبژاردە)
کتێبی بنەڕەتی زیاتر لە لیستی سەرچاوەکان.
وەک خودای دارستانی پۆڵەندا و ناوچەی سلاڤی ڕۆژهەڵاتی، بۆرۆوی نوێنەری ئەو ڕێزەیە کە دارستان داوای دەکات؛ لەبەری خۆیشدا، شێوازی لێشی، بۆروتا، دەریدەخات چۆن مەسیحیکردن خودایەکی سروشتی بتپەرستانەی کردووە بە شەیتانێکی چاودێری گەنجینە.
