چۆنگاک-گویشین، بەبێ ئارامی نێوان تووڕەیی و ئارەزوو
نووسەر: Ralf Ittermann · دوایین پێداچوونەوە لە
چۆنگاک-گویشین روحـە لە داب و نەریتی کۆریایی.
بەهۆی تاکەکەسیی بەبێ ئارام، تەنها بەهۆی ئاهەنگی مردووانە ئازاد دەبێت. ئەم کارتە روونکردنەوەیەکی بوونی ئەو لەنێوان تووڕەیی و ئارەزوودا دەخاتەڕوو.
چۆنگاک-گویشین لە کۆریا روحی پیاوێکە کە بێ هاوسەرگیری مردووە. بەبێ هاوسەرگیری و نەوە لە ڕیزبەندی کولتی باپیران دەرکەوتووە، و تووڕەیی کۆبووەتەوەی، هان، وای لێدەکات کە وەکوو روحی گەنجی هەڵنەبژاردراوی بەبێ ئارام لە جیهانی ئێستادا بمێنێتەوە.
ناوەکە پیاوی گەنجی هەڵنەبژاردراو، چۆنگاک، لەگەڵ روح، گویشین، پێکەوە دەبەستێتەوە؛ ناوێکی بەکارهاتووی هاوواتا مۆنگدال-گویشینە. وەکوو جۆرێک لە گویشینی کۆریایی، مردووی بەبێ ئارام، بە زۆر بێحەوسڵە ناسراوە و دەتوانێت نەخۆشی بۆ زیندووان بەدی بهێنێت. بەڵام هۆکاری سەرەکی ئەو کەمتر تۆڵەسەندنەوەیەکی ڕوونە و زیاتر ئارەزووی بەبێ ئارامی بۆ هاوسەرگیری و نەوەیە.
جۆر: روحی پیاوێکی گەنجی بێ هاوسەرگیری مردوو، روحی گەنجی هەڵنەبژاردراو
سەرچاوە: باوەڕی باپیران و روحی کۆریایی، جۆرێک لە گویشین
دەق: داب و نەریتی زارەکی، بەشێوەیەکی سەرەکی لە سەردەمی جۆسیۆن
سردەم: لە سەردەمی جۆسیۆن تا ئێستا
دیمەن: پیاوێکی گەنج، زۆر جار بێ خۆرووچکە و ئارەزوومەند، بەبێ وێنەیەکی چەسپاوی نمادین
دەستەبەندی مێژوویی
سەردەمی دەقەکان
بە شێوەیەکی سەرەکی لە سەردەمی جۆسیۆن: داب و نەریتی زارەکی لەم سەردەمەوە تا کۆریای ئێستا درێژ دەبێتەوە.
بواری باڵاوبوونەوە
هەموو کۆریا. باوەڕ بەم روحی گەنجی هەڵنەبژاردراوی بەبێ ئارام لە سەرانسەری وڵاتدا بڵاوبووەتەوە.
دۆخی سەرچاوەکان
مامناوەند تاوەکوو کەم: بۆ ئەم بوونەوەرە بەڵگەنامەیەکی تایبەتی تۆکمە بوونی نییە، پێناسەکردنەکە پشت بەستووە بە داب و نەریتی زارەکی و کتێبی ئامادەکاری وەکوو لێکۆڵینەوەکانی گرەیسۆن و والراڤن.
ناو و شێوازەکان
کۆریایی: چۆنگاک پیاوی گەنجی بێ هاوسەرگیری دیاری دەکات، گویشین روح دیاری دەکات، بەیەکەوە واتای روحی گەنجی هەڵنەبژاردراو دەدەن. ناوێکی هاوواتای بەکارهاتوو مۆنگدال-گویشینە.
شێوەی دەرکەوتن
دیمەن
چۆنگاک-گویشین وەکوو پیاوێکی گەنج دەرکەوتووە، زۆر جار بێ خۆرووچکە و ئارەزوومەند، بەبێ وێنەیەکی چەسپاوی نمادین کە روحی مێینە هەیەتی. ئەو سیمبولی ژیانێکی کۆمەڵایەتی تەواونەبووە و لایەنی نێرینەی روحی کچانییە.
کاریگەری
بە زۆر بێحەوسڵ دادەنرێت و دەتوانێت نەخۆشی بۆ زیندووان بەدی بهێنێت. هۆکاری سەرەکی کەمتر تۆڵەسەندنەوەیەکی ڕوونە و زیاتر ئارەزووی بەبێ ئارامی بۆ هاوسەرگیری و نەوەیە.
کارتی زانیاری: چۆنگاک-گویشین
گرنگترین لایەنەکانی روحی گەنجی هەڵنەبژاردراو بە یەک تێڕوانین.
جۆرێک لە گویشینی کۆریایی، رەگ لە کولتی باپیران و بیرۆکەی تووڕەیی کۆبووەتەوەی هان.
ناڕوون و بێ جێگیر؛ بەگشتی وەکوو هۆکاری نەخۆشی دادەنرێت، بەبێ ئامانجێکی چەسپاو.
پیاوێکی گەنج، زۆر جار بێ خۆرووچکە و ئارەزوومەند، بەبێ وێنەیەکی چەسپاوی نمادین.
بەدبەختی و نەخۆشی لە ئارەزووی بەبێ ئارام، کەمتر لە تۆڵەسەندنەوەیەکی ئامانجدار.
ئاهەنگی مردووانەی شامانی مودانگ، لە هەندێک ناوچەدا بتی بەردینی فالیکیش بۆ ئارامکردنەوە.
دالگیال-گویشین لەناو کۆریادا، لەگەڵ مای ناکی تایلەندی وەکوو بوونەوەرێکی خزمی پەیوەندی نەگەیشتووەوە.
هان و ڕیزبەندی باپیران
ناوەکە پیاوی گەنجی بێ هاوسەرگیری، چۆنگاک، لەگەڵ روح، گویشین، دەبەستێتەوە؛ ناوێکی هاوواتای بەکارهاتوو مۆنگدال-گویشینە. چۆنگاک-گویشین جۆرێکە لە گویشینی کۆریایی، مردووی بەبێ ئارام. چوارچێوەی روونکردنەوەی سەرەکی هانە، تووڕەیی کۆبووەتەوەی زۆر جار نادادپەروەرانە و ئارەزووی نەگەیشتووەوە کە روح لە جیهانی ئێستادا ڕادەگرن.
پیاوێک کە بێ هاوسەرگیری و بێ منداڵ دەمرێت، نەک ئایینی مردووی پیاوانی هاوسەرگیریکردوو و نەک شکۆمەندی کۆمەڵایەتی ژیانێکی تەواوبوو وەردەگرێت. هانی ئەو تاکەکەسی و ئارەزووی بۆ هاوژینێکە، کە دەیخاتە دەرەوەی ڕیزبەندی کولتی باپیرانی کۆنفۆشیۆسی.
کەمتر لە بەرچاوی گشتی وەک روحی مێینە
چۆنگاک-گویشین لە کۆمەلە داستان و کۆمەلە بەرنامەی تەلەفزیۆنی کۆریایی دەرکەوتووە، بەڵام کەمتر لە کے-هۆرۆر لەگەڵ روحی مێینەدا دەبینرێت. وەکوو مۆنگدال-گویشین لە کۆمەڵە چیرۆکی گەلیدا بەرچاوە.
لە ڕوانگەی دینناسیدا، چۆنگاک-گویشین نموونەیەکی سەرەکی مردووی بەبێ خزمەتکردنە لە دەرەوەی ڕیزبەندی کۆنفۆشیۆسیی باپیران. ئاهەنگی مردووانە دووبارە تێکەڵبوونی شامانییە بۆ ڕیزبەندی کۆمەڵایەتی، کە بە دواوە تەواوبوونی لێستێنراو بۆ مردووەکە دەبەخشێت.
ئاهەنگی مردووانەی مودانگ
ئایینی سەرەکی ئاهەنگی مردووانەی شامانییە، کە روحی گەنجی هەڵنەبژاردراو و روحی کچانی لە جیهانی دواوە هاوسەرگیری پێدەکات. ئەگەر ئایینی مودانگ سەرکەوتوو بێت، ژیانەکە بە سیمبولی تەواوبوو دادەنرێت و روحەکە ئارامی دەدۆزێتەوە. لە هەندێک ناوچەدا بتی بەردینی فالیکی خزمەتی ئارامکردنەوەی مردووانی بێ هاوسەرگیری دەکات. بخوورکردن و قوربانی بەشێکن لە ئایینی شامانیی ئارامکردنەوە، تیلیسمێکی پۆشراو خزمەتی بەرگری لە روحی بەبێ ئارام دەکات، و ئاوی پیرۆزکراو نیشانەیەکە لە مامەڵەکردن لەگەڵ مردووی بەبێ خزمەتکردن.
ئاهەنگی مردووانەی ئاسیای ڕۆژهەڵات و هاوتاکەیان
هاوتای ڕاستەقینەی مێینەی ئەو روحی کچانی چۆنیۆ-گویشینە، کە ئاهەنگی مردووانە پەیوەندی پێوە دەبەستێتەوە. لە ڕوانگەی پێکهاتەیی، هاوشێوەی چینی minghun یە بۆ کەسانی بێ هاوسەرگیری مردوو، هەروەها روحەکانی تری ئاسیای ڕۆژهەڵات بۆ کەسانی بێ هاوسەرگیری مردوو. لەناو کۆریادا دالگیال-گویشین نزیکترین بوونەوەرێکە، لەناو بوونەوەرەکانی خزمی بابەتیدا مای ناکی تایلەندی Mae Nak جێگیرترینیانە.
پرسیارە باوەکان دەربارەی چۆنگاک-گویشین
ئایا هەمان مۆنگدال-گویشینە؟
بەڵێ، مۆنگدال-گویشین ناوێکی هاوواتای بەکارهاتووی روحی گەنجی هەڵنەبژاردراوە.
بۆچی مەترسیدارە؟
کەمتر لە تۆڵەسەندنەوە: ئارەزووی کۆبووەتەوە، هان، دەتوانێت وەکوو بەدبەختی یان نەخۆشی کاریگەری لەسەر زیندووان دابهینێت.
ئایا دەکرێت ئازاد بکرێت؟
بەڵێ، بەشێوەیەکی کلاسیکی لە ڕێگەی ئاهەنگی مردووانەی دواوە لەگەڵ روحێکی کچانی، کە لە ئایینی مودانگدا جێبەجێ دەکرێت.
لینکی زیاتر
هەروەها بخوێنەوە:
- کوریا – هەموو بوونەوەرەکانی داستانی کوریایی
- دالگیال-گویشین – ڕۆحی خزم لە کوریا
- مای ناک – هاوتای تایلەندی بۆ بەستنی نەهاتووە دی
- بخوور سووتان، تیلیسم، ئاوی پیرۆز – ئامرازی پارێزەری ڕەسەن
- قوتوپاسی پاراستن – کۆنسپیکتی ئامرازەکانی پاراستن
دەقی جیاواز (هەڵبژاردە)
سەرچاوەی سەرەکی زیاتر لە لیستی سەرچاوەکان.
وەک ڕۆحی پیاوی خانەخوێی کوریایی، چیۆنگگاک-گویشین کە بە مۆنگدال-گویشین‌یش ناسراوە، سەرەتاوسەرەوپیشتر شکڵێکی تاکەکەسیی و خەمۆکییە: نەک فریشتەیەکی تۆڵەسەندنەوە، بەڵکوو مردووێکە کە هانی تەنها بە هاوسەرگیرییەکی ڕۆحانی ئارام دەبێتەوە.
