هۆبی لانتێرن، چرای گۆبلینی هۆب
نووسەر: Ralf Ittermann · دوایین پێداچوونەوە لە
هۆبی لانتێرن ڕۆحێکە لە نەریتی ئینگلیزیدا.
چرای هۆب گەڕۆکان لە ڕێگای سەلامەت وردەوردە بۆ ناو زۆنگ ڕادەکێشێت. هۆبی لانتێرن لە نەریتی ئینگلیزیدا ئاگرەکە و سەرگەردانکەرەکەی گۆبلینی هۆبە.
هۆبی لانتێرن، کە بە هۆب ئەند هیز لانتێرن یاخود هۆبیدیز لانتێرنیشی دەناسرێت، ئاگرێکی سەرگەردانکەری ئینگلیزییە کە وەک چرایەکی هەلگیراوی گۆبلینی هۆب دەردەکەوێت. گەڕۆکانی شەوانە بەسەر مۆر و زۆنگدا لە ڕێگای سەلامەت وردەوردە ڕادەکێشێت.
ئەم ناوە زیاتر لە هێرتفۆردشایر و ئیست ئانگلیا تۆمار کراوە، وەگۆڕەکەی هۆبیدیز لانتێرن لە وارویکشایر و گلۆسترشایر. ئەم بوونەوەرە لە بارودۆزی وشەنامەیی لە سەدەی 19ەم بەدواوە دیارە، بەتایبەت لە وشەنامەکانی فۆلکلۆر.
جۆر: ئاگری سەرگەردانکەری زۆنگ، وەک چرای گۆبلینی هۆب کەسانەکراو
سەرچاوە: باوەڕی گەلی ئینگلیزی
دەقەکان: وشەنامەکانی فۆلکلۆر، جەیبێز ئالیز سەبارەت بە فۆلکلۆری ووستەرشایر
ماوە: لە بارودۆزی وشەنامەیی لە سەدەی 19ەم بەدواوە دیارە
دیمەن: ڕووناکی چرایەکی چرپەکار بەسەر مۆر و زۆنگدا
پێوەندی سەرچاوەکان
سەردەمی دەقەکان
هۆبی لانتێرن لە بارودۆزی وشەنامەیی لە سەدەی 19ەم بەدواوە دیارە؛ بەڵگەکان لە باوەڕی گەلی ئینگلیزی و وشەنامەکانیدا هاتوون.
بواری باڵاوبوونەوە
هێرتفۆردشایر و ئیست ئانگلیا، هەندێک جار میدلاندزی خۆرئاوا؛ وەگۆڕەکەی هۆبیدیز لانتێرن سەر بە وارویکشایر و گلۆسترشایرە.
دۆخی سەرچاوەکان
مامناوەند: ئەم بوونەوەرە بەشێوەیەکی سەرەکی لە وشەنامەکانی فۆلکلۆردا ماوەتەوە، لەگەڵ شیکردنەوەی ناوی فۆلکلۆرناس جەیبێز ئالیز.
ناو و شێوازەکان
ئینگلیزی: هۆب ناوێکی کۆنە بۆ گۆبلین یاخود ڕۆحی ماڵ، خزمی هۆبگۆبلین. فۆلکلۆرناس جەیبێز ئالیز ئاماژەی بەوە کرد کە شێوازەکانی وەک هۆبانیز لە هۆب ئەند هیز وەرگیراون؛ وەگۆڕی تری وەکوو هۆب-ئۆ-لانتێرن و هۆبادی-لانتێرن هەن. ئەم ناوە هیچ پەیوەندییەکی بە وشەی مۆدێرنی هۆبی (کارومایینج) نییە.
دیمەن و ڕەفتار
دیمەن
هۆبی لانتێرن وەک ڕووناکی چرایەکی چرپەکار بەسەر مۆر و زۆنگدا دەردەکەوێت، کە بە هۆب لەگەڵ چراکەیەوە کەسانەکراوە. نیشانەکەی ئەو ڕووناکییە فرێودەرەیە کە وا دیارە هەلگیراوە لە تاریکیدا.
کاریگەری
ڕەوشی سەرەکی، سەرگەردانکردنە: ئەو ڕووناکییە وەک چرایەکی هەلگیراو دیارە و گەڕۆک لە ڕێگای سەلامەت بەرەو مۆر و زۆنگ ڕادەکێشێت.
پرۆفایل: هۆبی لانتێرن
گرنگترین لایەنەکانی ڕووناکی چراکە بە یەک نیگا.
وەگۆڕی ناوی ناوچەیی مۆتیفی ئاگری سەرگەردانکەری ئینگلیزی، پەیوەست بە شێوەی گۆبلینی هۆب و باوەڕی ویل-ئۆ-دا-ویسپ.
گەڕۆکانی شەوانە: ئەو ڕووناکییە چرای دەرکەوتووی گەڕۆکان دەربازمی کردنی ڕێگای سەلامەت دەکات.
ڕووناکی چرایەکی چرپەکار بەسەر مۆر و زۆنگدا؛ وا لێهاتووە کە گۆبلینی هۆبە کە چراکەی هەلگرتووە.
سەرگەردانکردن لە ڕێگای سەلامەت بەرەو مۆر و زۆنگ؛ نەریتێکی سەربەخۆی ئافراندنی چیرۆک لە دەرەوەی ناوەکە بەتەواوی نییە.
هیچ شێوازێکی بەرگری تایبەت بۆ ئەم بوونەوەرە بەڵگەدار نییە؛ تەنها ڕێسا گشتییەکانی وریایی بەکاردەهێنرێن، وەک نەکەوتنە دوای ڕووناکییەکە و مانەوە لەسەر ڕێگا.
لە هۆب بۆ چراکە: خێزانێکی ناوی
کلیلی ئەم بوونەوەرە لە ناوەکەیدایە: هۆب ناوێکی کۆنی ئینگلیزییە بۆ گۆبلین یاخود ڕۆحی ماڵ، خزمی هۆبگۆبلین؛ لە پەڕەی هۆب ئەم بوونەوەرە بەتایبەت باسکراوە. فۆلکلۆرناس جەیبێز ئالیز سەلماندی کە شێوازەکانی وەک هۆبانیز لە هۆب ئەند هیز وەرگیراون؛ لەگەڵ ئەمانە وەگۆڕەکانی هۆب-ئۆ-لانتێرن و هۆبادی-لانتێرن هەن.
لە ڕوانگەی جۆگرافییەوە، ئەم خێزانە ناوی بەسەر چەند کاونتیدا بەشکراوە: هۆبی لانتێرن بەتایبەت لە هێرتفۆردشایر و ئیست ئانگلیا بەڵگەدار کراوە، شێوازی هۆبیدیز لانتێرن لە وارویکشایر و گلۆسترشایردا. بۆیە ئاگری سەرگەردانکەری گۆبلینی هۆب کەمتر بوونەوەرێکی چیرۆکی تاکە و زیاتر ناوێکی گەڕۆکە بۆ هەمان ڕووناکی شەوانە.
ماندابوونی لە وشەنامەکاندا
هۆبی لانتێرن بەشێوەیەکی سەرەکی لە وشەنامەکانی پەری و فۆلکلۆردا ماوەتەوە؛ لە دەرەوەی ناوەکە نەریتی ئافراندنی چیرۆکی سەربەخۆی کەم هەیە.
لە ڕوانگەی زانستی ئایینییەوە، هۆبی لانتێرن وەگۆڕی ناوی ناوچەیی مۆتیفی گشتی ئاگری سەرگەردانکەرە، پەیوەست بە شێوەی گۆبلینی هۆب. لە ڕوانگەی زانستییەوە، ئەم جۆرە ڕووناکییانە وەک گازی هەڵکێندراوی زۆنگ شیدەکرێنەوە. گرنگ ئەوەیە ڕوونکردنەوەکە: هۆبی هیچ پەیوەندییەکی بە کاتی بەسەربردن یاخود سەرکار نییە، بەڵکوو بە هۆب، گۆبلینەکە.
ڕێسای وریایی دژی ڕووناکی چراکە
هیچ بەرگرییەکی تایبەتی بەڵگەدار، پەیوەست بە هۆبی لانتێرن، بە دڵنیایی نییە؛ هەر ئامرازێکی بەرگری زیاتر تەنها گمانبردن دەبوایە. ئەوەی نەریت دەیناسێت، ڕێسا گشتییەکانی وریاییە دژی ئاگرەکانی سەرگەردانکەر: ئەوەی شەوانە دەگەڕێت، دوای ڕووناکی چراکە نەکەوتووە و لەسەر ڕێگا دەمێنێتەوە، چونکە بەرزکردنی ڕێگا تاکە چەکی ئەم ڕووناکییەیە.
خزمانی ناوی و پەیوەندیدارەکان
هۆبی لانتێرن خزمی ناوی جاک ئۆ دا لانتێرن و هۆب-لانتێرنە؛ مۆتیفی سەرەکی لەگەڵ هەموو ئاگرەکانی بریتانیایی هاوبەشە، لە سپانکیی سکۆتلەندی تا ئێلیلدانی ویلزی، و سەر بە باوەڕی بەڵاوبووەی ویل-ئۆ-دا-ویسپە. لە خۆرئاوای ئینگلستان لەگەڵ لانتێرن مان شێوازی مەترسیدارتری هەمان مۆتیف دیتنیاردەکرێت، لە کۆرنوال لەگەڵ جوان دا واد شێوازی بەخۆشیانەکەی.
پرسیارە باوەکان سەبارەت بە هۆبی لانتێرن
هۆبی لە هۆبی لانتێرن چی مانایە؟
لە هۆب وەرگیراوە، ناوێکی کۆن بۆ گۆبلین یاخود ڕۆحی ماڵ، نەک لە وشەی مۆدێرنی هۆبی.
هۆبی لانتێرن چی دەکات؟
وەک ڕووناکی چرا بەسەر مۆر و زۆنگدا دەردەکەوێت و گەڕۆکانی شەوانە لە ڕێگای سەلامەت وردەوردە ڕادەکێشێت.
لە کوێ بەڵاو بووەتەوە؟
بەتایبەت لە هێرتفۆردشایر و ئیست ئانگلیا؛ وەگۆڕەکەی هۆبیدیز لانتێرن سەر بە وارویکشایر و گلۆسترشایرە.
لینکی زیاتر
هەروەها بخوێنەوە:
- هۆب و هۆبگۆبلین – شێوەکانی گۆبلین لە پشت ناوەکەدا
- جوان دا واد – هاوتاکەی بەخۆشیانە لە کۆرنوال
- لانتێرن مان و سپانکی – خزمانی مەترسیدارتر
- خوێ، تیلیسم، مۆمی بەرگری – ئامرازی بەرگری نەریتی
دەقی جیاواز (هەڵبژاردە)
کتێبی سەرەکی زیاتر لە لیستی سەرچاوەکان.
وەک ڕووناکیلقی سووکی ئینگلیزی، هۆبی لانتەرن (Hobby Lantern) ڕەچەڵەکی خۆی لە ناوەکەیدا هەڵگرتووە: هۆب لەگەڵ چرا، ئەو کۆبۆڵدەیەی ڕووناکی خواردەنگیی ئەو لە سەردەمی سەدەی 19 بەرەو ژووری وشەنامەکانی فۆلکلۆری ئینگلیزی ڕۆیشتووە.
