ئاپۆ ئانگین، خودای با لای باکووری لووزۆن
نووسەر: Ralf Ittermann · دوایین پێداچوونەوە لە
ئاپۆ ئانگین خودایەکی ئیلۆکانۆیی فەلیپینییە.
خودای با لە پەرستنی سروشتی کیشوکاڵی باکووری لووزۆن.
ئاپۆ ئانگین، واتە خودای با، خودایەکی بایە لای ئیلۆکانۆکان لە باکووری لووزۆن و بەشێکە لە پەرستنی سروشتی کیشوکاڵی. ئەو پەیوەندیدارە بە بایەکان، لە شنەبایەکەوە تا تایفوون.
بۆ ڕوونکردنەوەی ڕاست: ڕیزبەندی سیستەماتیکی خوداوەندان کە ئاپۆ ئانگین بەشێکی، لە سەرچاوەی سەردەمی داگیرکاری سەرەتاییدا بەڵگەدار نییە.
جۆر: خودای سروشتی با و ئاسمان لە پەرستنی کیشوکاڵی
سەرچاوە: ئیلۆکانۆ، باکووری لووزۆن، فەلیپین
دەقەکان: de los Reyes 1889 تەنها سەبارەت بە ڕووداوی ئاپۆ
ماوە: بەڵگەی سەردەمی داگیرکاری سەرەتایی بوونی نییە
ڕوونماکردن: هیچ وێنەسازییەکی ڕاگوازراو نییە
مێژووی دەق
سەردەمی دەقەکان
بۆ ڕیزبەندی ناوانەی کە ئاپۆ ئانگین بەشێکی و بۆ خودایەکە، بەڵگەی سەردەمی داگیرکاری سەرەتایی بوونی نییە.
بواری باڵاوبوونەوە
ناوچەی ئیلۆکانۆکان لە باکووری لووزۆن لە فەلیپین، ناوچەی سەرەکی پەرستنی سروشتی کیشوکاڵی ئەم ڕیزبەندییە.
دۆخی سەرچاوەکان
لاواز: کۆکردنەوەیەک بەبێ بەڵگەی سەردەمی داگیرکاری سەرەتایی. ئەوەی بەڵگەدارە کۆنڤانسیۆنی ڕووداوی ئاپۆ بۆ لەشە ئاسمانییەکانە لای de los Reyes 1889، نەک خودایەکە خۆی.
ناو و شێوازەکان
ئیلۆکانۆیی: apo واتای گەورە یان نەوە دەگەیەنێت، angin با، بەیەکەوە واتای خودای با. ناوەکە بەشێکە لە ڕیزبەندی سیستەماتیکی ئاپۆ لانگیت، ئاپۆ ئانگین، ئاپۆ ئینیت و ئاپۆ تودۆ، واتە ئاسمان، با، خۆر و باران.
شێوە و کاریگەری
ڕوونماکردن
هیچ وێنەسازییەکی ڕاگوازراو نییە؛ هەموو وێنەکان نوێن. ئاپۆ ئانگین کەسایەتییەکی وێنەی جێگیر نییە، بەڵکوو بەرپرسیارێتییەکە.
کاردانەوە
ئاپۆ ئانگین پەیوەندیدارە بە بایەکان، لە شنەبایەکەوە تا تایفوون، و بەشێکە لە پەرستنی سروشتی کیشوکاڵی؛ داستانی دیاریکراو زۆرینەی جار بوونی نییە.
پاسپۆرت: ئاپۆ ئانگین
گرنگترین لایەنەکانی سالاری با بە یەک نیگا.
ئەندامی ڕیزبەندی خوداوەندانی ئیلۆکانۆ: ئاپۆ لانگیت، ئاپۆ ئانگین، ئاپۆ ئینیت و ئاپۆ تودۆ: ئاسمان، با، خۆر و باران.
بایەکانی باکووری لووزۆن بە هەموو پانتاییەکەیانەوە، لە شنەبای سووکەوە بەسەر کێڵگەکاندا تا تایفوون.
هیچ وێنەسازییەکی ڕاگوازراو نییە؛ ئاپۆ ئانگین کەسایەتییەکی بێ‌وێنەی پەرستنی سروشتی دەمێنێتەوە، هەموو وێنەکردنەکان نوێن.
خودای بای پەرستنی سروشتی کیشوکاڵی؛ جوتیارانی باکووری لووزۆن پێویستیان بە بای باش بۆ دروێنە هەبووە.
ئایینەکانی تایبەت بۆ ئاپۆ ئانگین ڕاگوازراو نییە؛ ئەوەی بەڵگەدارە تەنها ڕووداوی گشتی ئاپۆیە بۆ لەشە ئاسمانییەکان.
خودای بای ئیلۆکانۆیی هاوپیشەیەک لە داستانێکی ناوچەیی ڤیگان بە ناوی ساگودای، هەردووکیان یەکسان نین.
ڕیزبەندی خوداوەندانێک بەبێ بەڵگەی سەردەمی داگیرکاری سەرەتایی
ڕیزبەندی سیستەماتیکی ئاپۆ لانگیت، ئاپۆ ئانگین، ئاپۆ ئینیت و ئاپۆ تودۆ، واتە ئاسمان، با، خۆر و باران، لە سەرچاوە سەردەمی داگیرکاری سەرەتاییەکاندا بەڵگەدار نییە.
ئیزابێلۆ دی لۆس ڕەیس ساڵی 1889 تەنها کۆنڤانسیۆنی ڕووداوی ئاپۆ بۆ لەشە ئاسمانییەکان بەڵگەدار دەکات، نەک خودای ئاپۆ ئانگین. لەگەڵ ئەوەشدا داستانێکی ناوچەیی ڤیگان خودای بای هاوپیشەی ئیلۆکانۆیی بە ناوی ساگودای دەناسێنێت. بۆیە کێشەی بەڵگە بە ڕوونی دیارە: ڕووداوی ڕێزدارانە بەڵگەدارە، ڕیزی سیستەماتیکی خوداوەندان نا.
لیستی بەناوبانگ و لای ئێتنۆگرافیا
ئاپۆ ئانگین بەشێکی جێگیری لیستی بەناوبانگی پانتیۆنی ئیلۆکانۆ لە ئینتەرنێتدایە، بەڵام لە ڕوانگەی ئێتنۆگرافیاوە لای بیرە.
لە ڕوانگەی زانستی ئایینەوە، ئاپۆ ئانگین خودایەکی سروشتی پاکی با و ئاسمانە بەبێ هۆکاری وێرانکارانە. ڕوونکردنەوەی گرنگ: تەنها ڕووداوی ئاپۆ لە سەردەمی داگیرکاری سەرەتایی بەڵگەدارە، نەک خودایەکە خۆی؛ و ئاپۆ ئانگین نابێت لەگەڵ ساگودای هاوپیشە یەکسان بکرێت.
ڕووداو لە جیاتی ئایین
ئایینەکانی تایبەت بۆ ئاپۆ ئانگین ڕاگوازراو نییە؛ ئەوەی بەڵگەدارە تەنها ڕووداوی گشتی ئاپۆیە بۆ لەشە ئاسمانییەکان، کە de los Reyes ساڵی 1889 تۆمار کردووە. ئەمە بە ڕاستگۆیانە وەک کێشەی بەڵگە دەبینرێت: ڕووداوی ڕێزدارانەی ئاپۆ، واتە گەورە یان نەوە، پارچەیەکی دڵسۆزیی دیاریکراوی ئیلۆکانۆیییە، بەڵام ئایینێکی تایبەت بۆ با نییە.
خودایانی توخمەکان: هاوشێوەکان
ئاپۆ ئانگین بەشێکە لە جۆری خوداوەندانی سروشتی ئاوستڕۆنیزی خودای توخم؛ ناوێکی ناوچەیی بۆ خودای بای ئیلۆکانۆیی ساگودایە. لە ناخی فەلیپیندا، ئەو لەگەڵ کەسایەتییەکانی با و کەشوهەوای تاگالۆگ و ڤیسایا هاوشانە: خواژنی با و باران ئانیتون تابو، مۆنسوون هاباگات و ڤیسایایی لیهانگین.
پرسیارە باوەکان دەربارەی ئاپۆ ئانگین
ئاپۆ ئانگین چی مانایە؟
خودای با، لە apo، گەورە یان نەوە، و angin، با.
ئایا ئاپۆ ئانگین لە سەردەمی داگیرکاری سەرەتایی بەڵگەداره؟
نەخێر. تەنها ڕووداوی ئاپۆ بەڵگەدارە.
ئایا خودای بای دیکەی ئیلۆکانۆیی هەیە؟
بەڵێ، لە داستانێکی ناوچەیی ڤیگان ساگودای ڕاگوازراوە.
لینکی زیاتر
هەروەها بخوێنەوە:
- ئانیتون تابو – خواژنی با و باران لای فەلیپین
- هاباگات – مۆنسوونی باشوور-ڕۆژاوای فەلیپین
- لیهانگین – خودای بای ڤیسایایی داستانی بەدیهێنان
- تیلسم، مۆمی پارێزەر، خوێ – ئامرازی پارێزەری ڕاگوازراو
- قوتوپاسی پاراستن – ئامرازی پارێزەری بە کوورتی
دەقی جیاواز (هەڵبژاردە)
سەرچاوەی ستانداردی زیاتر لە لیستی سەرچاوەکان.
وەک خودای بای ئیلۆکانۆیی لیستی بەناوبانگی پانتیۆن و وەک خودای بای فەلیپین، ئاپۆ ئانگین نوێنەرایەتی دڵسۆزییەکی بێ‌دەنگی باکووری لووزۆن دەکات: ئەوەی جێگیرە ڕووداوی ڕێزدارانەیە بۆ هێزەکانی سروشت، نەک ئایینێکی گەورە.
