کۆجین، پارێزەری توند لەسەر پشکۆ

کۆجین خودایەکە لە نەریتی ژاپۆنی.

پارێزەری توند و بەئارامی پشکۆ و ئاگری چێشتخانە لە هەموو خانووەکان.

کۆجین

کۆجین، کە زۆربەی جار سانبۆ-کۆجین پێی دەگوترێت، خودای ژاپۆنی ئاگری پشکۆ و چێشتخانەیە. ئەو چاودێری پشکۆ دەکات، پیرۆزترین و لەگەڵ ئەوەشدا مەترسیدارترین شوێنی خانوو، پاکژی و بەدبەختی دەردەکات، و وەک خودایەکی توند و بەهێز بەڵام پارێزەر دادەنرێت.

ناوەکە بەمانای خودای دڵڕەق یا توند دێت. وەک سانبۆ-کۆجین، کۆجینی سێ گەوهەرەکان، شینتۆ و بودیزم بەیەکدەبەستێتەوە؛ ئەم کەسایەتییە زۆر بە شێوەی دینداری گەلی هاتووە و لە دیندارییەکی هەمبەشیی ژاپۆن ڕەگ داکوتاوە. لە زۆر خانوودا هێشتا شوێنێکی بچووک یا تیلیسمێک لە چێشتخانە بۆ ئەو تەرخان کراوە.

بەگشتی: کۆجین

جۆر: خودای پشکۆ و ئاگری چێشتخانە
سەرچاوە: شینتۆ-بودیزمی هەمبەشیی ژاپۆن
دەقەکان: نەریتی گەلی و پەیوەندیدار بە پیرۆزگا
ماوە: لە سەردەمی ناوەڕاست تا ئێستا
دیمەن: خودایەکی توند لە پشکۆ، زۆرجار بە چەند دەموچاو و دەست پیشاندراوە

دەستەبەندی مێژوویی

سەردەمی دەقەکان

لە سەردەمی ناوەڕاست تا ئێستا، ڕەگ داکوتاوی لە شینتۆ-بودیزمی هەمبەشیی؛ سەرچاوەی وردی ئەم کەسایەتییە فرەلایەنە.

بواری باڵاوبوونەوە

ژاپۆن. شوێنی ئەو پشکۆیە، کاماڕۆ، واتە بەبنەڕەت هەر خانووبەرەیەک، بەتایبەت چێشتخانە.

دۆخی سەرچاوەکان

مامناوەند تا باش: بە شێوەی دینداری گەلی و پەیوەندیدار بە پیرۆزگا؛ نەریتەکە لە ناوچەکانی جیاواز جیاوازە و کەمتر سیستماتیکە لەبەرانبەر خودا-چیرۆکەکانی کلاسیکی.

ناو و شێوازەکان

ژاپۆنی: ناوی کۆجین بەمانای خودای دڵڕەق یا توند دێت. سانبۆ-کۆجین، کۆجینی سێ گەوهەرەکان، لە ناویدا شینتۆ و بودیزم بەیەکدەبەستێتەوە.

وەسف

دیمەن

کۆجین زۆرجار وەک خودایەکی تووڕە بە چەند دەموچاو و دەست پیشان دراوە، شێوازێک هاوشێوەی خوداکانی پارێزەری بودایی. شوێنی ئەو پشکۆیە، کاماڕۆ؛ ئاگری چێشتخانە شوێنی نیشتەجێبووی ئەوە.

کاریگەری

کۆجین خانوو و چێشتخانە لە بەدبەختی، نەخۆشی و کاریگەرییە خراپەکان دەپارێزێت و چاودێری دەکات کە پشکۆ پاک بمێنێتەوە. وەک خودایەکی توند تۆڵە لە پیسبووندن و بێباییی لەسەر ئاگر دەسێنیت؛ ئەو هێزی پاککەرەوە و لەگەڵ ئەوەشدا مەترسیداری ئاگری پشکۆ دیاری دەکات.

پرۆفایل: کۆجین

گرنگترین لایەنەکانی خودای پشکۆ بە کۆتاییەک.

کۆنتێکستی کەلتووری

خودای دینداری گەلی لە شینتۆ-بودیزمی هەمبەشیی، کە زۆرجار وەک سانبۆ-کۆجین دەپەرسترێت.

بەرپرسیارە بۆ

پشکۆ و چێشتخانەی هەر خانووبەرەیەک: پیرۆزترین و لەگەڵ ئەوەشدا مەترسیدارترین شوێنی خانوو.

دەرکەوتن

خودایەکی تووڕە بە چەند دەموچاو و دەست، بەپێی نموونەی خوداکانی پارێزەری بودایی.

کارکرد

دووراخستنی پیسبووندن، بەدبەختی و نەخۆشی؛ لەگەڵ ئەوەشدا پارێزەرێکی توند لەسەر شێوازی مامەڵەکردن لەگەڵ ئاگر.

پەرستن

شوێنێکی بچووک یا تیلیسمێکی ئۆفوڕا لە چێشتخانە و پاراستنی پاکژی پشکۆ؛ هەندێک پیرۆزگا تەرخانکراون بۆ سانبۆ-کۆجین.

شتی هاوشێوە

هێستیا (Hestia) وەک خودابانووی پشکۆی یۆنانیان، خودابانووی پشکۆی ئاینو کامۆی-هوچی (Kamuy-Huci)، لە ناو ژاپۆنیشدا خودای ئاگر کاگۆتسوچی (Kagutsuchi).

سانبۆ-کۆجین لە نێوان شینتۆ و بودیزم

ناوی کۆجین بەمانای خودای دڵڕەق یا توند دێت، و هەر ئەم دووسۆزیییە کەسایەتییەکەی دیاری دەکات: توند و مەترسیدار، بەڵام گرێدراو بە خانوو. وەک سانبۆ-کۆجین، کۆجینی سێ گەوهەرەکان، شینتۆ و بودیزم بەیەکدەبەستێتەوە و چاودێری ئاگری پشکۆ دەکات.

ئەم کەسایەتییە زۆر بە شێوەی دینداری گەلی هاتووە و لە دیندارییەکی هەمبەشیی ژاپۆن ڕەگ داکوتاوە؛ سەرچاوەی وردی فرەلایەنە. بەپێچەوانەی خودا-چیرۆکەکانی کۆنانه‌کان، کۆجین لە چیرۆکی گەورە ژیانی خۆی ناژی، بەڵکو لە ژیانی ڕۆژانەدا: لەسەر پشکۆ، شوێنی نیشتەجێبووی ئەو، کە هێشتا ڕێزی لێ دەگیرێت.

پەرستنی زیندووی خانووبەرەیی و شیکردنەوە

کۆجین هێشتا لە دینداری گەلی ژاپۆن زیندووە؛ تیلیسمی چێشتخانە بۆ ئەو بەرباڵاوە. لە دەرەوەی ژاپۆن کەمتر ناسراوە، و نەریتەکە لە ناوچەکانی جیاواز جیاوازە و کەمتر سیستماتیکە لەبەرانبەر خودا-چیرۆکەکانی کلاسیکی.

لە ڕوانگەی زانستی ئایینی، کۆجین نموونەیەکە بۆ پشکۆ وەک شوێنێکی پیرۆز و مەترسیدار لەیەک کاتدا و بۆ تێکەڵبوونی هەمبەشیی شینتۆ و بودیزم. کەسایەتییە توندەکەی دەریدەخات کە ئاگری پارێزەری پشکۆ لەگەڵ ئەوەشدا وەک هێزێکی توند و شایانی ڕێزگرتن هەستی پێدەکرا.

پشکۆی پاک وەک پەرستن

پاراستراوی سەرچاوەکان پەرستنی لەسەر پشکۆیە: لە زۆر خانوودا شوێنێکی بچووک یا تیلیسمێک لە چێشتخانە بۆ کۆجین تەرخان دەکرێت، و پشکۆ پاک دەهێڵدرێتەوە. تیلیسمی پیرۆزگا، ئۆفوڕا، لەسەر پشکۆ دادەنرێن. بۆنە نییە هیچ شتێکی پیس بخرێتە ناو ئاگری پشکۆ و ئاگر پێویستە ڕێز لێ بگیرێت. هەندێک پیرۆزگا تەرخانکراون بۆ سانبۆ-کۆجین.

خودا-پشکۆکانی کولتوورەکانی تر

وەک خودای پشکۆ و چێشتخانە، کۆجین لەگەڵ خودابانووی یۆنانی هێستیا (Hestia)، خودابانووی پشکۆی ئاینو کامۆی-هوچی (Kamuy-Huci) و خودا-پشکۆکانی کولتوورەکانی تر لەبار دێت، کە خودای چێشتخانەی چینی زاۆ جون (Zao Jun) ی تیایە. لایەنی توند و پاککەرەوەی ئەو، ئەو بە خودا-ئاگرەکانی داوای پاکژی لەسەر پشکۆ دەکەن گرێدراوی دەکات؛ لە ناو ژاپۆنیشدا لە پاڵ خودای ئاگر کاگۆتسوچی (Kagutsuchi) دادەنرێت.

پرسیارە باوەکان دەربارەی کۆجین

کۆجین کێیە؟

خودای ژاپۆنی ئاگری پشکۆ و چێشتخانە، کە زۆرجار وەک سانبۆ-کۆجین دەپەرسترێت. چاودێری پشکۆ دەکات و پیسبووندن و بەدبەختی دەردەکات.

بۆچی بە توندی پێشان دراوە؟

وەک خودای پارێزەرێکی توند، پیسبووندن و بەدبەختی دەردەکات؛ ئاگری پشکۆ وەک پیرۆز و مەترسیدار لەیەک کاتدا دادەنرێت، و کەسایەتییە تووڕەکەی ئەو هێزە دەریدەخات.

چۆن پەرستنی دەکرێت؟

بە تیلیسمێک یا شوێنێکی بچووک لەسەر پشکۆ و بەوەی کە ئاگری پشکۆ پاک بهێڵدرێتەوە و هیچ شتێکی پیس بۆ ناو نەخرێت.

لینکی زیاتر

لینکی ناوخۆیی پێشنیارکراو:

ژاپۆن – هەموو کەسایەتییەکانی نەریتی ژاپۆنی
کاگۆتسوچی (Kagutsuchi) – خودای ئاگری شینتۆ
هێستیا (Hestia)، کامۆی-هوچی (Kamuy-Huci) – خودابانووانی پشکۆی کولتوورەکانی تر
زاشیکی-واراشی (Zashiki-warashi) – پارێزەرێکی تری خانووی ژاپۆنی
مۆمی پاراستن، خوێ، تیلیسم – ئامرازی پاراستنی نەریتی

دەقی جیاواز (هەڵبژاردە)

کارە بنەڕەتییەکانی تر لە لیستی سەرچاوەکان.

وەکو خودای هێمای ژاپۆنی، کۆجین (Kojin) خودای ئاگری چێشتخانەیە و بەم شێوەیە ناوەڕاستی خانووەکەیە: توند دەرهەق بە پیسبوون، بەڵام متمانەپێکراوە وەکو پارێزەر بۆ هەموو ئەوانەی ئاگرەکەی ڕێز لێ دەگرن.