{"id":89069,"date":"2026-08-02T23:47:38","date_gmt":"2026-08-02T23:47:38","guid":{"rendered":"https:\/\/iwell-guard.com\/thunderbird-chim-sam-set-cua-nguoi-indian-bac-my\/"},"modified":"2026-08-02T23:47:58","modified_gmt":"2026-08-02T23:47:58","slug":"thunderbird","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/thunderbird\/","title":{"rendered":"Thunderbird &#8211; Chim S\u1ea5m S\u00e9t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Indian B\u1eafc M\u1ef9"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"89069\" class=\"elementor elementor-89069 elementor-2593\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-hero e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-thunderbir-hero\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-hl e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"iwgw-thunderbir-hl\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-htxt e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-thunderbir-htxt\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-h1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-thunderbir-h1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Thunderbird, chim s\u1ea5m s\u00e9t v\u00e0 th\u1ef1c th\u1ec3 b\u00e3o t\u1ed1 v\u0169 tr\u1ee5 trong truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Indian B\u1eafc M\u1ef9<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-lead elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-thunderbir-lead\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Thunderbird (ti\u1ebfng Lakota <em>Wakinyan<\/em>, ti\u1ebfng Anishinabe <em>Binesi<\/em>, v\u00f9ng B\u1edd bi\u1ec3n T\u00e2y B\u1eafc <em>T&#8217;iista&#8217;as<\/em> trong c\u00e1c ng\u00f4n ng\u1eef kh\u00e1c nhau) l\u00e0 chim s\u1ea5m s\u00e9t v\u00e0 th\u1ef1c th\u1ec3 b\u00e3o t\u1ed1 v\u0169 tr\u1ee5 trong h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Indian B\u1eafc M\u1ef9. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng th\u1ef1c th\u1ec3 t\u00f4n gi\u00e1o c\u00f3 ph\u1ea1m vi ph\u00e2n b\u1ed1 r\u1ed9ng nh\u1ea5t trong c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o c\u1ee7a l\u1ee5c \u0111\u1ecba ch\u00e2u M\u1ef9.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-pillc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-thunderbir-pillc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-pills elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"iwgw-thunderbir-pills\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"iwg-pill-row\"><span class=\"iwg-klasse-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Th\u1ef1c th\u1ec3 t\u1ef1 nhi\u00ean trong truy\u1ec1n th\u1ed1ng Native American.\">Th\u1ef1c th\u1ec3 t\u1ef1 nhi\u00ean<\/span><a href=\"\/vi\/native-american\/\" class=\"iwg-kultur-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Th\u1ea7n tho\u1ea1i c\u1ee7a truy\u1ec1n th\u1ed1ng Native American.\">Native American<\/a><span class=\"iwg-tradition-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Th\u1ef1c th\u1ec3 s\u1ea5m s\u00e9t.\">Th\u1ef1c th\u1ec3 s\u1ea5m s\u00e9t<\/span><\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-tocc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-thunderbir-tocc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-toc elementor-toc--minimized-on-tablet elementor-widget elementor-widget-table-of-contents\" data-id=\"iwgw-thunderbir-toc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;headings_by_tags&quot;:[&quot;h2&quot;,&quot;h3&quot;],&quot;minimize_box&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;marker_view&quot;:&quot;bullets&quot;,&quot;no_headings_message&quot;:&quot;Kh\\u00f4ng t\\u00ecm th\\u1ea5y ti\\u00eau \\u0111\\u1ec1 n\\u00e0o tr\\u00ean trang n\\u00e0y.&quot;,&quot;exclude_headings_by_selector&quot;:[],&quot;icon&quot;:{&quot;value&quot;:&quot;fas fa-circle&quot;,&quot;library&quot;:&quot;fa-solid&quot;,&quot;rendered_tag&quot;:&quot;&lt;svg class=\\&quot;e-font-icon-svg e-fas-circle\\&quot; viewBox=\\&quot;0 0 512 512\\&quot; xmlns=\\&quot;http:\\\/\\\/www.w3.org\\\/2000\\\/svg\\&quot;&gt;&lt;path d=\\&quot;M256 8C119 8 8 119 8 256s111 248 248 248 248-111 248-248S393 8 256 8z\\&quot;&gt;&lt;\\\/path&gt;&lt;\\\/svg&gt;&quot;},&quot;minimized_on&quot;:&quot;tablet&quot;,&quot;hierarchical_view&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;min_height&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"table-of-contents.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__header\">\n\t\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-toc__header-title\">\n\t\t\t\tM\u1ee5c l\u1ee5c\t\t\t<\/h2>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--expand\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__iwgw-thunderbir-toc\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Open table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-down\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M207.029 381.476L12.686 187.132c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941l22.667-22.667c9.357-9.357 24.522-9.375 33.901-.04L224 284.505l154.745-154.021c9.379-9.335 24.544-9.317 33.901.04l22.667 22.667c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941L240.971 381.476c-9.373 9.372-24.569 9.372-33.942 0z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--collapse\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__iwgw-thunderbir-toc\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Close table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-up\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M240.971 130.524l194.343 194.343c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941l-22.667 22.667c-9.357 9.357-24.522 9.375-33.901.04L224 227.495 69.255 381.516c-9.379 9.335-24.544 9.317-33.901-.04l-22.667-22.667c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941L207.03 130.525c9.372-9.373 24.568-9.373 33.941-.001z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div id=\"elementor-toc__iwgw-thunderbir-toc\" class=\"elementor-toc__body\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-toc__spinner-container\">\n\t\t\t\t<svg class=\"elementor-toc__spinner eicon-animation-spin e-font-icon-svg e-eicon-loading\" aria-hidden=\"true\" viewBox=\"0 0 1000 1000\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M500 975V858C696 858 858 696 858 500S696 142 500 142 142 304 142 500H25C25 237 238 25 500 25S975 237 975 500 763 975 500 975Z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-hr e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-thunderbir-hr\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-heroimg iwg-hero-image elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"iwgw-thunderbir-heroimg\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_native-american_thunderbird-683x1024.webp\" class=\"attachment-large size-large wp-image-2705\" alt=\"Thunderbird - G\u00f6tter aus der Native-american-Tradition, historisch-illustrativ\" srcset=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_native-american_thunderbird-683x1024.webp 683w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_native-american_thunderbird-200x300.webp 200w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_native-american_thunderbird-768x1152.webp 768w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_native-american_thunderbird.webp 1024w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-sec-iwgcomp2-thunderbird elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"sec-iwgcomp2-thunderbird\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-col-iwgcomp2-thunderbird\" data-id=\"col-iwgcomp2-thunderbird\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcomp2-thunderbird elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcomp2-thunderbird\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Thunderbird l\u00e0 m\u1ed9t <strong>th\u1ef1c th\u1ec3 b\u00e3o t\u1ed1<\/strong> trong truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Indian B\u1eafc M\u1ef9.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-s0 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-thunderbir-s0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-s0h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-thunderbir-s0h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Ph\u00e2n lo\u1ea1i trong c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Indian B\u1eafc M\u1ef9<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-s0c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-thunderbir-s0c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-s0t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-thunderbir-s0t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Thunderbird l\u00e0 m\u1ed9t trong s\u1ed1 \u00edt c\u00e1c th\u1ef1c th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n b\u1ed1 r\u1ed9ng kh\u1eafp h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c ng\u1eef h\u1ec7 b\u1ea3n \u0111\u1ecba c\u1ee7a B\u1eafc M\u1ef9.<\/p><p>Ph\u1ea1m vi ph\u00e2n b\u1ed1 c\u1ee7a n\u00f3 bao g\u1ed3m v\u00f9ng Great Plains (Lakota, Cheyenne, Crow, Arapaho), v\u00f9ng Great Lakes (Anishinabe, Cree, Innu), v\u00f9ng B\u1edd bi\u1ec3n T\u00e2y B\u1eafc (Tlingit, Tsimshian, Kwakwaka&#8217;wakw, Nuu-chah-nulth), v\u00f9ng T\u00e2y Nam (Pueblo, Navajo) v\u00e0 v\u00f9ng \u0110\u00f4ng Nam ph\u00eda B\u1eafc ch\u00e2u M\u1ef9 (Cherokee, Choctaw, Creek). Ph\u1ea1m vi ph\u00e2n b\u1ed1 to\u00e0n M\u1ef9 ch\u00e2u n\u00e0y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng trong nh\u00e2n h\u1ecdc t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 cho th\u1ea5y ho\u1eb7c l\u00e0 m\u1ed9t truy\u1ec1n th\u1ed1ng g\u1ed1c chung ho\u1eb7c l\u00e0 m\u1ed9t l\u1ecbch s\u1eed ti\u1ebfp x\u00fac giao l\u01b0u gi\u1eefa c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c r\u1ea5t m\u1eadt thi\u1ebft.<\/p><p>Theo quan \u0111i\u1ec3m t\u00f4n gi\u00e1o h\u1ecdc, Thunderbird thu\u1ed9c v\u00e0o l\u1edbp r\u1ed9ng l\u1edbn c\u1ee7a c\u00e1c <em>th\u1ef1c th\u1ec3 s\u1ea5m s\u00e9t<\/em>, v\u1ed1n \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a n\u00f4ng nghi\u1ec7p ho\u1eb7c s\u0103n b\u1eafn. V\u1ec1 m\u1eb7t c\u1ea5u tr\u00fac, c\u00f3 th\u1ec3 so s\u00e1nh v\u1edbi ti\u1ebfng s\u1ea5m c\u1ee7a th\u1ea7n Zeus trong th\u1ea7n tho\u1ea1i Hy L\u1ea1p, th\u1ea7n Thor trong th\u1ea7n tho\u1ea1i \u0110\u1ee9c, th\u1ea7n Indra trong \u1ea4n \u0110\u1ed9 gi\u00e1o, th\u1ea7n Perkunas trong th\u1ea7n tho\u1ea1i Baltic, th\u1ea7n Tlaloc trong th\u1ea7n tho\u1ea1i Trung M\u1ef9, v\u00e0 \u1edf d\u1ea1ng th\u00fa h\u00ecnh phi nh\u00e2n h\u00ecnh, ph\u1ee9c h\u1ee3p th\u1ef1c th\u1ec3 s\u1ea5m s\u00e9t v\u00f9ng Andes-Amazon (xem <a href=\"\/vi\/illapa\/\">Illapa<\/a> v\u00e0 <a href=\"\/vi\/yacumama\/\">Yacumama<\/a>).<\/p><p>\u0110i\u1ec3m \u0111\u1eb7c th\u00f9 c\u1ee7a truy\u1ec1n th\u1ed1ng Thunderbird so v\u1edbi c\u00e1c th\u1ea7n s\u1ea5m nh\u00e2n h\u00ecnh l\u00e0 h\u00ecnh d\u1ea1ng chim kh\u1ed5ng l\u1ed3 c\u00f3 t\u00ednh th\u00fa h\u00ecnh. Thunderbird v\u1eeba l\u00e0 s\u1ea5m s\u00e9t v\u1eeba l\u00e0 chim; ti\u1ebfng v\u1ed7 c\u00e1nh c\u1ee7a n\u00f3 t\u1ea1o ra s\u1ea5m, m\u1eaft n\u00f3 ph\u00f3ng tia ch\u1edbp, s\u1ef1 bay c\u1ee7a n\u00f3 mang l\u1ea1i m\u01b0a. H\u00ecnh th\u1ee9c th\u00fa h\u00ecnh h\u00f3a th\u1eddi ti\u1ebft n\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u00f3ng g\u00f3p tri\u1ebft h\u1ecdc-t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u1ed9c l\u1eadp c\u1ee7a truy\u1ec1n th\u1ed1ng ng\u01b0\u1eddi Indian B\u1eafc M\u1ef9 cho l\u1ecbch s\u1eed t\u00f4n gi\u00e1o to\u00e0n c\u1ea7u.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-s1 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-thunderbir-s1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-s1h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-thunderbir-s1h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">T\u00ean g\u1ecdi v\u00e0 s\u1ef1 \u0111a d\u1ea1ng theo v\u00f9ng<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-s1c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-thunderbir-s1c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-s1t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-thunderbir-s1t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Thunderbird \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi theo t\u1eebng ng\u00f4n ng\u1eef kh\u00e1c nhau: <em>Wakinyan<\/em> trong ti\u1ebfng Lakota (t\u1eeb <em>wak<\/em> = <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"\u0110\u01b0\u1ee3c trao cho c\u00f5i thi\u00eang li\u00eang th\u00f4ng qua m\u1ed9t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 qua \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1ch bi\u1ec7t kh\u1ecfi \u0111\u1eddi th\u01b0\u1eddng.\" tabindex=\"0\">thi\u00eang li\u00eang<\/span> v\u00e0 <em>kinyan<\/em> = bay, t\u1ee9c l\u00e0 <em>k\u1ebb bay thi\u00eang li\u00eang<\/em>); <em>Binesi<\/em> ho\u1eb7c <em>Animikii<\/em> trong ti\u1ebfng Anishinabe; <em>Hino<\/em> trong ti\u1ebfng Iroquois; <em>Tlathl&#8217;aakwa<\/em> trong ti\u1ebfng Tlingit; <em>Kwunusela<\/em> trong ti\u1ebfng Kwakwaka&#8217;wakw; <em>T&#8217;iista&#8217;as<\/em> trong ti\u1ebfng Tsimshian; <em>Heyoka-Wakinyan<\/em> trong ti\u1ebfng Lakota \u1edf m\u1ed1i li\u00ean k\u1ebft \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t v\u1edbi ph\u1ee9c h\u1ee3p Heyoka-Th\u00e1nh Nh\u00e2n-H\u1ec1.<\/p><p>\u1ede c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c Pueblo, t\u1ed3n t\u1ea1i m\u1ed9t truy\u1ec1n th\u1ed1ng Thunderbird ri\u00eang d\u01b0\u1edbi t\u00ean <em>Shiwanna<\/em>, m\u1ed9t kh\u00e1i ni\u1ec7m c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng cho c\u00e1c Kachina mang m\u01b0a-th\u1ef1c th\u1ec3 m\u00e2y (xem <a href=\"\/vi\/kachina\/\">Kachina<\/a>). C\u00e1c Shiwanna c\u1ee7a Pueblo \u0111\u00f4i khi \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u l\u00e0 ti\u1ec1n th\u00e2n ho\u1eb7c h\u1ecd h\u00e0ng g\u1ea7n c\u1ee7a truy\u1ec1n th\u1ed1ng Thunderbird to\u00e0n M\u1ef9 ch\u00e2u v\u0129 \u0111\u1ea1i.<\/p><p>Trong ti\u1ebfng Anh chu\u1ea9n, thu\u1eadt ng\u1eef <em>Thunderbird<\/em> \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft l\u1eadp nh\u01b0 m\u1ed9t danh x\u01b0ng t\u1eadp h\u1ee3p cho t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c th\u1ef1c th\u1ec3 b\u1ea3n \u0111\u1ecba kh\u00e1c nhau n\u00e0y. S\u1ef1 kh\u00e1i qu\u00e1t h\u00f3a n\u00e0y l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u00e2n h\u1ecdc t\u00f4n gi\u00e1o, v\u00ec n\u00f3 che khu\u1ea5t b\u1ea3n s\u1eafc v\u0103n h\u00f3a \u0111\u1eb7c th\u00f9 c\u1ee7a t\u1eebng truy\u1ec1n th\u1ed1ng. Tuy nhi\u00ean, n\u00f3 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft l\u1eadp trong th\u1ea3o lu\u1eadn h\u1ecdc thu\u1eadt nh\u01b0 m\u1ed9t danh x\u01b0ng t\u1eadp h\u1ee3p thu\u1eadn ti\u1ec7n.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-s2 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-thunderbir-s2\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-s2h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-thunderbir-s2h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">M\u00f4 t\u1ea3 v\u00e0 bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng h\u1ecdc<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-s2c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-thunderbir-s2c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-s2t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-thunderbir-s2t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Thunderbird \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f4 t\u1ea3 trong t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c truy\u1ec1n th\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t con chim kh\u1ed5ng l\u1ed3 v\u1edbi s\u1ea3i c\u00e1nh c\u00f3 th\u1ec3 l\u00ean \u0111\u1ebfn v\u00e0i ch\u1ee5c m\u00e9t (trong m\u1ed9t s\u1ed1 c\u00e2u chuy\u1ec7n th\u1eadm ch\u00ed nhi\u1ec1u kil\u00f4m\u00e9t).<\/p><p>Ngo\u1ea1i h\u00ecnh c\u1ee7a n\u00f3 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i theo v\u00f9ng: \u1ede c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c Plains, n\u00f3 th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f4 t\u1ea3 nh\u01b0 m\u1ed9t lo\u00e0i chim \u0103n th\u1ecbt gi\u1ed1ng \u0111\u1ea1i b\u00e0ng v\u1edbi m\u00f3ng vu\u1ed1t v\u00e0 m\u1ecf kh\u1ecfe; \u1edf c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c B\u1edd bi\u1ec3n T\u00e2y B\u1eafc nh\u01b0 m\u1ed9t con chim \u0111\u01b0\u1ee3c trang tr\u00ed phong ph\u00fa v\u1edbi m\u1ecf d\u00e0i; \u1edf ng\u01b0\u1eddi Anishinabe nh\u01b0 m\u1ed9t con chim b\u00e3o nh\u1ecf h\u01a1n nh\u01b0ng c\u00f3 l\u00f4ng d\u00e0y \u0111\u1eb7c.<\/p><p>Tr\u00ean c\u00e1c c\u1ed9t totem c\u1ee7a c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c B\u1edd bi\u1ec3n T\u00e2y B\u1eafc (Haida, Tlingit, Tsimshian), Thunderbird l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng m\u00f4-t\u00edp quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t. N\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1eafc h\u1ecda nh\u01b0 m\u1ed9t con chim ph\u1eb3ng c\u00e1ch \u0111i\u1ec7u v\u1edbi \u0111\u00f4i c\u00e1nh giang r\u1ed9ng, m\u1ecf s\u1eafc v\u00e0 nh\u1eefng h\u1ecda ti\u1ebft phong ph\u00fa. C\u00e1c c\u1ed9t totem c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Tlingit th\u01b0\u1eddng th\u1ec3 hi\u1ec7n Thunderbird \u1edf \u0111\u1ec9nh, t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho to\u00e0n b\u1ed9 s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a b\u1ea7u tr\u1eddi cao.<\/p><p>Trong bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng h\u1ecdc Lakota v\u00e0 Plains, Thunderbird xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean c\u00e1c t\u1ea5m khi\u00ean chi\u1ebfn binh \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ebd, tr\u00ean tr\u1ed1ng v\u00e0 tr\u00ean c\u00e1c t\u1ea5m v\u1ea3i c\u1ee7a nh\u00e0 x\u00f4ng h\u01a1i.<\/p><p>H\u00ecnh \u1ea3nh Thunderbird \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh \u1edf Plains th\u1ec3 hi\u1ec7n m\u1ed9t con chim c\u00e1ch \u0111i\u1ec7u v\u1edbi hai \u0111\u01b0\u1eddng h\u00ecnh ch\u1eef W bi\u1ec3u tr\u01b0ng cho \u0111\u00f4i c\u00e1nh v\u00e0 tia ch\u1edbp, c\u00f9ng m\u1ed9t <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"M\u1ed9t k\u00fd hi\u1ec7u \u0111\u1ea1i di\u1ec7n cho m\u1ed9t \u00fd ni\u1ec7m ho\u1eb7c \u00fd ngh\u0129a.\" tabindex=\"0\">bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng<\/span> m\u1eaft t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho s\u1ef1 t\u1ea1o ra ch\u1edbp. Tr\u00ean c\u00e1c b\u00edch h\u1ecda \u0111\u00e1 c\u00f2n l\u01b0u gi\u1eef \u1edf v\u00f9ng Plains v\u00e0 trong l\u00e3nh th\u1ed5 Anasazi ph\u00eda T\u00e2y Nam, c\u00f3 nhi\u1ec1u h\u00ecnh kh\u1eafc Thunderbird tr\u1ea3i d\u00e0i h\u00e0ng ngh\u00ecn n\u0103m.<\/p><p>M\u1ed9t th\u00e0nh ph\u1ea7n \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t trong bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng h\u1ecdc Thunderbird \u1edf B\u1edd bi\u1ec3n T\u00e2y B\u1eafc l\u00e0 s\u1ef1 h\u00f2a quy\u1ec7n v\u1edbi <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"M\u1ed9t y\u1ebfu t\u1ed1 n\u1ed9i dung t\u00e1i di\u1ec5n trong ngh\u1ec7 thu\u1eadt ho\u1eb7c trong c\u00e1c c\u00e2u chuy\u1ec7n k\u1ec3.\" tabindex=\"0\">m\u00f4-t\u00edp<\/span> c\u00e1 voi. Trong nhi\u1ec1u c\u00e2u chuy\u1ec7n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Tlingit v\u00e0 Kwakwaka&#8217;wakw, Thunderbird l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ee3 s\u0103n c\u00e1 voi: n\u00f3 lao t\u1eeb tr\u00ean tr\u1eddi xu\u1ed1ng t\u1ea5n c\u00f4ng c\u00e1 voi l\u1edbn, d\u00f9ng m\u00f3ng vu\u1ed1t b\u1eaft l\u1ea5y v\u00e0 mang l\u00ean c\u00e1c \u0111\u1ec9nh n\u00fai.<\/p><p>Truy\u1ec1n th\u1ed1ng s\u0103n c\u00e1 voi n\u00e0y ph\u1ea3n \u00e1nh th\u1ef1c t\u1ebf sinh th\u00e1i c\u1ee7a v\u00f9ng B\u1edd bi\u1ec3n T\u00e2y B\u1eafc Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng, n\u01a1i vi\u1ec7c nh\u00ecn th\u1ea5y c\u00e1 voi l\u1edbn l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 ki\u1ec7n kinh t\u1ebf v\u00e0 th\u1ef1c h\u00e0nh nghi l\u1ec5 t\u00f4n gi\u00e1o quan tr\u1ecdng. Tr\u00ean nhi\u1ec1u c\u1ed9t totem c\u1ee7a c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c B\u1edd bi\u1ec3n T\u00e2y B\u1eafc, t\u1ed5 h\u1ee3p Thunderbird-c\u00f9ng-c\u00e1-voi \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n nh\u01b0 <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"M\u1ed9t y\u1ebfu t\u1ed1 n\u1ed9i dung t\u00e1i di\u1ec5n trong ngh\u1ec7 thu\u1eadt ho\u1eb7c trong c\u00e1c c\u00e2u chuy\u1ec7n k\u1ec3.\" tabindex=\"0\">m\u00f4-t\u00edp<\/span> huy hi\u1ec7u trung t\u00e2m.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-s3 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-thunderbir-s3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-s3h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-thunderbir-s3h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">C\u00e1c c\u00e2u chuy\u1ec7n th\u1ea7n tho\u1ea1i<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-s3c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-thunderbir-s3c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-s3t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-thunderbir-s3t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"S\u1ef1 truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t tri th\u1ee9c v\u00e0 c\u00e1c c\u00e2u chuy\u1ec7n k\u1ec3 qua nhi\u1ec1u th\u1ebf h\u1ec7.\" tabindex=\"0\">Truy\u1ec1n thuy\u1ebft<\/span> th\u1ea7n tho\u1ea1i v\u1ec1 Thunderbird r\u1ea5t phong ph\u00fa. M\u1ed9t l\u1edbp c\u00e2u chuy\u1ec7n trung t\u00e2m m\u00f4 t\u1ea3 cu\u1ed9c chi\u1ebfn v\u0129nh c\u1eedu c\u1ee7a n\u00f3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i <em>Underwater Panther<\/em> hay <em>Horned Serpent<\/em>, m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 chthonic th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f4 t\u1ea3 l\u00e0 r\u1eafn n\u01b0\u1edbc, sinh s\u1ed1ng \u1edf \u0111\u00e1y c\u00e1c h\u1ed3 v\u00e0 s\u00f4ng.<\/p><p>Cu\u1ed9c chi\u1ebfn v\u0169 tr\u1ee5 n\u00e0y gi\u1eefa quy\u1ec1n n\u0103ng chim-s\u1ea5m c\u1ee7a th\u01b0\u1ee3ng gi\u1edbi v\u00e0 quy\u1ec1n n\u0103ng r\u1eafn n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a h\u1ea1 gi\u1edbi l\u00e0 s\u1ef1 nh\u00e2n c\u00e1ch h\u00f3a th\u1ea7n h\u1ecdc-th\u1ea7n tho\u1ea1i c\u1ee7a chu k\u1ef3 th\u1eddi ti\u1ebft: Thunderbird d\u00f9ng s\u1ea5m c\u1ee7a m\u00ecnh bu\u1ed9c r\u1eafn n\u01b0\u1edbc ph\u1ea3i tr\u1ea3 n\u01b0\u1edbc l\u1ea1i cho m\u1eb7t \u0111\u1ea5t (d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng m\u01b0a), trong khi r\u1eafn n\u01b0\u1edbc l\u1ea1i c\u1ed1 gi\u1eef n\u01b0\u1edbc \u1edf d\u01b0\u1edbi s\u00e2u.<\/p><p>Cu\u1ed9c \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u s\u1ea5m-r\u1eafn n\u01b0\u1edbc n\u00e0y c\u00f3 c\u1ea5u tr\u00fac t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 \u1edf ng\u01b0\u1eddi Lakota, Anishinabe, Iroquois v\u00e0 c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c Pueblo. Nh\u00e0 nh\u00e2n h\u1ecdc t\u00f4n gi\u00e1o Aase Hultkrantz \u0111\u00e3 m\u00f4 t\u1ea3 n\u00f3 trong <em>Belief and Worship in Native North America<\/em> (1981) nh\u01b0 m\u1ed9t c\u1ea5u h\u00ecnh v\u0169 tr\u1ee5 h\u1ecdc to\u00e0n M\u1ef9 ch\u00e2u v\u00e0 cho th\u1ea5y m\u1ed9t truy\u1ec1n th\u1ed1ng g\u1ed1c chung ho\u1eb7c m\u1ed9t l\u1ecbch s\u1eed ti\u1ebfp x\u00fac giao l\u01b0u gi\u1eefa c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c r\u1ea5t s\u1edbm.<\/p><p>M\u1ed9t l\u1edbp c\u00e2u chuy\u1ec7n th\u1ee9 hai m\u00f4 t\u1ea3 Thunderbird nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi th\u1ea7y c\u1ee7a c\u00e1c Heyoka-Th\u00e1nh Nh\u00e2n-H\u1ec1 \u1edf ng\u01b0\u1eddi Lakota. Ai \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t linh ki\u1ebfn v\u1ec1 Wakinyan s\u1ebd bu\u1ed9c ph\u1ea3i tr\u1edf th\u00e0nh Heyoka, m\u1ed9t k\u1ebb h\u1ec1 thi\u00eang li\u00eang, tr\u1ea3i nghi\u1ec7m th\u1ebf gi\u1edbi theo chi\u1ec1u ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i v\u00e0 h\u00e0nh x\u1eed ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i (v\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f4ng m\u1eb7c trang ph\u1ee5c m\u00f9a h\u00e8, c\u01b0\u1eddi khi \u0111\u00e1m tang, kh\u00f3c khi h\u1ed9i h\u00e8).<\/p><p>Truy\u1ec1n th\u1ed1ng Heyoka l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng c\u1ea5u tr\u00fac nghi l\u1ec5 t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u1eb7c s\u1eafc nh\u1ea5t c\u1ee7a t\u00f4n gi\u00e1o Lakota v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c Black Elk c\u00f9ng Lame Deer m\u00f4 t\u1ea3 chi ti\u1ebft trong nhi\u1ec1u t\u00e1c ph\u1ea9m t\u1ef1 thu\u1eadt.<\/p><p>M\u1ed9t l\u1edbp c\u00e2u chuy\u1ec7n quan tr\u1ecdng th\u1ee9 ba m\u00f4 t\u1ea3 cu\u1ed9c g\u1eb7p g\u1ee1 c\u1ee7a c\u00e1c chi\u1ebfn binh c\u00e1 nh\u00e2n v\u1edbi Thunderbird. M\u1ed9t c\u00e2u chuy\u1ec7n Lakota n\u1ed5i ti\u1ebfng k\u1ec3 v\u1ec1 m\u1ed9t chi\u1ebfn binh, trong khi th\u1ef1c h\u00e0nh Vision Quest \u1edf Black Hills, \u0111\u01b0\u1ee3c Wakinyan ti\u1ebfp \u0111\u00f3n; Wakinyan mang anh ta tr\u00ean \u0111\u00f4i c\u00e1nh l\u00ean b\u1ea7u tr\u1eddi cao v\u00e0 cho anh th\u1ea5y c\u1ea5u tr\u00fac v\u0169 tr\u1ee5 c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p><p>Sau khi tr\u1edf v\u1ec1, chi\u1ebfn binh \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t th\u1ea7y ch\u1eefa b\u1ec7nh v\u0129 \u0111\u1ea1i, ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft c\u00e1c b\u00e0i h\u00e1t Wakinyan v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00e1c ph\u00e9p ch\u1eefa l\u00e0nh trong nh\u00e0 x\u00f4ng h\u01a1i. Nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n \u01a1n g\u1ecdi nh\u01b0 v\u1eady l\u00e0 trung t\u00e2m c\u1ee7a truy\u1ec1n th\u1ed1ng Vision Quest Lakota v\u00e0 t\u1ea1o th\u00e0nh n\u1ec1n t\u1ea3ng th\u1ea7n h\u1ecdc c\u1ee7a b\u1ea3n ch\u1ea5t chuy\u00ean gia Wakinyan. Black Elk \u0111\u00e3 m\u00f4 t\u1ea3 m\u1ed9t linh ki\u1ebfn Wakinyan c\u1ee7a ri\u00eang m\u00ecnh, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e3 khi\u1ebfn \u00f4ng tr\u1edf th\u00e0nh Heyoka su\u1ed1t \u0111\u1eddi.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-s4 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-thunderbir-s4\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-s4h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-thunderbir-s4h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Nghi l\u1ec5 th\u1edd ph\u1ee5ng v\u00e0 s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n trong th\u1ef1c h\u00e0nh nghi l\u1ec5<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-s4c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-thunderbir-s4c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-s4t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-thunderbir-s4t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>S\u1ef1 th\u1edd ph\u1ee5ng Thunderbird trong th\u1ef1c h\u00e0nh nghi l\u1ec5 c\u00f3 m\u1ee9c \u0111\u1ed9 ph\u00e1t tri\u1ec3n kh\u00e1c nhau t\u00f9y t\u1eebng truy\u1ec1n th\u1ed1ng. \u1ede ng\u01b0\u1eddi Lakota, Wakinyan l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng th\u1ef1c th\u1ec3 wakan quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"H\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ea7u nguy\u1ec7n ho\u1eb7c kh\u1ea9n c\u1ea7u h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn m\u1ed9t v\u1ecb th\u1ea7n ho\u1eb7c quy\u1ec1n n\u0103ng.\" tabindex=\"0\">kh\u1ea9n c\u1ea7u<\/span> th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean trong c\u00e1c nghi l\u1ec5 l\u1edbn (Sun Dance, Vision Quest). \u1ede c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c B\u1edd bi\u1ec3n T\u00e2y B\u1eafc, Thunderbird c\u00f3 c\u00e1c \u0111i\u1ec7u m\u00faa m\u1eb7t n\u1ea1 ri\u00eang v\u00e0 l\u00e0 v\u1eadt t\u1ed5 trung t\u00e2m c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ed1 th\u1ecb t\u1ed9c (\u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 th\u1ecb t\u1ed9c S\u00f3i c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Tlingit v\u00e0 th\u1ecb t\u1ed9c \u0110\u1ea1i B\u00e0ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Haida).<\/p><p>\u1ede ng\u01b0\u1eddi Anishinabe v\u00f9ng Great Lakes, s\u1ef1 th\u1edd ph\u1ee5ng Thunderbird quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t di\u1ec5n ra trong c\u00e1c nghi l\u1ec5 m\u00f9a xu\u00e2n h\u00e0ng n\u0103m c\u1ee7a h\u1ed9i Mide. Khi nh\u1eefng ti\u1ebfng s\u1ea5m Thunderbird \u0111\u1ea7u ti\u00ean vang l\u00ean v\u00e0o m\u00f9a xu\u00e2n, \u0111\u00f3 l\u00e0 d\u1ea5u hi\u1ec7u r\u1eb1ng m\u00f9a \u0111\u00f4ng \u0111\u00e3 ho\u00e0n to\u00e0n k\u1ebft th\u00fac v\u00e0 m\u00f9a h\u00e8 b\u1eaft \u0111\u1ea7u tr\u1edf l\u1ea1i.<\/p><p>C\u00e1c nghi l\u1ec5 Mide c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Anishinabe \u0111\u1ec3 ch\u00e0o \u0111\u00f3n c\u00e1c Thunderbird bao g\u1ed3m c\u00e1c bu\u1ed5i \u0111\u00e1nh tr\u1ed1ng c\u00f4ng phu, d\u00e2ng c\u00fang thu\u1ed1c l\u00e1 v\u00e0 chu\u1ea9n b\u1ecb c\u00e1c h\u1ea1t gi\u1ed1ng m\u00f9a xu\u00e2n \u0111\u1ea7u ti\u00ean d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"H\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ea7u nguy\u1ec7n ho\u1eb7c kh\u1ea9n c\u1ea7u h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn m\u1ed9t v\u1ecb th\u1ea7n ho\u1eb7c quy\u1ec1n n\u0103ng.\" tabindex=\"0\">kh\u1ea9n c\u1ea7u<\/span> c\u00e1c Thunderbird.<\/p><p>\u1ede c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c Pueblo, Thunderbird v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 Shiwanna \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00edch h\u1ee3p v\u00e0o c\u00e1c \u0111i\u1ec7u m\u00faa Kachina. C\u00e1c Shiwanna-Kachina xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong c\u00e1c \u0111i\u1ec7u m\u00faa m\u00f9a h\u00e8, khi nhu c\u1ea7u m\u01b0a l\u00e0 cao nh\u1ea5t, v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1ea9n c\u1ea7u b\u1eb1ng c\u00e1c b\u00e0i h\u00e1t \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t m\u00f4 ph\u1ecfng gi\u1ecdng s\u1ea5m. Frank Cushing \u0111\u00e3 m\u00f4 t\u1ea3 c\u00f3 h\u1ec7 th\u1ed1ng truy\u1ec1n th\u1ed1ng Shiwanna trong c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi Zuni.<\/p><p>M\u1ed9t th\u00e0nh ph\u1ea7n th\u1ef1c h\u00e0nh nghi l\u1ec5 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 truy\u1ec1n th\u1ed1ng <em>Thunderbird Drumming<\/em>. Trong c\u00e1c cu\u1ed9c t\u1ee5 h\u1ecdp l\u1edbn \u1edf Plains, m\u1ed9t b\u1ed9 tr\u1ed1ng Wakinyan ri\u00eang \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng, g\u1eafn k\u1ebft \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t v\u1edbi quy\u1ec1n n\u0103ng chim-s\u1ea5m.<\/p><p>Chi\u1ebfc tr\u1ed1ng l\u00e0 m\u1ed9t chi\u1ebfc tr\u1ed1ng hai tay l\u1edbn c\u0103ng da tr\u00e2u, ti\u1ebfng s\u1ea5m c\u1ee7a n\u00f3 b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc ti\u1ebfng s\u1ea5m Thunderbird v\u00e0 qua \u0111\u00f3 k\u00e9o s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a n\u00f3 v\u00e0o trong <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"M\u1ed9t chu\u1ed7i h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng mang t\u00ednh bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u00f3 quy t\u1eafc, mang \u00fd ngh\u0129a t\u00f4n gi\u00e1o ho\u1eb7c v\u0103n h\u00f3a.\" tabindex=\"0\">nghi l\u1ec5<\/span>. Truy\u1ec1n th\u1ed1ng tr\u1ed1ng n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n l\u1ea1i qua c\u00e1c th\u1ebf h\u1ec7 v\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng \u00e2m nh\u1ea1c-nghi l\u1ec5 \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng nh\u1ea5t c\u1ee7a c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o ng\u01b0\u1eddi Indian B\u1eafc M\u1ef9.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-s5 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-thunderbir-s5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-s5h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-thunderbir-s5h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Th\u1ef1c h\u00e0nh b\u1ea3o h\u1ed9 v\u00e0 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng apotropaic<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-s5c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-thunderbir-s5c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-s5t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-thunderbir-s5t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Thunderbird trong h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c truy\u1ec1n th\u1ed1ng l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 v\u1eeba \u0111\u00e1ng s\u1ee3 v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1ea9n c\u1ea7u \u0111\u1ec3 b\u1ea3o h\u1ed9. M\u1ed9t tia s\u00e9t \u0111\u01b0\u1ee3c xem xuy\u00ean su\u1ed1t l\u00e0 bi\u1ec3u hi\u1ec7n tr\u1ef1c ti\u1ebfp c\u1ee7a quy\u1ec1n n\u0103ng Thunderbird; ai b\u1ecb s\u00e9t \u0111\u00e1nh m\u00e0 s\u1ed1ng s\u00f3t \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh chim s\u1ea5m s\u00e9t tri\u1ec7u g\u1ecdi v\u00e0 ph\u1ea3i tr\u1ea3i qua m\u1ed9t qu\u00e1 tr\u00ecnh th\u1ef1c h\u00e0nh nghi l\u1ec5 t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp nh\u1eadn \u01a1n g\u1ecdi \u0111\u00f3.<\/p><p>C\u00e1c th\u1ef1c h\u00e0nh b\u1ea3o h\u1ed9 c\u1ee5 th\u1ec3 ch\u1ed1ng b\u00e3o bao g\u1ed3m vi\u1ec7c x\u00f4ng kh\u00f3i n\u01a1i \u1edf b\u1eb1ng x\u00f4 th\u01a1m c\u1ee7a tr\u00e2u ho\u1eb7c c\u1ecf ng\u1ecdt khi nghe ti\u1ebfng s\u1ea5m \u0111\u1ea7u ti\u00ean, che gi\u1ea5u t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c v\u1eadt kim lo\u1ea1i s\u1eafc b\u00e9n (v\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 thu h\u00fat s\u00e9t), tr\u00e1nh \u0111\u1ee9ng \u1edf c\u1eeda s\u1ed5 ho\u1eb7c d\u01b0\u1edbi c\u00e2y \u0111\u1ee9ng m\u1ed9t m\u00ecnh, v\u00e0 <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Th\u1ef1c h\u00e0nh nh\u1eb1m can thi\u1ec7p v\u00e0o ti\u1ebfn tr\u00ecnh c\u1ee7a s\u1ef1 v\u1eadt th\u00f4ng qua c\u00e1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ho\u1eb7c c\u00f4ng th\u1ee9c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t.\" tabindex=\"0\">kh\u1ea9n c\u1ea7u<\/span> Thunderbird b\u1eb1ng c\u00e1c c\u00f4ng th\u1ee9c c\u1ea7u nguy\u1ec7n t\u00f4n k\u00ednh thay v\u00ec bi\u1ec3u l\u1ed9 s\u1ee3 h\u00e3i.<\/p><p>C\u00e1c v\u1eadt mang t\u00ednh <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng b\u1ea3o v\u1ec7, b\u00f9a h\u1ed9 m\u1ec7nh ho\u1eb7c v\u1eadt mang t\u00ednh apotropaic.\" tabindex=\"0\">apotropaic<\/span> ch\u1ed1ng l\u1ea1i ch\u00ednh chim s\u1ea5m s\u00e9t, ch\u1eb3ng h\u1ea1n khi m\u1ed9t gia \u0111\u00ecnh nh\u1eadn th\u1ea5y nguy c\u01a1 b\u1ecb s\u00e9t \u0111\u00e1nh, l\u00e0 l\u00f4ng \u0111\u1ea1i b\u00e0ng (\u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 l\u00f4ng c\u1ee7a \u0111\u1ea1i b\u00e0ng v\u00e0ng, lo\u00e0i c\u00f3 m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng g\u1ea7n g\u0169i v\u1edbi Thunderbird), \u0111\u01b0\u1ee3c treo nh\u01b0 <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"M\u1ed9t v\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111eo mang, \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng b\u1ea3o v\u1ec7 v\u00e0 xua \u0111u\u1ed5i tai h\u1ecda.\" tabindex=\"0\">b\u00f9a h\u1ed9 m\u1ec7nh<\/span> nh\u1ecf \u1edf \u0111\u1ea7u gi\u01b0\u1eddng.<\/p><p>Vi\u1ec7c \u0111eo c\u00e1c h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng Thunderbird nh\u1ecf l\u00e0m t\u1eeb ng\u1ecdc lam ho\u1eb7c x\u01b0\u01a1ng c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ef1c h\u00e0nh ph\u1ed5 bi\u1ebfn. Nh\u1eefng th\u1ef1c h\u00e0nh n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f4 t\u1ea3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n trong c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh d\u00e2n t\u1ed9c h\u1ecdc v\u1ec1 c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c Plains (DeMallie, Walker, Brown).<\/p><p>M\u1ed9t c\u1ea5u h\u00ecnh \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd l\u00e0 m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi ph\u1ee9c h\u1ee3p Heyoka-Th\u00e1nh Nh\u00e2n-H\u1ec1 c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Lakota. Ai \u0111\u00e3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t linh ki\u1ebfn v\u1ec1 Wakinyan ph\u1ea3i s\u1ed1ng nh\u01b0 Heyoka, ngh\u0129a l\u00e0 trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng h\u00e0ng ng\u00e0y ph\u1ea3i l\u00e0m m\u1ecdi th\u1ee9 ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i: \u0111i l\u00f9i, m\u00f9a \u0111\u00f4ng m\u1eb7c trang ph\u1ee5c m\u00f9a h\u00e8, c\u01b0\u1eddi khi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c kh\u00f3c, kh\u00f3c khi ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u01b0\u1eddi.<\/p><p>H\u00e0nh vi ngh\u1ecbch l\u00fd n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 \u0111i\u00ean lo\u1ea1n m\u00e0 l\u00e0 bi\u1ec3u hi\u1ec7n nghi l\u1ec5 t\u00f4n gi\u00e1o c\u1ee7a quy\u1ec1n n\u0103ng chim-s\u1ea5m, th\u00e1ch th\u1ee9c c\u00e1ch hi\u1ec3u th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng v\u1ec1 th\u1ebf gi\u1edbi. William Powers \u0111\u00e3 m\u00f4 t\u1ea3 c\u00f3 h\u1ec7 th\u1ed1ng truy\u1ec1n th\u1ed1ng Heyoka-Wakinyan trong <em>Sacred Language<\/em> (1986) v\u00e0 n\u00eau b\u1eadt \u00fd ngh\u0129a th\u1ea7n h\u1ecdc c\u1ee7a n\u00f3 nh\u01b0 m\u1ed9t d\u1ea1ng <em>th\u00e1nh thi\u1ec7n ph\u1ea3n tr\u1ef1c gi\u00e1c<\/em>.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-s6 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-thunderbir-s6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-s6h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-thunderbir-s6h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng trong c\u00e1c n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a kh\u00e1c<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-s6c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-thunderbir-s6c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-s6t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-thunderbir-s6t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Truy\u1ec1n th\u1ed1ng chim-s\u1ea5m c\u00f3 ph\u1ea1m vi ph\u00e2n b\u1ed1 \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd trong t\u00f4n gi\u00e1o h\u1ecdc. V\u1ec1 m\u1eb7t c\u1ea5u tr\u00fac c\u00f3 th\u1ec3 so s\u00e1nh v\u1edbi: truy\u1ec1n th\u1ed1ng Garuda trong \u1ea4n \u0110\u1ed9 gi\u00e1o (m\u1ed9t v\u1ecb th\u1ea7n chim kh\u00f4ng ch\u1ee7 y\u1ebfu mang ch\u1ee9c n\u0103ng s\u1ea5m s\u00e9t nh\u01b0ng c\u00f3 c\u1ea5u tr\u00fac th\u00fa h\u00ecnh t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1), con Simurgh c\u1ee7a Ba T\u01b0 c\u1ed5 \u0111\u1ea1i, truy\u1ec1n th\u1ed1ng Ph\u01b0\u1ee3ng Ho\u00e0ng Hy L\u1ea1p-\u1ea2 R\u1eadp c\u1ed5 (trong m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi m\u1eb7t tr\u1eddi v\u00e0 nhi\u1ec7t), chim s\u1ea5m s\u00e9t Mandara c\u1ee7a \u0110\u00f4ng Phi v\u00e0 Karura c\u1ee7a \u0110\u00f4ng Nam \u00c1.<\/p><p>\u0110\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd trong nh\u00e2n h\u1ecdc t\u00f4n gi\u00e1o l\u00e0 s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng c\u1ea5u tr\u00fac c\u1ee7a truy\u1ec1n th\u1ed1ng Thunderbird c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3n \u0111\u1ecba ch\u00e2u M\u1ef9 v\u1edbi truy\u1ec1n th\u1ed1ng chim s\u1ea5m Trung \u00c1-Siberia (\u0111\u1eb7c bi\u1ec7t v\u1edbi chim s\u1ea5m <em>Suor<\/em> c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Yakut v\u00e0 <em>Lei Gong<\/em> trong th\u1ea7n tho\u1ea1i Trung Qu\u1ed1c). S\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng n\u00e0y \u0111\u00e3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn gi\u1ea3 thuy\u1ebft th\u1eadn tr\u1ecdng r\u1eb1ng c\u00e1c truy\u1ec1n th\u1ed1ng Thunderbird c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi B\u1eafc M\u1ef9 c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 li\u00ean h\u1ec7 v\u1ec1 l\u1ecbch s\u1eed v\u0103n h\u00f3a v\u1edbi c\u00e1c truy\u1ec1n th\u1ed1ng chim s\u1ea5m ch\u00e2u \u00c1, c\u00f3 th\u1ec3 th\u00f4ng qua cu\u1ed9c di c\u01b0 s\u1edbm qua eo bi\u1ec3n Bering c\u1ee7a c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c b\u1ea3n \u0111\u1ecba ch\u00e2u M\u1ef9.<\/p><p>Trong c\u00e1c truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Indian ch\u00e2u M\u1ef9, cu\u1ed9c \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u s\u1ea5m-r\u1eafn n\u01b0\u1edbc, Thunderbird \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u Horned Serpent, l\u00e0 m\u1ed9t c\u1ea5u h\u00ecnh v\u0169 tr\u1ee5 h\u1ecdc to\u00e0n M\u1ef9 ch\u00e2u. N\u00f3 c\u0169ng c\u00f3 c\u1ea5u tr\u00fac t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 trong truy\u1ec1n th\u1ed1ng Quetzalcoatl c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Aztec-Mexico (Quetzalcoatl nh\u01b0 r\u1eafn n\u01b0\u1edbc) v\u00e0 trong m\u1ed9t s\u1ed1 truy\u1ec1n th\u1ed1ng r\u1eafn n\u01b0\u1edbc Nam M\u1ef9 (xem <a href=\"\/vi\/yacumama\/\">Yacumama<\/a>). <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Quan ni\u1ec7m v\u1ec1 c\u1ea5u tr\u00fac v\u00e0 tr\u1eadt t\u1ef1 c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi trong m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a.\" tabindex=\"0\">V\u0169 tr\u1ee5 lu\u1eadn<\/span> to\u00e0n M\u1ef9 ch\u00e2u v\u1ec1 chim-s\u1ea5m-v\u00e0-r\u1eafn-n\u01b0\u1edbc n\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng h\u1eb1ng s\u1ed1 c\u1ea5u tr\u00fac th\u1ea7n tho\u1ea1i-t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd nh\u1ea5t c\u1ee7a l\u1ee5c \u0111\u1ecba ch\u00e2u M\u1ef9.<\/p><p>M\u1ed9t \u0111i\u1ec3m t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd kh\u00e1c l\u00e0 truy\u1ec1n th\u1ed1ng chim s\u1ea5m Slav c\u1ed5-Baltic. Trong <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"To\u00e0n b\u1ed9 c\u00e1c c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1ec1 th\u1ea7n linh \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u truy\u1ec1n trong m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a.\" tabindex=\"0\">th\u1ea7n tho\u1ea1i<\/span> Latvian-Lithuanian, th\u1ea7n s\u1ea5m <em>Perkons<\/em> \u0111\u00f4i khi xu\u1ea5t hi\u1ec7n d\u01b0\u1edbi d\u1ea1ng h\u00ecnh chim; c\u00e1c c\u00e2u chuy\u1ec7n Nga c\u1ed5 bi\u1ebft \u0111\u1ebfn con chim kh\u1ed5ng l\u1ed3 <em>Stratim<\/em> g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi b\u00e3o t\u1ed1.<\/p><p>S\u1ef1 h\u1ed9i t\u1ee5 c\u1ea5u tr\u00fac gi\u1eefa c\u00e1c truy\u1ec1n th\u1ed1ng chim s\u1ea5m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ch\u00e2u M\u1ef9, ch\u00e2u \u00c1 v\u00e0 \u0110\u00f4ng B\u1eafc ch\u00e2u \u00c2u l\u00e0 \u0111i\u1ec1u th\u00fa v\u1ecb trong nh\u00e2n h\u1ecdc t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 \u0111\u1eb7t ra c\u00e2u h\u1ecfi v\u1ec1 c\u00e1c m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 v\u0103n h\u00f3a-l\u1ecbch s\u1eed kh\u1ea3 d\u0129 qua c\u00e1c tuy\u1ebfn di c\u01b0 h\u00e0ng h\u1ea3i ph\u00eda B\u1eafc ho\u1eb7c qua cu\u1ed9c di c\u01b0 s\u1edbm qua eo bi\u1ec3n Bering.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-s7 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-thunderbir-s7\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-s7h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-thunderbir-s7h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Ti\u1ebfp nh\u1eadn hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i v\u00e0 t\u00ecnh h\u00ecnh nghi\u00ean c\u1ee9u<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-s7c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-thunderbir-s7c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-s7t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-thunderbir-s7t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Thunderbird v\u1eabn c\u00f2n s\u1ed1ng \u0111\u1ed9ng kh\u00f4ng gi\u00e1n \u0111o\u1ea1n trong truy\u1ec1n th\u1ed1ng ng\u01b0\u1eddi Indian B\u1eafc M\u1ef9 hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i. \u1ede ng\u01b0\u1eddi Lakota, Wakinyan l\u00e0 m\u1ed9t tham chi\u1ebfu trung t\u00e2m c\u1ee7a c\u00e1c nghi l\u1ec5 Sun Dance v\u00e0 Vision Quest; \u1edf c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c B\u1edd bi\u1ec3n T\u00e2y B\u1eafc, n\u00f3 l\u00e0 v\u1eadt t\u1ed5 c\u1ee7a c\u00e1c th\u1ecb t\u1ed9c quan tr\u1ecdng v\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a truy\u1ec1n th\u1ed1ng ngh\u1ec7 thu\u1eadt b\u1ea3n \u0111\u1ecba hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i (\u0111\u1eb7c bi\u1ec7t trong c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 \u0111i\u00eau kh\u1eafc Tlingit Bill Reid v\u00e0 Robert Davidson).<\/p><p>\u1ede ng\u01b0\u1eddi Anishinabe, n\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a th\u1ef1c h\u00e0nh t\u00f4n gi\u00e1o Mide v\u00e0 c\u1ee7a t\u00e2m linh b\u1ea3n \u0111\u1ecba \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea1i.<\/p><p>Trong nghi\u00ean c\u1ee9u h\u1ecdc thu\u1eadt, Aase Hultkrantz, James Walker, Joseph Epes Brown, nh\u00e0 nh\u00e2n h\u1ecdc Tlingit Sergei Kan v\u00e0 nh\u00e0 v\u0103n Anishinabe Gerald Vizenor (<em>The Trickster of Liberty<\/em>, 1988) \u0111\u00e3 m\u00f4 t\u1ea3 c\u00f3 h\u1ec7 th\u1ed1ng truy\u1ec1n th\u1ed1ng Thunderbird.<\/p><p>Nh\u00e0 v\u0103n b\u1ea3n \u0111\u1ecba \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea1i Louise Erdrich \u0111\u00e3 s\u1eed d\u1ee5ng Thunderbird trong nhi\u1ec1u ti\u1ec3u thuy\u1ebft c\u1ee7a m\u00ecnh nh\u01b0 m\u1ed9t bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng v\u1ec1 s\u1ee9c b\u1ec1n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3n \u0111\u1ecba v\u00e0 m\u1ed1i li\u00ean k\u1ebft v\u0103n h\u00f3a kh\u00f4ng gi\u00e1n \u0111o\u1ea1n.<\/p><p>T\u1eeb g\u00f3c \u0111\u1ed9 khoa h\u1ecdc, Thunderbird l\u00e0 m\u1ed9t v\u00ed d\u1ee5 quan tr\u1ecdng v\u1ec1 m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1eadt th\u1ea7n tho\u1ea1i-t\u00f4n gi\u00e1o to\u00e0n M\u1ef9 ch\u00e2u, m\u00e0 s\u1ef1 nh\u1ea5t qu\u00e1n c\u1ea5u tr\u00fac xuy\u00ean su\u1ed1t c\u00e1c ng\u1eef h\u1ec7 v\u00e0 v\u00f9ng v\u0103n h\u00f3a kh\u00e1c nhau \u0111\u1eb7t ra c\u00e2u h\u1ecfi c\u0169 v\u1ec1 c\u00e1c truy\u1ec1n th\u1ed1ng g\u1ed1c chung c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Indian ch\u00e2u M\u1ef9.<\/p><p>H\u00ecnh th\u1ee9c th\u00fa h\u00ecnh \u0111\u1eb7c th\u00f9 c\u1ee7a s\u1ea5m s\u00e9t, chim thay v\u00ec th\u1ea7n nh\u00e2n h\u00ecnh, l\u00e0 m\u1ed9t c\u1ea5u tr\u00fac th\u1ea7n h\u1ecdc b\u1ea3n \u0111\u1ecba-ch\u00e2u M\u1ef9 ch\u00ednh th\u1ed1ng v\u00e0 thu\u1ed9c v\u1ec1 nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m n\u1ed5i b\u1eadt c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed t\u00f4n gi\u00e1o to\u00e0n M\u1ef9 ch\u00e2u. M\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 iWell Guard v\u1edbi truy\u1ec1n th\u1ed1ng Thunderbird m\u00f4 t\u1ea3 nh\u1eefng ph\u00e1t hi\u1ec7n n\u00e0y theo quan \u0111i\u1ec3m l\u1ecbch s\u1eed t\u00f4n gi\u00e1o, kh\u00f4ng k\u00e8m theo c\u00e1c cam k\u1ebft v\u1ec1 hi\u1ec7u qu\u1ea3 hay khuy\u1ebfn ngh\u1ecb t\u00e2m linh.<\/p><p>M\u1ed9t h\u01b0\u1edbng nghi\u00ean c\u1ee9u quan tr\u1ecdng g\u1ea7n \u0111\u00e2y k\u1ebft n\u1ed1i truy\u1ec1n th\u1ed1ng Thunderbird v\u1edbi c\u00e1c di\u1ec5n ng\u00f4n kh\u00ed h\u1eadu hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i. Khi c\u00e1c m\u00f4 h\u00ecnh l\u01b0\u1ee3ng m\u01b0a \u1edf B\u1eafc M\u1ef9 thay \u0111\u1ed5i do bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu, v\u1edbi c\u00e1c s\u1ef1 ki\u1ec7n th\u1eddi ti\u1ebft c\u1ef1c \u0111oan th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean h\u01a1n nh\u01b0 l\u1ed1c xo\u00e1y, b\u00e3o t\u1ed1, <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Khoa h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf v\u00e0 \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a m\u1ed9t t\u00f4n gi\u00e1o.\" tabindex=\"0\">th\u1ea7n h\u1ecdc<\/span> Thunderbird trong c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng b\u1ea3n \u0111\u1ecba l\u00e0 m\u1ed9t kh\u00f4ng gian c\u1ed9ng h\u01b0\u1edfng v\u0103n h\u00f3a n\u01a1i nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e0m ph\u00e1n v\u1ec1 m\u1eb7t t\u00f4n gi\u00e1o.<\/p><p>C\u00e1c nh\u00e0 v\u0103n v\u00e0 nh\u00e0 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng b\u1ea3n \u0111\u1ecba nh\u01b0 Winona LaDuke v\u00e0 Robin Wall Kimmerer (<em>Braiding Sweetgrass<\/em>, 2013) \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a truy\u1ec1n th\u1ed1ng Thunderbird v\u00e0o nh\u01b0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m tham chi\u1ebfu bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a s\u1ef1 suy ng\u1eabm v\u1ec1 kh\u00ed h\u1eadu theo quan \u0111i\u1ec3m b\u1ea3n \u0111\u1ecba.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-s8 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-thunderbir-s8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-s8h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-thunderbir-s8h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">T\u00e0i li\u1ec7u tham kh\u1ea3o v\u00e0 ngu\u1ed3n t\u00e0i li\u1ec7u<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-s8c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-thunderbir-s8c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-s8t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-thunderbir-s8t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Tuy\u1ec3n ch\u1ecdn d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y li\u1ec7t k\u00ea c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh tr\u1ecdng y\u1ebfu v\u1ec1 t\u00f4n gi\u00e1o c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Indian B\u1eafc M\u1ef9 v\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 chim s\u1ea5m s\u00e9t.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2d7180c0 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp2d7180c0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp20917068 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp20917068\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Chim s\u1ea5m s\u00e9t trong c\u00e1c c\u00e2u chuy\u1ec7n c\u1ee7a v\u00f9ng Plains: Wakinyan v\u00e0 Unktehi<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp21fcb14d e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"cp21fcb14d\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp26851dc0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp26851dc0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>\u1ede ng\u01b0\u1eddi Lakota v\u00e0 c\u00e1c nh\u00f3m Sioux c\u00f3 li\u00ean h\u1ec7, chim s\u1ea5m s\u00e9t \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn v\u1edbi t\u00ean <em>Wakinyan<\/em>, m\u1ed9t thu\u1eadt ng\u1eef b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb <em>kinyan<\/em> (&#8220;bay&#8221;) v\u00e0 m\u1ed9t y\u1ebfu t\u1ed1 g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi \u0111i\u1ec1u thi\u00eang li\u00eang ho\u1eb7c huy\u1ec1n b\u00ed.<\/p><p>C\u00e1c Wakinyan \u0111\u1ee9ng \u1edf trung t\u00e2m c\u1ee7a m\u1ed9t \u0111\u1ed1i l\u1eadp v\u0169 tr\u1ee5 h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec3n khai trong nhi\u1ec1u c\u00e2u chuy\u1ec7n l\u01b0u truy\u1ec1n b\u1eb1ng mi\u1ec7ng: h\u1ecd l\u00e0 k\u1ebb th\u00f9 kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u00f2a gi\u1ea3i c\u1ee7a <em>Unktehi<\/em>, nh\u1eefng th\u1ee7y qu\u00e1i c\u00f3 s\u1eebng s\u1ed1ng \u1edf h\u1ed3, s\u00f4ng v\u00e0 c\u00e1c v\u00f9ng n\u01b0\u1edbc ng\u1ea7m.<\/p><p>Ti\u1ebfng s\u1ea5m tr\u00ean v\u00f9ng Plains trong c\u00e1c c\u00e2u chuy\u1ec7n n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec5n gi\u1ea3i l\u00e0 bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a m\u1ed9t cu\u1ed9c chi\u1ebfn li\u00ean t\u1ee5c gi\u1eefa c\u00e1c quy\u1ec1n n\u0103ng c\u1ee7a b\u1ea7u tr\u1eddi v\u00e0 c\u1ee7a v\u00f9ng s\u00e2u th\u1eb3m.<\/p><p>C\u00e1c ghi ch\u00e9p d\u00e2n t\u1ed9c h\u1ecdc m\u00e0 James R. Walker thu th\u1eadp gi\u1eefa n\u0103m 1896 v\u00e0 1914 tr\u00ean Khu B\u1ea3o l\u01b0u Pine Ridge cung c\u1ea5p h\u00ecnh \u1ea3nh t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i r\u00f5 n\u00e9t v\u1ec1 nh\u1eefng quan ni\u1ec7m n\u00e0y. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi cung c\u1ea5p th\u00f4ng tin c\u1ee7a Walker, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 Th\u00e1nh Nh\u00e2n George Sword, m\u00f4 t\u1ea3 c\u00e1c Wakinyan l\u00e0 nh\u1eefng th\u1ef1c th\u1ec3 c\u01b0 tr\u00fa \u1edf ph\u00eda T\u00e2y, c\u00f3 t\u1ed5 n\u1eb1m tr\u00ean m\u1ed9t ng\u1ecdn n\u00fai v\u00e0 \u1ea5p tr\u1ee9ng trong m\u1ed9t t\u1ed5 l\u00e0m b\u1eb1ng g\u1ed7 kh\u00f4.<\/p><p>\u00c1nh m\u1eaft c\u1ee7a ch\u00fang t\u1ea1o ra tia ch\u1edbp, ti\u1ebfng v\u1ed7 c\u00e1nh c\u1ee7a ch\u00fang t\u1ea1o ra s\u1ea5m. Tuy nhi\u00ean, khi \u0111\u1ecdc Walker, c\u1ea7n l\u01b0u \u00fd r\u1eb1ng \u00f4ng \u0111\u00e3 ph\u1ea7n n\u00e0o h\u1ec7 th\u1ed1ng h\u00f3a t\u00e0i li\u1ec7u c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0 c\u1ed1 g\u1eafng \u0111\u01b0a v\u00e0o m\u1ed9t <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Khoa h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf v\u00e0 \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a m\u1ed9t t\u00f4n gi\u00e1o.\" tabindex=\"0\">th\u1ea7n h\u1ecdc<\/span> c\u00f3 tr\u1eadt t\u1ef1, \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00fac n\u00e0o c\u0169ng ph\u1ea3n \u00e1nh \u0111\u00fang t\u00ednh \u0111a thanh g\u1ed1c c\u1ee7a <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"S\u1ef1 truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t tri th\u1ee9c v\u00e0 c\u00e1c c\u00e2u chuy\u1ec7n k\u1ec3 qua nhi\u1ec1u th\u1ebf h\u1ec7.\" tabindex=\"0\">truy\u1ec1n th\u1ed1ng<\/span>.<\/p><p>Trong c\u00e1c c\u00e2u chuy\u1ec7n, chim s\u1ea5m s\u00e9t th\u01b0\u1eddng xu\u1ea5t hi\u1ec7n mang t\u00ednh m\u01a1 h\u1ed3. N\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ee9c m\u1ea1nh thanh t\u1ea9y, l\u1ea5y \u0111i s\u1ef1 th\u1ed1i r\u1eefa v\u00e0 b\u1ea9n th\u1ec9u kh\u1ecfi \u0111\u1ea5t \u0111ai, nh\u01b0ng \u0111\u1ed3ng th\u1eddi nguy hi\u1ec3m v\u00e0 kh\u00f3 \u0111o\u00e1n. Ai b\u1ecb s\u00e9t \u0111\u00e1nh ho\u1eb7c trong gi\u1ea5c m\u01a1 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c Wakinyan vi\u1ebfng th\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c xem trong m\u1ed9t s\u1ed1 truy\u1ec1n th\u1ed1ng l\u00e0 c\u00f3 ngh\u0129a v\u1ee5 tr\u1edf th\u00e0nh <em>heyoka<\/em>, m\u1ed9t k\u1ebb \u0111i ng\u01b0\u1ee3c, l\u00e0m m\u1ecdi th\u1ee9 theo chi\u1ec1u ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i.<\/p><p>M\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 gi\u1eefa chim s\u1ea5m s\u00e9t v\u00e0 vai tr\u00f2 Heyoka cho th\u1ea5y th\u1ef1c th\u1ec3 n\u00e0y kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec3u l\u00e0 m\u1ed9t quy\u1ec1n n\u0103ng t\u1ef1 nhi\u00ean m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a m\u1ed9t \u01a1n g\u1ecdi x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t. C\u00e1c quan ni\u1ec7m t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y \u1edf c\u00e1c <a href=\"\/vi\/native-american\/\">n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a B\u1eafc M\u1ef9<\/a> c\u1ee7a v\u00f9ng H\u1ed3 L\u1edbn c\u0169ng nh\u01b0 \u1edf c\u00e1c b\u1ed9 t\u1ed9c c\u1ee7a B\u1edd bi\u1ec3n T\u00e2y B\u1eafc.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp260990d3 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp260990d3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp246ab7ef elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp246ab7ef\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Chim s\u1ea5m s\u00e9t v\u00e0 c\u00e1 voi: Bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng h\u1ecdc B\u1edd bi\u1ec3n T\u00e2y B\u1eafc<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2704b64e e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"cp2704b64e\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp243b7354 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp243b7354\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Trong khi c\u00e1c quan ni\u1ec7m v\u1ec1 chim s\u1ea5m s\u00e9t \u1edf v\u00f9ng Plains mang \u0111\u1eadm t\u00ednh th\u1ea7n tho\u1ea1i-t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt, th\u1ef1c th\u1ec3 n\u00e0y \u1edf B\u1edd bi\u1ec3n T\u00e2y B\u1eafc Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng n\u1ed5i b\u1eadt ch\u1ee7 y\u1ebfu qua ngh\u1ec7 thu\u1eadt t\u1ea1o h\u00ecnh v\u00e0 c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng nghi l\u1ec5.<\/p><p>\u1ede ng\u01b0\u1eddi Nuu-chah-nulth, Kwakwaka&#8217;wakw v\u00e0 c\u00e1c nh\u00f3m l\u00e2n c\u1eadn, chim s\u1ea5m s\u00e9t l\u00e0 m\u1ed9t v\u1eadt t\u1ed5 quan tr\u1ecdng xu\u1ea5t hi\u1ec7n tr\u00ean c\u00e1c c\u1ed9t totem, m\u1eb7t ti\u1ec1n nh\u00e0, m\u1eb7t n\u1ea1 v\u00e0 \u0111\u1ed3 v\u1eadt nghi l\u1ec5. \u0110\u1eb7c tr\u01b0ng l\u00e0 h\u00ecnh \u1ea3nh v\u1edbi \u0111\u00f4i c\u00e1nh v\u01b0\u01a1n ra ph\u00eda sau, m\u1ecf cong m\u00f3c s\u1eafc v\u00e0 th\u01b0\u1eddng c\u00f3 hai tai l\u00f4ng d\u1ef1ng \u0111\u1ee9ng ho\u1eb7c s\u1eebng.<\/p><p>M\u1ed9t ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 h\u00ecnh \u1ea3nh t\u00e1i di\u1ec5n l\u00e0 chim s\u1ea5m s\u00e9t nh\u1ea5c m\u1ed9t con c\u00e1 voi l\u00ean kh\u1ecfi bi\u1ec3n. C\u1ea3nh n\u00e0y \u00e1m ch\u1ec9 m\u1ed9t chu k\u1ef3 c\u00e2u chuy\u1ec7n trong \u0111\u00f3 chim s\u1ea5m s\u00e9t xu\u1ea5t hi\u1ec7n nh\u01b0 m\u1ed9t th\u1ee3 s\u0103n mang con m\u1ed3i c\u00e1 voi \u0111i.<\/p><p>Trong m\u1ed9t s\u1ed1 truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Nuu-chah-nulth, m\u00f4-t\u00edp n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eafn k\u1ebft v\u1edbi k\u00fd \u1ee9c v\u1ec1 c\u00e1c th\u1ea3m h\u1ecda th\u1ef1c s\u1ef1. C\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u nh\u01b0 Ruth Ludwin \u0111\u00e3 k\u1ebft n\u1ed1i c\u00e1c c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1ec1 cu\u1ed9c chi\u1ebfn gi\u1eefa chim s\u1ea5m s\u00e9t v\u00e0 c\u00e1 voi v\u1edbi c\u00e1c tr\u1eadn \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t v\u00e0 s\u00f3ng th\u1ea7n l\u1ecbch s\u1eed d\u1ecdc theo \u0111\u1edbi h\u00fat ch\u00ecm Cascadia. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u00e1p d\u1ee5ng cho tr\u1eadn \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t l\u1edbn n\u0103m 1700. C\u00e1ch di\u1ec5n gi\u1ea3i n\u00e0y v\u1eabn c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t gi\u1ea3 thuy\u1ebft. Nh\u01b0ng n\u00f3 cho th\u1ea5y c\u00e1c h\u00ecnh \u1ea3nh th\u1ea7n tho\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 g\u1eafn k\u1ebft ch\u1eb7t ch\u1ebd \u0111\u1ebfn m\u1ee9c n\u00e0o v\u1edbi tr\u1ea3i nghi\u1ec7m \u0111\u1ecba v\u1eadt l\u00fd c\u1ee7a m\u1ed9t v\u00f9ng.<\/p><p>Trong c\u00e1c \u0111i\u1ec7u m\u00faa nghi l\u1ec5, chim s\u1ea5m s\u00e9t xu\u1ea5t hi\u1ec7n nh\u01b0 m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1eadt mang m\u1eb7t n\u1ea1, th\u01b0\u1eddng c\u00f3 c\u00e1c b\u1ed9 ph\u1eadn chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng gi\u00fap c\u00e1i m\u1ecf hay \u0111\u00f4i c\u00e1nh c\u1eed \u0111\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c. C\u00e1c m\u1eb7t n\u1ea1 bi\u1ebfn h\u00ecnh nh\u01b0 v\u1eady c\u00f3 th\u1ec3 m\u1edf ra trong khi bi\u1ec3u di\u1ec5n v\u00e0 \u0111\u1ec3 l\u1ed9 m\u1ed9t khu\u00f4n m\u1eb7t th\u1ee9 hai, l\u00e0m hi\u1ec3n th\u1ecb kh\u1ea3 n\u0103ng bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i c\u1ee7a th\u1ef1c th\u1ec3.<\/p><p>Chi\u1ebfc m\u1eb7t n\u1ea1 thu\u1ed9c v\u1ec1 t\u00e0i s\u1ea3n k\u1ebf th\u1eeba c\u1ee7a c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh v\u00e0 ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c mang b\u1edfi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 quy\u1ec1n. Nh\u01b0 v\u1eady, chim s\u1ea5m s\u00e9t \u1edf B\u1edd bi\u1ec3n T\u00e2y B\u1eafc kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t quy\u1ec1n n\u0103ng v\u0169 tr\u1ee5 m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t y\u1ebfu t\u1ed1 c\u1ee7a tr\u1eadt t\u1ef1 x\u00e3 h\u1ed9i, l\u00e0m hi\u1ec3n th\u1ecb \u0111\u1ecba v\u1ecb, d\u00f2ng d\u00f5i v\u00e0 quy\u1ec1n s\u1edf h\u1eefu.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2b4a06af e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp2b4a06af\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp235d774b elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp235d774b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">T\u00ecnh tr\u1ea1ng ngu\u1ed3n t\u00e0i li\u1ec7u v\u00e0 l\u1ecbch s\u1eed nghi\u00ean c\u1ee9u: Chim s\u1ea5m s\u00e9t \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u truy\u1ec1n nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2ecea6cf e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"cp2ecea6cf\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp22cb6c2b elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp22cb6c2b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>S\u1ef1 hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u1ec1 chim s\u1ea5m s\u00e9t g\u1ea7n nh\u01b0 ho\u00e0n to\u00e0n d\u1ef1a v\u00e0o <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"S\u1ef1 truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t tri th\u1ee9c v\u00e0 c\u00e1c c\u00e2u chuy\u1ec7n k\u1ec3 qua nhi\u1ec1u th\u1ebf h\u1ec7.\" tabindex=\"0\">truy\u1ec1n th\u1ed1ng<\/span> truy\u1ec1n mi\u1ec7ng, ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p th\u00e0nh v\u0103n b\u1ea3n mu\u1ed9n v\u00e0 h\u1ea7u h\u1ebft qua c\u00e1c quan s\u00e1t vi\u00ean kh\u00f4ng ph\u1ea3i ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3n \u0111\u1ecba.<\/p><p>C\u00e1c kho t\u01b0 li\u1ec7u quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh trong khu\u00f4n kh\u1ed5 <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Khoa h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u c\u00e1c n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a v\u00e0 x\u00e3 h\u1ed9i theo ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p so s\u00e1nh.\" tabindex=\"0\">d\u00e2n t\u1ed9c h\u1ecdc<\/span> B\u1eafc M\u1ef9 t\u1eeb kho\u1ea3ng n\u0103m 1880 \u0111\u1ebfn 1930. Franz Boas v\u00e0 c\u00e1c c\u1ed9ng s\u1ef1, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 George Hunt, \u0111\u00e3 thu th\u1eadp c\u00e1c kho v\u0103n b\u1ea3n phong ph\u00fa \u1edf B\u1edd bi\u1ec3n T\u00e2y B\u1eafc; \u1edf v\u00f9ng Plains, ngo\u00e0i Walker c\u00f2n c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ghi ch\u00e9p nh\u01b0 Frances Densmore, ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng ghi l\u1ea1i c\u00e1c b\u00e0i h\u00e1t.<\/p><p>T\u00ecnh tr\u1ea1ng ngu\u1ed3n t\u00e0i li\u1ec7u n\u00e0y \u0111\u1eb7t ra v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u1ec1 m\u1eb7t ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p. C\u00e1c ghi ch\u00e9p \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n trong giai \u0111o\u1ea1n \u0111\u00e0n \u00e1p v\u0103n h\u00f3a m\u1ea1nh m\u1ebd: c\u00e1c nghi l\u1ec5 nh\u01b0 Potlatch t\u1ea1i Canada t\u1eebng b\u1ecb c\u1ea5m theo lu\u1eadt trong m\u1ed9t th\u1eddi gian, \u1edf M\u1ef9 c\u00e1c th\u1ef1c h\u00e0nh t\u00f4n gi\u00e1o c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n trong c\u00e1c khu b\u1ea3o l\u01b0u b\u1ecb c\u1ea3n tr\u1edf.<\/p><p>Ng\u01b0\u1eddi cung c\u1ea5p th\u00f4ng tin do \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 n\u00f3i d\u01b0\u1edbi \u00e1p l\u1ef1c v\u00e0 \u0111\u00f4i khi v\u1edbi s\u1ef1 d\u00e8 d\u1eb7t. Th\u00eam v\u00e0o \u0111\u00f3, c\u00e1c phi\u00ean d\u1ecbch vi\u00ean v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi thu th\u1eadp \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a v\u00e0o quan \u0111i\u1ec3m ri\u00eang c\u1ee7a h\u1ecd; ch\u00ednh thu\u1eadt ng\u1eef &#8220;chim s\u1ea5m s\u00e9t&#8221; l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1ch g\u1ecdi ti\u1ebfng Anh, g\u1ed9p c\u00e1c kh\u00e1i ni\u1ec7m b\u1ea3n \u0111\u1ecba r\u1ea5t kh\u00e1c nhau d\u01b0\u1edbi m\u1ed9t t\u00ean g\u1ecdi chung.<\/p><p>Nghi\u00ean c\u1ee9u g\u1ea7n \u0111\u00e2y v\u00ec v\u1eady \u0111\u00e3 t\u1eeb b\u1ecf tham v\u1ecdng t\u00e1i c\u1ea5u tr\u00fac m\u1ed9t &#8220;<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"M\u1ed9t c\u00e2u chuy\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u truy\u1ec1n v\u1ec1 c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n, ngu\u1ed3n g\u1ed1c v\u00e0 tr\u1eadt t\u1ef1 c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi.\" tabindex=\"0\">th\u1ea7n tho\u1ea1i<\/span> chim s\u1ea5m s\u00e9t&#8221; th\u1ed1ng nh\u1ea5t. Thay v\u00e0o \u0111\u00f3, nh\u1ea5n m\u1ea1nh r\u1eb1ng \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00f3m c\u00e1c quan ni\u1ec7m c\u00f3 li\u00ean h\u1ec7 nh\u01b0ng \u0111\u1ed9c l\u1eadp, tr\u1ea3i d\u00e0i t\u1eeb c\u00e1c nh\u00f3m ng\u00f4n ng\u1eef Algonquin v\u00f9ng H\u1ed3 L\u1edbn qua c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c Sioux \u1edf Plains \u0111\u1ebfn nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i ti\u1ebfng Salish v\u00e0 Wakashan \u1edf b\u1edd bi\u1ec3n.<\/p><p>Khi c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh c\u0169 \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn chim s\u1ea5m s\u00e9t, s\u1ebd ch\u00ednh x\u00e1c h\u01a1n khi n\u00f3i v\u1ec1 c\u00e1c th\u1ef1c th\u1ec3 mang t\u00ednh chim-s\u1ea5m. M\u1ed9t h\u01b0\u1edbng nghi\u00ean c\u1ee9u kh\u00e1c xem x\u00e9t c\u00e1c tham chi\u1ebfu kh\u1ea3o c\u1ed5 h\u1ecdc, ch\u1eb3ng h\u1ea1n c\u00e1c h\u00ecnh \u1ea3nh chim tr\u00ean c\u00e1c \u0111\u1ed3 v\u1eadt c\u1ee7a v\u0103n h\u00f3a Mississippi, nh\u01b0ng s\u1ef1 li\u00ean t\u1ee5c gi\u1eefa <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Khoa h\u1ecdc v\u1ec1 n\u1ed9i dung h\u00ecnh \u1ea3nh v\u00e0 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a ch\u00fang.\" tabindex=\"0\">bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng h\u1ecdc<\/span> ti\u1ec1n s\u1eed v\u00e0 c\u00e1c quan ni\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p trong l\u1ecbch s\u1eed kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh v\u1edbi s\u1ef1 ch\u1eafc ch\u1eafn.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-lit e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-thunderbir-lit\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-lith elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-thunderbir-lith\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">T\u00e0i li\u1ec7u tham kh\u1ea3o (tuy\u1ec3n ch\u1ecdn)<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-litc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-thunderbir-litc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-litt elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-thunderbir-litt\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<ul><li>Aase Hultkrantz: <em>Belief and Worship in Native North America<\/em> (1981)<\/li><li>James Walker: <em>Lakota Belief and <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"M\u1ed9t chu\u1ed7i h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng mang t\u00ednh bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng c\u00f3 quy t\u1eafc, mang \u00fd ngh\u0129a t\u00f4n gi\u00e1o ho\u1eb7c v\u0103n h\u00f3a.\" tabindex=\"0\">Ritual<\/span><\/em> (1980)<\/li><li>Joseph Epes Brown: <em>The Sacred Pipe<\/em> (1953)<\/li><li>Sergei Kan: <em>Symbolic Immortality<\/em> (1989)<\/li><li>Gerald Vizenor: <em>The Trickster of Liberty<\/em> (1988)<\/li><li>John Bierhorst: <em>The Mythology of North America<\/em> (1985)<\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgkw2-add-thunderbird e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgkw2-add-thunderbird\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgkw2-add-thunderbird-t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgkw2-add-thunderbird-t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Thunderbird \u0111\u01b0\u1ee3c xem trong nhi\u1ec1u truy\u1ec1n th\u1ed1ng B\u1eafc M\u1ef9 l\u00e0 con chim b\u00e3o <em>v\u0169 tr\u1ee5<\/em>, ti\u1ebfng v\u1ed7 c\u00e1nh c\u1ee7a n\u00f3 t\u1ea1o ra s\u1ea5m, \u00e1nh m\u1eaft c\u1ee7a n\u00f3 ph\u00f3ng tia ch\u1edbp v\u00e0 n\u00f3 hi\u1ec7n th\u00e2n cho cu\u1ed9c chi\u1ebfn ch\u1ed1ng l\u1ea1i c\u00e1c th\u1ee7y qu\u00e1i c\u1ee7a v\u00f9ng s\u00e2u th\u1eb3m.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-kwd e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-thunderbir-kwd\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-kwdc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-thunderbir-kwdc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-kwdt elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-thunderbir-kwdt\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><em>C\u00e1c thu\u1eadt ng\u1eef then ch\u1ed1t li\u00ean quan: Thunderbird Wakinyan Animikii Hino Shiwanna Heyoka Underwater Panther Horned Serpent.<\/em><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-cc e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-thunderbir-cc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" id=\"iwg-cc-thunderbird\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-ccinner e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-thunderbir-ccinner\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-cch elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-thunderbir-cch\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">iWell Guard v\u00e0 c\u00e1c truy\u1ec1n th\u1ed1ng b\u1ea3o h\u1ed9<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-cct elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-thunderbir-cct\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div data-nosnippet=\"true\"><p>iWell Guard k\u1ebf th\u1eeba truy\u1ec1n th\u1ed1ng v\u0103n h\u00f3a-l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a c\u00e1c v\u1eadt ph\u1ea9m b\u1ea3o h\u1ed9 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111eo mang, trong truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a <a href=\"\/vi\/native-american\/\">Native American<\/a> v\u00e0 nhi\u1ec1u n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a kh\u00e1c tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi. 41 l\u1edbp, v\u00e0ng th\u1eadt, b\u1ea1ch kim, b\u1ea1c, s\u1ea3n xu\u1ea5t t\u1ea1i \u0110\u1ee9c. Quy\u1ec1n tr\u1ea3 h\u00e0ng trong v\u00f2ng 30 ng\u00e0y.<\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-ccb iwg-cc-button iwg-cc-cta-2026-05-13 elementor-widget elementor-widget-jet-button\" data-id=\"iwgw-thunderbir-ccb\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"jet-button.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-jet-button jet-elements\"><div class=\"jet-button__container\"><a class=\"jet-button__instance jet-button__instance--icon-left hover-effect-1\" href=\"\/ueber-iwell-guard\/?utm_source=iwell-guard.com&amp;utm_medium=info-box&amp;utm_campaign=wesen-tradition\"><div class=\"jet-button__plane jet-button__plane-normal\"><\/div><div class=\"jet-button__plane jet-button__plane-hover\"><\/div><div class=\"jet-button__state jet-button__state-normal\"><span class=\"jet-button__label\">T\u00ecm hi\u1ec3u th\u00eam v\u1ec1 iWell Guard<\/span><\/div><div class=\"jet-button__state jet-button__state-hover\"><span class=\"jet-button__label\">T\u00ecm hi\u1ec3u th\u00eam v\u1ec1 iWell Guard<\/span><\/div><\/a><\/div><\/div><style>.elementor-element.elementor-element-iwgw-thunderbir-ccb .jet-button__instance{width:320px;height:56px;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-thunderbir-ccb .jet-button__state-normal .jet-button__label{text-align:center;margin:0px 0px 0px 0px;color:#1a1b20;font-family:Montserrat,sans-serif;font-size:13px;font-weight:400;letter-spacing:4px;line-height:1.714em;text-transform:uppercase;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-thunderbir-ccb .jet-button__state-hover .jet-button__label{text-align:center;margin:0px 0px 0px 0px;color:#FECC76;font-family:Montserrat,sans-serif;font-size:13px;font-weight:400;letter-spacing:4px;line-height:1.714em;text-transform:uppercase;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-thunderbir-ccb .jet-button__plane-normal{background-color:#FECC76;border-style:solid;border-color:#C99540;border-width:2px 2px 2px 2px;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-thunderbir-ccb .jet-button__plane-hover{background-color:rgba(0,0,0,0.55);border-style:solid;border-color:#FECC76;border-width:2px 2px 2px 2px;}<\/style>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-ccd elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-thunderbir-ccd\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div data-nosnippet=\"true\"><p style=\"text-align:center;font-size:13px;opacity:0.7;margin-top:14px\" data-nosnippet=\"true\">Tr\u1ea3i nghi\u1ec7m c\u00e1 nh\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00e1c nhau t\u00f9y t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi. Kh\u00f4ng ph\u1ea3i s\u1ea3n ph\u1ea9m y t\u1ebf. Kh\u00f4ng c\u00f3 cam k\u1ebft ch\u1eefa b\u1ec7nh.<\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-disc e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-thunderbir-disc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-thunderbir-discw elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"iwgw-thunderbir-discw\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<footer data-nosnippet=\"true\" class=\"iwg-disclaimer-block\"><p data-nosnippet=\"true\">iWell Guard <strong>kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ea3n ph\u1ea9m y t\u1ebf<\/strong> v\u00e0 kh\u00f4ng thay th\u1ebf \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb y t\u1ebf hay t\u00e2m l\u00fd tr\u1ecb li\u1ec7u. C\u00e1c n\u1ed9i dung t\u00f4n gi\u00e1o h\u1ecdc l\u00e0 ph\u00e2n lo\u1ea1i v\u0103n h\u00f3a-l\u1ecbch s\u1eed, kh\u00f4ng ph\u1ea3i khuy\u1ebfn ngh\u1ecb th\u1ef1c h\u00e0nh t\u00e2m linh.<\/p><\/footer>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Thunderbird, chim s\u1ea5m s\u00e9t v\u00e0 th\u1ef1c th\u1ec3 b\u00e3o t\u1ed1 v\u0169 tr\u1ee5 trong truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Indian B\u1eafc M\u1ef9 Thunderbird (ti\u1ebfng Lakota Wakinyan, ti\u1ebfng Anishinabe Binesi, v\u00f9ng B\u1edd bi\u1ec3n T\u00e2y B\u1eafc T&#8217;iista&#8217;as trong c\u00e1c ng\u00f4n ng\u1eef kh\u00e1c nhau) l\u00e0 chim s\u1ea5m s\u00e9t v\u00e0 th\u1ef1c th\u1ec3 b\u00e3o t\u1ed1 v\u0169 tr\u1ee5 trong h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c truy\u1ec1n th\u1ed1ng [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2705,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_header_footer","meta":{"_yoast_wpseo_focuskw":"Thunderbird chim s\u1ea5m s\u00e9t ng\u01b0\u1eddi Indian","_yoast_wpseo_title":"Thunderbird - Chim S\u1ea5m S\u00e9t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Indian","_yoast_wpseo_metadesc":"Thunderbird, chim s\u1ea5m s\u00e9t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Indian B\u1eafc M\u1ef9, l\u00e0 nh\u00e2n v\u1eadt trung t\u00e2m trong h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o b\u1ea3n \u0111\u1ecba ch\u00e2u M\u1ef9.","_yoast_wpseo_meta-robots-noindex":"","_yoast_wpseo_canonical":"","_angie_page":false,"gefaehrdungsstufe":"3","wesen_kultur":"native-american","wesen_klasse":"geister","footnotes":""},"categories":[],"class_list":["post-89069","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.7 (Yoast SEO v28.1) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Thunderbird - Chim S\u1ea5m S\u00e9t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Indian<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Thunderbird, chim s\u1ea5m s\u00e9t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Indian B\u1eafc M\u1ef9, l\u00e0 nh\u00e2n v\u1eadt trung t\u00e2m trong h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o b\u1ea3n \u0111\u1ecba ch\u00e2u M\u1ef9.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/thunderbird\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"vi_VN\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Thunderbird - Chim S\u1ea5m S\u00e9t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Indian B\u1eafc M\u1ef9\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Thunderbird, chim s\u1ea5m s\u00e9t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Indian B\u1eafc M\u1ef9, l\u00e0 nh\u00e2n v\u1eadt trung t\u00e2m trong h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o b\u1ea3n \u0111\u1ecba ch\u00e2u M\u1ef9.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/thunderbird\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"iWell Guard\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-08-02T23:47:58+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_native-american_thunderbird.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"\u01af\u1edbc t\u00ednh th\u1eddi gian \u0111\u1ecdc\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"36 ph\u00fat\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/thunderbird\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/thunderbird\\\/\",\"name\":\"Thunderbird - Chim S\u1ea5m S\u00e9t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Indian\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/thunderbird\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/thunderbird\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_native-american_thunderbird.webp\",\"datePublished\":\"2026-08-02T23:47:38+00:00\",\"dateModified\":\"2026-08-02T23:47:58+00:00\",\"description\":\"Thunderbird, chim s\u1ea5m s\u00e9t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Indian B\u1eafc M\u1ef9, l\u00e0 nh\u00e2n v\u1eadt trung t\u00e2m trong h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o b\u1ea3n \u0111\u1ecba ch\u00e2u M\u1ef9.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/thunderbird\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"vi\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/thunderbird\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"vi\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/thunderbird\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_native-american_thunderbird.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_native-american_thunderbird.webp\",\"width\":1024,\"height\":1536,\"caption\":\"G\u00f6tter aus der Native-american-Tradition.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/thunderbird\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Start\",\"item\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/trang-chu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Thunderbird &#8211; Chim S\u1ea5m S\u00e9t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Indian B\u1eafc M\u1ef9\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/\",\"name\":\"iWell Guard\",\"description\":\"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"vi\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/#organization\",\"name\":\"Ittermann electronic GmbH\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"vi\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"width\":1182,\"height\":237,\"caption\":\"Ittermann electronic GmbH\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/pantip.com\\\/profile\\\/9367242\",\"https:\\\/\\\/micro.blog\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.diggerslist.com\\\/iwellguard\\\/about\",\"https:\\\/\\\/skitterphoto.com\\\/photographers\\\/2870314\\\/iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/iwellguard.wordpress.com\\\/2026\\\/06\\\/06\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/hub.docker.com\\\/u\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.pinterest.com\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/bit.ly\\\/m\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/entre-vos-mains.alsace.eu\\\/profiles\\\/iwellguard\\\/activity\",\"https:\\\/\\\/gravatar.com\\\/reallybeded8fd34\",\"https:\\\/\\\/naijamatta.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.goodreads.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/profile.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/experiment.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/wakelet.com\\\/@iWellGuard82270\",\"https:\\\/\\\/www.chordie.com\\\/forum\\\/profile.php?id=2555664\",\"https:\\\/\\\/www.instapaper.com\\\/p\\\/17757966\",\"https:\\\/\\\/www.mapleprimes.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/businesslistingplus.com\\\/profile\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/telegra.ph\\\/iWell-Guard-06-06\",\"https:\\\/\\\/pbase.com\\\/iwellguard\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/b.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/20260607#bookmark-4788405196491818882\",\"https:\\\/\\\/fliphtml5.com\\\/home\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/anyflip.com\\\/homepage\\\/cmiwl#About\",\"https:\\\/\\\/transfur.com\\\/Users\\\/iwellguard\",\"http:\\\/\\\/delphi.larsbo.org\\\/user\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/jobs.lajobsportal.org\\\/profiles\\\/8380803-iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/md.chaosdorf.de\\\/s\\\/jfbe5SBdJD\",\"https:\\\/\\\/www.lingvolive.com\\\/en-us\\\/profile\\\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\\\/translations\",\"https:\\\/\\\/www.fitday.com\\\/fitness\\\/forums\\\/members\\\/iwellguard.html\",\"https:\\\/\\\/www.mymeetbook.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/pxhere.com\\\/en\\\/photographer-me\\\/5040798\",\"https:\\\/\\\/disqus.com\\\/by\\\/iwellguard\\\/about\\\/\",\"https:\\\/\\\/pastelink.net\\\/hjwciqwq\",\"https:\\\/\\\/pubhtml5.com\\\/homepage\\\/scjhn\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.bitchute.com\\\/channel\\\/2O2eOKzNqujT\",\"https:\\\/\\\/audiomack.com\\\/iwellguard\"]},{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/thunderbird\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/thunderbird\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Ralf Ittermann\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f\"},\"headline\":\"Thunderbird &#8211; Chim S\u1ea5m S\u00e9t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Indian B\u1eafc M\u1ef9\",\"datePublished\":\"2026-08-02T23:47:38+00:00\",\"dateModified\":\"2026-08-02T23:47:58+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/thunderbird\\\/\"},\"wordCount\":7134,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/thunderbird\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_native-american_thunderbird.webp\",\"inLanguage\":\"vi\",\"description\":\"Thunderbird, chim s\u1ea5m s\u00e9t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Indian B\u1eafc M\u1ef9, l\u00e0 nh\u00e2n v\u1eadt trung t\u00e2m trong h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o b\u1ea3n \u0111\u1ecba ch\u00e2u M\u1ef9.\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Thunderbird - Chim S\u1ea5m S\u00e9t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Indian","description":"Thunderbird, chim s\u1ea5m s\u00e9t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Indian B\u1eafc M\u1ef9, l\u00e0 nh\u00e2n v\u1eadt trung t\u00e2m trong h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o b\u1ea3n \u0111\u1ecba ch\u00e2u M\u1ef9.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/thunderbird\/","og_locale":"vi_VN","og_type":"article","og_title":"Thunderbird - Chim S\u1ea5m S\u00e9t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Indian B\u1eafc M\u1ef9","og_description":"Thunderbird, chim s\u1ea5m s\u00e9t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Indian B\u1eafc M\u1ef9, l\u00e0 nh\u00e2n v\u1eadt trung t\u00e2m trong h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o b\u1ea3n \u0111\u1ecba ch\u00e2u M\u1ef9.","og_url":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/thunderbird\/","og_site_name":"iWell Guard","article_modified_time":"2026-08-02T23:47:58+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":1536,"url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_native-american_thunderbird.webp","type":"image\/webp"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"\u01af\u1edbc t\u00ednh th\u1eddi gian \u0111\u1ecdc":"36 ph\u00fat"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/thunderbird\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/thunderbird\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Thunderbird &#8211; Chim S\u1ea5m S\u00e9t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Indian B\u1eafc M\u1ef9","datePublished":"2026-08-02T23:47:38+00:00","dateModified":"2026-08-02T23:47:58+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/thunderbird\/"},"wordCount":7134,"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/thunderbird\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_native-american_thunderbird.webp","inLanguage":"vi","description":"Thunderbird, chim s\u1ea5m s\u00e9t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Indian B\u1eafc M\u1ef9, l\u00e0 nh\u00e2n v\u1eadt trung t\u00e2m trong h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o b\u1ea3n \u0111\u1ecba ch\u00e2u M\u1ef9."},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/thunderbird\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/thunderbird\/","name":"Thunderbird - Chim S\u1ea5m S\u00e9t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Indian","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/thunderbird\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/thunderbird\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_native-american_thunderbird.webp","datePublished":"2026-08-02T23:47:38+00:00","dateModified":"2026-08-02T23:47:58+00:00","description":"Thunderbird, chim s\u1ea5m s\u00e9t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Indian B\u1eafc M\u1ef9, l\u00e0 nh\u00e2n v\u1eadt trung t\u00e2m trong h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o b\u1ea3n \u0111\u1ecba ch\u00e2u M\u1ef9.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/thunderbird\/#breadcrumb"},"inLanguage":"vi","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/thunderbird\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"vi","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/thunderbird\/#primaryimage","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_native-american_thunderbird.webp","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_native-american_thunderbird.webp","width":1024,"height":1536,"caption":"G\u00f6tter aus der Native-american-Tradition."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/thunderbird\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Start","item":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/trang-chu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Thunderbird &#8211; Chim S\u1ea5m S\u00e9t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Indian B\u1eafc M\u1ef9"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/#website","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/","name":"iWell Guard","description":"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen","publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"vi"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/#organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"vi","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","width":1182,"height":237,"caption":"Ittermann electronic GmbH"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/pantip.com\/profile\/9367242","https:\/\/micro.blog\/iwellguard","https:\/\/www.diggerslist.com\/iwellguard\/about","https:\/\/skitterphoto.com\/photographers\/2870314\/iwell-guard","https:\/\/iwellguard.wordpress.com\/2026\/06\/06\/iwell-guard\/","https:\/\/hub.docker.com\/u\/iwellguard","https:\/\/www.pinterest.com\/iwellguard\/","https:\/\/bit.ly\/m\/iwellguard","https:\/\/entre-vos-mains.alsace.eu\/profiles\/iwellguard\/activity","https:\/\/gravatar.com\/reallybeded8fd34","https:\/\/naijamatta.com\/iwellguard","https:\/\/www.goodreads.com\/iwellguard","https:\/\/profile.hatena.ne.jp\/iwellguard\/","https:\/\/experiment.com\/users\/iwellguard","https:\/\/wakelet.com\/@iWellGuard82270","https:\/\/www.chordie.com\/forum\/profile.php?id=2555664","https:\/\/www.instapaper.com\/p\/17757966","https:\/\/www.mapleprimes.com\/users\/iwellguard","https:\/\/businesslistingplus.com\/profile\/iwell-guard\/","https:\/\/telegra.ph\/iWell-Guard-06-06","https:\/\/pbase.com\/iwellguard\/iwellguard","https:\/\/b.hatena.ne.jp\/iwellguard\/20260607#bookmark-4788405196491818882","https:\/\/fliphtml5.com\/home\/iwellguard","https:\/\/anyflip.com\/homepage\/cmiwl#About","https:\/\/transfur.com\/Users\/iwellguard","http:\/\/delphi.larsbo.org\/user\/iwellguard","https:\/\/jobs.lajobsportal.org\/profiles\/8380803-iwell-guard","https:\/\/md.chaosdorf.de\/s\/jfbe5SBdJD","https:\/\/www.lingvolive.com\/en-us\/profile\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\/translations","https:\/\/www.fitday.com\/fitness\/forums\/members\/iwellguard.html","https:\/\/www.mymeetbook.com\/iwellguard","https:\/\/pxhere.com\/en\/photographer-me\/5040798","https:\/\/disqus.com\/by\/iwellguard\/about\/","https:\/\/pastelink.net\/hjwciqwq","https:\/\/pubhtml5.com\/homepage\/scjhn\/","https:\/\/www.bitchute.com\/channel\/2O2eOKzNqujT","https:\/\/audiomack.com\/iwellguard"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f","name":"Ralf Ittermann","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"vi","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","caption":"Ralf Ittermann"},"givenName":"Ralf","familyName":"Ittermann","jobTitle":"Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer und redaktioneller Verantwortlicher","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/author\/claude\/","description":"Ralf Ittermann ist Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer der Ittermann electronic GmbH und redaktioneller Verantwortlicher des iWell-Guard-Lexikons. Er verbindet langj\u00e4hrige Erfahrung in der Pr\u00e4zisionsfertigung mit medialer Praxis und religionsgeschichtlicher Quellenarbeit.","worksFor":{"@type":"Organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/ittermann.de\/","address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"K\u00f6hlergasse 16-18","postalCode":"99842","addressLocality":"Ruhla","addressCountry":"DE"}},"knowsAbout":["Religionsgeschichte","Mythologie","Mediale Praxis","Energetische Diagnostik","Schutzpraxis","Volksglauben","Westliche Esoterik"]},{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/thunderbird\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/thunderbird\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Thunderbird &#8211; Chim S\u1ea5m S\u00e9t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Indian B\u1eafc M\u1ef9","datePublished":"2026-08-02T23:47:38+00:00","dateModified":"2026-08-02T23:47:58+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/thunderbird\/"},"wordCount":7134,"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/thunderbird\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_native-american_thunderbird.webp","inLanguage":"vi","description":"Thunderbird, chim s\u1ea5m s\u00e9t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Indian B\u1eafc M\u1ef9, l\u00e0 nh\u00e2n v\u1eadt trung t\u00e2m trong h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o b\u1ea3n \u0111\u1ecba ch\u00e2u M\u1ef9."}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/89069","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=89069"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/89069\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":89077,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/89069\/revisions\/89077"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2705"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=89069"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=89069"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}