نانگ تاکیان، ژنەکە لە دارە داری ڕەق
نووسەر: Ralf Ittermann · دوایین پێداچوونەوە لە
نانگ تاخیان (Nang Ta-khian) ڕۆحێکی مێینەیە لە نەریتی تایلەندی.
بانووی دار تاخیان، ئەوەی بەخت دەبەخشێت و تاوان سزا دەدات. نانگ تاخیان وەک خاوەنی دار تاخیان لە نەریتی تایلەندی ناسراوە. نانگ تاکیان ژنەکە لە دارە داری ڕەق و خاتوونی دار، بەخت و سەرپێچی.
نانگ تاکیان گیانی درەختی داری تاکیانە لە تایلەند، جۆرێکی دارە ڕەقی زۆر گەورە بە داری بەنرخ. وەک ژنێکی جوان بە جامەی نەریتی، زۆرجار بە ڕەنگی سوور-قاوەیی و بە قژی درێژ لەسەر دار دەبینرێت.
کاریگەرییەکەی پەیوەستە بە ڕێز: ئەگەر دارەکە بە ڕێزەوە بەرهەڵست بکرێت، بەخت و سامان دەبەخشێت، لە باوەڕی گەلی تا ژمارەی یارمەتیشی لۆتەری دەگاتە؛ ئەگەر بێ نەریت بڕدرێتەوە، بەدبەختی دەهێنێت. وەک لقێکی نانگ مای، هی نەوعی خاتوونەکانی دار لە تایلەندە.
جۆر: گیانی درەختی داری تاکیان، لقێکی نانگ مای
سەرچاوە: تێکەڵبوونی بودایی-ئانیمیستی و نەریتی دار لە تایلەند
دەق: گێڕانەوەی زارەکی، تۆمارکراو لەلایەن ئانومان راجادۆن
ماوە: لە زارەکی ئانیمیستی تا ئێستا، زیندووە لە نەریتی گەلی و کولتووری گەلی
دیمەن: ژنێکی جوانی گەنج بە جامەی نەریتی تایی، زۆرجار سوور، بە قژی درێژ
ناوچەی سەرچاوە و سەرچاوەکان
سەردەمی دەقەکان
گێڕانەوەکە زارەکی-ئانیمیستییە، تۆمارکراو لەلایەن ئانومان راجادۆن، و تا ئێمرۆ لە نەریتی گەلی و کولتووری گەلی زیندووە.
بواری باڵاوبوونەوە
تایلەند، هەموو جێگایەک کە داری تاکیان تیایدا گەشە دەکات؛ لەبەر ئەوەی داری بەنرخی داواکراوە، تابووی بڕینەوە لێرە بەتوندی چڕترە.
دۆخی سەرچاوەکان
باش تۆمارکراوە: کارەکانی ئانومان راجادۆن سەبارەت بە نەریتی تایلەندی و لێکۆڵینەوەی مکدانیێل سەبارەت بە جیهانی گیانی تایلەندی.
ناو و شێوازەکان
تایلەندی: نانگ، بانوو، و تاخیان، داری Hopea odorata، دارێکی زۆر گەورە کە دەگاتە نزیکەی چل و پێنج مەتر بەرزی: بانووی تاخیان. نانگ تاخیان جۆرێکی لاوەکییە لە نانگ مای، بانووە دارییەکانی تایلەند.
شێوە و کاریگەری
دیمەن
نانگ تاکیان وەک ژنێکی زۆر جوان بە جامەی نەریتی، زۆرجار سوور-قاوەیی، بە قژی درێژی لەتەنیشتەوە دەبینرێت. ئەو دەروونی داری زۆر گەورە و بەنرخی تاکیان دیاری دەکات.
کاریگەری
ئەگەر دارەکە بە ڕێزەوە بەرهەڵست بکرێت، نانگ تاکیان دەتوانێت بەخت و سامان بەخشێت، کە لە باوەڕی گەلیدا تا ژمارەی لۆتەریش دەگاتە؛ ئەگەر بێ نەریت بڕدرێتەوە یان بەکاربهێنرێت، بەدبەختی دەهێنێت. باوە کە لە داری داری تاکیانی بڕاوە بەلەم یان کەرەستەی ئایینی دروست بکرێت، کە بەردەوام لە پەرستنیدا دەمێننەوە.
پێناسنامە: نانگ تاکیان
گرنگترین لایەنەکانی گیانی درەخت بە یەک نیگا.
نەریتی دار لە جۆری هامادریاد لە تێکەڵبوونی بودایی-ئانیمیستی تایلەند؛ لقێکی نەوعی نانگ مای.
بڕیارگری دار و بەکارهێنەرانی دار، دانیشتووانی نزیک تاکیان و، لە پراکتیکی گەلیدا، یارییزانان لۆتەری کە بەدواداچووی ژمارەی بەختن.
ژنێکی زۆر جوان بە جامەی نەریتی تایی، زۆرجار سوور-قاوەیی، بە قژی درێژی لەتەنیشتەوە کە لەسەر دار دەردەکەوێت.
بەخت و سامان لە کاتی بەرهەڵستکردنی بە ڕێز بۆ دارەکەی، بەدبەختی لە کاتی بڕینەوە یان بەکارهێنان بێ نەریت.
پارچە پارچە ڕەنگاڕەنگی ساتین و ئاوریشم لە چواردەوری تەن، پیرۆزگا لەسەر دار بە خواردن، پەیکەرەلی بچووکی داری کۆڵراو و جامە، داواکردنی ڕێگا و بەرەکەتی ڕاهیبان.
داری بەنرخ، تابووی بەهێز
ناوەکە نانگ، بانوو، و تاخیان، داری Hopea odorata، دارێکی زۆر گەورە کە دەگاتە نزیکەی چل و پێنج مەتر بەرزی، بە یەکەوە دەبەستێتەوە. نانگ تاخیان جۆرێکی لاوەکییە لە نانگ مای؛ پاشخانەکەی تێکەڵبوونی بوداییزم و ئانیمیزم و کولتی دارە لە تایلەنددایە.
لەبەر ئەوەی داری بەنرخی تاخیان زۆر داوای بۆ کراوە، تابووی بڕینی دار لێرەدا زۆر بەهێزە: هیچ دارێک بەبێ ئایین نابڕدرێت یان بەکار ناهێنرێت. هەروەها ئەم کارە بڵاوە کە لە داری داری بڕدراوی تاخیانەوە بەلەم یان کەلوپەلی ئایینی دروست دەکرێت کە بەردەوام دەپەرستدرێت؛ بەم شێوەیە ڕۆحەکە تەنانەت پاش بڕینی دارەکەش بە دارەکەوە بەستراوە دەمێنێتەوە.
ترسناکی تایی و پێناسەکردن
نانگ تاکیان کەسایەتییەکی چەسپاوی ترسناکی تایییە و لەگەڵ نانگ ناک، کراسوو و نانگ تانی لە فیلمەکاندا دەردەکەوێت. ئەو بەشێکی گالەری کلاسیکی گیانی تایییە کە بەهۆی سینەماوە بەتوندی بەناوبانگ بووە.
لە ڕوانگەی زانستی ئایینەوە، نانگ تاکیان دیاردەیەکی نەریتی داری جۆری هامادریادە، کە گیانەکەی پەیوەستە بە دارێکی دیاریکراو، لە تێکەڵبوونی ئانیمیستی-بودایی. کەواتە ئەو کەسایەتییەکی گیانی گەڕۆک نییە، بەڵکوو دەروونی دارێکی تایبەت، زۆر گەورە و بەنرخە.
پارچە، پیرۆزگا و بەرەکەتی ڕاهیبان
سەرچاوە پشتڕاستکراوەکان بریتین لە پارچە ڕەنگاڕەنگی ساتین و ئاوریشم لە چواردەوری تەن، پیرۆزگا لەسەر دار بە قوربانی لە خواردن، پەیکەرەلی بچووکی داری کۆڵراو و جامە، هەروەها داواکردنی ڕێگا، بەرەکەتی ڕاهیبان و بنەمای نەبڕینەوە بێ نەریت. مامەلە لەگەڵ تاکیان کەمتر بەرگری و زیاتر ڕێزی ڕێکخراوە بۆ دانیشتووی دارەکەیە.
لە جۆری هامادریاد: هاوشێوەیی
پرسیارە باوەکان دەربارەی نانگ تاکیان
نانگ تاکیان لە چ دارێکدا دەژیت؟
لە داری تاکیان، لە ڕوانگەی زانستی گیاناندا Hopea odorata، دارێکی زۆر گەورەی ڕەق تا نزیکەی چل و پێنج مەتر بەرزی.
بەخت یان بەدبەختی دەهێنێت؟
هەردووکیان: بەخت و سامان لە کاتی بەرهەڵستکردنی بە ڕێز، لە باوەڕی گەلیدا تا ژمارەی لۆتەریش دەگاتە، و بەدبەختی لە کاتی بڕینەوەی بێ ڕێز.
چۆن دەبێ لەگەڵ دارەکە مامەلە بکرێت؟
بێ نەریت نابڕدرێتەوە: پارچە دەبەسترێت، داوای ڕێگا دەکرێت و بەرەکەتی ڕاهیبان وەردەگیرێت.
لینکی زیاتر
هەروەها بخوێنەوە:
- نانگ مای (Nang Mai) – جۆری خانمی دار لە تایلاند
- نانگ تانی (Nang Tani) – ڕۆحی دارە مۆزی کێوی
- هامادریاد (Hamadryade) – هاوتای یۆنانی بەستنی دار
- بخوورکردن، تیلسم، چەمبەری پارێزەر – ئامرازی پارێزەر و ئایینی مێژووی
- قوتوپاچەی پاراستن – کۆدیدی ئامرازەکانی پاراستن
دەقی جیاواز (هەڵبژاردە)
سەرچاوەی سەرەکی زیاتر لە لیستی سەرچاوەکان.
وەک ڕۆحی دارە تا-خیان (Ta-khian)، نانگ تا-خیان (Nang Ta-khian) بەرچاوترین ڕۆحی خانمی دار لە تایلاندە: ڕۆحی داری تاکە و بەنرخێک کە دارەکەی تەنها بە ڕێگەپێدان، پارچەکەڵک و بەرەکەتی مۆنک دەکرێت دەستی لێبدرێت.
