Alu، دیوی شەوانەی دەقە جادووییەکان
نووسەر: Ralf Ittermann · دوایین پێداچوونەوە لە
Alu دیوی نەریتی میزۆپۆتامییە.
دیوی شەوانە، ئەوەی وەک جامەیەک بەسەر خەوتووەکاندا دەکشێت. دەقە جادووییەکانی میزۆپۆتامیا Alu وەک تەڕسنووکێکی شەوانە باس دەکەن، کە بۆ بەرگری لێی ئایینی تایبەت پێویست بوون.
Alu دیوێکی شەوانە و نەخۆشیی میزۆپۆتامییە، نوێنەرێکی تایبەت بە بەدکاری لە پۆلی ئوتوکو (Utukku). بە شەو بۆسەیان دەگرێت، وەک جامەیەک بەسەر خەوتووەکاندا دەکشێت، خەو دەدزێت و نەخۆشی دەهێنێت.
ئەو بە فراوانی لە ئەدەبیاتی جادووییی سەردەمی دووەم و یەکەمی پێش زایین ڕوونکراوەتەوە، بەتایبەت لە زنجیرەی Utukku Lemnutu، (دیوانە بەدکارەکان). لەوێدا Alu بەشێکە لە کۆمەلی حەوت، ترسناکترین شێوازە دیوییەکانی بابلستان و ئاشور.
جۆر: دیوی شەوانە و نەخۆشیی پۆلی Utukku
سەرچاوە: نەریتی جادووییی سومەری-ئەکەدی
دەقەکان: زنجیرەی جادووییی Utukku Lemnutu، ئەدەبیاتی جادووییی سەردەمی دووەم و یەکەمی پێش زایین
سەردەم: سەدەی دووەم تا یەکەم پێش زایین
دیمەن: بێ شێوە یا نیوە-شێوەدار، لە زنجیرەکەدا بە جامەی سووریشەوە هاتووە
پێوەندی سەرچاوەکان
سەردەمی دەقەکان
سومەری-ئەکەدی، سەدەی دووەم تا یەکەم پێش زایین؛ سەرچاوە سەرەکییەکان لە ئەدەبیاتی جادووییی ئەم سەردەمانەوە هاتوون.
بواری باڵاوبوونەوە
بابلستان و ئاشور: Alu بەشێکی جێگیرە لە باوەڕی دیوانەی میزۆپۆتامی لە هەردوو شانشینەکەدا.
دۆخی سەرچاوەکان
باش بەڵگەدار کراوە: زنجیرەی جادووییی Utukku Lemnutu لەگەڵ کتێبە پێوانەییەکانی ئاشوریناسی، لە Thompson تا Black و Green.
ناو و شێوازەکان
ئەکەدی: alu. ڕوونکردنەوەیەک پێویستە: دیوی بەدکار Alu هەمان وشەی روحی پارێزەر alad نییە، کە بە ئەکەدی schedu ناسراوە و بەشێکە لە پەیکەری بایفڕی بووکی بالدار. لێکچووی وشەکان تەنها هاودەنگی سادەیە.
شێوە و کاریگەری
دیمەن
Alu زۆر جار وەک بێ شێوە یا نیوە-شێوەدار وەسف دەکرێت. ئەو باسکردنە بەناوبانگە کە بێ لووت، ئەندام یا گوێ بووە، ڕەچەلەکی لە Thompson دەگەڕێتەوە، بەڵام ئەو نووسیبووی: هەندێک جار بێ لووت، ئەندام یا گوێ، تایبەتمەندییەکی هەندێک جار، نەک دیاریکەرێکی هەمیشەیی. لە زنجیرەی Utukku Lemnutu لەگەڵ جامەی سوور دەردەکەوێت.
کاریگەری
Alu بە شەو بۆسەیان دەگرێت و وەک جامەیەک بەسەر خەوتووەکاندا دەکشێت. خەو دەدزێت و پێوەندیدارە بە نەخۆشی، تووشبووی و کۆما؛ ئەو نوێنەری تایبەت بە بەدکاری پۆلی Utukku یە و بەشێکە لە کۆمەلی حەوت.
کارت: Alu
گرنگترین لایەنەکانی دیوی شەوانە بە یەک نیگا.
نوێنەرێکی بەدکار لە پۆلی Utukku لە سیستەمی دیوانەی میزۆپۆتامیدا، بەڵگەدارکراو لە ئەدەبیاتی جادووییی سومەری-ئەکەدی.
خەوتووەکان: Alu بە شەو دێت، بەسەر مرۆڤدا دەکشێت و خەو و تەندروستی لێ دەبات.
بێ شێوە یا نیوە-شێوەدار، هەندێک جار بێ لووت، ئەندام یا گوێ وەسف دەکرێت؛ لە Utukku Lemnutu لەگەڵ جامەی سووریشەوە هاتووە.
خەودزی، نەخۆشی، تووشبووی و کۆما؛ وەک ئەندامێکی کۆمەلی حەوت یەکێکە لە ترسناکترین شێوازە شەوانەکان.
جادووکردنی زنجیرەی Utukku Lemnutu، تیلسم و بەرپرسیارێتیی جادووگەری، Ashipu.
Alu لە ئەدەبیاتی جادووییدا
Alu بە فراوانی لە ئەدەبیاتی جادووییی سەردەمی دووەم و یەکەمی پێش زایین بەڵگەدار کراوە، بەتایبەت لە زنجیرەی Utukku Lemnutu، (دیوانە بەدکارەکان). ئەو وەسف دەکات چۆن Alu بە شەو خەوتووەکان دادەپۆشێت، و ئایینەکان دابین دەکات کە جادووگەر، Ashipu، پێی دژی ئەو کاریان تێدا دەکرد.
پێویستە تێکەلبوونێک ڕوون بکرێتەوە: دیوی بەدکار Alu هیچ پێوەندییەکی بە روحی پارێزەری alad نییە، کە بە ئەکەدی schedu ناسراوە و وەک پەیکەری بایفڕی بووکی بالدار کۆشکەکانی دەپاراست. لێکچووی وشەکان تەنها هاودەنگی سادەیە؛ لە ناوەڕۆکدا، دووان لايەنیان بەرامبەری یەکترین لە جیهانی ڕۆحەکانی میزۆپۆتامیدا.
توێژینەوە و جێگیرکردن
Alu بەتایبەت لە ئاشوریناسی و لە کورتەبڵاوکراوەکانی دیوانەی میزۆپۆتامیدا ئامادەیە؛ وەرگرتنی گشتیی بەرباڵاو وەک لای Lamashtu یا Pazuzu بۆی نەبووە.
لە ڕوانگەی زانستی-ئایینییەوە، Alu دیوێکی بەدکاری شەوانە و نەخۆشیی. سێ ڕوونکردنەوە: روحی پارێزەر alad ئەو دیوی Alu نییە. ئەو هەمیشە بێ لووت و ئەندام نییە، ئەوە تەنها تایبەتمەندییەکی هەندێک جارە. هەروەها یەکسانکردنی Alu بە دیوی وشکەڵ ڕەتکراوەتەوە؛ لێکدانەوەی وەک ڕاگرتنی جولەیی خەوتن لێکدانەوەیەکی سەردەمییە، نەک باسێکی کۆن.
جادوو و بەرگری
لە دژی Alu، جادووی زنجیرەی Utukku Lemnutu بەکاردەهات، لەگەڵ تیلسم وەک بەرگری هەلگرتراو. بەرپرسیار Ashipu بوو، جادووگەرەکە کە فورمولە کۆنەکانی دەناسی و بەکاری دەهێنا. بەم شێوەیە Alu نموونەیەکی ڕوونی مۆدێلی میزۆپۆتامی بۆ بەرگری لە دیوانەیە: نەک بەرگرییەکی بێ پلان، بەڵکوو زانستی ئایینی ڕێکخراو لەگەڵ چینی جادووگەری تایبەت.
Alu لەنێو حەوتانەکان
Alu لەناو سیستەمی دیوانەی میزۆپۆتامیدایە لەگەڵ Utukku، Gallu و Rabisu، لەگەڵ گرووپی Lilu و Lilitu و Lamashtu. لەناو ئەم پێکهاتەدا، ئەو شارەزای شەوانەیە: کاتێک Lamashtu مندال و دایک تووشی مەترسی دەکات و Gallu لە جیهانی خوارەوە دەست دەدرێژێت، Alu مرۆڤ لە خەودا بۆسەیان بۆ دەگرێت. وتارە جیاکان باس لە Asag، Anzu و Ketev Meriri دەکەن.
پرسیاری زۆر باو دەربارەی Alu
Alu چییە؟
دیوێکی شەوانە و نەخۆشیی میزۆپۆتامی لە پۆلی Utukku، کە وەک جامەیەک بەسەر خەوتووەکاندا دەکشێت، خەو دەدزێت و نەخۆشی دەهێنێت.
ئایا Alu هەمان روحی پارێزەر alad ـە؟
نەخێر. ئەوان وشەی جیاوازن؛ لێکچوونەکە تەنها هاودەنگی سادەیە. alad، بە ئەکەدی schedu، روحی پارێزەرێکە، بەڵام Alu دیوێکی بەدکارە.
ئایا ئەو دیوی وشکەڵ ـە؟
نەخێر، ئەم یەکسانکردنە ڕەتکراوەتەوە. هەروەها لێکدانەوەی وەک ڕاگرتنی جولەیی خەوتن لێکدانەوەیەکی سەردەمییە، نەک باسێکی سەرچاوەکان.
لینکی زیاتر
هەروەها بخوێنەوە:
- میزۆپۆتامیا – هەموو بوونەوەرەکانی نێوان دوو ڕووبار
- ئوتوکو (Utukku) – چینی دیو کە ئالو پێی دەگرێتەوە
- گالو (Gallu)، لامەشتو (Lamashtu) – دیوی دیکەی ئەم سیستەمە
- تیلیسم، ئاسن، ئاوی پیرۆز – ئامرازە پارێزەرە باوەکان
- ئاساگ (Asag)، ئانزو (Anzu)، کەتێڤ مەریری (Ketev Meriri) – دیوی دیکەی بیابان
دەقی جیاواز (هەڵبژاردە)
سەرچاوەی سەرەکی زیاتر لە لیستی سەرچاوەکان.
وەک دیوی شەوانەی میزۆپۆتامی لە چینی ئوتوکو، ئالو نوێنەری تاریکترین کاتژمێری ژیانی ڕۆژانەی بابلییەکانە، ئەو ساتەی کە کەسی خەوتوو بێ پارێزەرە.
