پینکویا و سەماکە کە بڕیار لەسەر ڕاوی ماسی دەدات
نووسەر: Ralf Ittermann · دوایین پێداچوونەوە لە
پینکویا خواوەندێکـە لە ئەفسانەی چیلۆتێ-ماپووچێ.
سەماکەی لە کەناراوی دەریادا بڕیار لەسەر پڕی یان کەمی ماسی دەدات. بەگوێرەی ئەفسانەکە، پڕبوون یا کەمی ڕاوی ماسی بە سەماکەی پینکویا لە کەناراوی دەریادا دیاری دەکرێت.
پینکویا ژنێکی جوان و خواستخوازی دەریاییە لە ئەفسانەی چیلۆتێی دووگۆزەی چیلۆئێ. کاتێک لە کاتی سەمادا لە کەناراوی دەریا چاوی لە دەریا بێت، ئەوا زانراوی زۆری ماسی ئاماژە دەدات، بەڵام ئەگەر پشتی بۆ دەریا بێت، تەنگژه‌یی مەترسی دەکرێت. وەک پاریزەر، ئەو خۆپاشکردنکراوانی کۆتی دەرباز دەکات.
جۆر: ژنی دەریایی خواستخواز، فاڵی بەروبووم
سەرچاوە: ئەفسانەی چیلۆتێی چیلۆئێ
دەق: نەریتی زارەکی، لەلایەن کاردێناس تۆمارکراوە
سەردەم: زارەکی، لە سەدەی 20ـەم بە نووسین گێڕدراوەتەوە
دیمەن: کچێکی گەنج، قژی زێڕین، جۆکی دەریا، سەماکەر
دەستەبەندی مێژوویی
سەردەمی دەقەکان
لە سردەمی پێش کۆلۆنیاڵییەوە بە زارەکی هەڵگیراوە، لە سەدەی 20ـەمەوە بە نووسین گێڕدراوەتەوە، بە شێوەیەکی سەرەکی لەلایەن ڕێناتۆ کاردێناسەوە.
بواری باڵاوبوونەوە
دووگۆزەی چیلۆئێ و کەناراوی باشووری چیلی، کە تێیدا سەماکەر لە کەناراوی دەریا دەردەکەوێت.
دۆخی سەرچاوەکان
زارەکی و ناوچەیی گیراوەتەوە؛ ئەدەبیاتی زانستی ئەڵمانی سەبارەت بە پینکویا کەمە، بەڵگەکان زیاتر پشت بە کۆکراوەکانی چیلی دەبەستن.
ناو و شێوازەکان
چیلۆتێ-هویلیچێ: واتای ڕەگی دڵنیای ناوەکە دیارینەکراوە. پینکویا کچی پاشای دەریا میلالۆبۆ و هوینچوولای مرۆییە.
دیمەن و ڕەفتار
دیمەن
کچێکی گەنج بە قژی زێڕین و جۆکی دەریا، سەماکەر لە کەناراوی دەریا: دەرکەوتنی فاڵی دەریایە.
کاریگەری
چاولێکردن بەرەو دەریا زۆری ماسی دەهێنیت، پشتکردن بۆ دەریا کەمی؛ ئەو خۆپاشکردنکراوانی کۆتی دەرباز دەکات.
کارتی ناسنامەیی: پینکویا
گرنگترین لایەنەکانی ژنی دەریایی بە یەک نیگا.
ئەفسانەی زارەکی چیلۆتێی دووگۆزەی چیلۆئێ، لەلایەن ڕێناتۆ کاردێناسەوە تۆمارکراوە.
زۆری و کەمی ماسی، پاراستنی ماسیگیران و خۆپاشکردنکراوان.
کچێکی گەنج بە قژی زێڕین، بە جۆکی دەریا پۆشراو، سەماکەر.
فاڵی سەما: چاولێکردن بەرەو دەریا پڕی دەهێنیت، پشتکردن بۆ دەریا کەمی.
ڕێزگرتن و قوربانی: گوڵ، خۆراک و شتومەکی درەوشاوە.
خواستخواز، بەپێچەوانەی نگوروویلوی شەیتانی و کایکای-ڤیلوی وێرانکەر.
کچی پاشای دەریا میلالۆبۆ
پینکویا سەر بە ئەفسانەی چیلۆتێی دووگۆزەی چیلۆئێیە. ڕێناتۆ کاردێناس ئەفسانەی خێزانییەکەی تۆمار کردووە: ئەو کچی پاشای دەریا میلالۆبۆ و هوینچوولای مرۆییە، خوشکی سیرێنا دێ چیلۆئێ و پینکۆیە.
لە ئەفسانەوە بۆ کەسایەتییەکی هێمایی
پینکویا کەسایەتییەکی هێمادار و ناسناوی چیلۆئێیە، لە گەشتیاری و کولتووری گشتیدا بەرچاوە؛ بە شێوەی گشتی وەک خواوەندی دەریا دادەنرێت، بەڵام لە ڕوانگەی نەتەوەناسییەوە زیاتر ڕۆحی ئاوە. فاڵی سەماکەی پەرستنی دەریا بە خەمی ڕاوی ماسییەوە دەبەستێتەوە.
سوپاسگوزاری لە جیاتی دووربخستنەوە
ڕێزگرتن و قوربانی لە گوڵ، خۆراک و شتومەکی درەوشاوە ڕەزامەندی ئەو دەپاریزێت؛ زیاتر باسی هەڵسوکەوتی باشە نەک دووربخستنەوە. تیلیسم، ئاوی پیرۆز و خوێ وەک پاراستن دادەنرێن.
بەراوردی جۆرەکانی مافکاسک
پرسیارە باوەکان دەربارەی پینکویا
ئایا پینکویا مەترسیداره؟
نەخێر، ئەو خواستخواز دادەنرێت و خۆپاشکردنکراوان دەرباز دەکات.
سەماکەی چی مانایەکی هەیە؟
ڕوو لە دەریا پڕی دەهێنیت، پشت لە دەریا کەمی.
لینکی زیاتر
هەروەها بخوێنەوە:
دەقی جیاواز (هەڵبژاردە)
کارە بنەڕەتیی زیاتر لە پێرستی ئەدەبیات.
کێ بگەڕێت بۆ پینکویا چیلۆئێ، خواوەندی دەریای چیلی دەدۆزیتەوە: کچێکی سەماکەری پاشای دەریا، کە چاولێکردنی بۆ ئاو زۆری ماسی بەڵێن دەدات.
