یوم، پێنجەم منداڵی باوکی با

یوم (Yum) ڕۆحێکە لە داستانەکانی لاکۆتا (Lakota).

گەردەلوولێکە بێ ئاراستەی ئاسمانی تایبەت بەخۆی.

روحلاکۆتا

یوم

یوم، بە یومنی‌ش ناسراوە، لای لاکۆتا گەردەلوولەکە، بچووکترین و پێنجەم منداڵی باوکی با تاتە. جیاواز لە چوار کوڕەکانی با، ئاراستەیەکی ئاسمانی تایبەت بەخۆی وەرنەگرتووە؛ نەگریسی و گاڵتەجاڕیی گەردەلوول دەبیت و لە دەرەوەی پێکهاتەی ڕێکخراو ماوەتەوە.

یوم تەنیا بە شێوەیەکی بەرچاو لە ڕێگەی جیمز ئار. واکەر دەگاتە دەست، کە لە کۆمەڵبەندی The Sons of the Wind بڵاوکراوەتەوە. تەنانەت لەناو مادەکانی واکەرشدا، ئەو بە شێوەیەکی زۆر کەم نەقلکراوە و زیاتر وەک بچووکترین منداڵی نائاسایی دەردەکەوێت.

لە یەک نیگادا: یوم

جۆر: گەردەلوول، بچووکترین لە پێنج منداڵی با
سەرچاوە: لاکۆتا، دەشتەکانی باکوور
دەق: تەنیا لای واکەر، بڵاوکراوەتەوە لە The Sons of the Wind
سەردەم: باوەڕی نەقلکراوی لاکۆتا، تۆمارکراو لە دەوروبەری ساڵی ١٩٠٠
ڕوونمای: خودی گەردەلوول، بچووکترین برای بایە

پێناسەی ڕوایەت

سەردەمی دەقەکان

باوەڕی نەقلکراوی لاکۆتا، بەشێوەیەکی بەرچاو تەنیا لە تۆمارەکانی واکەر لە دەوروبەری ساڵی ١٩٠٠ دەگاتە دەست و لە ڕێگەی The Sons of the Wind بڵاوکراوەتەوە.

بواری باڵاوبوونەوە

لاکۆتای دەشتەکانی باکوور؛ یوم بەشێکی خانەوادەی بایە لە بیرکردنەوەی گەردوونی لاکۆتا، لە دەوروبەری باوکی با تاتەدا.

دۆخی سەرچاوەکان

زۆر کەم و پشتبەستوو بە واکەر: تەنانەت لەناو مادەکانی واکەرشدا، یوم بە شێوەیەکی بەرچاو کەم نەقلکراوە.

ناو و شێوازەکان

لاکۆتا: یومنی مانای گەردەلوولە، کورتکراوەیەکی وامنیۆمنی؛ یوم فۆرمی کورتترە. ناوەکە خودی دیمەنەکە ناودەبات، بای سووربووەوە.

وەسف

ڕوونمای

یوم خودی گەردەلوولەکەیە، شێوەیەکی بچووک، نائاسایی و نەگەیشتووی بچووکترین برا. ئەو نەگریسی بایە دەگرێتەوە.

کاریگەری

یوم لە چیرۆکەکاندا پەیوەندیدارە بە یاری، ڕاکێشان و نائاساییدا. ئەو لە دەرەوەی پێکهاتەی ڕێکخراوی چوار ئاراستەکە دەمێنێتەوە، چونکە ئاراستەیەکی ئاسمانی تایبەت بەخۆی وەرنەگرتووە؛ نەخراپ و نەڕووخێنەر، بەڵام بێهاوسەنگ.

کارتی ناسنامەیی: یوم

گرنگترین بواری گەردەلوولەکە لە یەک نیگادا.

نەریت

بچووکترین منداڵی خانەوادەی بایە لە دەوروبەری تاتە لە سایکلی واکەردا؛ کەسایەتییەکی لاوەکی کەم نەقلکراو لە بیرکردنەوەی گەردوونی لاکۆتا.

پەیوەست بە

خانەوادەی بایە و ڕێکخستنیان: وەک پێنجەم منداڵ، یوم لە پێکهاتەی چوار کوڕی ئاراستەکان دەرکەوتووە.

دەرکەوتن

خودی گەردەلوولەکە: بچووک، نائاسایی و نەگەیشتوو، بچووکترین برا لەناو بایان.

کارکرد

نەگریسی بایی نائاسایی و گاڵتەجاڕیی؛ لە چیرۆکەکاندا پەیوەندیدارە بە یاری و ڕاکێشان.

چۆنیەتی مامەڵەکردن

هیچ کولت یاخود شێوازی پاراستنی سەربەخۆی متمانەپێکراو نەقلنەکراوە؛ لێرەدا وریایی و نەبردنی هیچ شتی نوێ پێویستە.

جیاکردنەوە

هیچ بایەکی ئاراستەیی نییە وەک برایانی، و نابێت بە شێخی مێژووییی ئۆگلالا واریرلویند، وامنیۆمنی، کە کەسێکی ڕاستەقینەیە، تێکەڵ بکرێت.

بچووکترین منداڵی نائاسایی لای واکەر

یومنی مانای گەردەلوولە، کورتکراوەیەکی وامنیۆمنی؛ یوم فۆرمی کورتترە. ئەو شێوەیە تەنیا بە شێوەیەکی بەرچاو لە ڕێگەی جیمز ئار. واکەر دەگاتە دەست، کە لە کۆمەڵبەندی The Sons of the Wind بڵاوکراوەتەوە. لە سایکلی ئەودا، یوم بچووکترین و پێنجەم منداڵی باوکی با تاتەیە.

لە کاتێکدا چوار برای گەورەتر دەنێردرێن بۆ دیاریکردنی ئاراستەکانی ئاسمان، یوم هیچ ئاراستەیەکی تایبەت بەخۆی وەرنەگرتووە: ئەو گەردەلوولێک دەمێنێتەوە کە لە ڕێکخستن دووردەکەوێتەوە. تەنانەت لەناو مادەکانی واکەرشدا، ئەو بە شێوەیەکی زۆر کەم نەقلکراوە و زیاتر وەک بچووکترین منداڵی نائاسایی دەردەکەوێت.

کەسایەتی لاوەکی و تێکەڵبوون

یوم کەسایەتییەکی لاوەکییە و هەندێک جار لەگەڵ شێخی مێژووییی ئۆگلالا واریرلویند، وامنیۆمنی، تێکەڵ دەکرێت، کە کەسێکی ڕاستەقینەیە، نەک بوونەوەرێکی ڕوحی.

لە بواری زانستی ئایین، یوم مۆتیفی گەردەلوول وەک بچووکترین منداڵی بایی بێڕێکخستن پیشان دەدات. جێگای دووپاتکردنەوەیەکی گرنگ: ئەو خواوەندێکی بەرباڵاو و سەربەخۆ بەڵگەدارکراو نییە، بەڵکو کەسایەتییەکی لاوەکی کەم نەقلکراو و پشتبەستوو بە واکەرە، و نابێت لەگەڵ شێخی مێژووییی واریرلویند تێکەڵ بکرێت.

وریایی لە جیاتی ئایینی ئافراوی نوێ

هیچ کولت یاخود شێوازی پاراستنی سەربەخۆی متمانەپێکراو دەربارەی یوم نەقلنەکراوە. لێرەدا وریایی و نەبردنی هیچ شتی نوێ پێویستە؛ ئەمە بە ڕاستی جێگای تۆمارکردنە. ئەوەی تووشی گەردەلوولی دەشتەکان دەبێت، لە باوەڕی نەقلکراودا هیچ نزایەکی پاراستنی نادۆزێتەوە، بەڵکو کەسایەتییەکی چیرۆکی دەبینێت کە نائاساییی بای دەخستە ناو خانەوادەی بایەوە.

یوم لەناو خانەوادەی بایە و لەوەشدا زیاتر

یوم مۆتیفی بچووکترین، دڕندەترین منداڵی بای لە دەرەوەی ڕێکخستن دەگرێتەوە. لەناو خانەوادەی بایی لاکۆتا، ئەو لەتەنیشت چوار کوڕی ئاراستەکانی تاتەوە دادەنیشێت؛ لەسەری هەموو ئەوانەدا هێزی ئاسمان و جوڵەی تاکو سکانسکان دادەنیشێت. وەک گەردەلوولێکی جەستەبووی جۆرێکی تەواو جیاواز، لە باوەڕی نەقلکراوی فلپینی بوهاوی دەردەکەوێت.

پرسیارە باوەکان دەربارەی یوم

یوم کێیە؟

گەردەلوول و بچووکترین، پێنجەم منداڵی باوکی با تاتە لای لاکۆتا.

بۆچی هیچ ئاراستەی ئاسمانی نییە؟

جیاواز لە چوار کوڕی بایە، ئەو وەک گەردەلوول لە دەرەوەی پێکهاتەی ڕێکخراوی چوار ئاراستەکە دادەنیشێت.

ئایا یوم بە باشی بەڵگەدارکراوە؟

نەخێر. ئەو کەسایەتییەکی لاوەکی کەم نەقلکراو و پشتبەستوو بە واکەرە و نابێت لەگەڵ شێخی مێژووییی واریرلویند تێکەڵ بکرێت.

لینکی زیاتر

لینکی ناوخۆیی پێشنیازکراو:

تاتە – باوکی با و باوکی پێنج منداڵی با
تاکو سکانسکان – هێزی ئاسمان و جوڵەی لاکۆتا
بوهاوی – گەردەلوولی فلپینی بۆ بەراوردکردن
تیلیسم، سالڤیا، مۆمی پاراستن – ئامرازی پاراستنی نەقلکراوی ماڵ

دەقی جیاواز (هەڵبژاردە)

بەرهەمی سەرچاوەیی زیاتر لە لیستی سەرچاوەکان.

بەم شێوەیە یوم بە واتای وشەیی خۆیدا گەردەلوولی لاکۆتا دەمێنێتەوە: کەسایەتییەکی بچووک و نائاسایی کە وەک بچووکترین منداڵی با هیچ ئاراستەیەکی وەرنەگرتووە و تەنیا لەم شێوەیەدا نائاساییی بای دەبینینتەوە.