ئۆکیانیدەکان: سێ هەزار کچ لەنێوان سەرکانی و جیهانی ژێرزەوی
نووسەر: Ralf Ittermann · دوایین پێداچوونەوە لە
ئۆکیانیدەکان روحن لە نەریتی یۆنانی.
سێ هەزار نیمفەی ئاوی سازگار و هەور. ئەم پرۆفایلە سێ هەزار کچەکە لەنێوان سەرکانی و جیهانی ژێرزەوی لە کۆسمۆلۆژیای یۆنانی دادەنێت. ئۆکیانیدەکان بە نیمفەکانی ئاوی ئۆکیانۆس لە کۆسمۆلۆژیای یۆنانی دادەنرێن.
ئۆکیانیدەکان سێ هەزار کچی تایتان ئۆکیانۆس و تیتیسن، نیمفەکانی ئاوی سازگار، سەرکانییەکان و هەورەکان. ژمارەکە بێشومار دانرێت، هیسیۆد چل و یەک کچ بە ناو باس دەکات.
هەندێکیان تایبەتمەندین: ستیکس ڕووباری جیهانی ژێرزەوی و پیرۆزترین سویندی خوداکان دەبینن، میتیس دایکی ئاتینایە. جیاواز لە نیریدەکان، ئەوان بۆ ئەرکێکی دیاریکراو نەگیراون.
جۆر: کۆمەڵی نیمفەکانی ئاوی سازگار و سەرکانی
سەرچاوە: کچانی ئۆکیانۆس و تیتیس
دەق: هیسیۆد، ئاپۆلۆدۆر، هیگینوس
سەردەم: لە سەردەمی کۆن تا کۆتایی سەردەمی کۆن
دیمەن: نیمفەکانی گەنج، زۆرینە بە کۆمەڵ
مێژووی دەق
سەردەمی دەقەکان
لە هۆمیر و هیسیۆد بۆ ئاپۆلۆدۆر و هیگینوس، زۆرینە بە شێوەی لیستی ناوان.
بواری باڵاوبوونەوە
لە هەموو جیهاندا بیر لێکراوەتەوە، لە هەرکوێیەک کە سەرکانی یان هەور پێویستی بە نیمفەیەک هەبووبێت.
دۆخی سەرچاوەکان
بە شێوەی کۆمەڵ و لیستی: هیسیۆد و ئاپۆلۆدۆر ناوان باس دەکەن.
ناو و شێوازەکان
یۆنانی: ئۆکیانیدەکان کچانی ئۆکیانۆسن، ڕووباری سەرەتایی ئەو جیهانگرتووە. لە هەمان ناوەوە وشەکانی ئۆشین (Ozean) و ئۆکیانیدە وەردەگیرێن.
شێوە و ئەرک
دیمەن
وێنەیەکی یەکگرتوو بوونی نییە: ئۆکیانیدەکان وەک نیمفەکانی گەنج دەردەکەون، هەندێکیان تایبەتمەندی خۆیان هەیە وەک ستیکس.
کاریگەری
وەک پارێزەری ئاوی سازگار، هەندێکیان بە پارێزەری گەنجی دانرێن، زۆرینە باش و دڵسۆزن. میتیس وەک دایکی ئاتینا کار دەکات، ستیکس وەک ملزمکاری سویندی نەشکاو.
پرۆفایل: ئۆکیانیدەکان
گرنگترین لایەنەکانی نیمفەکانی سەرکانی بە یەک نەزەر.
چینی ئاوی تایتانی، کۆنتر لە خوداکانی ئۆلیمپۆس.
ئاوی سازگار، سەرکانی و هەور، هەروەها سویند و دانایی.
نیمفەکانی گەنج، زۆرینە بە شێوەی کۆرس یان لیستی ناوان.
ئاوی خۆراکبەخش، لەلای ستیکس سویندی نەشکاو.
پیرۆزگاکانی سەرکانی و ئەشکەوتەکان، پێشکەشکراوی گەورە لەگەڵ پان و ئاخێلۆئۆس.
کۆمەڵی ئاوی سازگار، جیاواز لە نیریدەکانی دەریایی.
ستیکس، میتیس و ژمارەی سەرکانییەکان
گرنگترین کچەکان ستیکسە: لە جەنگی تایتانان یەکەم بوو لە پێشکەوتنی زیوس، کە ڕووبارەکەی کرد بە پیرۆزترین سویندی خوداکان. میتیس، یەکەم هاوسەری زیوس، لەلایەن ئەو قوت کرا، دوای ئەوە ئاتینا لە سەری ئەو دەرچوو.
دۆریس، هاوسەری نیریوس، دایکی نیریدەکانە، بەڵگەیەکی لقلقبوونی کۆمەڵەکە.
لە ئۆشین بۆ سویندی جیهانی ژێرزەوی
لە ناوەوە وشەکانی ئۆشین و ئۆکیانیدە وەردەگیرێن، ستیکس هەتا ئێستا لە دەربڕینی سویند بە ستیکس بەرچاوە.
لە بواری زانستی ئایین، ئۆکیانیدەکان دەرکردنی کۆمەڵایەتی ئاوی سازگارن، بەشێک لە چینی ئاوی تایتانی لەگەڵ ئۆکیانۆس وەک سەرچاوەی هەموو ئاوەکان.
پەرستنی سەرکانی و پێشکەشکراوی گەورە
وەک نیمفەکانی سەرکانی، ئۆکیانیدەکان بە شێوەی جێگیر لە سەرکانی و ئەشکەوتەکان دەپەرسترانەوە، لەگەڵ پان و ئاخێلۆئۆس. ستیکس ڕۆڵێکی تایبەتی ئایینی-سویندی هەبوو، چونکە سویندی خوداکان بە ئاوەکەیدا نەشکاو دانرا. ئاوی پیرۆز، خوێ و ئامولێت لەگەڵ ئەمە بەستراونەتەوە.
نیمفەکانی ئاوی سازگار و خزمانیان
لە پەنجا نیریدەکان، کە بۆ ئاوی خوێ دانراون، ئۆکیانیدەکان جیاوازن؛ نزیک لەوان نایادەکانن. برایانی خوداکانی ڕووبار لە دەوری ئاخێلۆئۆسن، باوکیان تایتان ئۆکیانۆسە.
پرسیارە باوەکان دەربارەی ئۆکیانیدەکان
چەند ئۆکیانید هەن؟
بەپێی نەریت سێ هەزار، بە مانای بێشمار. هیسیۆد چل و یەک کچ بە ناو باس دەکات.
چی جیاوازیان دەکاتەوە لە نیریدەکان؟
ئۆکیانیدەکان کچانی ئۆکیانۆسن بۆ ئاوی سازگار، نیریدەکان پەنجا کچی نیریوسن بۆ دەریا.
دەقی جیاواز (هەڵبژاردە)
سەرچاوەی سەرەکی تری زیاتر لە لیستی سەرچاوەکان.
ئۆکیانیدەکان، نیمفەکانی ئاوی سازگار و هەور، سەرەتاییترین شت یەکن: کچانی بێشمار ئۆکیانۆس، کە تیایاندا هەر سەرکانییەک لە بیرکردنەوەی یۆنانی دەنگی خۆی وەردەگرێت.
