دیو، خوداوەندانی ڕەتکراوەی فارس

ئێرانی کۆن دایڤا لە هیندوئێرانی دایڤا، خوا، سەرچاوە دەگرێت و لە ڤیدییی دیڤا، خوای هیندی، هاوپەیوەندی خۆی هەیە. سەرەنجامی سەرەکی ئەوەیە: ئێرانی دائیوا و ڤیدییی دیڤا هەمان وشەن بەڵام بە هەڵگەڕاوە هەڵسەنگاندن، لە هیندستان خوداوەندە باشەکان، لە ئێران دیمۆنەکان؛ بە شێوەی وێنەیی هەڵگەڕاوە لە هیندستان ئاسوراکان بوونە دیمۆن، لە کاتێکدا لە ئێران ئاهورا هەڵسەنگاندنی ئەرێنی خۆی پاراست.

دیو لە هەموو چینەکاندا شایەتی هەیە: لە گاثاکان، لە یانگ ئەڤیستا، بەتایبەتی لە ڤێندیداد، لە نووسینی خستنەوانی فارسی کۆن و لە کتێبەکانی پاهلاڤی، هەروەها لە شاهنامە نزیکەی ساڵی ١٠٠٠، کە تێیدا دیمۆنی بچووکی خراپی ئەڤیستا دەبن بە هیوڵای گەورەی حیماسە.