یەمۆجا، دایکی چەندین ئۆریشا لەنێوان ڕووبار و دەریا

یەمۆجا خواوەندی نەریتی یۆروبایە.

لە ڕووباری ئۆگون لای یۆروبا بۆ دایکی دەریای دیاسپۆرا. ئەم بابەتە یەمۆجا وەکوو دایکی چەندین ئۆریشا پیشان دەدەت، کە بوونیان لەنێوان ڕووبار و دەریا دەگۆڕدرێت. ناونیشانەکە یەمۆجا بە ئۆریشای ئاوەکان و دایکبوون ناودەبات.

خواوەندیۆروبا

یەمۆجا

یەمۆجا خواوەندی ئاو و دایکبوونی یۆروبایە. لە ڕۆژاوای ئەفریقا، ئەو بۆ ڕووباری ئۆگون لای ئابیۆکوتا هی خۆیەتی؛ لە دیاسپۆرا وەکوو یەمایا لە کووبا و وەکوو ئیێمانجا لە بەرازیل بووە خاتوونی دەریا. ناوەکە بە واتای «یێیێ ئۆمۆ ئێجا» دێت، دایک کە منداڵانی ماسین.

بە یەک تێڕوانین: یەمۆجا

جۆر: خواوەندی ئاو و دایکبوون، ئۆریشای یۆروبا
سەرچاوە: ڕووباری ئۆگون لای ئابیۆکوتا
دەق: هۆنراوەکانی ستایشی ئۆریکی، کۆرپۆسی ئیفا
ماوە: پێش کۆلۆنیالیزم تا ئێستا
دیمەن: ژنێک بە شینوسپی لەگەڵ فڕێی زیوین

ناوچەی سەرچاوە و سەرچاوەکان

سەردەمی دەقەکان

بە شێوەی زارەکی لە هۆنراوەکانی ستایشی ئۆریکی و لە کۆرپۆسی ئیفا گواستراوەتەوە؛ لە ڕووی ئیتنۆگرافیک تەنیا لە سەدەی ١٩ەوە تۆمارکراوە.

بواری باڵاوبوونەوە

ناوچەی سەرەکی ئاخوندگای یۆروبایە لە نایجیریا و بێنین؛ بازرگانی کۆیلەیی ئەتلانتیک ئایینەکەی بۆ کووبا، بەرازیل و ئەمریکای یەکگرتوو برد.

دۆخی سەرچاوەکان

باش: ئیتنۆگرافیا و مێژووی ئایینی دیاسپۆرا ئایین و گۆڕانکاری بە وردی تۆمار دەکەن.

ناو و شێوازەکان

یۆروبا: ناوەکە وەکوو یێیێ ئۆمۆ ئێجا لێک دەدرێتەوە، دایک کە منداڵانی ماسین. لە دیاسپۆرا بۆ یەمایا لە کووبا و بۆ ئیێمانجا لە بەرازیل گۆڕا.

دەرکەوتن و هێما

دیمەن

یەمۆجا وەکوو ژنێکی بەشکۆ بە شینوسپی لەگەڵ فڕێی زیوین، ئابێبێ، دەردەکەوێت، هەندێک جار بە جەستەی ماسی وەکوو ژنی شەپۆل.

کاریگەری

وەکوو دایک، لە دووگیانان، منداڵان، ماسیگران و دەریاوانان دەپارێزێ؛ لە حاڵەتی خۆشتیر گیرودراوان دەگرێت، تووڕەییەکەی بە زریان و لافاو دەردەکەوێت.

کارتی ناسینی: یەمۆجا

گرنگترین تایبەتمەندییەکانی ئۆریشاکە بە یەک تێڕوانین.

کۆنتێکستی کەلتووری

ئۆریشای ئایینی یۆروبای ڕۆژاوای ئەفریقا، کە لە دیاسپۆرا بووە دایکی دەریا.

بەرپرسیارە بۆ

دایکان، دووگیانان و منداڵان هەروەها ماسیگران و دەریاوانان.

دەرکەوتن

ژنێک بە شینوسپی لەگەڵ فڕێی زیوین، لە دیاسپۆرا بە تایبەتمەندی مەرمەری دەریا.

بواری کاریگەری

بەروبووم، لەدایکبوون و پاراستنی ئاوەکان، زریان و لافاو لە کاتی بێ ڕێزی.

پەرستن

گلۆچینی تەرخانکراو، پێشکەشکراو لەسەر ئاو، ئاهەنگ لە ٢ی شوبات و لە ئەیلوول.

پەیوەندیدار

ئۆشون و ئۆیا وەکوو خوشکانی یۆروبا، هەروەها ئۆلۆکون لە قوواڵیی دەریا.

لە ڕووباری ئۆگون بۆ دایکی دەریای دیاسپۆرا

لە ڕۆژاوای ئەفریقا، یەمۆجا خاتوونی ڕووباری ئۆگونە، ئایینی سەرەکیی لە ئابیۆکوتاست لەگەڵ ئاهەنگی ساڵانە. بازرگانی کۆیلەیی ئەتلانتیک ئایینەکەی بۆ ئەمریکاکان برد: لە کووبا، یەمایا بووە دایکی دەریا، لەگەڵ مادۆنای بەندەرگا Virgen de Regla هاوتا کرا، لە بەرازیل ئیێمانجا لە کاندۆمبلێ بووە شاژنی ئۆقیانووس بە تایبەتمەندی مریامی.

ئاهەنگی کەنارە و ڕوونکردنەوەی زانستی

ئاهەنگی ئیێمانجای بەرازیل بووەتانی گەورەن: لە ٢ی شوبات ئاهەنگی ڕیۆ ڤێرمێلیۆ سەدان هەزار کەس ڕادەکێشێ، لە کۆتایی ساڵ خەڵک بە پۆشاکی سپی گوڵ دەفڕێننە دەریا.

لە ڕووی زانستی ئایینەوە، یەمۆجا ئایین لە کاتی گواستنەوەی زۆرەملێ پیشان دەدەت: خواوەندی ڕووبار دەبێتە دایکی دەریا، چونکە ژیانی کۆمەڵگاکەی دەگۆڕدرێت.

گلۆچینی تەرخانکراو، پێشکەشکراو و ڕێکخستنی ئاو

ئەوەی خۆی بە یەمۆجا دەسپێرێت، گلۆچینی تەرخانکراوی شینوسپی وەکوو تاووسی ئۆریشا دەپۆشێت. پێشکەشکراوی سەر ئاو و جامەی سپی ڕێکخستن دەپارێزن؛ خۆشتنی خوێ و ئاوی تەرخانکراو پاک دەکەنەوە. یاسا: ئەوەی درا بە دەریا، هی دەریایە.

دایکانی ئاو لە کولتوورەکانی خزم

لەناو خێزانی یۆروبا، یەمۆجا لەتەنیشت ئۆشون، خواوەندی خۆشەویستی، و ئۆیا، کە هێزی زریانی بەرامبەر بە هێمنی ئەوە، وا دائەنیشێت؛ لە قوواڵیی دەریای شاراوەی ئۆلۆکون، نزیکییەکەی لە دایکان و ماسیگران جیای دەکاتەوە.

پرسیارە باوەکان دەربارەی یەمۆجا

ئایا یەمۆجا، یەمایا و ئیێمانجا هەمان کەسیتین؟

لە بنەڕەتدا بەڵێ، وەکوو شێوازی یۆروبایی، کووبایی و بەرازیلی هەمان ئۆریشا.

ئایا یەمۆجا خواوەندی دەریایە یان ڕووبار؟

هەردووکیان: لە نایجیریا، ئەو هی ڕووباری ئۆگونە، لە ئابیۆکوتا دەپەرسترێت؛ تەنیا لە کارایب و بەرازیل بووە خاتوونی ئۆقیانووس.

لینکی زیاتر

لینکی ناوخۆیی پێشنیارکراو:

ئۆشون، ئۆیا، ئۆلۆکون – خوشک-برایانی ئۆریشا
تاووس، خوێ، ئاوی تەرخانکراو – ئامرازی پاراستن

دەقی جیاواز (هەڵبژاردە)

کارە بنەڕەتییەکانی تر لە پێرستی سەرچاوەکان.

ئەگەر وەکوو یەمایا خواوەندی دەریا لە سانتەریای کووبایی بپەرسترێت یان لە ئاهەنگی ئیێمانجا لە کەناراوەکانی بەرازیل ئاهەنگ بگیرێت: هەمیشە مەبەست هەمان دایکی ئاوەکانە، کە لە ڕۆژاوای ئەفریقا وەکوو یەمۆجا لای ڕووباری ئۆگون سەرچاوەی هەیە.

پۆلێنکردن & پاراستن

IIئاست

پشکنەری پاراستن ئەم بوونەوەرە دەخاتە ئاستی کاریگەری II – کاریگەری هەستپێکراو.

بۆ بەربەرەکانی لەگەڵ کاریگەرییەکەی، نەریت لە کولتوورەکانی جۆراوجۆر ئەم پارێزەرانە دەناسێنێت:

لە پشکنەری پاراستندا بەراوردی بکە ←