بیشیا یوانجون، خواژنی حاجییانی تای شان

بیشیا یوانجون خواژنی نەریتی چینییە.

خواژنی لەدایکبوون و پاسەوانی ژنان و منداڵانە. ئەم ناسنامەیە تایبەتمەندە بەو خواژنە حاجییانەی کە ژنان و منداڵان دەپارێزێت.

خواژنچین

Bixia Yuanjun

بیشیا یوانجون، خاتوونی تای شان، خواژنی داوایی-گەلیی چیای پیرۆزی ڕۆژهەڵاتیی تای شان لە شاندۆنگە. بەرپرسیارە لە لەدایکبوون، بەروبوومی و پاراستنی ژنان و منداڵان، هەروەها ئامانجی کوڵتوورێکی گەورەی حاجییانە.

بە شێوەی گەلیی پێی دەگوترێت تایشان نیانگنیانگ، خاتوونی تای شان، یاخود تیانشیان شینگمو، دایکی پیرۆزی سەمایی. بەرزبوونەوەی بۆ شێوازێکی کوڵتیی سنووری تایبەتی لە سەردەمی سۆنگدا دەستیپێکرد؛ بووە بە خواژنی بارستایی باکووری چینی لە سەردەمانی مینگ و چینگدا، و کوڵتی حاجییانەی تا ئێستا زیندووە.

بە کوورتی: بیشیا یوانجون

جۆر: خواژنی پاراستن و بەروبوومیی داوایی-گەلیی
سەرچاوە: تای شان، شاندۆنگ، باکووری چین
دەقەکان: چیرۆکی دامەزراندنی سەردەمی سۆنگ، ڕوایەتی حاجی و پەرستگا
سەردەم: لە سەردەمی سۆنگ تا ئێستا، کوڵتی حاجییانەیی زیندووە
دیمەن: خاتوونی لەسەر تەختی دانیشتوو بە تاجی فینیکس

ناوچەی سەرچاوە و سەرچاوەکان

سەردەمی دەقەکان

کوڵتەکە لە سەردەمی سۆنگ بەرچاوکراوە و تا ئێستا زیندووە؛ بیشیا یوانجون لە سەردەمانی مینگ و چینگدا بووە بە خواژنی بارستایی باکووری چین.

بواری باڵاوبوونەوە

چیای تای شان لە شاندۆنگ و باکووری چین بەگشتی: پەرستگای لاوەکی هەن، لەوانە لە بیجینگ و لەسەر میاۆفێنگشان.

دۆخی سەرچاوەکان

باش لێکۆلراوەتەوە: کوڵتی حاجییانە بابەتی زانستی ئایینیی جێگیرە، بەتایبەتی لە لایەن سووزان ناکوین و کینێث پومێرانتز.

ناو و شێوازەکان

چینی: Bìxiá Yuánjūn، بە واتای نزیک خاتوونی سەرەتاییی هەوری شینی بەیانیان. بە شێوەی گەلیی پێی دەگوترێت تایشان نیانگنیانگ، خاتوونی تای شان، یاخود تیانشیان شینگمو، دایکی پیرۆزی سەمایی.

شێوە و تایبەتمەندیەکان

دیمەن

بیشیا یوانجون وەکوو خاتوونێکی لەسەر تەختی دانیشتوو دەرکەوتووە، بە تاجێکی تایبەتیی فینیکس یا باڵندە، زۆرجار لەگەڵ خواژنانی یاریدەدەر، لەوانە خاتوونی ڕووناکیی چاو و خاتوونی مناڵ‌بەخشەر.

کاریگەری

بەرپرسیارە لە لەدایکبوون، بەروبوومی، پاراستنی ژنان و منداڵان و چاکبوونەوە، بەتایبەتی لە نەخۆشیی چاو؛ داواکارییەکان زۆرتر بۆ وەچە و نەوەن. تایبەتمەندییەکانی وەکوو دادگاییکردنی مردووان لەگەڵ بوواری دۆنگیوی دادی تێکەڵ دەبن و بەشێکیشیان هاوسەنگی گەلییانە.

ناسنامە: بیشیا یوانجون

گرنگترین لایەنەکانی خواژن بە کوورتی.

کۆنتێکستی کەلتووری

خواژنی داوایی-گەلیی چیای پیرۆزی ڕۆژهەڵاتیی تای شان، لە سەردەمی سۆنگ ڕوونکراوەتەوە و لە سەردەمانی مینگ و چینگدا بووە بە خواژنی بارستایی باکووری چین.

بەرپرسیارە بۆ

لەدایکبوون، بەروبوومی و پاراستنی ژنان و منداڵان؛ هەروەها چاکبوونەوە، بەتایبەتی لە نەخۆشیی چاو، و داواکردنی وەچە.

دەرکەوتن

خاتوونێکی لەسەر تەختی دانیشتوو بە تاجی فینیکس یا باڵندە، زۆرجار لەگەڵ خواژنانی یاریدەدەر وەکوو خاتوونی ڕووناکیی چاو و خاتوونی مناڵ‌بەخشەر.

بواری کاریگەری

چیای تای شان و باکووری چین بەگشتی: حاجییان داواکارییەکانیان بۆ پەرستگای لووتکە دەبەن، پەرستگای لاوەکی لە بیجینگ و لەسەر میاۆفێنگشان هەن.

پەرستن

کوڵتی گەورەی حاجییانە بۆ پەرستگای بیشیا لەسەر گۆڕەپانی لووتکە، بە دیارییی پیرۆز، کاغەزی داواکاری، ئێکس-ڤۆتۆ و کۆمەڵەی حاجییان، بەتایبەتی لە بەهاردا.

پەیوەندیدار

لە ڕووی کارگۆزارییەوە هاوتای خواژنی دەریا مازو و ڕۆڵی مناڵ‌بەخشینی گوانیینە؛ وەکوو خاتوونی چیا لەتەنیشت دۆنگیوی دادی دادەنرێت.

لە پەیکەری بەرد بۆ خواژنی بارستایی

ناوی بیشیا یوانجون بە واتای نزیک خاتوونی سەرەتاییی هەوری شینی بەیانیانە. بەرزبوونەوەی بۆ شێوازێکی کوڵتیی سنووری تایبەتی بەندە بە شانشینی سۆنگ؛ چیرۆکی دامەزراندن خواژنەکە بە پەیکەرێکی بەرد کە لە ساڵی ١٠٠٨ لەسەر چیاکە دۆزراوەتەوە، بەیەکەوە دەبەستێتەوە.

بیشیا یوانجون لە سەردەمانی مینگ و چینگدا بووە بە خواژنی بارستایی باکووری چین، کاتێک لافاوی حاجییان بەرەو تای شان بە گشتیی خۆی گەیشت. پەیوەندی لەگەڵ دۆنگیوی دادی، خاوەنی چیاکە، کە زۆرجار وەکوو کچی ئەو دادەنرێت، باوە بەڵام بەیەکشێوەیی بەڵگەیی نییە.

ئایینی زیندوو و ڕێکخستنی

کوڵتی حاجییانە بۆ تای شان تا ئێستا زیندووە و بابەتی زانستی ئایینیی جێگیرە، بەتایبەتی لە لایەن سووزان ناکوین و کینێث پومێرانتز.

لە ڕووی زانستی ئایینییەوە، بیشیا یوانجون خواژنێکی چاکخواز بۆ پاراستن و بەروبوومییە. دوو ڕوونکردنەوە گرنگن: لێکدانەوەی گەلیی-عرفانیی وەکوو خواژنی بەرەبەیان، کە هەموو ڕۆژێکی نوێ دەهێنێت، درێژکردنەوەیەکی زیادەیی لە پارچەی ناوی «هەور»ە؛ لەدایکبوون و بەروبوومی لە ناوەندی سەرەکیدان، نەک ئەفسانەیەکی خۆرهەڵاتن. هەروەها دانانی وەک کچی دۆنگیوی دادی باوە بەڵام بەشێوەیەکی کانۆنی جێگیر نییە.

کوڵتی حاجییانە بۆ پەرستگای لووتکە

ئەوەی بەڵگەیی جێگیری هەیە کوڵتی گەورەی حاجییانەیە بۆ پەرستگای بیشیا لەسەر گۆڕەپانی لووتکەی تای شان، بە دیارییی پیرۆز، کاغەزی داواکاری، ئێکس-ڤۆتۆ و کۆمەڵەی حاجییان، بەتایبەتی لە بەهاردا. پەرستگای لاوەکی لە باکووری چین بەگشتی هەن، لەوانە لە بیجینگ و لەسەر میاۆفێنگشان. ئەوانەی دەیانویست لە خواژنەکە داوای وەچە یا پاراستنی منداڵێک بکەن، بەرەو چیاکە دەڕۆیشتن؛ حاجییانەکە خۆی شێوازی سەرەکیی کوڵتەکەیە.

مازو، گوانیین و خاوەنی چیا

لە ڕووی کارگۆزارییەوە بیشیا یوانجون هاوتای خواژنی دەریا مازو و ڕۆڵی مناڵ‌بەخشینی گوانیینە. لە ڕووی پێکهاتەوە، وەکوو خاتوونی چیا لەتەنیشت خاوەنی چیا، دۆنگیوی دادی دادەنرێت، ئەوەی لەسەر تای شان دادگای مردووان بەڕێوە دەبات.

پرسیاری باوی دەربارەی بیشیا یوانجون

بیشیا یوانجون کێیە؟

خواژنی داوایی تای شان و خواژنی لەدایکبوون، بەروبوومی و پاراستنی ژنانە. پەرستگای لووتکەی ئامانجی کوڵتێکی گەورەی حاجییانەیە.

بۆ چی بانگ دەکرێت؟

زیاتر بۆ داواکردنی وەچە، بۆ پاراستنی ژنان و منداڵان و بۆ چاکبوونەوە لە نەخۆشیی چاو.

ئایا ئەو کچی خودای چیاکەیە؟

ئەم پەیوەندییە لەگەڵ دۆنگیوی دادی باوە بەڵام بەشێوەیەکی کانۆنی جێگیر نییە؛ سەرچاوەکان لێرەدا یەکشێوە نین.

لینکی زیاتر

لینکی ناوخۆیی پێشنیارکراو:

چین – هەموو بوونەوەرەکانی ناوچەی کولتووری چینی
دۆنگیوی دادی – خاوەنی تای شان و دادگای مردووان
بخوور، تیلیسم، مۆمی پاراستن – ئامرازی پاراستنی ڕوایەتی
قوتوبنمای پاراستن – کوورتەیەک لە ئامرازەکانی پاراستن

دەقی جیاواز (هەڵبژاردە)

کارە بنەڕەتیی زیاتر لە لیستی سەرچاوەکان.

وەک خاتووی چیای تای شان (Tai Shan) و خواناسی لەدایکبوون، بیشیا یوانجون (Bixia Yuanjun) نیوەی دۆستانەی چیای پیرۆزی ڕۆژهەڵات دەردەخات: لەکاتێکدا دۆنگیوی دادی (Dongyue Dadi) دادگایی مردووان دەکات، ئەو یارمەتیدەری زیندووانە.

پۆلێنکردن & پاراستن

Iئاست

پشکنەری پاراستن ئەم بوونەوەرە دەخاتە ئاستی کاریگەری I – کاریگەری کەم.

بۆ بەربەرەکانی لەگەڵ کاریگەرییەکەی، نەریت لە کولتوورەکانی جۆراوجۆر ئەم پارێزەرانە دەناسێنێت:

لە پشکنەری پاراستندا بەراوردی بکە ←