ئاناهیتا، خانمی بێگەردی سەرچاوەکان
نووسەر: Ralf Ittermann · دوایین پێداچوونەوە لە
ئاناهیتا خواژنێکە لە نەریتی فارسیدا.
بەخشەری هەموو ئاوەکان لە دەرباری ئاخائیمینییەکان. وەک خانمی بێگەردی سەرچاوەکان، ئاناهیتا جارێکیان دەرباری ئاخائیمینییەکانی بە بەرەکەتی خۆی دابین کردووە. ئاناهیتا خواژنی ئاوەکانی فارسییە.
ئاناهیتا، بە ناوی تەواو ئاردڤی سوورا ئاناهیتا، خواژنی زەردەشتیی ئاوەکان، بەروبووم، چاکبووندنەوە و داناییە، سەرچاوەی میتۆلۆژیی هەموو ئاوی زەوی.
سەرچاوەی سەرەکی ئابان یەشتە. ئارتاخشیری دووەم یەکەم فەرمانڕەوای ئاخائیمینی بووە کە ناوی ئاناهیتای لەگەڵ ئاهورا مەزدا لە کتیبەکانیدا هێناوەتەوە.
جۆر: خواژنی گەورەی ئاوەکان
سەرچاوە: بەرزاییی ئێران
دەقەکان: ئابان یەشت، کتیبەکانی ئارتاخشیری دووەم
سەردەم: لە سەردەمی ئاوستاوە هەتا ئێستا
وێنە: ژنێک بە تاجی ئەستێرەیی و عەرابەیەکی چوار ئەسپی
پێوەندی سەرچاوەکان
سەردەمی دەقەکان
لە سەردەمی ئاوستاوە بەڵگەدار بووە، لە ڕووی سیاسییەوە لە سەردەمی ئارتاخشیری دووەم بەرەو سەدەی ٤ی پێش زایین گرنگتر بووە.
بواری باڵاوبوونەوە
بەرزاییی ئێران، ئاسیای بچووک و ناوچەی ئەرمەنستان، لەگەڵ وێنەی پەرستگا لە شارە سەرەکییەکان.
دۆخی سەرچاوەکان
باش: ئابان یەشت، کتیبەکانی پاشایانی و ڕاپۆرتی یۆنانی-ڕۆمانی.
ناو و شێوازەکان
ئاوستایی: ئاردڤی، تەڕ، سوورا، بەهێز، ئاناهیتا، بێگەرد: واتە ئەو تەڕەی بەهێز و بێگەردە.
دەرکەوتن و هێما
وێنە
ژنێکی بەرز بە جامەی پێستی بیڤەر، بە تاجی ئەستێرەیی و عەرابەیەک لە چوار ئەسپی سپی.
کاریگەری
خاکەکان و ئاژەڵگاکان ئاو دەدات، تۆو و منداڵدان چاک دەکاتەوە، سەرکەوتن و تێگەیشتن دەبەخشێت.
پرۆفایل: ئاناهیتا
گرنگترین ڕووکارەکانی خواژنی ئاو بە یەک نیگاڕا.
خواژنی گەورەی ئابان یەشت و کتیبەکانی ئاخائیمینییەکان.
ئاو، بەروبووم، چاکبووندنەوە، سەرکەوتن و دانایی.
ژنێک بە جامەی پێستی بیڤەر، تاجی ئەستێرەیی و عەرابەیەکی چوار ئەسپی.
ئاو و نەوە دەبەخشێت، سەرکەوتن و تێگەیشتن دەبەخشێت.
وێنەی پەرستگا لە سەردەمی ئارتاخشیری دووەم، کاهینەی تەرخانکراو، پەرستگای کانگاڤار.
خواژنی ڕووباری ڤیدی، گانگا، سەر بەم هەمان جۆرەیە.
ئابان یەشت و بەرزبووەوەی لە سەردەمی ئارتاخشیری دووەم
بەشەکانی ناو، ئاردڤی، تەڕ، سوورا، بەهێز، و ئاناهیتا، بێگەرد، پێکەوە ئەو تەڕەی بەهێز و بێگەردە دەبەخشن: سەرچاوەی هەموو ئاوی زەوی.
ئارتاخشیری دووەم یەکەم فەرمانڕەوای ئاخائیمینی بووە کە ناوی ئاناهیتای لەگەڵ ئاهورا مەزدا لە کتیبەکانیدا هێناوەتەوە؛ پێش ئەوە ئەم شێوەیە لەگەڵ ئیشتار تێکەڵ ببوو.
هێمای نیشتمانی و پەرستگای کانگاڤار
ئاناهیتا هێمایە بۆ خواژنێکی پێش ئیسلامی فارس؛ پەرستگای کانگاڤار وەک ئادگاری ناسنامەبەخش دادەنرێت.
لە بواری زانستی ئایینەکانەوە، ئەو یازاتایەکی بەرزکراوەتەوەیە و نموونەیەکی تێکەڵبووی ئایینی.
پەرستنی پەرستگا، نەک بەرگری
پەرستن لە پەرستگادا، نەک بەرگری: نەختترین لکەی سەرنجڕاکێش کە لە ڕووی شوێنەواریشەوە کێشەداری بۆتەوە، پەرستگای کانگاڤارە. لە ڕێبازی پەرستنیدا ئاوی پیرۆز، تیلسم و بخوورکردن هەیە.
خواژنانی ئاو بەراوردکراو
وەک خواژنی ئاو، ئاناهیتا لە ساراسڤاتیی هیندییان نزیکە؛ لە ڕووی مێژووییەوە لەگەڵ ئیشتار تێکەڵ ببوو، پاشتر لەگەڵ ئارتیمیس. لە ئاپام نەپات، کوڕی کۆنتری ئاوەکان، جیاوازییەکەی پەرستنی پەرستگایە.
پرسیارە باوەکان دەربارەی ئاناهیتا
خواژنی ئاو یان خواژنی بەروبووم؟
هەردووکیان: تۆو و منداڵدان چاک دەکاتەوە، دروێنە و ئاژەڵگا خۆراک دەدات، چاکبووندنەوە و سەرکەوتن دەبەخشێت.
بۆچی لە ڕووی مێژووییەوە گرنگە؟
ئارتاخشیری دووەم یەکەم پاشای ئاخائیمینی بووە کە لەگەڵ ئاهورا مەزدا قبوولی کردووە.
لینکی زیاتر
بەستەرەکانی ناوخۆیی:
دەقی جیاواز (هەڵبژاردە)
سەرچاوەی زیاتر لە لیستی سەرچاوەکان.
وەک خواژنی ئاوی فارسی، ئاناهیتا خواژنی سەرچاوەکان، هێزی شاهانە و چاکبووندنەوە لە شێوەیەکدا کۆدەکاتەوە: لە کاتێکدا کە بوونەوەرانی تری ئاو تەنها ئاوێک دەپارێزن، ئەو خۆی سەرچاوەی هەموو ئاوەکانە.
