دیمیتر، خواژنی نەریتی یۆنانی

هەرچەندە دزینی کچەکە ناسراوترین چیرۆکی دیمیتەرە، بەڵام ڕوایەت بەشەکانی تری هەیە کە سیفەتی ئەو ڕوون دەکەنەوە. یەکێک لەوانە چیرۆکی ئێریسیختۆنە، پاشایەک کە دارستانێکی پیرۆزی دیمیتەری بڕی بۆ ئەوەی داری بنیاتنانی لێ وەربگرێت.

خواژنە بۆ سزادانی ئەو، برسیێتییەکی نەبڕاوەی بۆ دەنێرێت. ئێریسیختۆن هەموو سامانەکەی خوارد، لە کۆتاییدا کچەکەی خۆی فرۆشت و لە کۆتاییدا خۆیشی خوارد. ئۆوید ئەم چیرۆکە تاڵەی لە Metamorphosenدا بە شێوەیەکی وردتر گێڕاوەتەوە. ئەمە دیمیتەر وەک هێزێک نیشان دەدەت کە بەبێ بەزەیی تۆڵە لە بەردەوامیی دژی شوێنە پیرۆزەکانی خۆی دەسەندێتەوە.

ڕوایەتییەکی تر پەیوەندی لەگەڵ پاڵەوانی یاسیۆنە، کە بەپێی Theogonieی هیزیۆد، دیمیتەر لەگەڵی لەسەر کێڵگەیەک کە سێ جار پاڵ درا، دەوڵەمەندیی پلوتۆس دروست کرد. ناوی پلوتۆس مانای پڕی و بەرهەم دەگەیەنێت، و ئەم بەشە دیمیتەر جارێکی تر بە بەرهەمی کشتوکاڵی و خۆشگوزەرانی دەبەستێتەوە.

لە ڕوایەتییەکی ناوخۆیی ئارکادییدا، خوای پۆسەیدۆن بە شێوەی ئەسپ لەگەڵ دیمیتەر یەکدەگرن؛ لەم پەیوەندییەوە ئەسپی سەرسوڕهێنەری ئارییۆن دروست دەبێت. ئەم ئەفسانەیە پەیوەندیی هەیە بە کولتی دیمیتەر ئێرینیس یا دیمیتەر میلاینا، واتە دیمیتەری تاریک، لە ئارکادیا.

ئەم چیرۆکە پەرتەوازانەیانە بۆ توێژینەوە بەنرخن، چونکە نیشان دەدەن دیمیتەر ناتوانرێت تەنها بە یەک چیرۆکی گەورەی دایک و کچ کەم بکرێتەوە.

لە ڕوایەتییە ناوخۆییانەدا، کە پاوسانیاس لە وەسفی خۆی بۆ یۆنان کۆی کردنەوە، ئەو بە شێوەیەکی فرەڕوخسار و هەندێک جار کۆنتر دەردەکەوێت، وەک لايەنی تووڕەیی، تاریک یا ئاژەڵ‌ڕوخسار. زانستی ئایین لەمانەدا چینەکانی تەمەنی جیاواز دەبینێت کە لە وێنەی گواستراوی دیمیتەردا لەسەر یەکتر ڕاگیراوون.