Apu Verónica، ئەسرینی پیرۆز لەسەر دۆڵی ئوروبامبا
نووسەر: Ralf Ittermann · دوایین پێداچوونەوە لە
Apu Verónica خودای شاخی نەریتی کیچوایە.
Waqay Willka، ئەسرینی پیرۆز، بەخشەری ئاوی چیاچینی کوردیلێرا. بەگوێرەی گێڕانەوە، وەک ئەسرینی پیرۆز لەسەر دۆڵی ئوروبامبا ستایش دەکرێت. ئاپو ڤێرۆنیکا لە ئەندیز وەک ئەسرینی پیرۆز ستایش دەکرێت.
Apu Verónica، بە کیچوایی Waqay Willka، ئەسرینی پیرۆز، بە بەرزی نزیکەی 5893 مەتر بەرزترین لوتکەی کوردیلێرا ئوروبامبا لە نزیک کوسکویە و ئاپووێکی گرنگی ئاو و بەروبوومە. لە ڕێبەرەکانی گەشتیاری زۆرجار وەک Apu Veronica دەنووسرێت، کە ناوی ئیسپانی ناوی کۆنتری کیچوایی داپۆشیوە.
ئەم شاخە وەک هەرەمێکی سپی وەک خواز لەسەر دۆڵ لە پاسی مالاگا وا دیارە و بە پاسەوانی کوردیلێرا ئوروبامبا دادەنرێت. بەڵام بەشێکی بەرچاوی زانیاری باڵاوبووەوە دەربارەی، بۆپولاریزەکراو و ناڕوونە، کە شیکردنەوەکەی دژوار دەکات.
جۆر: ئاپووی ئاو و بەروبووم، پاسەوانی کوردیلێرا
سەرچاوە: کوردیلێرا ئوروبامبا، ناوچەی کوسکو
دەقەکان: دۆخی سەرچاوە مامناوەندی، زانیاری بۆپولاریزەکراوی زۆر
ماوە: پێش-ئیسپانی، داپۆشراوی کۆلۆنیالی، ستایشی هاوچەرخ
دەرکەوتن: هەرەمێکی سپی و دیارترکاو
دەستەبەندی مێژوویی
سەردەمی دەقەکان
ستایشەکەی ڕەگ لە سەردەمی پێش-ئیسپانییەوە هەیە، لە سەردەمی کۆلۆنیدا داپۆشراوە، لەنێویاندا لە ناوی ئیسپانیدا، و بە شێوەی هاوچەرخ بەردەوامە.
بواری باڵاوبوونەوە
کوردیلێرا ئوروبامبا لە ناوچەی کوسکو؛ ئەم شاخە زاڵ بووە بەسەر دۆڵی پاسی مالاگا و دەوروبەری.
دۆخی سەرچاوەکان
مامناوەندی: جگە لە چەند کارێکی متمانەپێکراو، زۆر زانیاری بۆپولاریزەکراو و ناڕوون باڵاوبووەتەوە، بەتایبەت لە بواری گەشتیاریدا.
ناو و شێوازەکان
کیچوایی: Waqay Willka، ئەسرینی پیرۆز، لە waqay، گریان، و willka، پیرۆز؛ شێوازێکی تر Wayna Willka بە واتای گەنجینەی پیرۆز دێت. ناوی ئیسپانی Verónica داپۆشینێکی دواتری.
کەسایەتی و کارکرد
دەرکەوتن
Verónica هەرەمێکی دیارترکاوی سپییە لەسەر دۆڵ لە پاسی مالاگا. لە وێنەی ئەسرینەکەدا ئاو، خەم و پاکی پێکەوە دەبەستنەوە.
کاریگەری
وەک ئاپوو، Verónica شاخێکی گرنگی ئاو و بەروبوومی ناوچەکەیە و پاسەوانی کوردیلێرا ئوروبامبایە؛ ئاوی دۆڵەکان پشت بە بەفری ئەم شاخە دەبەستنەوە.
پرۆفایل: Apu Verónica
ئەوەی دەربارەی ئەسرینی پیرۆز جێگیرکراوە، بەکورتی کۆکراوەتەوە.
بەرزترین لوتکەی کوردیلێرا ئوروبامبا و ئاپووێکی گرنگی ناوچەی کوسکو، کە ناوی کیچوایی لە سەردەمی کۆلۆنیدا بەسەردا نووسراوەتەوە.
ئاو و بەروبوومی ناوچەی دەوروبەری کوردیلێرا ئوروبامبا، کە دۆڵەکانی لە بەفری شاخەکە خواردنیان پێدەدرێت.
هەرەمێکی سپی نزیکەی 5893 مەتر بەرزی لەسەر پاسی مالاگا؛ وێنەی ئەسرین خەم و پاکی بەیەکەوە دەبەستێت.
بەخشینی ئاو، بەروبووم و پاسەوانی کوردیلێرا؛ ناوەکەش زیاتر باسی خەم و پاکی دەکات.
ئایینەکانی Despacho و Pago لۆژیکییان؛ شوێنێکی دۆزراوی جێگیرکراوی Capacocha لەسەر لوتکەکە بەڵگەنراو نییە.
Apu Salkantay و Apu Ausangate وەک دراوسێی گەورە؛ وەک ئەوان، Verónica پەیوەندیدارە بە Pachamama.
Waqay Willka: ناوێک لەنێوان خەم و ئەفسانە
Waqay Willka واتای ئەسرینی پیرۆز دەگەیەنێت، لە waqay، گریان، و willka، پیرۆز؛ لەگەڵ ئەوەشدا شێوازی Wayna Willka، گەنجینەی پیرۆز، هەیە. ناوی ئیسپانی Verónica ناوی کۆنتری کیچوایی داپۆشیوە، بەبێ ئەوەی لابدرێت.
لە ڕوانگەی مێژووی ئیتنۆیەوە، ناوی Wakay Willka بە کشانەوەی مانکو ئینکا لە ساڵی 1536 و خەمی لەسەر لەدەستدانی شانشینەکەی بەستراوەتەوە. ئەم ڕوونکردنەوەیە بۆپولاریزە کراوە، بەڵام ڕەنگدانەوەی ئەفسانەیی هەیە و پێویستە بە وریایی باسکرێت؛ زیاتر ئەوە دەردەخات کە چۆن شاخەکە دەگێڕدرێتەوە، نەک لە کوێوە ناوەکەی هاتووە بەڕاستی.
لەنێوان مەبەستی چیابەری و Lágrima Sagrada
Verónica مەبەستێکی چیابەرییە و بە توندی بە شێوەی گەشتیاری وەک ئەسرینی پیرۆز، Lágrima Sagrada، بازاڕگەرایی دەکرێت.
لە ڕوانگەی زانستی ئایینەوە، Apu Verónica وەک ئاپوو ڕاستەقینە و گرنگە، بەڵام بەشێکی گەورەی زانیاری باڵاوبووەوە بۆپولاریزەکراو و ناڕوونە. ڕوونکردنەوەی گرنگ: مانای مێینەبووندنیش زیاتر لە بلۆگی گەشتیاری هاتووە و ناکۆکییان لەسەر هەیە، چونکە زۆربەی ئاپووەکان بە نێرینەبووندن ناسراون؛ ڕوونکردنەوەی مانکو ئینکا ڕەنگدانەوەی ئەفسانەیی هەیە؛ و بەرزییەکە بەگوێرەی سەرچاوە لەنێوان نزیکەی 5893 و 5911 مەتردا جیاوازە.
شێوازەکانی ئایین بەبێ دۆزینەوەی لوتکە
ئایینەکانی Despacho و Pago بۆ ئاپووەکە لۆژیکین و لەگەڵ کارلێکی ناوچەیی دەگونجێن، کە تیایدا گەڵای کۆکا دیارییەکە دەگەیەنێت. لە بەرامبەریدا، شوێنێکی دۆزراوی جێگیرکراوی Capacocha لەسەر لوتکەکە بەڵگەنراو نییە، کە لەبەرچاوگرتنی دیواری تەکنیکی سەخت ئاسانە بگومانبکرێت. ئەم دۆزینەوەیە پێویستە بەڕاستی وەک بێبەڵگە دیاری بکرێت: ئایینەکە لای مومکینە، بەڵام بەڵگەی ئارکیۆلۆژی بوونی نییە.
دراوسێکان لە کوردیلێراکانی کوسکو
Apu Verónica لەگەڵ Apu Salkantay و Apu Ausangate وەک ئاپووی کوسکو بەکاری ئاو و بەروبووم ڕاوەستاوە. وەک هەموو ئاپووەکان، بە دایکی زەوی Pachamama پەیوەندیدارە؛ چەمکی شاخی باپیرانی بەهێز لای ئایمارا وەک Achachila ناسراوە.
پرسیارە باوەکان دەربارەی Apu Verónica
Waqay Willka چی مانایە؟
ئەسرینی پیرۆز، لە waqay، گریان، و willka، پیرۆز؛ ناوی ئیسپانی Verónica داپۆشینێکی دواترین.
ئایا Verónica مێینەیە؟
مانای مێینەبووندنیش زیاتر لە بلۆگی گەشتیاریوە هاتووە و ناکۆکییان لەسەری هەیە؛ زۆربەی ئاپووەکان بە نێرینەبووندن ناسراون.
ئایا دۆزینەوەی قوربانی لوتکە هەیە؟
شوێنێکی دۆزراوی جێگیرکراوی Capacocha لەسەر لوتکەکە بەڵگەنراو نییە، کە لەبەرچاوگرتنی دیواری تەکنیکی سەخت ئاسانە بگومانبکرێت.
لینکی زیاتر
هەروەها بخوێنەوە:
- Apu Salkantay – ئاپووی دراوسێی کێوی ناوچەی کوسکو
- Pachamama – دایکی زەوی، کە هەموو ئاپووێک پەیوەندیدارە پێی
- بخوورکردن، تیلسم – بەراوردی شێوازەکانی پاراستن
- قوتوپاسی پاراستن – گشتبینینی ئامرازەکانی پاراستن
دەقی جیاواز (هەڵبژاردە)
بەرگی تری سەرچاوەی سەرەکی لە لیستی سەرچاوەکان.
وەکو خوداوەندی چیا لە نزیک کوسکۆ، ئاپو ڤیرۆنیکا هەردوو شت پێکەوەیە: فرمێسکی پیرۆزی ئاندیز کە لە وێنەیدا ئاو، خەم و پاکی تێکەڵ دەبن، هەروەها چیای بەروبووم و ڕاستەقینەی خواپەرستیکراو کە بەفرەکەی دۆڵەکانی کوردیلێرا ئوروبامبا ئاو دەدەن.
