ڤارونا، پاسەوانی ڕاستی و خاوەنی ئاوەکان
نووسەر: Ralf Ittermann · دوایین پێداچوونەوە لە
ڤارونا خوداوەندی نەریتی هیندووسی یە.
پاسەوانی سویند، ئەوەی سیوانەکەی درۆ و سویندشکاندن دەبەستێتەوە. وەک پاسەوانی ڕاستی، ڤارونا بە سیوانەکەی هەموو ئەوانە دەبەستێتەوە کە سویند و ڕاستی دەشکێنن. H1 و ناونیشان ڤارونا وەک پاسەوانی ڤیدی ڕێکخستنی گەردونی دەخەنە پێش.
ڤارونا یەکێکە لە کۆنترین خوداوەندەکانی هیندستان، لە ئادیتیاکانە، کوڕی خواژنە ئادیتی. لە ریگڤیدا ئەو چاودێری ڕتا دەکات، کە ڕێکخستنی گەردونییە. سیوانەکەی سویندشکێنان دەبەستێتەوە، بەڵام ئەوەی گوناهی خۆی دان بنێ، لێی خۆش دەبێت.
بە بەرزبووەوەی ئیندرا، ڤیشنو و شیڤا، ئەو بووە لۆکاپالای ڕۆژاوا و خاوەنی ئاوەکان.
جۆر: خودای ڤیدی ڕێکخستن، دواتر خودای ئاوەکان
سەرچاوە: بنەماڵەی ئادیتیاس
دەقەکان: لە ریگڤیدا تا پورانا
سەردەم: نزیکەی ١٥٠٠ پ.ز تا ئێستا
دیمەن: پەیکەرێکی شاهانە بە سیوان، سواری بەسەر بوونەوەرێکی دەریایی
ناوچەی سەرچاوە و سەرچاوەکان
سەردەمی دەقەکان
لە ریگڤیدا تا پورانا، ئایینی کەنارە هەتا ئێستا زیندووە.
بواری باڵاوبوونەوە
نیمچەکیشوەری هیندستان، ئێستا بەتایبەت کۆمەڵگای کەنار و ماسیگیران.
دۆخی سەرچاوەکان
زۆر باش: ڤیدا، ئیپۆپیا، پورانا و بەرهەمی توێژینەوەیی گران.
ناو و شێوازەکان
سانسکریت: ڤارونا سەر بە ئادیتیاکانە و نازناوی لۆکاپالای ڕۆژاوای هەیە. یەکسانکردنێکی پێشووتر لەگەڵ ئوڕانۆسی یۆنانی ئێستا وادادنرێت کە دڵنیا نییە.
دەرکەوتن و هێما
دیمەن
ڤارونا وەک پاشا لەگەڵ کوردانی زێڕین دادەنیشێت، هێمای ئەو سیوانی پاشایە، چوار داوی هەیە و سواری ماکارایە.
کارتێکردن
سویندشکاندن سیوانەکانی بەسەردا دەهێنێت، بەڵام دانپیانان ئازادی دەکات؛ وەک خاوەنی ئاوەکان، باران و ڕێگا دەبەخشێت.
کارتی ناسنامە: ڤارونا
سەرەکیترین تایبەتمەندییەکان بە یەک لێدان.
خودای گەورەی ڤیدی ئادیتیاکان.
سویند، ڕێکخستنی گەردونی، ئۆکیانوس و باران.
پەیکەری شاهانە بە سیوان، سواری بەسەر بوونەوەرێکی دەریایی.
دادوەری سویند، بەخشەری باران و ڕێگا.
دانپیانان، قوربانی تارپانا، پێشکەشکردنی ناردیو لە نارالی پورنیما.
خواژنی ڕووبار یامونا، لە دووریدا پۆسەیدۆنی یۆنانی.
سیوانی سویند و ڕێگا بۆ ئاو
هیمنەکانی پێشبینی واشیشتا ڤارونا وەک دادوەرێک دەردەخەن کە هەڵەکان دەناسێت پێش ئەوەی بگوترێن: سیوانەکەی سویندشکێن دەبەستێتەوە، دەقەکانی براهمانا نەخۆشی ئاو وەک تۆڵە باس دەکەن.
بە بەرزبووەوەی ئیندرا، ڤیشنو و شیڤا، پلەکەی وەک پاشای ئاسمان لەدەستدا. لودێرس بۆچوونی وابوو کە شوێنی ئەو هەمیشە لە ئاودا بووە، چونکە سویند و ڕاستی لەوێ نیشتەجێن.
لە ئایینی پەرستگا بۆ دروشمی هێزی دەریایی
ڤارونا لە ژیانی ڕۆژانەی پەرستگا هەرزوو نامابێت: هێزی دەریایی هیندستان دروشمی «شام نۆ ڤارونا» بەکاردەهێنێت، لە کەناری کۆنکان ئایینەکەی لە جەژنی نارالی پورنیمادا زیندووە. باسکردنی گشتی ئەو بە سادەیی دەیکەن بە خودای دەریا، کە ڕۆڵی کۆنتری وەک پاسەوانی ڕێکخستن کەم دەکاتەوە.
توێژینەوە ئەو وەک خودایەکی گەورەی پاشەکشەکردوو دەبینێت، بەڵام ئەم بۆچوونە هێشتا مشتومڕی هەیە.
دانپیانان، قوربانی و بەخشین بۆ دەریا
شێوازەکانی پاراستن لە دژی تۆڵەی ڤارونان، نەک لە دژی ئەویشی: دانپیانان و پاڕانەوە بۆ کردنەوەی سیوانەکان، بەخشینی ئاو و پاڕانەوە پێش گەشتی دەریایی. تا ئێستا لە کەنارەکاندا پێشکەشکردنی ناردیو لە نارالی پورنیما بەردەوامە، لەگەڵ ئامولێت، ئاوی پیرۆز و خوێ وەک ئامرازێکی کۆنی پاکژکردنەوە.
فەرمانڕەوایانی دەریا لە بەراوردی کولتووری
پۆسەیدۆنی یۆنانی هەروەها بە گیرفانی کارەساتی وەڵام دەداتەوە، کاپای ژاپۆنی یاسای تایبەت بەخۆی هەیە لەسەر ئاو. ڤارونا وەک خاوەنی هەموو ئاوەکان لەگەڵ خواژنی ڕووبار گانگادا دەوەستێت.
پرسیارە باوەکان دەربارەی ڤارونا
ئایا ڤارونا خودای دەریایە؟
لە پلەی دووەمدا: لە ریگڤیدا ئەو سەرەتا پاسەوانی ڕێکخستن و سویندە، ئاوەکان تەنها دواتر زیاد دەکرێن.
ئایا هێشتا پەرستراوە؟
بەڵێ، لە کەنارەکانی هیندستان لە نارالی پورنیما و وەک جوهیلێلال لای هیندووەکانی سیندی.
لینکی زیاتر
دەقی جیاواز (هەڵبژاردە)
بەرهەمی سەرەکی تری لە لیستی سەرچاوەکان.
جا وەک خودای ڤیدی ڤارونا بگۆزرێتەوە یا وەک ڤارونا خودای ئاو: مەبەست هەمان پاسەوانی ڕێکخستنە، ئەوەی سیوانەکەی جارێکیان سویندشکێنی بەستووە.
