گوی، روحی نەریتی چینی

گوی روحی نەریتی چینی یە.

جیهانی فرەڕەنگی روحی چینی، لە باپیران تا تۆڵەسێنەران.

گوی لە ئایینی باپیرانی چینیدا

گوی (鬼) لە باوەڕی گەلی کلاسیکی چینیدا سەرەتا مانای روحی باپیران دەگرێتەوە، ئەو ڕۆحی نەمرەی کۆچکردووەکە کە دوای مردن بەردەوامە لە بوونیدا. لە سیستەمی کۆنفوچیوسیدا دوو پارچەی ڕوح هەن: هون (ڕوحی ئاسمانی و سنگین، کە بەرەو سەرەوە هەڵدەکشێ) و پۆ (ڕوحی زەمینی و قورس، کە لە گۆڕدا دەمێنێتەوە).

کاتێک ڕوحی پۆ لە هاوسەنگیدا نەبێ، بۆ نموونە بەهۆی مردنی بەبێ خاشتن، نەبوونی قوربانی، یا شکاندنی ئەرکی ڕێزلێنان، دەبێتە گوییەکی بێقەرار. گرنگترین ڕێوڕەسمەکانی هێمنکردنەوەی ئەمانەن: جەژنی چینگ‌مینگ (پاككردنەوەی گۆڕ، 4/5ی نیسان)، جەژنی جۆنگ‌یوان (جەژنی روحی برسی، مانگی حەوتەمی ژماردنی مانگ)، چاودێری تەختەی باپیران لە پەرستگای خێزانی.

لێکدانەوەی داوایسم پۆشکێکی ڕیزبەندی روحەکان زیاد دەکات: تو‌دی گوی (روحی ناوچەیی)، شان‌گوی (روحی چیا)، شوی‌گوی (روحی ئاو). لاسایی نزیک: جیانگشی (تەرمی بازدەر)، دیاۆ‌سی گوی (روحی هەڵواسراو).

روحچین روحی مردووان

گوی

گوی (鬼) چەمکی بنەڕەتی دیمۆنۆلۆژیای چینییە. پیتەکە لە بنەڕەتدا سەرێکی پڕ لە قژی شەپۆلاوی نیشان دەدا، ڕوحی مردووێک.

چەمکەکە فرەیە: روحی باپیران (کە لە ڕێوڕەسمی ڕاستدا خۆشەویستانە) لەخۆدەگرێ، مردووی بێقەرار (کە سەردانی خانووان دەکەن)، ڕوحی تۆڵەخواز و چەندین لاژێری تر. بەپێی کۆسمۆلۆژیای یین-یانگ، گوی هی یینە، ساردە، تاریکە، مێینەیە، مردووە، و پێویستی بە هاوسەنگی ڕێوڕەسمی لەگەڵ یانگی زیندووان هەیە.

ئەدەبیاتی کلاسیکی چەندین جۆر دەناسێنێ. نویگوی (女鬼) وەک روحی مێینە بەتایبەت لە چیرۆکی گەلی و ئۆپیراکاندا بەرچاوترینە، ژنی جوانی گەنجی کە لە خەم یا تۆڵەوە دەگەڕێتەوە. شوی گوی (水鬼) خنکاوەکەیە، دیاۆ سی گوی (吊死鬼) هەڵواسراوەکەیە.

کارە گەورەکەی پۆ سۆنگلینگ لیائۆژای ژیی (سەدەی 17) سەدان چیرۆکی گوی لەخۆدەگرێ و وێنەی مۆدێرنی شێوەدا داوە، بەتایبەت شێوازی «گوی وەک ئاشقی خەمناک»، کە تێیدا زیندووان و مردووان پەیوەندی ئاڵۆز دەخوڵقێنن.

پرۆفایلی کورت: گوی

جۆر: چەمکی گشتی بۆ روح/دیمۆن
سەرچاوە: ڕوحی مردووان، بەتایبەت ئەوانەی ئاشتی نەدۆزیوانەتەوە
لاژێر: نویگوی (مێینە)، شوی گوی (خنکاو)، دیاۆ سی گوی (هەڵواسراو)، زۆرێکی تر
دەقەکان: ئێسقانی پێشبینیکردنی شانگ، زوۆژوان، سو شن جی، لیائۆژای ژیی
سەردەم: پێش-ئیمپراتۆری تا ئێستا

پێناسە

سەردەمی دەقەکان

ئێسقانی پێشبینیکردنی شانگ (نزیکەی 1600 پ.ز) لەگەڵ سەرەتاییترین بانگهێشتنەکانی گوی. دەقەکانی سەردەمی هان (شوجینگ، لیجی) ڕێکیخستنیان کرد. ئەدەبیاتی سەرسوڕهێنەری سەردەمی تانگ (سو شن جی، سەدەی 4) بە چیرۆکی چڕی گوی. لیائۆژای ژیی سەردەمی چینگ (سەدەی 17) وەک لووتکەی ئەدەبی. پیشەسازی فیلم و ئەدەبیاتی مۆدێرن بەردەوامیان هەیە.

بواری باڵاوبوونەوە

ناوچەی سەرەکی هانی چینی. لەگەڵ دیاسپۆرا لە سەر ئاستی جیهان (تایوان، هۆنگ کۆنگ، باشووری ڕۆژھەڵاتی ئاسیا، ئەمریکای باکوور، ئەوروپا). فرەڕەنگی ناوچەیی: نەریتی باشووری چین (هۆنگ کۆنگ، سینگاپور) بەتایبەت چڕ لەگەڵ باوەڕی گوی؛ کەمینەکان (هوی، میائۆ) لەگەڵ جۆرەکانی خۆیان.

دۆخی سەرچاوەکان

ئێسقانی پێشبینیکردنی شانگ، دەقی کلاسیکی کۆنفوچیوسیانە (لیجی، زوۆژوان)، دەقی ئێکسۆرسیزمی داویستی (داوزانگ)، سو شن جیی گانباو، لیائۆژای ژییی پۆ سۆنگلینگ، زی بو یوی یوان مەی، فۆلکلۆر و فیلمی مۆدێرن.

ناو و شێوازەکان

چینی: 鬼 (guǐ).
جۆرەکان: nügui 女鬼 (مێینە), nangui 男鬼 (نێرینە), shui gui 水鬼 (نوقمبوو), diao si gui 吊死鬼 (بەخۆتخفە کراو), yuan gui 冤鬼 (کەسانی بە زۆرداری مردوو), e gui 餓鬼 (روحی برسیێتی، بڵاوکراوەیەکی خۆی هەیە).
ڕیشەی وشە: پیکتۆگرام؛ لە کۆیلی ئۆراکڵی شانگدا پێشتر بە شێوەی مووی سەری شەپۆلدار بووە.
ژاپۆنی: Oni (بەشێوەیەکی گیراوە), Yūrei وەک هاوتایی گویی.

جیاوازی ناوچەیی زۆر گەورەیە. باوەڕی گەلی هۆنگ کۆنگ بۆ نموونە jiandie gui (روحی سیخوڕی)، zanpu gui (روحی کوشتاری بەکۆمەڵ) و زۆر جۆری تر دەناسێت. نەریتی تایوانی چینی خۆی هەیە. یەکسانی لە چەمکی بنەڕەتیدایە، جۆراوجۆری لە شێوازە دیارەکاندایە.

تایبەتمەندییەکان

ڕوانگە

زۆربەی کات سێبەرمان یان تیایدا ڕوونبینەوە. نوگوی وەک کچێکی جوانی گەنج بە جامەیەکی سپی و مووی درێژی رەش. شویی گوی وەک لەشێکی هەڵچووی تەڕ. دیائوسیگوی بە ڕوخساری شینی ڕەنگ و زمانی دار. جوانی هۆرۆری هاوچەرخ تا ئێستا کاریگەری لەسەر نەریتی وێنەکێشان هەیە (فیلمەکانی ڕینگ).

هەڵسوکەوت

بەپێی جۆرەکە جیاوازی هەیە: روحی باوباپیرانی بۆ ڕۆژی جەژنەکان دێن و قوربانیان چاوەڕوانە؛ یوانگویی تۆڵەخواز بەدوای کوژەرانی خۆی یان شایەتی هەلگری نائەخلاقی دەگەڕێن؛ شویگوی هەوڵ دەدەن کەسانی تر خنکێنن (بۆ ئەوەی جێگرێک بدۆزنەوە و خۆشیان دووبارە لەدایک بن).

بوارە کارکردن

شوێنی مردن، خێزانی مردوو، شوێنی گڵاو. شەو و کاتژمێری روح. ساڵانە زیاتر لە مانگی روحی برسیێتی (مانگی حەوتی ساڵی هەیوی). لە گۆڕستان و شوێنی سووتاندنیشدا هەمیشە بوونیان هەیە.

پۆلێنکردنی مایتۆلۆژیکی

گوی بەشێکی بواری یین لە کۆسمۆلۆژیایەوەیە. لە سینکرەتیزمی بوودایی-داویی، گویی لە یەکێک لە شەش شێوازی بوونی مرۆییدایە؛ لە چوارچێوەی کۆنفۆسیۆسیدا ئەوان باوباپیرانن و پێویستیان بە چاودێری ڕاستی ئایینییان هەیە (li).

پرۆفایل: گوی

سەرەکیترین ڕووکارەکانی گوی بە کۆتایە.

کۆنتێکستی کەلتووری

ڕوحی مردووان، باوباپیران یان ئەوانەی ئارام نەبووەتەوە. بەشی یین لە جیهاندایە. لە بواری دیموونی بەرینتردا، لە دۆستانە تا ترسناک.

ئامانجگیراوان

خێزانی مردووان (باوباپیران)، قوربانیانی کوشتن (یوانگوی)، مەلەوانان لە شوێنی شویگوی، خەڵک لە مانگی حەوتی ساڵی هەیوی.

شێوەی دەرکەوتن

سێبەرمان یان تیایدا ڕوونبینەوە. نوگوی بە مووی درێژی رەش لە جامەیەکی سپی؛ شویگوی هەڵچووی تەڕ؛ دیائوسیگوی بە ڕوخساری شینی ڕەنگ و زمانی دار.

ئەرک

بەپێی جۆرەکە: هەڵسانگاندن، تۆڵە، خنکاندن، نەخۆشی، تەنگژەی دەروونی. روحی باوباپیران لەگەڵ چاودێریی ڕاستدا دۆستانەن، لەگەڵ پشتگوێخستندا ترسناکن.

بەرگری لە گوی

قوربانی باوباپیران و نەریتی خێزانی (چینگمینگ، فیستیوالی روحی برسیێتی)، تالیزمانی داویی فو، بیرەی باگوا، شیمشیری داری قسپ، خوێنی کۆتر، خوێندنی سوترا یان دەقی داویی.

هاوتاکان

یوری (ژاپۆن)، لێموریس، ئوپیر، ئێدیمو، گویشینی کۆرییایی.

مامەڵە لە ژیانی ڕۆژانەدا

نەریتی باوباپیران

فیستیوالی چینگمینگ (نیسان): سەردانی گۆڕستان، پێشکەشکردنی خواردنی کاغەزی و پارەی کاغەزی. فیستیوالی روحی برسیێتی (مانگی حەوتەمی ساڵی هەیوی): قوربانیکردن لەبەردەم دەرگای ماڵ، نەریتی گشتی. ساڵی نوێی هەیوی لەگەڵ بانگهێشتی باوباپیران. بەبێ ئەم نەریتانە باوباپیران دەبنە یوانگوی.

ئیکسورسیزم و بەرگری

کاهینانی داویی (Daoshi) بە تالیزمانی fu لە کاغەزی زەرد بە مۆری سوور. نەریت بە شیمشیری داری قسپ و زەنگۆچکە. کۆمپاسی یین-یانگ (luopan) بۆ دیاریکردنی شوێنی مەترسیدار. چاککردنی فینگ شوی وەک هەنگاوێکی پێشوەخت.

تالیزمان و نەریتی ماڵ

بیرەی باگوا لەسەر دەرگای ماڵ، خواوەندانی جووت دەرگا (مێنشین، چین شوباو و یوچی جینگدی)، ژووری سوور بۆ منداڵی تازە لەدایکبوو، تالیزمانی یەشب. بۆسەی ماڵ، لای بان و دەرگاکان بەتایبەتی دەپارێزرێن.

وەرگرتن و سەردەمی هاوچەرخ

نەریتی ئەدەبی

Liaozhai Zhiyiی پو سۆنگلینگ (سەدەی 17) وەک لووتکە، نزیکەی 500 چیرۆک لەگەڵ گوی، یاوگوای، هولی جینگ. تا ئێستا هەمیشە دووبارە دەگیرێتەوە. Zi Bu Yuی یوان مێی (سەدەی 18) تەواوی دەکات. نووسەرانی هاوچەرخ (وەرگێڕانی پو سۆنگلینگ، ئەدەبی هاوچەرخی چینی) پەیوەندییان پێوەیە.

فیلم و کولتووری گشتی

فیلمی روحی هۆنگ کۆنگ (A Chinese Ghost Story, 1987) و بەرهەمی هۆرۆری تایوانی (Tigertail, The Rope Curse) وێنەی هاوچەرخ دیاری دەکەن. جێ-هۆرۆری ژاپۆنی (Ring, Ju-on) بەشێوەیەکی زۆر مۆتیفی گوی چینی بەکاردێنێت.

دیاسپۆرا لە سەردەمی ئێستا: لە کۆمەڵگای چینی سەرانسەری جیهان باوەڕی گوی چاودێری دەکرێت. کردەوەی فیستیوالی روحی برسیێتی لە سینگاپور، مالیزیا، ئەمریکای باکوور. چینییانی هاوچەرخ لە کۆماری گەلی چین سەرەڕای سیکیولاریزەبوونی فەرمی، نەریتەکان چاودێری دەکەن.

چەمکی گوی و تێگەیشتنی چینی لە ڕوح

guiی چینی، کە بە شێوەیەکی ئاسایی بە روح یا ڕۆحی مردووێک وەربگێردرێت، تەنها لە پێناو بیرۆکەی نەریتی چینی سەبارەت بە ڕۆح تێدەگرێت.

بەگوێرەی بۆچوونێکی بڵاوبووە کە لە سەردەمی هان دەستی پێکرد، مرۆڤ دوو جۆر هێزی ڕۆحی هەیە، hun، بەشە ڕۆحی و کاڵترەکە کە دوای مردن سەرەوە دەبات، و po، بەشە بەستراو بە لەشەکە و قورستترەکە کە لەگەڵ تەرمەکە لە خۆڵدا دەمێنێتەوە.

لە کاتی مردنێکی ئاسایی و ڕێکخراو و بەئەنجامدانی دروستی ئایینەکانی مردووان، هەردوو بەش شوێنی خۆیانی ڕاست دەدۆزنەوە، بەشی سەرەوەبووەکە دەبێتە باپیرانێکی ڕێزلێنراو، بەشی زەمینییەکە لە گۆڕدا حەوان دەگرێت.

guiـی بە واتای تەسکتر و کێشەدارتر لەو شوێنە پەیدا دەبێت کە ئەم گواستنەوە ڕێکخراوە سەرکەوتووی نەبووبێت. مردووێک کە ئایینەکانی بۆ ئەنجام نەدرابن، کە نەوەی نییە، کە بەزۆر یا لە دوور لە شوێنی بونیادی خۆی یا وەک قوربانی ناڕەوایی مردووبێت، دەتوانێت ببێتە guiیەکی بێ ئارام و بەڕۆ.

بەم شێوەیە، gui لە بیرۆکەی چینیدا بوونەوەرێکی سەربەخۆ لە بۆشاییەکی بیانی نییە، بەڵکو مرۆڤێکە لە بارودۆخێکی هەڵە. سنووری نێوان باپیرانی ڕێزلێنراو و ڕۆحی مەترسیدار بە جۆری بوونەوەرەکە دیاری نەکراوە، بەڵکو بەم پرسیارە دیاری دەکرێت کە ئایا بە شێوەیەکی ئایینی چاودێری کراوە و لە کۆمەڵگا تێکەڵ کراوە یان نا.

ئەم بۆچوونە کاریگەری فراوانی هەیە. لێپرسینەوەی زیندووان لەبارەی چارەنووسی مردووان دەخاتەوە، بنەمای پێگەی سەرەکی ڕێزگرتنی باپیرانی دادەنێت، و ڕوونی دەکاتەوە بۆچی خەم و خۆشی بۆ خاکسپاردنی ڕاست و بۆ قوربانییەکانی بەرنامەیی، بۆ سەدەیان بژاردەی خانەوادەی چینی داڕشتووە.

gui بیرخستنەوەیەکی هەمیشەیییە کە چی ڕوودەدەت کاتێک ئەم ئەرکانە پشتگوێدەخرێن.

ڕۆحی برسی، ڕۆحی تۆڵەخواز و فرەیی مردووان

چەمکی گشتی gui چەندین شێوەی جیاواز لەخۆ دەگرێت کە هاوبەشیان لەوەدایە کە هەموو مردووی لە بارودۆخێکی چارەسەرنەکراودان. نەریتی چینی، لە کۆکراوە سەرەتاییەکانی سەیران هەتا ئەسەرەکانی چیرۆکی دواتر، ئەم فرەییە بە دەوڵەمەندی دیزاین کردووە.

گروپێکی گرنگ ڕۆحە برسییەکان، egui، ئەو مردووانەن کە نەوەیان نییە یا قوربانییەکانی ڕێکخراویان نەبووبن، کە بەبێ چاودێری بەڕۆ دەبن و برسیێتی دەچەژن.

لەژێر کاریگەری بودایزم، ئەوان بە بیرۆکەی هیندی پاشماوەی ڕۆحی برسی گرێدرا و لە ناوەڕاستی ئاهەنگی ڕۆحان لە مانگی حەوتەمدا جێگیر بوون، کە تیایدا زیندووان خۆراک پێشکەش بە مردووانی بێگانە و پشتگوێخراو دەکەن، بۆ ئەوەی خراپی نەکەن.

گروپێکی دیکە ڕۆحی تۆڵەخوازانن، yuangui، مردووانێک کە ناڕەوایان بەسەردا هاتووە، کوژراون، بەناحەقی کوژراون یان بردراون بۆ خۆکوژی.

ئەوان دەگەڕێنەوە بۆ داواکردنی تۆڵە یا بۆ ئاشکراکردنی ناڕەوایی کراوی خۆیان، زۆرجار بە ئارەزوویەکی دیاریکراو دوای گوناهبار دەکەون. لە چیرۆکی بێشوماردا و دواتریش لە شانۆدا، ڕۆحی تۆڵەخواز کە لە دادگا یا لە ڕێگای کاردانی سرووشتی سەرووی دادپەروەری بەدەستدەهێنێت، بووەتە مۆتیفێکی سەرەکی.

لەگەڵ ئەمە، نەریت ڕۆحانی دیکەیش دەناسێت کە بەهۆی بارودۆخی تایبەتی مردنەوە پەیدا دەبن، بۆ نموونە خنکاوان کە بۆ ئازادبوونی خۆیان جێگرێک دەگەڕێن، یا ڕۆحانێک کە بەستراونەتەوە بە شوێنێکی دیاریکراو.

ئەم جیاوازییە پیشان دەدات کە gui وەک بوونەوەرێکی ترسناکی یەکشێوە بیرلێ نەکراوەتەوە. بەڵکو ئەو خۆی بریتیە لە بۆشاییەکی گشتیی مردووان کە هەریەکەیان چیرۆکی خۆیان هەیە، شێوازی مردنیان، ناڕەوایی کراوی خۆیان، پشتگوێخراوییان، دیاریدەکات کە بە چ شێوەیەک دەگەڕێنەوە و چیشتیان لە زیندووان داوا دەکەن.

ڕۆحی دادپەروەر و ڕێکخستنی ئەخلاقی چیرۆکەکان

لە ئەدەبیاتی گێڕانەوەی چینی، gui زۆرجار تەنها بوونەوەرێکی ترسناک نییە، بەڵکو هەڵگری ڕێکخستنێکی ئەخلاقییە. بە تایبەتی لە کۆمەڵگەکانەوە لە سەردەمی سەرەتای ناوەڕاست و لە بەرهەمە کلاسیکیەکانی سەردەمی چینگ، وەک لە Liaozhai zhiyiی Pu Songling، ڕۆح ئەرکێک وەردەگرێت کە دادپەروەریی مرۆڤانە تەواو دەکات یان چاک دەکاتەوە.

نموونەیەکی باڵاو، ئەو ڕۆحەیە کە تاوانێکی شاراوە ئاشکرا دەکات. کەسێکی کوژراو لە خەونی کارمەندێکدا دەردەکەوێت، ئاماژە بە تەرمەکەی یان تاوانبارەکە دەکات و ئەمەش ڕێگا دەخاتەڕوو بۆ سزادانی تاوانبار.

لێرەدا gui وەک ئامرازی ڕێکخستنێکی گەردوونی کار دەکات کە ڕێگا نادات ستەم بێ سزا بمێنێتەوە. بیرۆکراسی جیهانی داهاتوو، دادگاکانی جیهانی خوارەوە بە دۆسیە و دادوەرەکانیانەوە، چوارچێوەیەک پێک دەهێنن کە ئەو ڕۆحانە تێیدا کار دەکەن.

بە هەمان شێوە باڵاوە ڕۆحی سوپاسگوزار. مردووێک کە زیندووێک چاکەیەکی لەگەڵ کردبوو، بۆ نموونە ئێسکەکانی ناشتبوو، قەرزەکەی داوەتەوە یان قوربانی پێشکەش کردبوو، دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی پاداشتی بداتەوە، بە ئامۆژگاری، بە پارێزگاری یان بە یارمەتیدان لە کاتی تەنگانەدا.

ئەم گێڕانەوانە ئەم بنەمایە جەخت دەکەنەوە کە بایەخدان بە مردووان بەسوودە و کە تەنانەت لە پشت مردنیشەوە پەیوەندییەکی دان و ستاندن هەیە.

ئەم لایەنە ئەخلاقییە guiی چینی جیا دەکاتەوە لە ڕۆحێکی ترسناکی بێ واتا. ئەو لەناو بیرۆکەیەکی جیهانیدایە کە سنووری نێوان زیندووان و مردووان تێپەڕبووە و هەردوو لا ئەرکیان لە بەرامبەر یەکتردا هەیە.

بەمشێوەیە، چیرۆکی ڕۆح دەبێتە ئامرازێکی ئەخلاقی، پیشان دەدات کە ستەم شوێنکەوتوو دەکرێت و چاکە پاداشت دەدرێتەوە، هەر بە درێژایی سنووری مردنیش.

لینکی زیاتر

لینکی ناوخۆیی پێشنیازکراو:

چین (داوئیزم و باوەڕی گەلی)
یاوگوای، جیانگشی، ئی گوی، هولی جینگ
لموریس، ئوپیر، ئیدیمو (هاوتاکان)
جەژنی چینگمینگ و جەژنی گیانی برسی
تالیسمانی داوئیستی فو

دەقی جیاواز (هەڵبژاردە)

سەرچاوەی زیاتری بنچینەیی لە لیستی سەرچاوەکان.

پراکتیکی پاراستنی باسکراو لێرە، دیارخستنێکی زانستی-ئایینییە بۆ نەریتە مێژووییەکان. iWell Guard پەیوەندی بەم هێڵە مێژوویی-کولتوورییەوە دەگرێت کە تایبەتمەندی بوونی ئامرازی پاراستنی هەڵگیراوە، و شێوازێکی هاوچەرخی ئەم نەریتەیە پێشکەش دەکات. زیاتر لەبارەی iWell Guard →

پرسیارە باوەکان دەربارەی گوی

گوی چیین لە ئایینی گەلی چینی؟

گوی (鬼) لە ئایینی گەلی چینی و لە داوئیزمدا، ڕۆحی مردووانن، زۆربەیان ئەوانەی مردنێکی توندوتیژ، بێ سزادان یا نادادپەروەرانەیان بەسەرهاتووە.

ئەوان لەنێوان دوو جیهانەکان ئاوارەن، چونکە نەریتی جوانی خاکسپاردنیان بۆ نەکراوە یا خواستی تۆڵەسەندنەوەیان چارەسەر نەکراوە. لە بوداییزمدا ئەمە دەبێتە پۆلی گیانی برسی (ئی گوی)، لە ئایینی گەلیدا گویەکان زۆرترین هۆکاری نەخۆشی، بەدبەختی و دیاردەی نامۆن.

جەژنی گیانەکان لە داب و نەریتی چینیدا چییە؟

جەژنی گیانی برسی (یو لان پن جیه، لە مانگی حەوتەمی هەیوی)، گرنگترین ڕیتوالە بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ گویەکان. لە ‘ژووری گیانەکان’ (مانگی حەوتەم)دا جیاکردنەوەی نێوان دوو جیهانەکان لاواز دەبێت.

خێزانەکان خواردن و قوربانییان دادەنێن، پارەی کاغەزی دەسوتێنن و بەم شێوەیە خزمەت بە مردووانی گەڕاوە دەکەن. ئەوانەی خێزانی ماونیا نییە، لەلایەن کۆمەڵگاوە خزمەت دەکرێن، ئەمەیش ڕێگری لەوە دەکات کە گویەکان لە برسیبووندا زیان بگەیەنن.