یەئۆنگدەونگ هالمانگ، سەردانکەری مانگی دووەمی مانگ

یەئۆنگدەونگ هالمانگ خواژنی نەریتی کۆرییە.

داپیرەیەک کە لە مانگی دووەمی مانگ لە دەریا دێت. ناسنامەکە وەک سەردانکەرێک ستایشی دەکات کە لە مانگی دووەمی مانگ لە دەریا سەردەکەوێت.

خواژنکۆریا

یەئۆنگدەونگ هالمانگ

یەئۆنگدەونگ هالمانگ، کە بە یەئۆندەونگ هالمۆنیش دەناسرێت، خواژنی با و دەریای کۆرییە، بەتایبەتی لە دوورگەی جوجو. وەک داپیرە یان نەوەباوک لە مانگی دووەمی مانگ لە دەریا دێت، تۆوی سیفرەی دەریایی و کێڵگە دەشێوێت و پاش نزیکەی دوو هەفتە دووبارە دەگەڕێتەوە.

ئەو بەرهەمداری دەریا و کێڵگە دەهێنێت، بەڵام ئەگەر ئارام نەکرێتەوە دەتوانێت با و شەپۆل بەرزکاتەوە، کە بۆ دانیشتووانی کەناراوی گرنگی سەلامەتی هەیە. ئایینی سەرەکیی، یەئۆنگدەونگ-گوت، لە فۆرمی جوجوی خۆیدا لە ساڵی ٢٠٠٩ بووەتە بەشێک لە میراتی نامادیی یونیسکۆ.

بە کوورتی: یەئۆنگدەونگ هالمانگ

جۆر: خواژنی با و دەریا، داپیرە یان نەوەباوک
سەرچاوە: ئایینی گەلی کۆری و موسۆک
دەقەکان: ئینسایکڵۆپیدیای کولتووری کۆری، بەڵگەنامەی یونیسکۆ، پراکتیزەیی زیندووی ئایینی
سەردەم: باوەڕی گەلی کۆن، هەتا ئێستا بەکاردەهێنرێت
دیمەن: نەوەباوک یان داپیرە، هەندێک جار زەبەلاح، بەبێ وێنایەکی جێگیر

پێناسەی ڕوایەت

سەردەمی دەقەکان

ئەم خواژنە بەشێکە لە ئایینی گەلی کۆری و موسۆک؛ پراکتیزەی ئایینیشی هەتا ئێستا زیندووە و لە ساڵی ٢٠٠٩ لەلایەن یونیسکۆوە بەڵگەنامەکراوە.

بواری باڵاوبوونەوە

کۆریا، بەتایبەتی دوورگەی جوجو؛ لە وشکانیدا یەئۆنگدەونگ-هالمۆنی هاوتای ئەوە بە نەریتەکانی خۆی بۆ پێشبینیی کەشوهەوا هەیە.

دۆخی سەرچاوەکان

بە باشی بەڵگەکراوە: ئینسایکڵۆپیدیای کولتووری کۆری، بەڵگەنامەی نامزادکردنی یونیسکۆ لە ساڵی ٢٠٠٩، و لێکۆڵینەوەی فۆلکلۆری شامانیزمی جوجو.

ناو و شێوازەکان

کۆری: یەئۆنگدەونگ باسی خواکە دەکات و لەگەڵ ئەوەشدا ماوەی مانگی دووەمی مانگ نیشان دەدات؛ ڕەچەڵەکی وشەکە خۆیشی نادیارە. هالمانگ فۆرمی دیالێکتی جوجویی هالمۆنییە، داپیرە یان نەوەباوک، کە لە میتۆلۆژیای جوجودا زۆرتر واتای نەوەی سەرەتایی و ئایینی نەوەباوکێتی دەگرێتەوە نەک پیرەژنێکی لاواز.

شێوەی دەرکەوتن

دیمەن

یەئۆنگدەونگ هالمانگ وەک نەوەباوک یان داپیرە دەرکەوتوو دەبێت، هەندێک جار زەبەلاح؛ وێنایەکی جێگیری نییە، ژیانی لە ئایینەکەدا دەبینرێت. لە مانگی دووەمی مانگ لە دەریا یان لە ڕۆژهەڵات دێت.

کاریگەری

ئەو تۆوی سیفرەی دەریایی و کێڵگە دەشێوێت و بەرهەمداری دەریا و کێڵگە دەهێنێت. ئەگەر ئارام نەکرێتەوە دەتوانێت با و شەپۆل بەرزکاتەوە، بۆیە سەردانی بۆ کۆترمالان و مێینەشاژنانی ژێراویی گرنگی سەلامەتی هەیە.

ناسنامە: یەئۆنگدەونگ هالمانگ

گرنگترین لایەنەکانی خواژنی با و دەریا بە یەک نیگا.

کۆنتێکستی کەلتووری

خواژنی ئایینی گەلی کۆری و موسۆک، لە جوجو بە نزیکییەوە پەیوەستە بە کۆمەڵگای هایینیۆ، مێینەشاژنانی ژێراویی.

پەیوەست بە

دانیشتووانی کەناراوی، کۆترمالان و مێینەشاژنانی ژێراویی: سەردانی ئەو دەریادەکاتەوە بۆ ئارامی دەریا، دروێنە و ماسیگری.

دەرکەوتن

نەوەباوک یان داپیرە، هەندێک جار وا بیر دەکرێتەوە کە زەبەلاحە؛ بەبێ وێنایەکی جێگیر، تەنها لە ئایینی مانگی دووەمی مانگدا دەستەبەردەبێت.

بواری کاریگەری

بەرهەمداری دەریا و کێڵگە؛ ئەگەر ئارام نەکرێتەوە با و شەپۆلی بەرز بەرزکاتەوە.

پەرستن

یەئۆنگدەونگ-گوت لە مانگی دووەمی مانگ: ئایینی پێشوازی و بەڕێکردن، وەرگرتنی شای ئەژدیها یۆنگوانگ، پێشبینیکردن بە دانەی ژاو و بەلەمی کای.

هاوتاکان

یەئۆنگدەونگ-هالمۆنیی وشکانی بە نەریتەکانی پێشبینیی کەشوهەوا؛ وەک داپیرەی با نزیک لە فێنگ پۆ پۆ و داپیرانی بای کولتوورەکانی تری دیکەیە.

خواژنی مانگی دووەمی مانگ

یەئۆنگدەونگ باسی خواکە دەکات و هەروەها ماوەی مانگی دووەمی مانگ کە تیایدا چاوەڕوان دەکرێت؛ ڕەچەڵەکی وشەکە نادیارە. هالمانگ فۆرمی دیالێکتی جوجویی هالمۆنییە، داپیرە یان نەوەباوک؛ لە میتۆلۆژیای جوجودا هالمانگێک زۆرتر نەوەی سەرەتایی و ئایینی نەوەباوکێتییە نەک پیرەژنێکی لاواز.

وەک خواژنی ئایینی گەلی کۆری و موسۆک، یەئۆنگدەونگ هالمانگ لە ئینسایکڵۆپیدیای کولتووری کۆری و لەلایەن یونیسکۆوە بەڵگەکراوە. ڕۆژژمێری ئەو جێگیرە: لە مانگی دووەمی مانگ لە دەریا یان ڕۆژهەڵات دێت، تۆوی سیفرەی دەریایی و کێڵگە دەشێوێت و پاش نزیکەی دوو هەفتە دووبارە دەگەڕێتەوە.

میراتی یونیسکۆ و ڕوونکردنەوە

لە دوای ناسینی یونیسکۆ لە ساڵی ٢٠٠٩، یەئۆنگدەونگ هالمانگ بەرزتر بووەتەوە و بووەتە بەشێکی ناسنامەیی بۆ جوجو و کۆمەڵگای پیرەکانی هایینیۆ.

لە ڕوانگەی زانستی ئایینەوە، ئەو بنەڕەتیش بەرهەمهێنەرێکی چاکەیە کە ئەگەر ئارام نەکرێتەوە دەتوانێت گەردەلوول و شەپۆلی بەرز بنێرێت. سێ ڕوونکردنەوەی گرنگ هەن: هالمانگ دیالێکتی جوجوییە و زۆرتر واتای نەوەی سەرەتایی یان نەوەباوکێتی دەگرێتەوە. ئەو هەم خواژنی بایە هەمیش خواژنی دەریا و بەرهەمدارییە. و ئەوەی لەلایەن یونیسکۆوە پارێزراوە بە دیاریکراوی چیلمۆریدانگ-یەئۆنگدەونگگوتەکەیە، نەک هەموو یەئۆنگدەونگ-گوتێک بە گشتی.

یەئۆنگدەونگ-گوتی هایینیۆ

ئایینی سەرەکی یەئۆنگدەونگ-گوتە لە مانگی دووەمی مانگ، داواکارییەکە بۆ ئارامی دەریا، دروێنە و ماسیگری. جوجو چیلمۆریدانگ یەئۆنگدەونگگوت لە ساڵی ٢٠٠٩ خرایە ناو لیستی نوێنەرایەتیکەری میراتی نامادیی یونیسکۆ؛ ئایینێکی پێشوازی و، دوو هەفتە دواتر، ئایینێکی بەڕێکردن، وەرگرتنی شای ئەژدیها یۆنگوانگ، پێشبینیکردن بە دانەی ژاو و دانانی بەلەمێکی کای لەخۆدەگرێت. سەرەکیترین بەرپرسی ئایینەکە هایینیۆن، مێینەشاژنانی ژێراویی جوجو.

بەراوردی داپیرانی با و هێزەکانی دەریا

لە وشکانی کۆریا یەئۆنگدەونگ-هالمۆنی بە نەریتەکانی پێشبینیی کەشوهەوا هەیە؛ لە چوارچێوەی جوجودا خواژنەکە بە نزیکییەوە پەیوەستە بە شای ئەژدیها یۆنگوانگ، کە لە یەئۆنگدەونگ-گوتدا بەتایبەت وەرگیراوە. وەک داپیری با و دەریا ئەو نزیکە لە داپیرانی بای کولتوورەکانی تر، وەکوو فینگ پۆ پۆی چینی فێنگ پۆ پۆ؛ لە ناوچەی پاسیفیکدا دەتوانرێت بەراورد بکرێت بە پارێزەری بای ساموایی فیساگا.

پرسیارە باوەکان دەربارەی یەئۆنگدەونگ هالمانگ

یەئۆنگدەونگ هالمانگ کێیە؟

خواژنی با و دەریای جوجو، داپیرەیەک یان نەوەباوکێک کە لە مانگی دووەمی مانگ بەرهەمداری دەریا و کێڵگە دەهێنێت.

یەئۆنگدەونگ-گوت چییە؟

ئایینی سەرەکیی لە مانگی دووەمی مانگ، داواکارییەک بۆ ئارامی دەریا، دروێنە و ماسیگری؛ فۆرمی جوجوکەی لەلایەن یونیسکۆوە پارێزراوە.

کێ ئایینەکە ئەنجام دەدات؟

بەتایبەتی هایینیۆن، مێینەشاژنانی ژێراویی جوجو، کە بۆ کۆمەڵگاکەیان خواژنەکە ناسنامەیی گرنگ هەیە.

لینکی زیاتر

لینکی ناوخۆیی پێشنیارکراو:

کوریا – هەموو بوونەوەرەکانی جیهانی باوەڕی کوریایی
فینگ پۆ پۆ – داپیرەی با ی چینی
فیساگا – بوونەوەری بای نەرم و ناسکی ساموا
خوێ، تیلیسم، بخوور – ئامرازی پارێزەری بەمیراتوو
قوتوپاسی پاڕاستن – چاوپێکەوتنی گشتی لەسەر ئامرازەکانی پاراستن

دەقی جیاواز (هەڵبژاردە)

سەرچاوەی زیاتری ستاندارد لە لیستی سەرچاوەکان.

وەک خواژنی بای کوریایی و داپیری بای جێجو، یەونگدەونگ هالماڵ (Yeongdeung Halmang) کەشوهەوا، دەریا و کۆمەڵگا لەگەڵ یەکتر دەبەستێتەوە: سەردانی ساڵانەی ئەو لە مانگی دووەمی مانگی هەیوانی هەتا ئێستا ئاهەنگێکی ئایینی بۆ دووگیرکراوەکە دەخوڵقێنێت.