ئۆلۆکون، گەورە و گەورەبانووی قوواڵایی دەریا
نووسەر: Ralf Ittermann · دوایین پێداچوونەوە لە
ئۆلۆکون خوداوەندی نەقڵی یۆروبایە.
گەورە و گەورەبانووی قوواڵایی، پاسەوانی سامان و نهێنی. ئۆلۆکون لەنێو یۆروبا ئۆریشای قوواڵایی دەریایە، و دەقەکە ئەو پلەیە ڕوون دەکاتەوە کە ئەم شێوەیە پێی دراوە.
ئۆلۆکون ئۆریشای بنی دەریایە، گەورەی سامان، تەندروستی و نهێنییەکانی قوواڵایی. لە ڕەگەز دووڕەگەز، نێر، مێ یا نێرومێ بەپێی نەقڵ، لە دیاسپۆرا ئۆلۆکون وەک پاسەوانی نەوەکانی دەستکراوان دادەنرێت.
جۆر: ئۆریشای بنی دەریا
سەرچاوە: نەقڵی یۆروبا و ئێدۆ، باشووری نایجیریا
دەق: نەریتی ئیفا، برۆنزی بینین
سەردەم: هەتا ئێستا زیندووە، دیاسپۆرا لە کیوبا و بەرازیل
ڕواڵەت: خوداوەندی قوواڵایی دەریا، ڕەگەز گۆڕاوە
ناوچەی سەرچاوە و سەرچاوەکان
سەردەمی دەقەکان
بە زاراوەیی لە نەریتی ئیفا و ئێدۆدا، بە شێوەی مادی لە برۆنزی بینیندا بەڵگەدار کراوە.
بواری باڵاوبوونەوە
خاکی یۆروبا و خاکی ئێدۆ، باشووری نایجیریا، دیاسپۆرا لە کیوبا و بەرازیل.
دۆخی سەرچاوەکان
جێگیر: ئایەتەکانی ئیفا، نەقڵی ئێدۆ، بەرهەمی هونەری، ئەدەبیاتی ئێتنۆگرافی.
ناو و شێوازەکان
یۆروبا: ناوی ئۆلۆکون بەواتای گەورەی ئۆکیانوسە، هەرچەندە ئەم خوداوەندە بەپێی نەقڵ هەمیشە وەک نێر نایبینرێت.
کەسایەتی و کارکرد
ڕواڵەت
شین و سپی ڕەنگی ئۆلۆکونن؛ لە سانتیریادا لە دەفرێکی داخراودا شان دەگرێت.
کارتێکردن
ئۆلۆکون سامان و تەندروستی دەبەخشێت و پاسەوانی نهێنییەکانە، بەڵام مەترسیشی هەیە.
کارتی ناسنامە: ئۆلۆکون
سەرەکیترین لایەنەکانی ئۆریشا بە یەک نیگا.
ئۆریشای یۆروبا لە نەریتی ئیفا و ئێدۆ، بەڵگەدار لە برۆنزی بینین.
سامان، تەندروستی، نهێنییەکانی قوواڵایی دەریا.
هێمای ڕەنگی شین و سپی، ئایینی دەفر لە سانتیریا، ماسک و برۆنز لە بینین.
گەورەی ئاوەکان، بەخشەری سامان.
پەرستنی کاهینانە، جەژنەکانی ئۆلۆکون لە بینین، ئایینی دەفر.
لەنێوان بینین و خاکی یۆروبا: ڕەگەزێکی گۆڕاو
ئۆلۆکون سەر بە نەریتی ئیفای یۆروبا و نەریتی ئێدۆی بینینە. ڕەگەزی دەگۆڕێت: لە کەناراوە نێرە، لە ناوچەی ناوخۆ مێیە، لە ئیفا و ئۆچا هەردووکیانە پێکەوە. یەمۆجا و ئۆلۆکون ئۆریشای سەربەخۆن، ئۆلۆکون هەروەها پاسەوانی ڕێگای ناوەڕاستە (Middle Passage).
برۆنزی بینین، سانتیریا و ڕێگای ناوەڕاست
ئۆلۆکون لە سانتیریا و نەریتی ئەفرۆ-بەرازیلیدا بوونی هەیە، لەگەڵ وەرگرتنەوەیەکی مێژووی-هونەری لە ڕێگەی برۆنزی بینین و کێشەی گەڕاندنەوەیانەوە: نموونەیەکی سەرنجڕاکێش بۆ گۆڕانی چەمکی ئۆریشا و گۆڕاوی ڕەگەزی هێزی خوداوەندی.
ئایینی کاهینایەتی و پەرستنی دەفر
پەرستنی لەڕێگەی کاهینانەوە: کراسی سپی، ڕەنگی شین و سپی، ئایینی دەفر لە سانتیریا، جەژنی تایبەت لە بینین. وەک هێما تیلیسم، ئاوی پیرۆز، بخوورکردن بەکاردێن.
ئۆلۆکون لە ناو ئۆریشاکانی یۆروبا
پرسیاری باو دەربارەی ئۆلۆکون
ئایا ئۆلۆکون نێرە یا مێیە؟
هەردووکیان: لە کەناراوە نێرە، لە ناوچەی ناوخۆ مێیە، لە ئیفا و ئۆچا نێرومێیە.
جیاوازی لەگەڵ یەمۆجا؟
یەمۆجا نوێنەری ئاوی سەرەوەیە، ئۆلۆکون نوێنەری بنی دەریا و سامانە.
دەقی جیاواز (هەڵبژاردە)
بەرهەمی سەرچاوەیی زیاتر لە لیستی سەرچاوەکان.
ئەوانەی لە ئینتەرنێت پرسیار لەبارەی نەقڵەکانی ئۆلۆکون ئۆریشا یا لەبارەی خوداوەندی دەریا دەکەن، مەبەستیان هەمان شێوەیە: گەورە و گەورەبانووی قوواڵایی پێکەوە، پاسەوانی سامان و نهێنی، کە ڕەگەزی بەپێی نەقڵ دەگۆڕێت.
