پێکلێنتس، دادوەرە گومانلێکراوی ژێرزەوی

پێکلێنتس وەک خودای نەریتی سلاڤ دادەنرێت.

دادوەرێکی گەلی ناسراوی مردووان، بەڵام لە ڕوانگەی زانستییەوە خواوەندێکی درۆیین. ڕەوشی گومانلێکراوی پێکلێنتس وەک خواوەند لە باسوخواسی توێژینەوەدا دەردەکەوێت. ناونیشانەکە پێکلێنتس وەک وەستایە جیهانخوارووی ناکۆکی سلاڤ ناودەبات.

خوداسلاڤی

Peklenc

پێکلێنتس وەستایە جیهانخوارووی و ئاگری سلۆڤینییە کە لە ڕووداوگۆرانییە گەلییەکاندا وەک دادوەرێکی توند بۆ مردووان و خاوەنی ئاگری ژێرزەوی دەردەکەوێت.

گرنگ و ڕاستگۆیانە: پێکلێنتس لە زانستی پیشەیی وەک خواوەندێکی درۆیین دادەنرێت، واتە بەگوێرەی گەڕان، بنیادنانێکی ڕۆمانتیکیی سەدەی 19ی زایینییە بەبێ هیچ سەرچاوەیەکی سەرەکی متمانەپێکراو. لەبەر ئەوە ئەم پەڕەیە هەردووکیان دەخەمڵێنێت، ئەفسانە گەلییەکە و هەڵسەنگاندنی ڕەخنەگرانەی سەرچاوەیی.

بە یەک نیگا: پێکلێنتس

جۆر: وەستایە جیهانخوارووی و ئاگری، لە توێژینەوەدا وەک خواوەندی درۆیین ناسراو
سەرچاوە: بەگوێرەی باوەڕ سلۆڤینی
دەقەکان: ئەدەبیاتی دووەمی گەلی لە سەدەی 19ەوە، هیچ سەرچاوەیەکی سەرەکی نییە
سەردەم: سەدەی 19 تا ئێستا
دەرکەوتن: خاوەنی جیهانی ژێرزەوی و ئاگری ژێرزەوی

پێوەندی سەرچاوەکان

سەردەمی دەقەکان

ئەم پێناسەیە لە ئەدەبیاتی دووەمی گەلی لە سەدەی 19ەوە باڵاو دەبووەوە؛ سەرچاوەیەکی سەرەکی سەردەمی ناوەڕاست بە تەواوی بوونی نییە.

بواری باڵاوبوونەوە

بەگوێرەی باوەڕ سلۆڤینی: ئەم وەستایە بۆ ناوچەی سلۆڤینی دەگیرێتەوە، بەبێ ئەوەی لەوێدا ڕوایەتییەکی کۆن بسەلمێنرێت.

دۆخی سەرچاوەکان

زۆر لاواز: هیچ سەرچاوەیەکی سەرەکی نییە. ئەم پێناسە پێدارە لە دەوروبەری میتۆلۆجیای کابینەی ڕۆمانتیکی سلۆڤینییەوەیە کە داڤۆرین تریستێنیاک نوێنەری ئەوەیە.

ناو و شێوازەکان

سلۆڤینی: ناوەکە بە ڕاشکاوی سلاڤییە، لە پێکلۆوە، بە واتای پیچ، دۆزەخ و جیهانی ژێرزەوی، سلۆڤینی پێکێل، دۆزەخ؛ پێکلێنتس بەمانای نزیکەی ئەوانەی سەر بە جیهانی ژێرزەوینە. ئەوەی پێکێل پێشتر بە مانای مەسیحی دۆزەخ بووە، زیاتر پاڵپشتی ئەوە دەکات کە ئەمە خودایەکی پێش-مەسیحی نییە.

وەسف

دەرکەوتن

ڕوایەتییەکی بەهێز بوونی نییە. لە دەقە گەلییەکاندا پێکلێنتس وەک خاوەنی جیهانی ژێرزەوی دەردەکەوێت، کە لە ئاگری ژێرزەویدا مادەی کانزایی و بەرد نازناوی دەچەکێت و ئاوی ژێرزەوی دەسەلاتی سەرییەتی. هێمای ئەو ژێرزەوی، ئاگری بولکانی و دادگاییکردنە؛ هەموو ئەمانە بەڵگە نییان.

کاریگەری

بەگوێرەی باوەڕی گەلی، ڕۆڵی دادوەرێکی دادپەروەر و توندی مردووانی پێدراوە، گۆرینی توندڕەوان بۆ بەرد و شەڕگیرەکان بۆ گورگ-مرۆڤ، هەروەها کردنەوەی کەنداوگەلێک کە گوندگەلێک دەقوت. ئەم دەرخستنە دەوڵەمەندە تایبەتمەندی هەندێک بنیادنانی دواتری، و لە هیچ سەرچاوەیەکی سەرەکیدا نییە.

کارتی ناسنامە: پێکلێنتس

گرنگترین لایەنەکانی ئەم وەستایە جیهانخوارووی گومانلێکراو بە یەک نیگا.

نەریت

ئەفسانەی گەلی و ئایینی نوێی بت‌پەرستی: ئەم وەستایە لە ئەدەبیاتی دووەمییەوە لە سەدەی 19ەوە سەرچاوەی گرتووە، نەک لە ڕوایەتی کۆن.

ناوچەی کاریگەری

لە دەقە گەلییەکاندا مردووان، جیهانی ژێرزەوی و گەنجینەکانی: دادگایی مردووان، مادەی کانزایی و بەردی نازناوی دەچەکێنراو، ئاوی ژێرزەوی.

دەرکەوتن

خاوەنی جیهانی ژێرزەوی و ئاگری ژێرزەوی؛ وێنەیەکی هێمایی بەهێز و لەسەر سەرچاوە بونیادنراو بوونی نییە.

کارکرد

بەگوێرەی گەلی: دادوەرێکی توند بۆ مردووان، خاوەنی بومەلەرزە و جیهانی ژێرزەوی کە کەنداوگەلێک دەکاتەوە کە گوندگەلێک دەقوت. لە مێژووەوە هیچ لەمانە بەڵگە نییان.

چۆنیەتی مامەڵەکردن

هیچ شێوازێکی کولت، پاراستن یا قوربانی ڕوونیشراو بوونی نییە؛ زانیاری بەم شێوەیە دەبووایە بنیاتنراوبووایە.

جیاکردنەوە

دادوەرانی ژێرزەوی وەک هادس، ڕادامانتیس و پلوتۆ، یا ڤولکانوس بە ئاگری ژێرزەوییەوە؛ بەدرووستی هەروا لاسایکردنەوەکانی خزمەتی بنیادنانی ڕۆمانتیکییان کرد.

ناوێک لە دۆزەخ: سەرچاوە و کێشەی سەرچاوەیی

ناوەکە بە ڕاشکاوی سلاڤییە، لە پێکلۆوە، بە واتای پیچ، دۆزەخ و جیهانی ژێرزەوی، سلۆڤینی پێکێل، دۆزەخ؛ پێکلێنتس بەمانای نزیکەی ئەوانەی سەر بە جیهانی ژێرزەوینە. سەرچاوەیەکی سەرەکی سەردەمی ناوەڕاست بوونی نییە.

ئەم پێناسە پێدارە بەگشتی لە سەرچاوە ئینتەرنێتی و دووەمی گەلیدا باڵاو دەبووەوە و لە دەوروبەری میتۆلۆجیای کابینەی ڕۆمانتیکی سلۆڤینییەوەیە کە داڤۆرین تریستێنیاک نوێنەری ئەوەیە. ئەوەی پێکێل پێشتر بە مانای مەسیحی دۆزەخ بووە، زیاتر پاڵپشتی ئەوە دەکات کە ئەمە خودایەکی پێش-مەسیحی نییە: ناوێکی کۆنی خودا بەگوانی سووکایی ناتوانێت لەسەر وشەیەکی گەنج و مەسیحی بنیاد نرابێت.

پێشوازیکردن و هەڵسەنگاندن وەک خواوەندی درۆیین

پێکلێنتس ئەمڕۆ زیاتر لە لیستی خواوەندانی ئۆنلاین، لە فانتازی و لە ئایینی نوێی بت‌پەرستیدا بەردەوامە. لە زانستی سلاڤیناسی جددی، وەک خواوەندێکی درۆیین ناسراوە.

لە ڕوانگەی زانستی ئایینەوە، پێکلێنتس نموونەیەکی وانەیی باشە بۆ جیاکردنەوەی نێوان ڕوایەتی سەلمێنراو و بنیادنانی ڕۆمانتیکی. هەڵەی سەرەکی ئەوە دەبوایە بووایە کە بیخەینە ڕوو وەک خودایەکی جیهانخوارووی سلاڤیی سەلمێنراو: ئەو سەر بە خواوەندانی درۆیینە، هەروەها وشەی پێکێل پێشتر بە مانای مەسیحی گرتووە.

هیچ شێوازێکی کولتی ڕوونیشراو نییان

هیچ شێوازێکی کولت، پاراستن یا قوربانی بۆ پێکلێنتس ڕوونیشراو نییان. بەڕاستی هیچ بنیادێکی مێژوویی لێرەدا بوونی نییە؛ زانیاری بەم شێوەیە دەبووایە بنیاتنراوبووایە. ئەوانەی لە دەقە گەلییەکاندا بەرامبەر بە ڕیتوئال بۆ دادوەری جیهانی ژێرزەوی دەبینن، دەخوێننەوە بنیادنانی نوێ، نەک ڕوایەتی.

هادس، ڤولکانوس و میکانیزمی بنیادنان

وەک بیرۆکە، پێکلێنتس لە دادوەرانی ژێرزەوی و خاوەنانی جیهانی ژێرزەوی وەک هادسی یۆنانی و ڕادامانتیس یا پلوتۆی ڕۆمانی و ڤولکانوس بە ئاگری ژێرزەوییانەوە دەچێت. بەڵام بەدرووستی هەروا لاسایکردنەوەکانن ئەو میکانیزمەی نووسەرانی ڕۆمانتیک بۆ بنیادنانی هاوتاکانی سلاڤی گونجاو بەکارهێنا. لە بازنەی راستی سلاڤیی ئاگردا بەپێچەوانەوە سڤاروژیچ وەک تیئۆنیمێکی سەلمێنراو و کرێسنیک وەک وەستایەکی گشتیناسی گیراو دەردەکەون؛ ئەفسانەی دزی ئاگر لەسەر کاکوس وەستایەکی تری ئاگری ژێرزەوی لە دەوری کۆندا دەردەخات.

پرسیارە باوەکان دەربارەی پێکلێنتس

ئایا پێکلێنتس خودایەکی ڕاستەقینەی سلاڤییە؟

بەگوێرەی توێژینەوەی ئەمڕۆ، نەخێر. ئەو وەک خواوەندێکی درۆیین دادەنرێت، بەگوێرەی گەڕان بنیادنانێکی ڕۆمانتیکیی سەدەی 19ی زایینییە.

میتۆلۆجیای دەوڵەمەندی دادوەری دۆزەخ لە کوێوە هاتووە؟

لە سەرچاوە دووەمییەکانی گەلییەوە، نەک لە سەرچاوە سەرەکییەکان؛ ئەمە تایبەتمەندی بنیادنانی دواترە.

ناوەکە چی مانایانە؟

نزیکەی ئەوانەی سەر بە جیهانی ژێرزەوی یا دۆزەخ، لە سلۆڤینی پێکێل، دۆزەخ، وشەیەکی پێشتر مانای مەسیحی گرتوو.

لینکی زیاتر

لینکی ناوخۆیی پێشنیارکراو:

سلاڤی – هەموو بوونەوەرەکانی باوەڕی گەلی سلاڤ
سڤاروژیچ (Svarožič)، کرێسنیک (Kresnik) – کەسایەتییە بەڵگەدارەکانی چەمکی ئاگری سلاڤی
کاکوس (Cacus) – بوونەوەرێکی ژێرزەوینی ئاگرین لە سەردەمی کۆن
خوێ، ئاسن، تیلیسم – وسایلی کلاسیکی پاراستن دژ بە بیرکردنەوەی ژێرزەوینی (کتونی)
قوتوپاسی پاراستن – کۆبینەیەکی گشتی لە وسایلی پاراستن

دەقی جیاواز (هەڵبژاردە)

بەرهەمی سەرچاوەیی زیاتر لە لیستی سەرچاوەکان.

پکلێنچ (Peklenc) تا ئێستا وەک خودای جیهانی ژێرەوەی سلۆڤینی و گەورەی ئاگری ژێرزەوینی پیشان دەدرێت؛ بەڵام توێژینەوەکان تێیدا نموونەیەک دەبینن کە چۆن سەدەی 19 خۆی خوداوەندی خۆی داهێنا.