Bäckahäst، ئەسپەکە بە پشتی بێ کۆتایی

Bäckahäst دیوی نەریتی جەرمانی/نۆردیکە.

ئەسپێکی سپی کە پشتی دەبێتە تەڵەیەکی مەرگاسا. ئەفسانەی پشتی بێ کۆتایی نیشان دەدەت چۆن ئەسپی سپی Bäckahäst سوارەکانی خۆی ڕادەکێشێتە ناو تەڵەیەکی مەرگاسا.

دیوجێرمانی

Bäckahäst

Bäckahäst ئەسپی جۆگەی ئەفسانەکانی سویدییە، ئەسپێکی سپی و جوانە کە لە جۆگە و دەریاچەکانەوە دەردەکەوێت. منداڵان بۆ سواربوونی سەری ڕادەکێشێت، پشتی خۆی درێژ دەکاتەوە بۆ ئەوەی زیاتر و زیاتریان تێبگرێت، پاشان بۆ ناو قوڵایی ڕایاندەکێشێت تاکو خنکێنن.

ئەم ڕوایەتە ڕەگ و ڕیشەیەکی پێش-مەسیحی هەیە و بە تایبەتی لە سکۆنە (Skåne) لە باشووری سوید بەڵگەدار کراوە. لە باشووری سوید، Bäckahäst ئەو ڕۆڵە دەگرێتە بەر کە لە شوێنی دیکەدا نەکن (Näcken) بە شێوەی ئەسپ دەیبینێت، بەڵام دیوێکی سەربەخۆیە بە ناوی خۆی و شێوازی گرتنی خۆی.

بە کوتاهی: Bäckahäst

جۆر: ئەسپی ئاوی دیوانە، تەڵەی مەرگ بە تایبەتی بۆ منداڵان
سەرچاوە: ڕوایەتی گەلی سویدی، ڕەگ و ڕیشەی پێش-مەسیحی، بەڵگەی سەرەکی لە سکۆنە
دەقەکان: بۆچوونە سەرەکییەکان بە باشی بەڵگەدار کراون، کۆکراوەیەکی سەرچاوەیی کلاسیکی تاکە سویدی کەم و لاواز
سەردەم: ڕەگ و ڕیشەی پێش-مەسیحی، هەتا ئێستاش ڕوایەتی زیندووی ئەفسانەیی
ڕوانگە: ئەسپێکی سپی و جوان بە پشتی درێژبووەوە، هەندێک جار بە ددانی تیژ

پێناسەی ڕوایەت

سەردەمی دەقەکان

ڕەگ و ڕیشەی پێش-مەسیحی هەیە و هەتا ئێستاش لە ڕوایەتی ئەفسانەیی زیندوویە، بەڵگەی سەرەکی لە سکۆنە لە باشووری سویدە.

بواری باڵاوبوونەوە

سوید، بە تایبەتی باشووری وڵات؛ Bäckahäst بەشێکە لە بۆچوونی گشتی ئەسپی ئاوی نەریتی جەرمانی.

دۆخی سەرچاوەکان

بۆچوونە سەرەکییەکان، ئەسپی سپی ڕاکێشەر و پشتی درێژبووەوە، لە ڕێگەی فۆلکلۆری بەراوردکارییەوە بە باشی بەڵگەدار کراون. بەڵام کۆکراوەیەکی سەرچاوەیی کلاسیکی تاکە سویدی کە تەنها سەبارەت بە Bäckahäst بێت، بە شێوەیەکی ڕوون نەکراوەتەوە.

ناو و شێوازەکان

سویدی: bäck واتای جۆگە دەگەیەنێت، häst واتای ئەسپ: Bäckahäst بە وشەیی واتای ئەسپی جۆگە دەگەیەنێت. بەم شێوەیە ناوەکە ڕاستەوخۆ شوێن و شێوەی بوونەوەرەکە ناودێری دەکات، ئەو ئەسپەی لە جۆگەوە هەڵدەستێت.

شێوە و کاریگەری

ڕوانگە

Bäckahäst وەک ئەسپێکی سپی، جوان و ڕەنگ سپی دەردەکەوێت کە لە جۆگە و دەریاچەکانەوە دەردەکەوێت. ئەگەر یەکێک سواری پشتی بێت، پشتەکە درێژ دەبێتەوە بۆ ئەوەی زیاتر و زیاتر منداڵ شوێنیان تێدا هەبێت و کەس نەتوانێت لێی دابدرێت؛ هەندێک جاریش دیمانی ددانی تیژی بۆ باس دەکرێت کە وێنەی بێزیانی ئەسپییەکە دەڕووخێنێت.

کاریگەری

Bäckahäst تەنها تەڵەیەکی مەرگاسایە، بە تایبەتی بۆ منداڵان: ڕاکێشان، مانەوە بەسەر پشتی درێژبووەوە، کەوتنە ناو ئاو و خنکاندن. جیاواز لە Näcken کە هارپ لێدەدات، Bäckahäst تەنها لە ڕێگەی شێوەی ئەسپی ڕاکێشەرەوە کار دەکات؛ ئەفسانەکەی وریایی سەبارەت بە جۆگە و دەریاچەکان بەرزتر دەکاتەوە.

پرۆفایل: Bäckahäst

گرنگترین لایەنەکانی ئەسپی جۆگە بە یەک نەزەر.

نەریت

بەشێکە لە بۆچوونی گشتی ئەسپی ئاوی نەریتی جەرمانی، بەڵگەی سەرەکی لە سکۆنە لە باشووری سویدە.

پەیوەست بە

بە تایبەتی منداڵان، کە بۆ سەر پشتی درێژبووەوەی ڕادەکێشێت؛ گەورەکان بە کەمتری لە ڕوایەتەکان وەک ئامانج دەردەکەون.

دەرکەوتن

ئەسپێکی سپی، جوان و ڕەنگ سپی کە پشتی درێژ دەبێتەوە؛ هەندێک جاریش بە ددانی تیژ.

کارکرد

تەڵەیەکی مەرگاسای پوخت بۆ منداڵان لە جۆگە و دەریاچەکان، هەروەها ئەفسانەیەکی ئاگادارکردنەوە لە دژی ئاوی مەترسیدار.

شێوازەکانی بەرگری

پارچەیەک پۆلا بفڕێنە نێوان ئەسپەکە و ئاو؛ تەنها ئەوانەی نەشوردراون مەترسیدار دەژمێردرێن، ئەوانەی نوێ خۆیان شوردووە سەلامەت دەژمێردرێن؛ لە کاتی پێویستدا، لغاو و ئاسن بۆ ڕامکردن.

جیاکردنەوە

هاوتای ڕاستەوخۆ Kelpie ی سکۆتلەندییە Kelpie، هەروەها Each-uisge و Ceffyl Dŵr؛ Bäckahäst بەم شێوەیە دەمێنێتەوە وەک ئەسپێکی پوخت بەبێ هیچ شێوەی ناوەندی.

لە جۆگە بۆ تەڵە: ڕوایەتی سکۆنە

ناوەکە واتای ئەسپی جۆگە دەگەیەنێت، لە سویدی bäck واتای جۆگە و häst واتای ئەسپ. ڕوایەتەکە ڕەگ و ڕیشەی پێش-مەسیحی هەیە و بە تایبەتی لە سکۆنە لە باشووری سوید بەڵگەدار کراوە؛ Bäckahäst بەشێکە لە بۆچوونی گشتی ئەسپی ئاوی نەریتی جەرمانی. لە سکۆنەوە وەسفی کلاسیکی وەک ئەسپێکی سپی و ڕەنگ سپی لەسەر ئاو هاتووە: منداڵان ڕادەکێشرێن بۆ سواربوون، پشتەکە درێژ دەبێتەوە، ناتوانن دابدرێن، و ئەسپەکە خۆی بۆ ناو ئاو دەفڕێنێت.

لە باشووری سوید، Bäckahäst ئەو ڕۆڵە دەگرێتە بەر کە لە شوێنی دیکەدا Näcken بە شێوەی ئەسپ دەیبینێت. هەندێک جاریش دیمانی ددانی تیژی بۆ باس دەکرێت کە وێنەی بێزیانی ئەسپییەکە دەڕووخێنێت و تەڵەی مەرگ لە پشت جوانییەکەوە ڕوون دەکاتەوە.

فۆلکلۆری بەراوردکارییانه و جێگیرکردن

Bäckahäst بەشێکی جێگیرە لە ئەفسانەکانی گەلی سویدی و فۆلکلۆری بەراوردکاری ئەسپی ئاو. لە توێژینەوەدا بە بەردەوامی لەگەڵ Kelpie، Each-uisge و Ceffyl Dŵr وەک دیاردەیەکی هاوتای جەرمانی-کێلتی سەیر دەکرێت و بەشێکە لە بیرەوەری زیندووی باشووری سوید.

لە بواری زانستی ئایین، Bäckahäst بەشێکە لە جۆرە باڵاوی ئەسپی ئاوی دیوانە، کە ئاو وەک هێزێکی مەترسیدار بۆ ژیان کەسیت دەکات و ئەرکی ئاگادارکردنەوە لە دژی ئاوی مەترسیدار جێبەجێ دەکات، بە تایبەتی بۆ منداڵان. ئامرازەکانی بەرگری پۆلا و پاکیزەیی، بۆچوونی گشتی ئاپۆترۆپائیک دەردەخەن، بانگی مادیی و پاکیزەیی ئایینی، و بۆچوونی لغاو ئاماژە دەکات بۆ زۆرکردنی خزمەتکاری بوونەوەرانی سەرۆکایینی.

پۆلا، پاکیزەیی و لغاو

چەند دژەوسیلەیەکی بەڵگەدار هاتووەتە کۆکردنەوە. ئەگەر پارچەیەک پۆلا بفڕێنرێتە نێوان ئەسپەکە و ئاو، ئیتر ناتوانێت ئەم ڕێگایە بگرێتەبەر، و هێزی دەشکێت؛ مەلەوانان خۆیان دەپاراست بەوەی پارچەیەک پۆلا فڕێبدرێتە ناو ئاو. بەگوێرەی ڕوایەتی کۆنی سویدی، Bäckahäst تەنها دەتوانێت زیان بگەیەنێتە کەسانی نەشوردراو، بۆیە ئەوانەی تازە خۆیان شوردووە سەلامەتن لێی. لە کۆتاییدا، بوونەوەرەکە دەکرێت بە دانانی لغاو ڕام بکرێت و بە ئاسن و پۆلا زۆر بکرێت بۆ ملکەچی.

ئەسپی ئاو لە نێوان سوید و دووریکانی بەریتانیا

Bäckahäst لە باشووری سوید شێوەی ئەسپی Näcken دەگۆڕێتەوە و بەم شێوەیە خزمی نیکسی جەرمانییە. هاوتای ڕاستەوخۆی Kelpie ی سکۆتلەندییە Kelpie، هەروەها ئەو مەترسیدارتری Each-uisge و ئەو ویلزییە Ceffyl Dŵr؛ جۆرەکانی تری دووریی وشکانی نیکوری ئایسلەندی و ئەسپەکانی ئاوی شێتلاند، ئۆرکنی و کهزیرەی مان. لەم نەریتەیدا کە بەردەوام بە جەرمانی ناودێر کراوە، Nuckelavee ی Nuckelavee پێکدەهێنێت، کە وەک شێوەیەکی ترسناکی سەربەخۆ لە وێنەی ئەسپی پوختی دابڕاو دەژمێردرێت و بەم شێوەیە بە ڕوونی جیاوازتر لە Bäckahäst یە لە بوونەوەرانی پوختی ئەسپی وەک Kelpie و Each-uisge.

پرسیارە باوەکان سەبارەت بە Bäckahäst

چۆن باکاهێست (Bäckahäst) دەناسرێتەوە؟

وەک ئەسپێکی سپی و جوان لەسەر لێواری جۆگە یان لیچ، کە پشتی درێژ دەبێتەوە هەرکە یەکێک سواری بێت، بەجۆرێک زیاتر و زیاتر منداڵ شوێن بۆ دانیشتن دەدۆزنەوە و کەسیش نەیدەتوانێ بەربکەوێتەوە.

چۆن خۆت لێی پارێزیت؟

پارچەیەک پۆلا لەنێوان ئەسپ و ئاوەکە فڕێدەدرێت، کە بەهۆیەوە هێزەکەی دەشکێت. بەگوێرەی گێڕانەوەی کۆن، تەنها لە کەسانی نەشوشتراو زیان دەگەیەنێت، بۆیە ئەوانەی تازە خۆیان شوشتوون بێ مەترسین.

ئایا هەمان شت وەک ناکن (Näcken) ـە؟

لە باشووری سوید، باکاهێست ڕۆڵی شێوەی ئەسپی ناکن وەردەگرێت. هەردووکیان زۆر نزیک لە یەکترین، بەڵام یەک شت نین.

لینکی زیاتر

لینکی ناوخۆیی پێشنیارکراو:

جێرمانی – هەموو بوونەوەرەکانی نەریتی جێرمانی
ناکن (Näcken)، نوکەلاڤی (Nuckelavee) – بوونەوەرە ئاوییەکانی پەیوەندیدار لە نەریتی جێرمانی
کێڵپی (Kelpie)، ئیچ-ئۆشکی (Each-uisge)، سێفیل دۆر (Ceffyl Dŵr) – ئەسپی ئاوی دووریانی بەریتانی
ئاسن، نااڵی ئاسنی، خوێ – ئامرازی پاراستنی گێڕاوە
قوتبنمای پاراستن – ئامرازی پاراستن بە گشتی

دەقی جیاواز (هەڵبژاردە)

سەرچاوەی زیاتری بنچینەیی لە لیستی سەرچاوەکان.

باکاهێست کە بە ئەسپی جۆگەی گێڕانەوەکانی سوید ناسراوە، بەرەوپێش هەر شتێکی دیکە، شتێکی سەرەکی دەمێنێتەوە: ئەسپێکی ئاوی سویدی، کە پشتی بەبێ مەترسیی دیارە بۆ هەر منداڵێکی تر درێژ دەبێتەوە، تاکو کۆتاییدا هەڵبگەڕانەوە بۆ کەنار ئیدی سەرکەوتوو نابێت.