پاخێت، وشکینەکەری وادییەکانی بیابان

پاخێت خواژنی نەریتی میسری کۆنە.

وشکینەکەر، ڕاوکەری شەوانەی وادییەکانی سنووری بیابان. ئەم پۆرتریتە پاخێت لە وادییەکانی سنووری بیابان لە کەناری زەوی بەروبووی میسر دادەنێ.

خواژنمیسر

پاخێت

پاخێت، وشکینەکەر، خواژنێکی سەرشێردار بیابان و ڕاوکردنی میسری ناوەڕاستە. شەوانە بە تەنها لە وادییەکانی سنووری بیابان ڕاو دەکات و دوو ڕوخسار تێکەڵ دەکات: هەم جەنگاوەرە و هەمیش پارێزەرە، هەروەها وەک پاراستووی دایکبووندا.

لە دەقەکانی تاووتان لە پاشماوەی شانشینی ناوەڕاست ناسراوە؛ ناوچەی ئایینی ئەو بنی حسنە لە میسری ناوەڕاست. لەوێدایە پیرۆزگای سەرەکییەکەیشی، پەرستگای تاشراوی سپیۆس ئارتیمیدۆس، کە هاتشێپسوت بنیادنانی، و هەتا ئێستاش ناوی یۆنانیی خواژنەکە پاراستووە.

لە یەک ڕوانگەوە: پاخێت

جۆر: خواژنی بیابان و ڕاوکردن، هەم جەنگاوەر و هەمیش پارێزەر
سەرچاوە: میسری ناوەڕاست، ناوچەی ئایینی بنی حسن
دەقەکان: دەقەکانی تاووتان (لەوانە دیوی ٤٧٠)، نووسینەکانی سپیۆس ئارتیمیدۆس
سەردەم: شانشینی ناوەڕاست تا سەردەمی دواین
دیمەن: ژنێکی سەرشێردار یا شێرمێ

ناوچەی سەرچاوە و سەرچاوەکان

سەردەمی دەقەکان

پاخێت لە شانشینی ناوەڕاستدا دەردەکەوێت و تا سەردەمی دواین بەڵگە دراوە، کاتێک بۆ ڕێزلێنانی گۆرستانی گەورەی پشیلە دروستکرا.

بواری باڵاوبوونەوە

میسری ناوەڕاست، ناوچەی دەوروبەری بنی حسن. شوێنی کارکردنی ئەو وادییەکانی سنووری بیابانن، کە ئەو لە دەروازەکانیانەوە ڕادەوەستێت.

دۆخی سەرچاوەکان

باش بەڵگەدراوە: دەقەکانی تاووتان، وەک دیوی ٤٧٠، و نووسینەکانی پەرستگای تاشراوی سپیۆس ئارتیمیدۆس، هەروەها فەرهەنگە ستانداردەکانی میسرناسی.

ناو و شێوازەکان

میسری کۆن: پاخێت، بە دڵنیایی واتای وشکینەکەر، لەگەڵ واتای لاوەکی پەلاماردەر. ئەم ناوە ڕاستەوخۆ ئاماژە بە کەسایەتی توندووتیژی خواژنەکە دەکات، کە پاناوەکانی خانمی بیابان و خانمی ئاسمانن.

کەسایەتی و کارکرد

دیمەن

پاخێت وەک ژنێکی سەرشێردار یا بە تەواوی وەک شێرمێ نیشان دەدرێت، زۆرجار بە کوشتنی مار بە پەنجەکانی؛ وەک خواوەندی خۆر، دیسکی خۆر لە تاجی سەریدا هەڵدەگرێت. تەنها چەند دیمەنێکی کەم پارێزراون.

کارکرد

پاخێت خواژنی دەروازەی وادییەکانە و شەوانە بە تەنها لە وادییەکانی سنووری بیابان ڕاو دەکات. هەم پارێزەرە و هەمیش جەنگاوەر، هەروەها پاراستووی دایکبووندا، و ڕوخسارێکی هەورتێکاوی هەیە وەک ئەوەی ڕێگاکانی بارانی خێرا دەکاتەوە.

پۆرتریت: پاخێت

گرنگترین ڕوخسارەکانی خواژنی ڕاوکردن لە یەک ڕوانگەوە.

کۆنتێکستی کەلتووری

خواژنی شێری میسری ناوەڕاست لە پێکهاتەی خواژنانی گەورەی شێری بەرامبەر سەخمێت و باستێت؛ ناوچەی ئایینی ئەو بنی حسنە.

بەرپرسیارە بۆ

ڕاوکەران، دایکان و سەربازان: ڕاوکەرە شەوانەکە پاراستنی دایکبووندا دەکات، و ئایینەکەی لەنێو سەربازانی پیشەیی بەناوبانگ بووە.

دەرکەوتن

ژنێکی سەرشێردار یا شێرمێ، زۆرجار مار بە پەنجەکانی دەکوژێت؛ وەک خواوەندی خۆر لەگەڵ دیسکی خۆر لە تاجی سەریدا.

بواری کاریگەری

ڕاوکردنی شەوانە لە وادییەکانی سنووری بیابان، پاراستن و جەنگ بەیەکەوە؛ وەک ڕوخسارێکی هەورتێکاوی ڕێگاکانی بارانی خێرا دەکاتەوە.

پەرستن

پیرۆزگای سەرەکی پەرستگای تاشراوی سپیۆس ئارتیمیدۆسە لە باشووری بنی حسن؛ لە سەردەمی دواین گۆرستانی گەورەی پشیلەی مۆمیایکراو زیادکرا.

پەیوەندیدار

سەخمێت و باستێت وەک خواژنانی شێری هەمان جۆر، هەروەها هاوپەیوەندی لەگەڵ وێرێت-هێکاو و ئیسیس؛ بە یۆنانی یەکسانکردنەوە لەگەڵ ئارتیمیس.

لە دەقەکانی تاووتان بۆ پەرستگای تاشراو

ناوی پاخێت بە دڵنیایی واتای وشکینەکەر دەگەیەنێت، لەگەڵ واتای لاوەکی پەلاماردەر، و ئاماژە بە کەسایەتی توندووتیژی خواژنەکە دەکات. لە شانشینی ناوەڕاستدا دەردەکەوێت و لە دەقەکانی تاووتان ناسراوە، وەک دیوی ٤٧٠، کە پێی دەوترێت شێرمێی چاوی تیژ و پەنجەی تیژ.

ناوچەی ئایینی ئەو بنی حسنە لە میسری ناوەڕاست. لەوێدایە پیرۆزگای سەرەکییەکەیشی، پەرستگای تاشراو لە باشووری شارەکە، کە هاتشێپسوت بنیادنانی و تووتمۆسیسی سێیەم و سێتی یەکەم بەردەوام بوون لە بنیادنانی. لەسەر ئەم پەرستگایە خواژنەکە تا سەردەمی دواین ژیان دەبووریایە، کاتێک بۆ ڕێزلێنانی گۆرستانی گەورەی پشیلە دروستکرا.

لێکدانەوەی ئارتیمیس و سنوورەکانی

لە سەردەمی یۆنانیدا، پاخێت لەبەر کەسایەتی ڕاوکردنی بە ئارتیمیس یەکسان کرا. ئەم یەکسانکردنەوەیە ناوی ئێستاییی پەرستگای تاشراوی، سپیۆس ئارتیمیدۆس، مانگای ئارتیمیس، پێبەخشی؛ شامپۆلیۆن پەرستگاکەی بەم شێوەیە ناساند.

لە بوارناسی ئایین، پاخێت خواژنێکی جەنگاوەری و لەهەمانکاتدا پارێزەری بیابان و ڕاوکردنە. ڕوونکردنەوەی گرنگ: سپیۆس ئارتیمیدۆس هەمیشە بۆ پاخێت تەرخانکراوە، لێکدانەوەی ئارتیمیس یەکسانکردنەوەیەکی یۆنانییە (interpretatio graeca)؛ و یەکسانکردنەوە لەگەڵ باستێت و سەخمێت هاوتاوانییە، نەک یەکسانی.

سپیۆس ئارتیمیدۆس و ئایینی سەربازان

پیرۆزگای سەرەکی پاخێت پەرستگای تاشراوی سپیۆس ئارتیمیدۆسە لە باشووری بنی حسن، کە هاتشێپسوت بنیادنایانی و تووتمۆسیسی سێیەم و سێتی یەکەم بەردەوام بوون لە بنیادنانی. لە سەردەمی دواین گۆرستانی گەورەی پشیلەی مۆمیایکراو دروستکرا کە بۆ خواژنەکە تەرخانکرابوون. جێی سەرنجە کە ئایینەکەی بنەمای کۆمەڵایەتییەکی هەبووە: لەنێو سەربازانی پیشەیی بەناوبانگ بووە، کە شێرە جەنگاوەر و پارێزەرەکە بۆیان نزیک بووە.

خواژنانی شێر بەراورد کراون

پاخێت هەڵدەکەوێتە جۆری خواژنانی شێر لەگەڵ سەخمێت و باستێت و هەروەها لەگەڵ وێرێت-هێکاو و ئیسیس هاوپەیوەند کراوە. لە سەردەمی یۆنانیدا لەبەر کەسایەتی ڕاوکردنی بە ئارتیمیس یەکسان کرا. لەنێو خواوەندانی بیابانی میسردا، لەگەڵ ها، خاوەنی ڕۆژاوا، وەک خانمێکی سەربەخۆی بیابان دەردەکەوێت.

پرسیارە دووبارەکراوەکان دەربارەی خواژن پاخێت

پاخێت کێیە؟

خواژنێکی سەرشێردار بیابان و ڕاوکردنی میسری ناوەڕاستە، وشکینەکەر. شەوانە بە تەنها لە وادییەکانی سنووری بیابان ڕاو دەکات و هەمیشە جەنگاوەر و پارێزەرە.

لەکوێ دەپەرسترا؟

لە پەرستگای تاشراوی سپیۆس ئارتیمیدۆس لە نزیک بنی حسن، کە هاتشێپسوت بنیادنایانی و تووتمۆسیسی سێیەم و سێتی یەکەم بەردەوام بوون لە بنیادنانی.

ئایا هەمان باستێتە؟

نەخێر، ئەمە هاوتاوانییە؛ پاخێت خواژنێکی جیاواز و سەربەخۆی شێرە، کە تەنها هەمان جۆر لەگەڵ باستێت و سەخمێت هاوبەشی دەکات.

لینکی زیاتر

بەستەرە ناوخۆییە پێشنیارکراوەکان:

میسر – هەموو کەسایەتییەکانی بۆشایی کولتووریی میسری
سەخمێت، باستێت – خواژنانی شێری خۆشەویست
ها، سۆپدو، ئاش – خواوەندانی تری بیابانی میسر
ئامولێت، بخوور، ئاسن – شتومەکی پاراستنی ڕەوایکراو
پشکۆپاسی پاراستن – کۆپشکۆی شتومەکی پاراستن

دەقی جیاواز (هەڵبژاردە)

سەرچاوەی ستاندارد زیاتر لە لیستی سەرچاوەکان.

پاخێت (Pakhet) وەک خواژنی ڕاو و خواژنی شێری میسری کۆن، هەردوو ڕووی چۆڵەوانی بە یەکەوە دەبەخشێت: ڕاوچی کوژەندە لە شەوگارەکانی وادی، و پارێزەری ئەو دایکان و سەربازانەی کە پشتیان پێی بەست.