نۆممۆ، جووتە دووچەشنەکان لە بەدیهێنانی ئاما

نۆممۆ خوداوەندێکە لە باوباپیرانی دۆگۆنی ئەفریقای رۆژاوا.

بوونەوەرانی دووچەشنەیی جووتین، هێنەرانی ئاو و زمان. باوباپیران نۆممۆ دەگەڕێننەوە بۆ بەدیهێنانی ئاما و وەسفیان دەکەن وەک ناوبژیوان لەنێوان ئاسمان و زەوی.

خودائەفریقای رۆژاوا

Nommo

نۆممۆ بوونەوەرە سەرەتاییەکانی دووچەشنەییی کۆسمۆلۆجیای دۆگۆنی مالییە، کە ئاما لە ئاو و ڕووناکی بەدیهێناوی. ئەوان بەدیهێنان تەواو دەکەن و ئاو، زمان و ڕێکوپێکی دەهێنن؛ پەرستنیان تا ئەمڕۆ کارێکی زیندووی دۆگۆنییەکانە.

بە یەک نیگا: نۆممۆ

جۆر: بوونەوەری بەدیهێنانی دۆگۆن
سەرچاوە: قەڵای بەندیاگارا، مالی
دەقەکان: ئیتنۆگرافی لە ساڵی ١٩٣٠ بەدواوە، بەتایبەت گریائول
ماوە: تا ئەمڕۆ زیندووە
دیمەن: دووچەشنەیی، نیوە مرۆڤ نیوە ماسی، دووزایین

پێوەندی سەرچاوەکان

سەردەمی دەقەکان

ئیتنۆگرافی لە دەیەی ١٩٣٠دا لەلایەن مارسێل گریائولەوە کراوەتەوە.

بواری باڵاوبوونەوە

قەڵای بەندیاگارا، مالی، ناوچەی سەرەکی دۆگۆنییەکان.

دۆخی سەرچاوەکان

دەوڵەمەند بەڵام کێشەدار: میتۆدی مەیدانی گریائول بە ئاراستەکردنی بێباوەری دەبینرێت.

ناو و شێوازەکان

دۆگۆن: نۆممۆ ئاماژە دەکات بۆ جووتە زیانی ئاوییەکانی ئاما بەدیهێناوی؛ نۆممۆی حەوتەم وەک خاوەنی وشە دادەنرێت.

دیمەن و کاریگەری

دیمەن

دووچەشنەیی، نیوە مرۆڤ نیوە ماسی، دووزایین؛ ئاو وەک بنەمای ژیان و قسەکردن دادەنرێت.

کاریگەری

نۆممۆکان بەدیهێنان تەواو دەکەن، باران، زمان و ڕێکوپێکی دەهێنن، چاکە دەکەن، بوونەوەری هەڕەشەکار نییە.

کارتی ناسنامە: نۆممۆ

گرنگترین لایەنەکانی جووتە زیانی ئاوییەکان بە یەک نیگا.

کۆنتێکستی کەلتووری

بوونەوەری سەرەکی بەدیهێنانی دۆگۆن، هێنەری شارستانیێت و ڕێکوپێکی.

بەرپرسیارە بۆ

ئاو، زمان، چنین، ڕێکوپێکی گەردونی.

دەرکەوتن

جووتی دووچەشنەیی، نیوە مرۆڤ نیوە ماسی، دووزایین.

کارکرد

بەدیهێنان تەواو دەکەن، باران، زمان و تەکنیک دەهێنن.

پەرستن

ئاهەنگی سیگوی، نزیکەی هەموو ٦٠ ساڵ جارێک، قوربانگاکان، ڕیتوالی ماسک.

پەیوەندیدار

نزیک لە مامی واتا، یەمۆجا و ئۆشون، بەڵام وەک بوونەوەرێکی دۆگۆن سەربەخۆیە.

ئاما، دووگیانەکەی قوربانیکراو و کێشەی سیریوس

بەپێی چیرۆکی ئۆگۆتێمیلی لە کتێبی گریائول Dieu d’eau، ئاما نۆممۆکانی لە ئاو و ڕووناکی بەدیهێنا. تێکچووییەک بووە هۆی قوربانیکردنی یەک نۆممۆ، کە لە پارچە لەشیدا جیهان بەدیهات؛ کاتێک زیندووکرایەوە، زانین بۆ مرۆڤ هێنا، حەوتەمیش وەک خاوەنی وشە. تیۆرەکەی گریائول لەبارەی سیریوس-B وەک نەپشتڕاستکراوە دادەنرێت.

لە ئیتنۆگرافییەوە بۆ ناکۆکی سیریوس

نۆممۆکان بەگشتی بەناسراون لەڕێگەی ئەدەبیاتی نهێنی سیریوس و پێش-ئاستروناوتیکاوە، هەروەها بوونەتە بابەتی گفتوگۆیەکی ڕەخنەیی لەسەر میتۆدی ئیتنۆگرافیای گریائول: بوونەوەرانی بەدیهێنان و پاڵەوانی شارستانیێتن بە هێمای وشە، ئاو و ڕێکوپێکی.

ئاهەنگی سیگوی و ڕیتوالی ماسک

سەرەکی ئاهەنگی سیگوییە، نزیکەی هەموو ٦٠ ساڵ جارێک، قوربانگاکان و ڕیتوالی ماسک وەک ئاهەنگی مردووانی داما؛ مەبەست پەرستنە نەک بەربەستکردن. وەک نیشانە ئاوی پیرۆز، تیلیسم، بخوور بەکاردێن.

بوونەوەرانی ئاوی ئەفریقای رۆژاوا بەراورد

مامی واتا، یەمۆجا و ئۆشون باس دەکرێن؛ نزیکن لە ئۆئانێسی میزۆپۆتامی، سەراسواتیی هیندی و لوای ڤۆدووی دامبالا و سیمبی.

پرسیارە باوەکان دەربارەی نۆممۆکان

ئایا دۆگۆنییەکان سیریوس B دەیانناسی؟

کێشەدارە: بانگەشەیەک لە ڕاپۆرتەکانی گریائولەوە هاتووە، توێژینەوەی دواتر هیچ پشتڕاستکردنەوەیەکی نەدۆزیوەتەوە.

ئایا نۆممۆکان ئاژەڵی ئاوی خراپن؟

نەخێر، بوونەوەرانی پەرستراوی بەدیهێنان و ڕێکوپێکین.

لینکی زیاتر

لینکی ناوخۆیی:

دەقی جیاواز (هەڵبژاردە)

بەرهەمی بنەڕەتی زیاتر لە لیستی سەرچاوەکان.

ئەوانەی لە ئینتەرنێت لەسەر ئەفسانەی نۆممۆی دۆگۆن یان ڕۆحی ئاوی مالی دەگەڕێن، هەمان بوونەوەر مەبەستە: جووتە دووچەشنەکانی کە ئاما لە ئاو و ڕووناکی بەدیهێنا بۆ ئەوەی ئاو، زمان و ڕێکوپێکی بهێنن.

پۆلێنکردن & پاراستن

Iئاست

پشکنەری پاراستن ئەم بوونەوەرە دەخاتە ئاستی کاریگەری I – کاریگەری کەم.

بۆ بەربەرەکانی لەگەڵ کاریگەرییەکەی، نەریت لە کولتوورەکانی جۆراوجۆر ئەم پارێزەرانە دەناسێنێت:

لە پشکنەری پاراستندا بەراوردی بکە ←