بەربەرۆکا، دزی ئاوی زۆنگاکانی ئاپایاۆ
نووسەر: Ralf Ittermann · دوایین پێداچوونەوە لە
بەربەرۆکا دیوی نەریتی فلیپینییە.
ئاو هەڵدەمژێت و قوربانییەکانی خۆی لە لافاودا نوقم دەکات. وەک دزی ئاوی زۆنگاکانی ئاپایاۆ، بەربەرۆکا ئاوی چەمەکان دەدزێت پێش ئەوەی قوربانییەکانی خنکێنێت. ناوی سەرووی بۆ بەربەرۆکا کاینوپەری ئاوە لە باکووری لوزۆنە.
بەربەرۆکا کاینوپەرێکی زۆنگاییە لای ئاپایاۆ لە باکووری لوزۆن، جۆرێکە لە ئۆگری گۆڕانکاری قەبارە.
فێڵەکەی ئەمەیە: گۆم و چەمەکان بۆش دەکات، ماسییان دەخەرێتەوە دەرەوە و مرۆڤ ڕادەکێشێت، پێش ئەوەی لافاو بگەڕێتەوە و نوقمیان بکات.
جۆر: کاینوپەری زۆنگایی، جۆری ئۆگر
سەرچاوە: فۆلکلۆری ئاپایاۆ
دەقەکان: نەریتی ڕاموس
سەردەم: بە شێوەی زاری گواستراوەتەوە
دیمەن: بوونەوەرێکی گەورە و گۆڕانکاری قەبارە
پێناسەی ڕوایەت
سەردەمی دەقەکان
فۆلکلۆری زاری خەڵکی ئاپایاۆ و گروپەکانی دراوسێ، بەڵگەکراو لە نەریتی ڕاموس و لە کتێبی بوونەوەرەکان.
بواری باڵاوبوونەوە
باکووری لوزۆن، بەتایبەت پارێزگاکانی ئاپایاۆ، ئابرا و ئیلۆکۆس نۆرتێ.
دۆخی سەرچاوەکان
کەم: پشتبەستوو بە ڕاموس و کتێبی بوونەوەرەکان، ئەدەبیاتی زانستی تایبەتمەند بوونی نییە.
ناو و شێوازەکان
زمان: ناوی بەربەرۆکا، هەروەها بەربارۆکا، لە ڕەگەزناسیدا دیارینەکراوە؛ لە ئینگلیزیدا زۆرجار وەک ئۆگر وەردەگێردرێت.
دیمەن و ڕەفتار
دیمەن
بوونەوەرێکی گەورە، شێوەی مرۆڤی، گۆڕانکاری قەبارە لە جۆری ئۆگر، لە زۆنگا و چەمەکان.
کاریگەری
ئاو هەڵدەمژێت تاوەکوو ماسیەکان دەلوڵن؛ کاتێک مرۆڤ دێن، لافاو دەگەڕێتەوە و خنکێنیان دەکات.
کارتی ناسنامە: بەربەرۆکا
گرنگترین لایەنەکانی کاینوپەری زۆنگایی بە یەک نەزەر.
بەشێکە لە پانتیۆنی کاینوپەرەکانی باکووری لوزۆن، لەگەڵ جۆرەکانی ئاسوانگ ناودەبردرێت.
مرۆڤ لای زۆنگاکان، ڕاکێشراو بە ماسییەکانی خراوەتە دەرەوە.
کاینوپەرێکی گەورە و لاواز، کە قەبارەی خۆی بەپێی ویست دەگۆڕێت.
ئاو وەک چەک: سەرەتا هەڵمژین، پاشان لافاوی گەڕاوە، بۆ خنکاندنی قوربانی.
گرتنی قرژاڵ لەگەڵ خۆیدا دەیترسێنێت؛ خوێ وەک پارێزکاری بەڵگەدار نییە.
سیرینا هەمان مۆتیفی ڕاکێشان دەبەخشێت بەبێ گۆرانی؛ جیاواز لە یاکورونا، بەربەرۆکا هیچ گوزارشتێکی نازانێت.
فێڵ لە بەداڵی چەمی بۆش
بەربەرۆکا، هەروەها بەربارۆکا، بەشێکە لە فۆلکلۆری ئاپایاۆ، بەڵگەدار بۆ ئاپایاۆ، ئابرا و ئیلۆکۆس نۆرتێ، پشتبەستوو بە ڕاموس و کتێبی بوونەوەرەکان.
ئاشکراکارتری فێڵەکەیەتی: خودی ئاو وەک چەک، کە سەرەتا کشێتەوە و پاشان بەلوتکە دەگەڕێتەوە.
کەسایەتییەکی لاوەکی فۆلکلۆری باکووری لوزۆن
بەربەرۆکا لە لیستی بوونەوەرە ئەفسانەییەکانی فلیپینی کەمناسراو ناودەبردرێت، کەمتر بەرچاو لە ئاسوانگ یا سیرینا.
لە ڕوانگەی زانستی ئایینەوە، ئەو دیوێکی زۆنگاییی تاڵانکەرە بە داوی نێو، ئەفسانەیەکی ئاگادارکردنەوەیە لە دژی ئاوی خراپاوی.
تابووی قرژاڵ وەک پاڵنیوان
باش بەڵگەدار: بەربەرۆکا لە قرژاڵ دەترسێت؛ ئەوەی هەڵبگرێت، دووریدەخات. لە چیرۆکێکدا ژنێک بە تەورێکی شاراوە لە قژیدا دەیکوژێت، لەبەرئەوە ئاسن وەک شێوازێکی پارێزکاری دانراوە. خوێ بەڵگەدار نییە؛ ئەوانەی سەرچاوەیان دەستەبەرن قرژاڵ، تاوێز و بازنەی پارێزگارییە.
بەراوردی داوی ئاو
پرسیارە باوەکان دەربارەی بەربەرۆکا
بەربەرۆکا چۆن دەکوژێت؟
ئاو هەڵدەمژێت، بە ماسییەکان ڕادەکێشێت و قوربانییان لە لافاوی گەڕاوەدا خنکێنێت.
لاوازییەکەی چیە؟
قرژاڵ وەک پاڵنەوانی بەڵگەدار دادەنرێت.
لینکی زیاتر
لینکی ناوخۆیی:
دەقی جیاواز (هەڵبژاردە)
سەرچاوەی سەردەمیانەی تر لە لیستی سەرچاوەکان.
بەربەرۆکا لە فلیپین: وەک کاینوپەری زۆنگاییی لوزۆن، ئاو کشێتەوە پێش ئەوەی بەهێزی کوژندە بگەڕێتەوە و ماسیگرانی بێ ئاگا لە لافاودا ڕابکێشێت.
