هێل، خواوەندی نەریتی جێرمانی

شانشینی هێل بەشێکە لە جوگرافیای ئاڵۆزی دنیای پاش مردن، کە سەرچاوەکانی نۆردی کۆن، بەتایبەت سنۆری، دەیانوێنن. لە باکوور و لە خوارەوە دەکەوێتەوە، دەگاتە پێی لە ڕێگای درێژ و تاڕیکەوە کە هرمۆدر لە میتۆسی بالدر پێیدا تێپەڕدەبوو.

پردێک بەسەر ڕووباری گیۆل، کە پاسەوانێکی ژن بەناوی مۆدگودر چاودێری دەکات، ڕێگا دەگرێتەوە بۆ ئەوبەر؛ دەرگایەکیش شانشینەکە دادەخات. سنۆری بۆ نیشتەجێبوونی هێل و کەلوپەلەکانی ناوی تاریک و بەمانا دەبەخشێت، کە برسیێتی، نەخۆشی و لەناوچوون دەگەیەنن.

پێگەی ئەم شانشینە لە سیستەمی گشتیدا بە تەواوی بەبێ ناکۆکی نەگەیشتووەتە ئێمە. جگە لە هێل، سەرچاوەکان والهاڵیشیان دەناسن، کە هۆڵی ئەوانەیە کە لە جەنگدا کوژراون، هەروەها شانشینی خواژن فرێیا، کە ئەویش بەشێک لە مردووان وەردەگرێت.

چۆنیەتی پەیوەندی ئەم بەشانە لەگەڵ یەکتری و بەپێی چ پێوانەیەک مردووێک دەچێتە کوێ، لە سەرچاوەکاندا بە شێوەیەکی سیستەمی ڕوون نەکراوەتەوە. ئەم بۆچوونەی کە شێوازی مردن بریار لەسەر چارەنووسی دواژیان دەدات باوترینە، بەڵام هەموو بەڵگەکان ناپۆشێتەوە.

هەروەها شوێنێک هەیە بەناوی ناستروند، “کەناری تەرمەکان”، کە ڤۆلوسپا باسی دەکات، هۆڵێک لە شێوی چڵکاوی چاوسورەوە دروستکراوە، کە پەیمانشکێنان و کوژەران تیایدا ئازار دەچێژن. ئایا ئەم شوێنی سزادانە بەشێکە لە شانشینی هێل یان بەشێکی جیایە، لە توێژینەوەدا بۆچوونی جیاواز هەیە؛ هەندێک پێیانوایە کاریگەری مەسیحیەت تێدا دیارە.

بۆیە بۆچوونی نۆردی کۆن دەربارەی دنیای پاش مردن سیستەمێکی داخراو نییە، بەڵکو کۆمەڵێک وێنەیە لە سردەم و ناوچەی جیاواز، کە کۆکەرانی سەردەمی ناوەڕاست تەنها بە شێوەیەکی ناتەواو یەکخستوویانەتەوە. شانشینی هێل تێیدا گەورەترین و گشتیترین بەشە، شوێنی مردنی ئاسایی و بێ سەرنجڕاکێش.