کالکو، جادووگەرێک لە هاوپەیمانیدا لەگەڵ ویکوفەکان

کالکو دیمۆنێکی مێژووی ماپوچەیە.

ئەو لەگەڵ ویکوفەکان پەیوەندی دەکات و خزمەتکارانی تاریک بانگ دەکات.

دیوماپوچه

کالکو

کالکو جادووگەری خراپەکار یا ژنی جادووگەری ماپوچەیە لە باشووری چیلی و ئارجەنتین، لایەنی تاریکی بەرامبەر بە ماچی کە چاکەرەوەیە. بە جادووی تاریک، بە ناوی کالکوتون، لەگەڵ ڕۆحی خراپەکان، ویکوفەکان، پەیوەندی دەکات و بوونەکانی خزمەتکار وەک ئانچیمایەن و چۆنچۆن بانگ دەکات بۆ ئەوەی زیانی دیاریکراو بگەیەنێت.

لە بنەڕەتدا کالکو مرۆڤێکی زیندووە، زۆرجار ژنێک، بەڵام وەک ناوبژیوان بۆ جیهانی ڕۆح بە تەواوی سەر بە جیهانی ڕۆحی مردووان و ڕۆحەکانی ماپوچەیە. هێزەکانی خۆی لە خەون و بینینەکانەوە وەردەگرێت، و ئەم ڕۆڵە زۆرجار بە میرات دەگوازرێتەوە. هەروەها ماچییەک کە لەبەر بەرژەوەندی یاسای ئادماپو (Admapu) بشکێنێت، دەتوانێت ببێتە کالکو.

بە یەک نیگا: کالکو

جۆر: جادووگەری خراپەکار یا ژنی جادووگەر، لایەنی تاریکی بەرامبەر بە ماچی چاکەرەوە
سەرچاوە: ئایینی ماپوچەی باشووری چیلی و ئارجەنتین
دەقەکان: بەرهەمی گشتی ئیتنۆگرافیک و مۆیتۆلۆژیک، بەتایبەت لاتچام و گوێڤارا
سەردەم: ئایینی ماپوچە، لە گێڕانەوەی زارەکییەوە تا وەرگرتنی سەردەمی هاوچەرخ
دیمەن: شێوەی مرۆیی، زۆرجار وەک ژن باس دەکرێت، بە شێوەیەکی شاراوە و شەوانە کار دەکات

ناوچەی سەرچاوە و سەرچاوەکان

سەردەمی دەقەکان

باوەڕ بە کالکو سەر بە ئایینی ماپوچەیە و بەتایبەت لە ئیتنۆگرافیا و بەرهەمی گشتی مۆیتۆلۆژیکدا دەستنیشان دەکرێت، کەمتر لە دەقی تاکی بەرواردار.

بواری باڵاوبوونەوە

ناوچەکانی ماپوچەی باشووری چیلی و ئارجەنتین.

دۆخی سەرچاوەکان

باش: بەتایبەت کارە ئیتنۆگرافیکییە سەرەتاییەکانی لاتچام و گوێڤارا.

ناو و شێوازەکان

ماپودونگون: چەمکی کالکو، کە بە زمانی ئیسپانی وەک کالکو (Calcu) نووسراوە، لە زمانی ماپودونگون هاتووە و بە خۆی لە زمانی ئاندیی پوکینا وەرگیراوە. ئەو ناوی بەرامبەری ماچییە، کە ناوی چاکەرەوە و شامانی خۆشەویستی ماپوچەیە.

کەسایەتی و کارکرد

دیمەن

کالکو بە شێوەی مرۆیی دەردەکەوێت، زۆرجار وەک ژن باس دەکرێت، و بە شێوەیەکی شاراوە و لە شەودا کار دەکات. ئەو ڕوخسارەکەی هێزی ڕۆحیی نموونە دەکات: لەو کاتەی ماچی چاک دەکاتەوە، کالکو یاسای ئادماپو دەشکێنێت و دەبێتە هێمای هێزی کۆمەلایەتی ترسناک لە چاوچنۆکی، ناکۆکی میرات، و شەڕی زەویدا.

کاریگەری

کالکو ویکوفەکان بۆ ئامانجی زیانی دیاریکراو بەرامبەر دوژمنانی کەسی و ناکۆکییان بەکاردەهێنێت. ئەو بوونی خزمەتکاری وەک ئانچیمایەن بەکاردەهێنێت، و چۆنچۆن، سەری بڕدراوی فڕۆکاو، وەک دیمەنی کالکوی زۆر بەهێز، و بۆ جادووی تاریک لە ناکۆکییەکاندا بەرپرسیار دانراوە.

کارتی ناسنامە: کالکو

گرنگترین لایەنەکانی جادووگەرەکە بە یەک نیگا.

نەریت

لایەنی خراپ بەرامبەر بە ماچی لە ئایینی ماپوچەی باشووری چیلی و ئارجەنتین.

پەیوەست بە

دوژمنانی کەسی و ناکۆکییان کە زیانی دیاریکراویان بۆ دەگیرسێنرێت.

دەرکەوتن

شێوەی مرۆیی، زۆرجار وەک ژن باس دەکرێت، بە شێوەیەکی شاراوە و شەوانە کار دەکات.

بواری کاریگەری

جادووی تاریک، کالکوتون، لە هاوپەیمانیدا لەگەڵ ویکوفەکان و ڕۆحی خزمەتکاریان.

شێوازەکانی بەرگری

ماچی چاکەرەوە وەک لایەنی بەرامبەر، هەروەها پاراستنی یاسای ئادماپو.

پەیوەندیدار

ئانچیمایەن، خزمەتکاری، و تۆیۆلی پێوەندیدار لە پێکهاتەدا، خزمەتکاری بۆمۆی مالایی.

لە شکاندنی ئادماپو بۆ جادووگەرێکی ترسناک

چەمکی کالکو لە زمانی ماپودونگون هاتووە، بە ئیسپانی وەک کالکو (Calcu) نووسراوە، و بەخۆی لە زمانی ئاندیی پوکینا هاتووە. ئەو بەرامبەری ماچییە، چاکەرەوە و شامانی خۆشەویستی ماپوچە: لەو کاتەی ماچی چاک دەکاتەوە و دەپارێزێت، کالکو لەگەڵ ویکوفەکان، ڕۆحی خراپەکان، پەیوەندی دەکات و بە یارمەتی ئەوان زیانی دیاریکراو دەگەیەنێت.

ئەم ڕۆڵە زۆرجار مێینەیە و زۆرجار بە میرات دەگوازرێتەوە؛ هێزەکانی کالکو لە خەون و بینینەکانەوە وەردەگیرێت. هەروەها ماچییەک دەتوانێت ببێتە کالکو ئەگەر لەبەر بەرژەوەندی یاساکانی ئادماپو، ڕێکخستنی گێڕانەوەی ماپوچە، پشتگوێ بخات. لە بنەڕەتدا کالکو مرۆڤێکی زیندووە، بەڵام وەک ناوبژیوان بۆ جیهانی ڕۆح بە تەواوی سەر بە جیهانی ڕۆحی مردووان و ڕۆحەکانی ماپوچەیە.

جادووگەرەکە لە یاری و چیرۆکدا

کالکو لە کولتووری گەشەپیدانی هاوچەرخدا بوونی هەیە، لەوانە لە یاری ڤیدیۆییەکاندا کە وەک جادووگەری ماپوچە لەگەڵ ئانچیمایەن و چۆنچۆن وەک خزمەتکار دەردەکەوێت؛ هەروەها گشتی مۆیتۆلۆژیای ماپوچە لە ئەنیمەیشن و چیرۆکی خیاڵیدا وەرگیراوە.

لە ڕوانگەی زانستی ئایینەوە، کالکو کەسایەتییەکی هێزی دوانگە لە کۆسمۆلۆژیای ماپوچەی خۆجێیی، حاڵەتێکی سنوورییە لەنێوان مرۆڤ و بانگکەری ڕۆح و ناوبژیوانی جیهانی ویکوفەدا. ئەو لایەنی نەرێنی بەرامبەر بە ماچییە و بەشێکی جێگیری بۆچوونی ڕۆح و مردووەکانی ماپوچەیە، سەرەرای ئەوەی لە بنەڕەتدا مرۆڤانەیە.

ماچی وەک هێزی بەرامبەر

لایەنی سەرەکی بەرامبەر بە کالکو ماچی چاکەرەوەیە، کە پاراستن و چاککردنەوەی زیانی کالکو لەلایان ئەوەوەیە؛ گیا و دەرمانەکانی، لەوانە پێچی گیا، لە باوەڕی گەلی وەک پاراستن دادەنرێن. هەروەها تیلیسمی هەڵگیراو و خوێ وەک بەرگری لە دژی جادووی تاریک دادەنرێن. پاراستنی یاسای ئادماپو کالکو لادەدەرێت. وردەکارییەکانی ڕێوڕەسمی دژ بە کالکو تەنها بە شێوەی گشتی بەڵگەدار کراون، بەڵام بنەمای ماچی بەرامبەر کالکو ڕوونە.

بەراوردی جادووگەر و ڕۆحی خزمەتکار

کالکو لەگەڵ جۆری گشتی جادووگەر یان ژنی جادووگەر کە جادووی تاریک و ڕۆحی خزمەتکاری هەیە دەگونجێت. هاوتایەکی پێکهاتەیی ڕاستەقینە بۆمۆی مالایییە، شامانێک کە ڕۆحێکی خزمەتکار وەک تۆیۆل دەبەستێتەوە. لەناو جیهانی ماپوچەدا، کالکو لە بەرامبەر خزمەتکاری خۆیدا ڕادەوەستێت، ئانچیمایەن، کە بانگی دەکات بۆ گەیاندنی زیان.

پرسیارە باوەکان دەربارەی کالکو

کالکو یان ماچی، جیاوازییەکە چییە؟

ماچی چاکەرەوە و شامانی خۆشەویستی ماپوچەیە، کالکو لایەنی خراپی بەرامبەرییەتی کە جادووی تاریک ئەنجام دەدات.

هێزی کالکو لە کوێوە دێت؟

لە خەون و بینینەکانەوە و لە پەیوەندی لەگەڵ ویکوفەکان؛ ئەم ڕۆڵە زۆرجار بە میرات دەگوازرێتەوە و زۆرجار مێینەیە.

چ خزمەتکارانێک بانگ دەکات؟

ئانچیمایەن وەک خزمەتکار، و چۆنچۆن، سەری بڕدراوی فڕۆکاو، وەک دیمەنی کالکوی زۆر بەهێز.

لینکی زیاتر

بەستەرە ناوخۆییە پێشنیارکراوەکان:

ئانچیمایەن – ڕۆحی خزمەتکار کە کالکو بانگی دەکات
تۆیۆل – ڕۆحی خزمەتکاری بۆمۆی مالایی وەک کەسایەتی هاوتا
پێچی گیا، تیلیسم، خوێ – بەرگرییە گێڕانەوەییەکان
کۆمپاسی پاراستن – بەرگری بە یەک نیگا

دەقی جیاواز (هەڵبژاردە)

سەرچاوەی سەرەکی زیاتر لە لیستی سەرچاوەکان.

وەک جادووگەرێکی مابوچە (Mapuche)، کالکو (Kalku) هەتا ئەمڕۆ لایەنی تاریکی بەرامبەر ماچی (Machi) ماوەتەوە: بە کالکو جادووی تاریک، تەنها هەمان کالکوتون (Kalkutun) مەبەستە کە پێی ویکوفە (wekufe) بۆ مەبەستەکانی خۆی بەکاردەهێنێت.