{"id":88946,"date":"2026-08-02T23:40:36","date_gmt":"2026-08-02T23:40:36","guid":{"rendered":"https:\/\/iwell-guard.com\/pluto-2\/"},"modified":"2026-08-02T23:40:55","modified_gmt":"2026-08-02T23:40:55","slug":"pluto","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/pluto\/","title":{"rendered":"Pluto"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"88946\" class=\"elementor elementor-88946 elementor-1966\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-10fdade e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"10fdade\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-herohlft0 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"herohlft0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c3ceb64 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"c3ceb64\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-96ae5e1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"96ae5e1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Pluto, th\u1ea7n linh trong truy\u1ec1n th\u1ed1ng La M\u00e3<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e45238a elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"e45238a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Pluto l\u00e0 th\u1ea7n cai qu\u1ea3n \u0111\u1ecba ng\u1ee5c v\u00e0 c\u1ee7a c\u1ea3i trong truy\u1ec1n th\u1ed1ng La M\u00e3. B\u1ea3n th\u00e2n c\u00e1i t\u00ean c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 &#8220;ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u c\u00f3&#8221; v\u00e0 \u00e1m ch\u1ec9 c\u00e1c kho\u00e1ng s\u1ea3n trong l\u00f2ng \u0111\u1ea5t. V\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n t\u00f4n gi\u00e1o h\u1ecdc, Pluto l\u00e0 v\u00ed d\u1ee5 \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh cho t\u00ednh ch\u1ea5t hai m\u1eb7t c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n chthonic: v\u1eeba \u0111\u00e1ng s\u1ee3 v\u1eeba ban ph\u00e1t s\u1ef1 s\u1ed1ng, v\u1eeba l\u00e0 quan t\u00f2a c\u1ee7a c\u00f5i ch\u1ebft v\u1eeba l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o h\u1ed9 \u0111\u1ea5t \u0111ai.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-klsbdg01 e-con-full e-flex e-con e-parent\" data-id=\"klsbdg01\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-klshtm01 elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"klshtm01\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"iwg-pill-row\"><span class=\"iwg-klasse-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Th\u1ea7n \/ N\u1eef th\u1ea7n: Quy\u1ec1n n\u0103ng t\u1ed1i cao \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e2n c\u00e1ch h\u00f3a trong \u0111i\u1ec7n th\u1ea7n c\u1ee7a m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a, v\u1edbi c\u00e1c ph\u1ea1m vi tr\u00e1ch nhi\u1ec7m r\u00f5 r\u00e0ng bao g\u1ed3m s\u1ee9c m\u1ea1nh t\u1ef1 nhi\u00ean, s\u1ed1 ph\u1eadn, chi\u1ebfn tranh, kh\u1ea3 n\u0103ng sinh s\u1ea3n. \u0110\u01b0\u1ee3c th\u1edd ph\u1ee5ng th\u00f4ng qua c\u00e1c nghi l\u1ec5, l\u1ec5 v\u1eadt v\u00e0 c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0111\u1ec1n th\u1edd.\">Th\u1ea7n<\/span><a href=\"\/vi\/rom\/\" class=\"iwg-kultur-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"T\u00f4n gi\u00e1o La M\u00e3 t\u1eeb th\u1eddi qu\u00e2n ch\u1ee7 \u0111\u1ebfn th\u1eddi H\u1eadu c\u1ed5 \u0111\u1ea1i, mang t\u00ednh h\u1ed7n dung v\u1edbi c\u00e1c t\u1ea7ng l\u1edbp Hy L\u1ea1p v\u00e0 Etruscan.\">La M\u00e3<\/a><a href=\"\/vi\/totengottheiten\/\" class=\"iwg-tradition-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"C\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n c\u1ee7a \u0111\u1ecba ng\u1ee5c v\u00e0 c\u00e1i ch\u1ebft, ng\u01b0\u1eddi cai tr\u1ecb th\u1ebf gi\u1edbi b\u00ean kia, quan t\u00f2a c\u1ee7a c\u00f5i ch\u1ebft, ng\u01b0\u1eddi d\u1eabn d\u1eaft linh h\u1ed3n.\">Th\u1ea7n c\u00f5i ch\u1ebft<\/a><\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3f74855 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"3f74855\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1c30362 elementor-toc--minimized-on-tablet elementor-widget elementor-widget-table-of-contents\" data-id=\"1c30362\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;exclude_headings_by_selector&quot;:[],&quot;no_headings_message&quot;:&quot;Kh\\u00f4ng t\\u00ecm th\\u1ea5y ti\\u00eau \\u0111\\u1ec1 n\\u00e0o tr\\u00ean trang n\\u00e0y.&quot;,&quot;headings_by_tags&quot;:[&quot;h2&quot;,&quot;h3&quot;],&quot;marker_view&quot;:&quot;bullets&quot;,&quot;minimize_box&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;icon&quot;:{&quot;value&quot;:&quot;fas fa-circle&quot;,&quot;library&quot;:&quot;fa-solid&quot;,&quot;rendered_tag&quot;:&quot;&lt;svg class=\\&quot;e-font-icon-svg e-fas-circle\\&quot; viewBox=\\&quot;0 0 512 512\\&quot; xmlns=\\&quot;http:\\\/\\\/www.w3.org\\\/2000\\\/svg\\&quot;&gt;&lt;path d=\\&quot;M256 8C119 8 8 119 8 256s111 248 248 248 248-111 248-248S393 8 256 8z\\&quot;&gt;&lt;\\\/path&gt;&lt;\\\/svg&gt;&quot;},&quot;minimized_on&quot;:&quot;tablet&quot;,&quot;hierarchical_view&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;min_height&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"table-of-contents.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__header\">\n\t\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-toc__header-title\">\n\t\t\t\tM\u1ee5c l\u1ee5c\t\t\t<\/h2>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--expand\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__1c30362\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Open table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-down\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M207.029 381.476L12.686 187.132c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941l22.667-22.667c9.357-9.357 24.522-9.375 33.901-.04L224 284.505l154.745-154.021c9.379-9.335 24.544-9.317 33.901.04l22.667 22.667c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941L240.971 381.476c-9.373 9.372-24.569 9.372-33.942 0z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--collapse\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__1c30362\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Close table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-up\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M240.971 130.524l194.343 194.343c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941l-22.667 22.667c-9.357 9.357-24.522 9.375-33.901.04L224 227.495 69.255 381.516c-9.379 9.335-24.544 9.317-33.901-.04l-22.667-22.667c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941L207.03 130.525c9.372-9.373 24.568-9.373 33.941-.001z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div id=\"elementor-toc__1c30362\" class=\"elementor-toc__body\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-toc__spinner-container\">\n\t\t\t\t<svg class=\"elementor-toc__spinner eicon-animation-spin e-font-icon-svg e-eicon-loading\" aria-hidden=\"true\" viewBox=\"0 0 1000 1000\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M500 975V858C696 858 858 696 858 500S696 142 500 142 142 304 142 500H25C25 237 238 25 500 25S975 237 975 500 763 975 500 975Z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-herorght0 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"herorght0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-heroimg00 iwg-hero-image elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"heroimg00\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_rom_pluto-683x1024.webp\" class=\"attachment-large size-large wp-image-1737\" alt=\"Pluto - G\u00f6tter aus der Rom-Tradition, historisch-illustrativ\" srcset=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_rom_pluto-683x1024.webp 683w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_rom_pluto-200x300.webp 200w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_rom_pluto-768x1152.webp 768w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_rom_pluto.webp 1024w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-32917199 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"32917199\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-26e916cb e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"26e916cb\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-253a40d4 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"253a40d4\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1200c304 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"1200c304\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Pluto<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-11758e7f elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"11758e7f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Pluto cai tr\u1ecb v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft c\u00f9ng v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi v\u1ee3 Proserpina. Tuy nhi\u00ean, \u00f4ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 \u00e1c th\u1ea7n m\u00e0 l\u00e0 v\u1ecb th\u1ea7n tu\u00e2n th\u1ee7 b\u1ed5n ph\u1eadn v\u00e0 tr\u1eadt t\u1ef1, m\u1ed9t l\u00e3nh ch\u00faa nghi\u00eam minh c\u1ee7a \u0111\u1ecba ng\u1ee5c. C\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n trung t\u00e2m c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 quy\u1ec1n cai qu\u1ea3n c\u00e1i ch\u1ebft, s\u1ef1 thanh l\u1ecdc qua c\u00e1i ch\u1ebft, c\u00e1c t\u00e0i nguy\u00ean \u1ea9n gi\u1ea5u v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng sinh s\u1ea3n c\u1ee7a l\u00f2ng \u0111\u1ea5t. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"M\u1ed9t c\u00f4ng tr\u00ecnh ki\u1ebfn tr\u00fac ph\u1ee5c v\u1ee5 vi\u1ec7c th\u1edd ph\u1ee5ng m\u1ed9t ho\u1eb7c nhi\u1ec1u v\u1ecb th\u1ea7n.\" tabindex=\"0\">\u0110\u1ec1n th\u1edd<\/span> t\u1ea1i Tarracina (Volterra) v\u00e0 c\u00e1c nghi l\u1ec5 c\u1ee7a Chthonii (c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n c\u1ee7a l\u00f2ng \u0111\u1ea5t) ch\u1ee9ng minh s\u1ef1 th\u1edd ph\u1ee5ng r\u1ed9ng r\u00e3i d\u00e0nh cho \u00f4ng.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-159dcf9a e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"159dcf9a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-48cee66f elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"48cee66f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">T\u1ed5ng quan: Pluto<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3f50d82c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"3f50d82c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Ngu\u1ed3n t\u00e0i li\u1ec7u r\u1ea5t phong ph\u00fa: Aeneis c\u1ee7a Vergilius (Quy\u1ec3n 6, cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh v\u00e0o \u0111\u1ecba ng\u1ee5c), Metamorphoses c\u1ee7a Ovidius, Cicero De Natura Deorum, Seneca, c\u00e1c bia m\u1ed9 ch\u00ed b\u1eb1ng ti\u1ebfng Latinh v\u00e0 c\u00e1c defixiones (b\u1ea3ng nguy\u1ec1n r\u1ee7a). V\u1ec1 m\u1eb7t nghi\u00ean c\u1ee9u th\u1ee9 c\u1ea5p, Karl Latte, Georg Wissowa v\u00e0 <span class=\"iwg-fachbegriff\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Nh\u00e0 t\u00f4n gi\u00e1o h\u1ecdc ng\u01b0\u1eddi \u0110\u1ee9c (1931-2015); t\u00e1c ph\u1ea9m ch\u00ednh Griechische Religion (1977).\">Walter Burkert<\/span> \u0111\u00e3 ph\u00e2n t\u00edch c\u00e1c m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 gi\u1eefa Pluto, Hades v\u00e0 c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n c\u1ee7a l\u00f2ng \u0111\u1ea5t. S\u1ef1 ph\u00e2n b\u1ed1 tr\u1ea3i r\u1ed9ng tr\u00ean kh\u1eafp Italia, Gallia v\u00e0 Ch\u00e2u Phi.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-18613602 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"18613602\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-262b8a9f elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"262b8a9f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Ph\u00e2n lo\u1ea1i l\u1ecbch s\u1eed<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-46dcb7d e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"46dcb7d\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-61d3ab3 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"61d3ab3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-117c166 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"117c166\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Ni\u00ean \u0111\u1ea1i c\u1ee7a c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-73997a0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"73997a0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>S\u1ef1 <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"S\u1ef1 truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t tri th\u1ee9c v\u00e0 c\u00e1c c\u00e2u chuy\u1ec7n k\u1ec3 qua nhi\u1ec1u th\u1ebf h\u1ec7.\" tabindex=\"0\">l\u01b0u truy\u1ec1n<\/span> b\u1eb1ng v\u0103n b\u1ea3n v\u1ec1 Pluto k\u00e9o d\u00e0i ng\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 qu\u00e1 kh\u1ee9 nhi\u1ec1u th\u1ebf k\u1ef7, v\u1edbi r\u1ea5t nhi\u1ec1u kh\u1ea3 n\u0103ng c\u00f2n c\u00f3 nh\u1eefng truy\u1ec1n th\u1ed1ng truy\u1ec1n mi\u1ec7ng c\u1ed5 x\u01b0a h\u01a1n n\u1eefa t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3. Ng\u01b0\u1eddi La M\u00e3 \u0111\u00e3 g\u00ecn gi\u1eef th\u1ef1c th\u1ec3 ho\u1eb7c kh\u00e1i ni\u1ec7m n\u00e0y qua nh\u1eefng kho\u1ea3ng th\u1eddi gian phi th\u01b0\u1eddng d\u00e0i v\u00e0 c\u1ea9n th\u1eadn truy\u1ec1n l\u1ea1i t\u1eeb th\u1ebf h\u1ec7 n\u00e0y sang th\u1ebf h\u1ec7 kh\u00e1c, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y cho th\u1ea5y t\u1ea7m quan tr\u1ecdng t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a trung t\u00e2m.<\/p><p>H\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng Pluto t\u1ed3n t\u1ea1i l\u00e2u h\u01a1n s\u1ef1 k\u1ebft th\u00fac c\u1ee7a t\u00f4n gi\u00e1o c\u1ed5 \u0111\u1ea1i. Vergilius v\u00e0 Ovidius \u0111\u00e3 kh\u1eafc s\u00e2u c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1ec1 v\u1ee5 b\u1eaft c\u00f3c Proserpina v\u00e0o n\u1ec1n v\u0103n h\u1ecdc Latinh, v\u00e0 qua \u0111\u00f3 \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n ti\u1ebfp v\u00e0o th\u1eddi Trung \u0111\u1ea1i v\u00e0 th\u1eddi Ph\u1ee5c h\u01b0ng.<\/p><p>Dante \u0111\u00e3 bi\u1ebfn Pluto th\u00e0nh m\u1ed9t nh\u00e2n v\u1eadt trong \u0110\u1ecba ng\u1ee5c c\u1ee7a \u00f4ng, Bernini \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra t\u00e1c ph\u1ea9m \u0111i\u00eau kh\u1eafc &#8220;V\u1ee5 b\u1eaft c\u00f3c Proserpina&#8221; &#8211; m\u1ed9t trong nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m \u0111i\u00eau kh\u1eafc n\u1ed5i ti\u1ebfng nh\u1ea5t th\u1eddi Baroque. \u0110\u1ebfn n\u0103m 1930, thi\u00ean th\u1ec3 m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00e1m ph\u00e1 \u1edf r\u00eca h\u1ec7 m\u1eb7t tr\u1eddi cu\u1ed1i c\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t t\u00ean theo v\u1ecb th\u1ea7n n\u00e0y.<\/p><h3>Ph\u00e2n lo\u1ea1i th\u1ea7n tho\u1ea1i h\u1ecdc<\/h3><p>Pluto l\u00e0 v\u1ecb th\u1ea7n La M\u00e3 c\u1ee7a \u0111\u1ecba ng\u1ee5c, c\u00e1i ch\u1ebft v\u00e0 s\u1ef1 gi\u00e0u c\u00f3. Kh\u00e1c v\u1edbi Hades c\u1ee7a Hy L\u1ea1p, \u00f4ng g\u1eafn b\u00f3 ch\u1eb7t ch\u1ebd h\u01a1n v\u1edbi v\u00f9ng Latium. \u00d4ng \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 c\u1ea7n thi\u1ebft v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00ednh tr\u1ecdng, kh\u00f4ng h\u1ec1 c\u00f3 d\u1ea5u v\u1ebft \u0111\u1ed9c \u00e1c n\u00e0o. Quy\u1ec1n cai qu\u1ea3n c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u00e0i s\u1ea3n d\u01b0\u1edbi l\u00f2ng \u0111\u1ea5t g\u1eafn k\u1ebft \u00f4ng v\u1edbi s\u1ef1 th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng. \u00d4ng cai qu\u1ea3n c\u00e1c ranh gi\u1edbi.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d47b156 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"d47b156\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ff38c2b elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"ff38c2b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Ph\u1ea1m vi ph\u00e2n b\u1ed1<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4e49fcc elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4e49fcc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Pluto \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn v\u00e0 t\u00f4n k\u00ednh ho\u1eb7c k\u00ednh s\u1ee3 m\u1ed9t c\u00e1ch th\u00e0nh k\u00ednh \u1edf kh\u1eafp th\u1ebf gi\u1edbi La M\u00e3, kh\u00f4ng gi\u1edbi h\u1ea1n \u1edf c\u00e1c v\u00f9ng ho\u1eb7c \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m c\u1ee5 th\u1ec3. D\u00f9 \u1edf c\u00e1c trung t\u00e2m \u0111\u00f4 th\u1ecb l\u1edbn hay \u1edf c\u00e1c v\u00f9ng n\u00f4ng th\u00f4n xa x\u00f4i, d\u00f9 thu\u1ed9c t\u1ea7ng l\u1edbp tinh hoa hay d\u00e2n th\u01b0\u1eddng, \u00fd ngh\u0129a t\u00e2m linh ho\u1eb7c v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a th\u1ef1c th\u1ec3 n\u00e0y \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng nh\u1eadn r\u1ed9ng r\u00e3i v\u00e0 ph\u1ed5 qu\u00e1t.<\/p><p>Vi\u1ec7c th\u1edd ph\u1ee5ng v\u1ecb l\u00e3nh ch\u00faa \u0111\u1ecba ng\u1ee5c \u1edf La M\u00e3 l\u00e0 vi\u1ec7c c\u1ee7a nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc, kh\u00f4ng ph\u1ea3i vi\u1ec7c ri\u00eang t\u01b0: C\u00e1c l\u1ec5 h\u1ed9i th\u1ebf k\u1ef7 d\u00e2ng cho Dis Pater v\u00e0 Proserpina \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c theo l\u1ec7nh c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng vi\u1ec7n v\u00e0 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn to\u00e0n th\u1ec3 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng.<\/p><p>Pluton c\u1ee7a Hy L\u1ea1p \u0111\u1ebfn La M\u00e3 qua mi\u1ec1n Nam Italia v\u00e0 c\u00e1c thu\u1ed9c \u0111\u1ecba Hy L\u1ea1p \u1edf \u0111\u00f3, n\u01a1i \u00f4ng h\u00f2a nh\u1eadp v\u1edbi Dis Pater b\u1ea3n \u0111\u1ecba; theo c\u00e1ch \u0111\u00f3, m\u1ed9t h\u00ecnh \u1ea3nh t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i th\u1ed1ng nh\u1ea5t v\u1ec1 v\u1ecb th\u1ea7n n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ed5 bi\u1ebfn kh\u1eafp l\u00e3nh th\u1ed5 La M\u00e3.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-db03c39 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"db03c39\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-229a87b e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"229a87b\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1f471fc elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"1f471fc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">T\u00ecnh tr\u1ea1ng ngu\u1ed3n t\u00e0i li\u1ec7u<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-36b1201 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"36b1201\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Ngu\u1ed3n t\u00e0i li\u1ec7u s\u01a1 c\u1ea5p: Vergilius Aeneis 6, Ovidius Metamorphoses 5 (v\u1ee5 b\u1eaft c\u00f3c Proserpina), Horaz Odes, c\u00e1c Epigrams c\u1ee7a Martialis, c\u00e1c bi k\u1ecbch c\u1ee7a Seneca (Hercules Furens, Octavia), Cicero, Apuleius Metamorphoses. Th\u1eddi k\u1ef3: t\u1eeb th\u1ebf k\u1ef7 4 tr\u01b0\u1edbc C\u00f4ng nguy\u00ean \u0111\u1ebfn th\u1ebf k\u1ef7 6 sau C\u00f4ng nguy\u00ean. C\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u: Georg Wissowa, Karl Latte (R\u00f6mische Religionsgeschichte), Walter Burkert, Hendrik Versnel, Filippo Coarelli (<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Khoa h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u c\u00e1c n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a trong qu\u00e1 kh\u1ee9 th\u00f4ng qua c\u00e1c di v\u1eadt v\u1eadt ch\u1ea5t.\" tabindex=\"0\">kh\u1ea3o c\u1ed5 h\u1ecdc<\/span>). B\u1eb1ng ch\u1ee9ng: Inscriptiones Latinae Selectae, c\u00e1c di t\u00edch t\u1eeb Volsinii, Tarracina.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3ae0637c e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"3ae0637c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-31d07739 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"31d07739\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">T\u00ean g\u1ecdi v\u00e0 c\u00e1c bi\u1ebfn th\u1ec3<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b7642947 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"b7642947\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a086266 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"a086266\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Pluto \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u00eau t\u1ea3 trong c\u00e1c ngu\u1ed3n t\u00e0i li\u1ec7u v\u00e0 truy\u1ec1n th\u1ed1ng ngh\u1ec7 thu\u1eadt kh\u00e1c nhau v\u1edbi nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 \u0111\u1ed3 h\u1ecda bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh l\u1eb7p \u0111i l\u1eb7p l\u1ea1i, v\u1ed1n duy tr\u00ec t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i \u1ed5n \u0111\u1ecbnh qua nhi\u1ec1u th\u1eadp k\u1ef7 v\u00e0 qua c\u00e1c kh\u00f4ng gian \u0111\u1ecba l\u00fd kh\u00e1c nhau. Nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00e3 h\u00f3a s\u00e2u s\u1eafc v\u1ec1 m\u1eb7t bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 mang \u00fd ngh\u0129a l\u1edbn lao; ch\u00fang kh\u00f4ng h\u1ec1 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn l\u1ef1a thu\u1ea7n t\u00fay v\u00ec l\u00fd do trang tr\u00ed hay ng\u1eabu nhi\u00ean.<\/p><p>C\u00e1c h\u00ecnh th\u1ee9c kh\u1eafc h\u1ecda Pluto l\u00e0m l\u1ed9 r\u00f5 l\u00e3nh \u0111\u1ecba quy\u1ec1n n\u0103ng c\u1ee7a \u00f4ng. C\u00e2y quy\u1ec1n tr\u01b0\u1ee3ng x\u00e1c nh\u1eadn \u00f4ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi cai tr\u1ecb \u0111\u1ecba ng\u1ee5c, ngai v\u00e0ng b\u00ean c\u1ea1nh Proserpina x\u00e1c nh\u1eadn \u00f4ng l\u00e0 vua c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft. Chi\u1ebfc s\u1eebng sung m\u00e3n \u00e1m ch\u1ec9 t\u1ea7ng \u00fd ngh\u0129a th\u1ee9 hai c\u1ee7a t\u00ean g\u1ecdi: trong ti\u1ebfng Hy L\u1ea1p, Pluton c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c t\u1eeb plutos, t\u1ee9c s\u1ef1 gi\u00e0u c\u00f3, v\u00e0 \u00e1m ch\u1ec9 c\u00e1c kho b\u00e1u v\u00e0 hoa m\u00e0u t\u1eeb l\u00f2ng s\u00e2u trong \u0111\u1ea5t.<\/p><p>Con ch\u00f3 ba \u0111\u1ea7u Kerberos b\u00ean c\u1ea1nh \u00f4ng v\u00e0 c\u1ed7 xe m\u00e0 \u00f4ng d\u00f9ng \u0111\u1ec3 b\u1eaft c\u00f3c Proserpina c\u0169ng thu\u1ed9c kho h\u00ecnh \u1ea3nh c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh. Ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft ng\u00f4n ng\u1eef h\u00ecnh \u1ea3nh c\u1ed5 \u0111\u1ea1i s\u1ebd \u0111\u1ecdc ra t\u1eeb \u0111\u00f3 ph\u1ea1m vi tr\u00e1ch nhi\u1ec7m v\u00e0 \u0111\u1ecba v\u1ecb c\u1ee7a v\u1ecb th\u1ea7n.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-709a44a8 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"709a44a8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2f585873 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"2f585873\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">\u0110\u1eb7c tr\u01b0ng<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-70621c12 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"70621c12\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4296eb49 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4296eb49\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Pluto \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 trung t\u00e2m trong th\u1ef1c h\u00e0nh t\u00f4n gi\u00e1o, c\u00e1c nghi l\u1ec5 \u0111\u1eddi th\u01b0\u1eddng v\u00e0 trong nh\u1eadn th\u1ee9c h\u00e0ng ng\u00e0y c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi La M\u00e3. Con ng\u01b0\u1eddi h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn th\u1ef1c th\u1ec3 n\u00e0y trong nh\u1eefng ho\u00e0n c\u1ea3nh cu\u1ed9c s\u1ed1ng quan tr\u1ecdng ho\u1eb7c nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh hay v\u00e0o nh\u1eefng m\u00f9a l\u1ec5 nghi nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, v\u1edbi c\u00e1c nghi l\u1ec5 c\u00f3 c\u1ea5u tr\u00fac, th\u01b0\u1eddng c\u00f4ng phu, c\u00e1c l\u1eddi c\u1ea7u nguy\u1ec7n ho\u1eb7c l\u1ec5 v\u1eadt.<\/p><p>\u1ede La M\u00e3, Pluto h\u1ea7u nh\u01b0 kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t nghi l\u1ec5 ri\u00eang v\u1edbi \u0111\u1ec1n th\u1edd c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh v\u00e0 \u0111\u1ed9i t\u1ebf t\u1ef1. Tuy nhi\u00ean, c\u00e1c nghi l\u1ec5 d\u00e0nh cho c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n \u0111\u1ecba ng\u1ee5c v\u1eabn tu\u00e2n theo nh\u1eefng quy \u0111\u1ecbnh c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a ph\u00e1p lu\u1eadt thi\u00eang li\u00eang La M\u00e3: l\u1ec5 v\u1eadt d\u00e2ng cho c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n chthonic \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2ng trong c\u00e1c h\u1ed1 \u0111\u1ea5t, th\u01b0\u1eddng v\u00e0o ban \u0111\u00eam, v\u00e0 th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn h\u00e0nh d\u01b0\u1edbi t\u00ean c\u1ee7a Dis Pater, ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 Pluto ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u00e3 h\u00f2a nh\u1eadp v\u00e0o.<\/p><p>Vi\u1ec7c ng\u01b0\u1eddi La M\u00e3 th\u1edd ph\u1ee5ng v\u1ecb th\u1ea7n \u0111\u1ecba ng\u1ee5c qua nhi\u1ec1u th\u1ebf k\u1ef7 c\u00f3 nh\u1eefng l\u00fd do th\u1ef1c t\u1ebf.<\/p><p>C\u00e1c nghi l\u1ec5 ph\u1ee5c v\u1ee5 nh\u1eefng m\u1ee5c \u0111\u00edch kh\u00e1c nhau: ch\u00fang nh\u1eb1m xoa d\u1ecbu ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft v\u00e0 ng\u0103n ch\u1eb7n s\u1ef1 x\u00e2m nh\u1eadp c\u1ee7a h\u1ecd v\u00e0o th\u1ebf gi\u1edbi ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng, ch\u00fang \u0111\u1ed3ng h\u00e0nh v\u1edbi tang l\u1ec5 v\u00e0 t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m ng\u01b0\u1eddi qu\u00e1 c\u1ed1, v\u00e0 trong c\u00e1c Ludi Tarentini, t\u1ee9c c\u00e1c l\u1ec5 h\u1ed9i th\u1ebf k\u1ef7 v\u1ec1 sau, Dis Pater v\u00e0 Proserpina \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea7u kh\u1ea9n \u0111\u1ec3 xua \u0111u\u1ed5i tai h\u1ecda kh\u1ecfi th\u00e0nh ph\u1ed1 v\u00e0 m\u1edf ra m\u1ed9t giai \u0111o\u1ea1n th\u1eddi gian m\u1edbi.<\/p><h3>Di\u1ec7n m\u1ea1o v\u00e0 bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng<\/h3><p>Pluto \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1eafc h\u1ecda l\u00e0 nghi\u00eam ngh\u1ecb, oai nghi\u00eam, th\u01b0\u1eddng m\u1eb7c \u00e1o cho\u00e0ng t\u1ed1i m\u00e0u. C\u00e2y quy\u1ec1n tr\u01b0\u1ee3ng t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng cho quy\u1ec1n cai tr\u1ecb c\u1ee7a \u00f4ng. M\u00e0u \u0111en v\u00e0 x\u00e1m \u0111\u1eadm l\u00e0 m\u00e0u s\u1eafc c\u1ee7a \u00f4ng. Hoa anh t\u00fac v\u00e0 c\u00e2y b\u00e1ch l\u00e0 nh\u1eefng bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"\u0110\u01b0\u1ee3c trao cho c\u00f5i thi\u00eang li\u00eang th\u00f4ng qua m\u1ed9t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 qua \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1ch bi\u1ec7t kh\u1ecfi \u0111\u1eddi th\u01b0\u1eddng.\" tabindex=\"0\">thi\u00eang li\u00eang<\/span>. \u0110\u00f4i khi \u00f4ng \u0111\u1ed9i v\u01b0\u01a1ng mi\u1ec7n. M\u1eb7t \u0111\u1ea5t h\u00e1 h\u1ed1c d\u01b0\u1edbi ch\u00e2n \u00f4ng.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-44e71476 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"44e71476\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3c1fc3f0 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"3c1fc3f0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Th\u00f4ng tin c\u01a1 b\u1ea3n: Pluto<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-84f33b8e e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"84f33b8e\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-hqkdc67p elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"hqkdc67p\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>B\u1ea3n th\u00f4ng tin c\u01a1 b\u1ea3n ph\u00e1c th\u1ea3o quy\u1ec1n cai tr\u1ecb c\u1ee7a Pluto tr\u00ean s\u00e1u l\u00e3nh \u0111\u1ecba: ngu\u1ed3n g\u1ed1c th\u1ea7n tho\u1ea1i v\u00e0 l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a \u00f4ng, c\u00e1c th\u1ef1c h\u00e0nh t\u1ebf t\u1ef1 v\u00e0 ph\u00e9p thu\u1eadt trong vi\u1ec7c th\u1edd ph\u1ee5ng \u00f4ng, h\u00ecnh th\u1ee9c kh\u1eafc h\u1ecda \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng c\u1ee7a \u00f4ng trong ngh\u1ec7 thu\u1eadt v\u00e0 bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng h\u1ecdc, \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"H\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ea7u nguy\u1ec7n ho\u1eb7c kh\u1ea9n c\u1ea7u h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn m\u1ed9t v\u1ecb th\u1ea7n ho\u1eb7c quy\u1ec1n n\u0103ng.\" tabindex=\"0\">s\u1ef1 c\u1ea7u kh\u1ea9n<\/span> v\u00e0 l\u00f2ng t\u00f4n k\u00ednh \u0111\u1ed1i v\u1edbi v\u1ecb th\u1ea7n c\u00e1i ch\u1ebft, nh\u1eefng so s\u00e1nh v\u1edbi c\u00e1c nh\u00e2n v\u1eadt li\u00ean quan trong c\u00e1c n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a kh\u00e1c v\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1i nh\u00ecn t\u1ed5ng th\u1ec3 v\u1ec1 vai tr\u00f2 v\u0169 tr\u1ee5 c\u1ee7a \u00f4ng.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-pemmx7c5 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"pemmx7c5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-pemmx7c1 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"pemmx7c1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-qh9oavvu iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"qh9oavvu\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-awzx8k2k elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"awzx8k2k\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">B\u1ed1i c\u1ea3nh v\u0103n h\u00f3a<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-x6rowhv0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"x6rowhv0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Pluto l\u00e0 h\u00ecnh th\u1ee9c La M\u00e3 c\u1ee7a Hades Hy L\u1ea1p v\u00e0 b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n \u0111\u1ecba ng\u1ee5c thu\u1ed9c ng\u1eef h\u1ec7 \u1ea4n-\u00c2u. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"To\u00e0n b\u1ed9 c\u00e1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng t\u00f4n gi\u00e1o th\u1edd ph\u1ee5ng d\u00e0nh cho m\u1ed9t v\u1ecb th\u1ea7n ho\u1eb7c nh\u00e2n v\u1eadt thi\u00eang li\u00eang.\" tabindex=\"0\">Nghi l\u1ec5 th\u1edd ph\u1ee5ng<\/span> \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1eaft r\u1ec5 \u1edf Etruria v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c La M\u00e3 ti\u1ebfp nh\u1eadn. T\u1ea1i c\u00e1c \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m th\u1edd t\u1ef1 \u1edf Italia (\u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 Tarracina v\u00e0 Volsinii), c\u00e1c \u0111\u1ec1n th\u1edd Pluto \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft l\u1eadp t\u1eeb th\u1ebf k\u1ef7 5 tr\u01b0\u1edbc C\u00f4ng nguy\u00ean. Plutus c\u1ee7a La M\u00e3 (v\u1ecb th\u1ea7n th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng) l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 kh\u00e1c, nh\u01b0ng th\u01b0\u1eddng b\u1ecb l\u1eabn l\u1ed9n v\u1edbi Pluto. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"To\u00e0n b\u1ed9 c\u00e1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng t\u00f4n gi\u00e1o th\u1edd ph\u1ee5ng d\u00e0nh cho m\u1ed9t v\u1ecb th\u1ea7n ho\u1eb7c nh\u00e2n v\u1eadt thi\u00eang li\u00eang.\" tabindex=\"0\">Nghi l\u1ec5 th\u1edd ph\u1ee5ng<\/span> c\u1ee7a \u00f4ng \u00edt mang t\u00ednh c\u00f4ng khai h\u01a1n m\u00e0 ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 s\u00f9ng b\u00e1i ri\u00eang t\u01b0 v\u00e0 th\u1ef1c h\u00e0nh ph\u00e9p thu\u1eadt.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8e3o4kxs iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"8e3o4kxs\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-08rkdgov elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"08rkdgov\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">\u0110\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u1ea7u kh\u1ea9n<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-uwjelx8s elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"uwjelx8s\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Pluto \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea7u kh\u1ea9n b\u1edfi t\u1ea5t c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u1ea5t s\u00e0ng, trong c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p tang ch\u1ebf, khi th\u1ec1 tr\u01b0\u1edbc t\u00f2a \u00e1n (\u0111\u1ec3 c\u1ee7ng c\u1ed1 b\u1eb1ng quy\u1ec1n n\u0103ng \u0111\u1ecba ng\u1ee5c), b\u1edfi nh\u1eefng n\u00f4ng d\u00e2n trong c\u00e1c l\u1eddi nguy\u1ec1n ru\u1ed9ng \u0111\u1ea5t (defixio), v\u00e0 b\u1edfi c\u00e1c ph\u00e1p s\u01b0 trong c\u00e1c nghi l\u1ec5 tri\u1ec7u h\u1ed3n ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft.<\/p><p>\u0110\u1eb7c bi\u1ec7t, c\u00e1c Haruspices ng\u01b0\u1eddi Etruscan (nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi xem b\u00f3i n\u1ed9i t\u1ea1ng) v\u00e0 c\u00e1c tu s\u0129 La M\u00e3 c\u1ee7a Chthonii (c\u00e1c tu s\u0129 \u0111\u1ecba ng\u1ee5c) duy tr\u00ec <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"To\u00e0n b\u1ed9 c\u00e1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng t\u00f4n gi\u00e1o th\u1edd ph\u1ee5ng d\u00e0nh cho m\u1ed9t v\u1ecb th\u1ea7n ho\u1eb7c nh\u00e2n v\u1eadt thi\u00eang li\u00eang.\" tabindex=\"0\">nghi l\u1ec5 th\u1edd ph\u1ee5ng<\/span>. Trong c\u00e1c gia \u0111\u00ecnh t\u01b0 nh\u00e2n, ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u1eb7t c\u00e1c t\u01b0\u1ee3ng Pluto \u0111\u1ec3 canh gi\u1eef m\u1ed9 ph\u1ea7n. L\u1ec5 h\u1ed9i Lemuria (ng\u00e0y 9, 11 v\u00e0 13 th\u00e1ng N\u0103m) l\u00e0 m\u1ed9t nghi l\u1ec5 gia \u0111\u00ecnh nh\u1eb1m xoa d\u1ecbu c\u00e1c linh h\u1ed3n \u0111\u1ecba ng\u1ee5c.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-jm2n74ec iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"jm2n74ec\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8vufse4c elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"8vufse4c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">H\u00ecnh th\u1ee9c kh\u1eafc h\u1ecda<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-mwb9u015 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"mwb9u015\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Pluto \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1eafc h\u1ecda l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng c\u00f3 r\u00e2u, nghi\u00eam ngh\u1ecb, th\u01b0\u1eddng ng\u1ed3i ngai trong c\u00e1c hang \u0111\u00e1 ho\u1eb7c hang \u0111\u1ed9ng, \u0111\u00f4i khi c\u1ea7m quy\u1ec1n tr\u01b0\u1ee3ng ho\u1eb7c con r\u1eafn.<\/p><p>C\u00e1c thu\u1ed9c t\u00ednh c\u1ee7a \u00f4ng g\u1ed3m chi\u1ebfc s\u1eebng sung m\u00e3n (cornucopia, <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"M\u1ed9t k\u00fd hi\u1ec7u \u0111\u1ea1i di\u1ec7n cho m\u1ed9t \u00fd ni\u1ec7m ho\u1eb7c \u00fd ngh\u0129a.\" tabindex=\"0\">bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng<\/span> c\u1ee7a s\u1ef1 gi\u00e0u c\u00f3 d\u01b0\u1edbi l\u00f2ng \u0111\u1ea5t), \u0111\u1ea7u c\u00e2y anh t\u00fac (<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"M\u1ed9t k\u00fd hi\u1ec7u \u0111\u1ea1i di\u1ec7n cho m\u1ed9t \u00fd ni\u1ec7m ho\u1eb7c \u00fd ngh\u0129a.\" tabindex=\"0\">bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng<\/span> c\u1ee7a gi\u1ea5c ng\u1ee7 v\u00e0 c\u00e1i ch\u1ebft), con r\u1eafn, ti\u1ec1n xu ho\u1eb7c kho b\u00e1u. Tr\u00ean c\u00e1c \u0111\u1ed3ng ti\u1ec1n, \u00f4ng ng\u1ed3i ngai b\u00ean c\u1ea1nh Proserpina. C\u00e1c bia m\u1ed9 kh\u1eafc h\u1ecda \u00f4ng l\u00e0 v\u1ecb quan t\u00f2a x\u00e9t x\u1eed ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 khu\u1ea5t.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-pemmx7c2 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"pemmx7c2\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-37ss2yr6 iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"37ss2yr6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3v0wp3wx elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"3v0wp3wx\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Ph\u1ea1m vi \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-w3247g2m elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"w3247g2m\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Ph\u1ea1m vi \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng:<\/strong> Pluto (hay Dis Pater) l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi cai tr\u1ecb \u0111\u1ecba ng\u1ee5c c\u1ee7a La M\u00e3, anh trai c\u1ee7a Jupiter v\u00e0 Neptun. \u00d4ng \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n l\u00fd c\u00f4ng minh c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi b\u00ean kia; s\u1ef1 l\u01b0u truy\u1ec1n kh\u00f4ng g\u00e1n cho \u00f4ng nh\u1eefng n\u00e9t hung \u00e1c. \u1ede La M\u00e3, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea7u kh\u1ea9n m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 ti\u1ebfp x\u00fac b\u1eb1ng m\u1eaft, ng\u01b0\u1eddi ta quay l\u01b0ng l\u1ea1i v\u00e0 n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi \u00f4ng.<\/p><p>S\u1ef1 gi\u00e0u c\u00f3 (*ploutus*, sung m\u00e3n) \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eafn k\u1ebft v\u1edbi \u00f4ng, b\u1edfi v\u00ec t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c kho\u00e1ng s\u1ea3n v\u00e0 hoa m\u00e0u c\u1ee7a \u0111\u1ea5t \u0111\u1ec1u \u0111\u1ebfn t\u1eeb v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c c\u1ee7a \u00f4ng. \u00d4ng l\u00e0 v\u1ecb th\u1ea7n tr\u1ea7m l\u1eb7ng, gi\u1eef t\u1ea5t c\u1ea3 trong m\u00ecnh.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0qpjal9w iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"0qpjal9w\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6ndoih0o elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"6ndoih0o\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">C\u00e1c h\u00ecnh th\u1ee9c nghi l\u1ec5<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6684tyh9 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"6684tyh9\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Pluto \u0111\u01b0\u1ee3c <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"H\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ea7u nguy\u1ec7n ho\u1eb7c kh\u1ea9n c\u1ea7u h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ebfn m\u1ed9t v\u1ecb th\u1ea7n ho\u1eb7c quy\u1ec1n n\u0103ng.\" tabindex=\"0\">c\u1ea7u kh\u1ea9n<\/span> v\u1edbi th\u00e1i \u0111\u1ed9 k\u00ednh s\u1ee3 th\u00e0nh k\u00ednh, xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb s\u1ef1 t\u00f4n tr\u1ecdng quy\u1ec1n n\u0103ng t\u1ef1 nhi\u00ean ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u1eeb n\u1ed7i lo s\u1ee3 b\u1ecb tr\u1eebng ph\u1ea1t. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"L\u1ec5 v\u1eadt d\u00e2ng l\u00ean th\u1ea7n linh \u0111\u1ec3 b\u00e0y t\u1ecf l\u00f2ng bi\u1ebft \u01a1n, c\u1ea7u xin ho\u1eb7c s\u1ef1 t\u00f4n k\u00ednh.\" tabindex=\"0\">L\u1ec5 v\u1eadt<\/span> l\u00e0 c\u00e1c con v\u1eadt m\u00e0u \u0111en (c\u1eebu \u0111\u1ef1c, b\u00f2 \u0111\u1ef1c), m\u1eadt ong v\u00e0 hi\u1ebfn t\u1ebf m\u00e1u.<\/p><p>C\u00e1c defixiones (b\u1ea3ng nguy\u1ec1n r\u1ee7a c\u00f3 kh\u1eafc t\u00ean) \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u l\u1ea1i trong c\u00e1c m\u1ed9 ph\u1ea7n v\u00e0 \u0111\u1ec1n th\u1edd \u0111\u1ec3 c\u1ea7u xin Pluto ban c\u00f4ng l\u00fd ho\u1eb7c s\u1ef1 tr\u1ea3 th\u00f9. L\u1eddi h\u1ee9a v\u1edbi Pluto \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 r\u00e0ng bu\u1ed9c h\u01a1n l\u1eddi th\u1ec1 tr\u1ea7n th\u1ebf, m\u1ed9t ngo\u1ea1i l\u1ec7 trong th\u1ef1c h\u00e0nh t\u00f4n gi\u00e1o La M\u00e3.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3lfi7x32 iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"3lfi7x32\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0kg99ga1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"0kg99ga1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Nh\u1eefng t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng c\u1ee7a Pluto<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-n0fum6kp elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"n0fum6kp\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Hades (Hy L\u1ea1p) l\u00e0 s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng tr\u1ef1c ti\u1ebfp nh\u1ea5t, v\u1edbi c\u00e1c vai tr\u00f2 v\u00e0 thu\u1ed9c t\u00ednh t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. Aitn\/Aita c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Etruscan l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ea1ng ti\u1ec1n th\u00e2n c\u1ee7a Pluto. Trong v\u00f9ng Mesopotamia, Nergal l\u00e0 v\u1ecb th\u1ea7n \u0111\u1ecba ng\u1ee5c v\u1edbi c\u00e1c ch\u1ee9c n\u0103ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. Trong v\u00f9ng Ai C\u1eadp, Osiris th\u1ec3 hi\u1ec7n quy\u1ec1n cai tr\u1ecb \u0111\u1ecba ng\u1ee5c v\u00e0 s\u1ef1 t\u00e1i sinh. C\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n n\u00e0y \u0111\u1ec1u chia s\u1ebb t\u00ednh ch\u1ea5t hai m\u1eb7t gi\u1eefa s\u1ef1 kinh ho\u00e0ng v\u00e0 tr\u1eadt t\u1ef1 v\u0169 tr\u1ee5 c\u1ea7n thi\u1ebft.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5a584676 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"5a584676\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6d0757bf elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"6d0757bf\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Pluto, nh\u1eefng t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng trong c\u00e1c n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a kh\u00e1c<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-60563f68 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"60563f68\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5a93fdd6 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5a93fdd6\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>V\u1ec1 m\u1eb7t ch\u1ee9c n\u0103ng, Pluto c\u1ee7a La M\u00e3 t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi Hades c\u1ee7a Hy L\u1ea1p, tuy nhi\u00ean trong th\u1ef1c h\u00e0nh t\u00f4n gi\u00e1o La M\u00e3, \u00f4ng c\u00f2n t\u00edch h\u1ee3p th\u00eam c\u00e1c m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 chthonic v\u00e0 n\u00f4ng nghi\u1ec7p. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"To\u00e0n b\u1ed9 c\u00e1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng t\u00f4n gi\u00e1o th\u1edd ph\u1ee5ng d\u00e0nh cho m\u1ed9t v\u1ecb th\u1ea7n ho\u1eb7c nh\u00e2n v\u1eadt thi\u00eang li\u00eang.\" tabindex=\"0\">Nghi l\u1ec5 th\u1edd ph\u1ee5ng<\/span> c\u1ee7a \u00f4ng ch\u1ed3ng l\u1ea5n v\u1edbi nghi l\u1ec5 c\u1ee7a Dis Pater v\u00e0 Orcus, nh\u01b0ng trong \u0110\u1ebf ch\u1ebf, \u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng m\u1ea1nh h\u01a1n v\u1ec1 s\u1ef1 gi\u00e0u c\u00f3 v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng sinh s\u1ea3n c\u1ee7a \u0111\u1ea5t \u0111ai so v\u1edbi h\u00ecnh m\u1eabu Hy L\u1ea1p.<\/p>\n<p><p><strong>Truy\u1ec1n th\u1ed1ng Do Th\u00e1i:<\/strong> Sheol c\u1ee7a Do Th\u00e1i kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c v\u1edbi v\u1ecb th\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00e2n c\u00e1ch h\u00f3a, m\u00e0 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n ch\u1ec9 l\u00e0 c\u00f5i ch\u1ebft. V\u1ec1 sau (trong v\u0103n h\u1ecdc Kh\u1ea3i huy\u1ec1n), c\u00e1c <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Trong c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o Abraham, m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 thi\u00ean \u0111\u00e0ng \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 s\u1ee9 gi\u1ea3 c\u1ee7a Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf.\" tabindex=\"0\">thi\u00ean th\u1ea7n<\/span> \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 c\u1eadp nh\u01b0 l\u00e0 c\u00e1c quan t\u00f2a, nh\u01b0ng kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u00e2n v\u1eadt t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi Pluto. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"S\u1ef1 h\u1ee3p nh\u1ea5t c\u00e1c quan ni\u1ec7m ho\u1eb7c c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n t\u1eeb c\u00e1c truy\u1ec1n th\u1ed1ng t\u00f4n gi\u00e1o kh\u00e1c nhau.\" tabindex=\"0\">H\u1ed7n dung t\u00f4n gi\u00e1o<\/span> Hades-Pluto c\u00f3 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng trong Do Th\u00e1i gi\u00e1o Hy L\u1ea1p h\u00f3a, nh\u01b0ng kh\u00f4ng mang t\u00ednh <span class=\"iwg-fachbegriff\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Thu\u1ed9c v\u1ec1 t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n thi\u00eang li\u00eang \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng nh\u1eadn c\u1ee7a m\u1ed9t t\u00f4n gi\u00e1o; c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 ngo\u1ea1i \u0111i\u1ec3n.\">kinh \u0111i\u1ec3n<\/span>.<\/p><p><strong>Th\u1ebf gi\u1edbi Hy L\u1ea1p &#8211; La M\u00e3:<\/strong> Hades l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ti\u1ec1n nhi\u1ec7m v\u00e0 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Pluto. Ng\u01b0\u1eddi La M\u00e3 x\u00e2y d\u1ef1ng tr\u00ean n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u00e1c quan ni\u1ec7m Hy L\u1ea1p, nh\u01b0ng nh\u1ea5n m\u1ea1nh h\u01a1n v\u00e0o vi\u1ec7c x\u00e9t x\u1eed v\u00e0 tr\u1eadt t\u1ef1. Hermes Psychopompos (ng\u01b0\u1eddi d\u1eabn \u0111\u01b0\u1eddng linh h\u1ed3n) l\u00e0 s\u1ef1 b\u1ed5 sung, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i th\u1ee7 c\u1ea1nh tranh.<\/p><p><strong>Mesopotamia:<\/strong> Nergal v\u00e0 Ereshkigal (n\u1eef th\u1ea7n \u0111\u1ecba ng\u1ee5c) c\u00f9ng nhau cai tr\u1ecb v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft. Nergal chia s\u1ebb v\u1edbi Pluto s\u1ee9c m\u1ea1nh chi\u1ebfn tranh v\u00e0 quy\u1ec1n n\u0103ng chthonic. Ereshkigal l\u00e0 quan t\u00f2a kh\u1eafc nghi\u1ec7t h\u01a1n Proserpina.<\/p><p><strong>\u1ea4n \u0110\u1ed9 \/ Ch\u00e2u \u00c1:<\/strong> Yama l\u00e0 v\u1ecb th\u1ea7n c\u00e1i ch\u1ebft trong truy\u1ec1n th\u1ed1ng Veda, ng\u01b0\u1eddi s\u1eafp \u0111\u1eb7t tr\u1eadt t\u1ef1 c\u1ee7a c\u00f5i ch\u1ebft. Kh\u00f4ng c\u00f3 s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng tr\u1ef1c ti\u1ebfp, nh\u01b0ng v\u1ec1 m\u1eb7t c\u1ea5u tr\u00fac t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1: ng\u01b0\u1eddi duy tr\u00ec tr\u1eadt t\u1ef1 \u0111\u1ecba ng\u1ee5c, nghi\u00eam minh c\u00f4ng b\u1eb1ng. Trong Ph\u1eadt gi\u00e1o, \u0111\u1ecba ng\u1ee5c \u00edt mang t\u00ednh nh\u00e2n c\u00e1ch h\u00f3a h\u01a1n, kh\u00f4ng c\u00f3 nh\u00e2n v\u1eadt t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng v\u1edbi Pluto.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp63e7126 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp63e7126\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp9bbe5a9 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp9bbe5a9\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Dis Pater, Orcus v\u00e0 c\u00e1c t\u00ean g\u1ecdi La M\u00e3 c\u1ee7a th\u1ea7n c\u00f5i ch\u1ebft<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpcb0d808 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cpcb0d808\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp75de8e9 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp75de8e9\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>V\u1ecb th\u1ea7n La M\u00e3 c\u1ee7a \u0111\u1ecba ng\u1ee5c xu\u1ea5t hi\u1ec7n d\u01b0\u1edbi nhi\u1ec1u t\u00ean g\u1ecdi kh\u00e1c nhau, v\u00e0 m\u1ed1i quan h\u1ec7 gi\u1eefa ch\u00fang r\u1ea5t c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb \u0111\u1ed1i v\u1edbi l\u1ecbch s\u1eed t\u00f4n gi\u00e1o. <em>Pluto<\/em> b\u1ea3n th\u00e2n l\u00e0 d\u1ea1ng Latinh h\u00f3a c\u1ee7a bi\u1ec7t danh Hy L\u1ea1p <em>Plouton<\/em>, t\u1ee9c ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u c\u00f3, v\u00e0 \u0111\u1ebfn La M\u00e3 c\u00f9ng v\u1edbi s\u1ef1 ti\u1ebfp nh\u1eadn c\u00e1c quan ni\u1ec7m Hy L\u1ea1p. B\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u00f3 c\u00f2n c\u00f3 c\u00e1c t\u00ean g\u1ecdi b\u1ea3n \u0111\u1ecba c\u1ed5 x\u01b0a h\u01a1n.<\/p><p>T\u00ean quan tr\u1ecdng nh\u1ea5t l\u00e0 <em>Dis Pater<\/em>, t\u1ee9c Ng\u01b0\u1eddi Cha Gi\u00e0u C\u00f3. T\u00ean <em>Dis<\/em> \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 vi\u1ebft t\u1eaft c\u1ee7a <em>dives<\/em>, gi\u00e0u c\u00f3, v\u00e0 do \u0111\u00f3 l\u00e0 s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng Latinh ch\u00ednh x\u00e1c c\u1ee7a Plouton trong ti\u1ebfng Hy L\u1ea1p. \u1ede \u0111\u00e2y, s\u1ef1 gi\u00e0u c\u00f3 c\u0169ng \u00e1m ch\u1ec9 nh\u1eefng g\u00ec n\u1eb1m d\u01b0\u1edbi l\u00f2ng \u0111\u1ea5t, ng\u0169 c\u1ed1c v\u00e0 c\u00e1c kho b\u00e1u c\u1ee7a \u0111\u1ea5t.<\/p><p>T\u00ean th\u1ee9 ba l\u00e0 <em>Orcus<\/em>, c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u00f2n tranh c\u00e3i; Orcus c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ec9 c\u1ea3 v\u1ecb th\u1ea7n l\u1eabn ch\u00ednh \u0111\u1ecba ng\u1ee5c v\u00e0 m\u1ed9t quy\u1ec1n n\u0103ng tr\u1eebng ph\u1ea1t, \u0111\u00e1ng s\u1ee3. T\u1eeb Orcus, qua nh\u1eefng con \u0111\u01b0\u1eddng v\u00f2ng, d\u1eabn \u0111\u1ebfn ti\u1ebfng \u00dd <em>orco<\/em> v\u00e0 cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0 t\u1eeb oger (y\u00eau tinh).<\/p><p>S\u1ef1 \u0111a d\u1ea1ng t\u00ean g\u1ecdi n\u00e0y cho th\u1ea5y quan ni\u1ec7m La M\u00e3 v\u1ec1 th\u1ea7n c\u00f5i ch\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c nu\u00f4i d\u01b0\u1ee1ng t\u1eeb nhi\u1ec1u ngu\u1ed3n: t\u1eeb m\u1ed9t truy\u1ec1n th\u1ed1ng b\u1ea3n \u0111\u1ecba g\u1eafn v\u1edbi Dis Pater v\u00e0 Orcus, v\u00e0 t\u1eeb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Khoa h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf v\u00e0 \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a m\u1ed9t t\u00f4n gi\u00e1o.\" tabindex=\"0\">th\u1ea7n h\u1ecdc<\/span> Hy L\u1ea1p, v\u1ed1n mang theo <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"To\u00e0n b\u1ed9 c\u00e1c c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1ec1 th\u1ea7n linh \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u truy\u1ec1n trong m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a.\" tabindex=\"0\">th\u1ea7n tho\u1ea1i<\/span> \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00f4ng phu c\u1ee7a Hades d\u01b0\u1edbi c\u00e1i t\u00ean Pluto.<\/p><p>Gi\u1edbi nghi\u00ean c\u1ee9u cho r\u1eb1ng c\u00e1c quan ni\u1ec7m La M\u00e3 b\u1ea3n \u0111\u1ecba ban \u0111\u1ea7u \u00edt mang t\u00ednh nh\u00e2n c\u00e1ch h\u00f3a v\u00e0 \u00edt phong ph\u00fa v\u1ec1 th\u1ea7n tho\u1ea1i h\u01a1n so v\u1edbi Hy L\u1ea1p. Ch\u1ec9 qua s\u1ef1 \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t h\u00f3a v\u1edbi Hades-Plouton, v\u1ecb th\u1ea7n \u0111\u1ecba ng\u1ee5c La M\u00e3 m\u1edbi c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh d\u1ea1ng v\u00e0 c\u00e1c c\u00e2u chuy\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, tr\u00ean h\u1ebft l\u00e0 v\u1ee5 b\u1eaft c\u00f3c <a href=\"\/vi\/proserpina\/\">Proserpina<\/a>.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpc860d54 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cpc860d54\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpabb6594 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cpabb6594\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">C\u00e1c Ludi Tarentini v\u00e0 b\u00e0n th\u1edd trong Marsfield<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp9b61d10 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cp9b61d10\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpf79ffd5 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cpf79ffd5\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>M\u1ed9t <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"To\u00e0n b\u1ed9 c\u00e1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng t\u00f4n gi\u00e1o th\u1edd ph\u1ee5ng d\u00e0nh cho m\u1ed9t v\u1ecb th\u1ea7n ho\u1eb7c nh\u00e2n v\u1eadt thi\u00eang li\u00eang.\" tabindex=\"0\">nghi l\u1ec5 th\u1edd ph\u1ee5ng<\/span> ri\u00eang c\u1ee7a Dis Pater v\u00e0 Proserpina c\u00f3 trung t\u00e2m t\u1ea1i Marsfield \u1edf m\u1ed9t \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m t\u00ean l\u00e0 <em>Tarentum<\/em> hay <em>Terentum<\/em>. T\u1ea1i \u0111\u00f3 c\u00f3 m\u1ed9t <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"N\u01a1i d\u00e2ng l\u1ec5 v\u1eadt v\u00e0 th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00e1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng t\u00f4n gi\u00e1o, th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00e2ng cao ho\u1eb7c c\u00f3 b\u1ec1 m\u1eb7t \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t.\" tabindex=\"0\">b\u00e0n th\u1edd<\/span> d\u01b0\u1edbi l\u00f2ng \u0111\u1ea5t, ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c khai l\u1ed9 v\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng v\u00e0o nh\u1eefng d\u1ecbp nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh.<\/p><p>Theo truy\u1ec1n thuy\u1ebft khai s\u00e1ng, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi Sabine t\u00ean l\u00e0 Valesius \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111\u00e0o \u1edf \u0111\u00f3 v\u00e0 t\u00ecnh c\u1edd g\u1eb7p <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"N\u01a1i d\u00e2ng l\u1ec5 v\u1eadt v\u00e0 th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00e1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng t\u00f4n gi\u00e1o, th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c n\u00e2ng cao ho\u1eb7c c\u00f3 b\u1ec1 m\u1eb7t \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t.\" tabindex=\"0\">b\u00e0n th\u1edd<\/span> khi \u00f4ng t\u00ecm ki\u1ebfm s\u1ef1 ch\u1eefa l\u00e0nh cho con c\u00e1i m\u00ecnh.<\/p><p>T\u1ea1i \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m n\u00e0y, c\u00e1c <em>Ludi Tarentini<\/em> \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c, c\u00e1c tr\u00f2 ch\u01a1i v\u00e0 <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"L\u1ec5 v\u1eadt d\u00e2ng l\u00ean th\u1ea7n linh \u0111\u1ec3 b\u00e0y t\u1ecf l\u00f2ng bi\u1ebft \u01a1n, c\u1ea7u xin ho\u1eb7c s\u1ef1 t\u00f4n k\u00ednh.\" tabindex=\"0\">l\u1ec5 v\u1eadt<\/span> ban \u0111\u00eam d\u00e0nh cho c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n \u0111\u1ecba ng\u1ee5c.<\/p><p>T\u1eeb truy\u1ec1n th\u1ed1ng n\u00e0y ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u00e0nh c\u00e1c <em>Ludi Saeculares<\/em>, t\u1ee9c c\u00e1c l\u1ec5 h\u1ed9i th\u1ebf k\u1ef7, ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c m\u1ed9t l\u1ea7n trong m\u1ed9t <em>saeculum<\/em>, m\u1ed9t kho\u1ea3ng th\u1eddi gian kho\u1ea3ng m\u1ed9t tr\u0103m hay m\u1ed9t tr\u0103m m\u01b0\u1eddi n\u0103m, v\u1edbi l\u00fd do r\u1eb1ng kh\u00f4ng m\u1ed9t ai n\u00ean tr\u1ea3i qua ch\u00fang hai l\u1ea7n. C\u00e1c l\u1ec5 h\u1ed9i n\u00e0y \u0111\u00e1nh d\u1ea5u s\u1ef1 chuy\u1ec3n ti\u1ebfp t\u1eeb th\u1eddi \u0111\u1ea1i n\u00e0y sang th\u1eddi \u0111\u1ea1i kh\u00e1c.<\/p><p>C\u00e1c l\u1ec5 h\u1ed9i th\u1ebf k\u1ef7 do Ho\u00e0ng \u0111\u1ebf Augustus t\u1ed5 ch\u1ee9c v\u00e0o n\u0103m 17 tr\u01b0\u1edbc C\u00f4ng nguy\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7.<\/p><p>Nh\u00e2n d\u1ecbp n\u00e0y, Horatius \u0111\u00e3 s\u00e1ng t\u00e1c b\u00e0i <em>Carmen Saeculare<\/em>, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c d\u00e0n h\u1ee3p x\u01b0\u1edbng nam thi\u1ebfu ni\u00ean v\u00e0 n\u1eef thi\u1ebfu ni\u00ean bi\u1ec3u di\u1ec5n. M\u1ed9t bia k\u00fd ghi l\u1ea1i ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh l\u1ec5 h\u1ed9i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o t\u1ed3n v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 ngu\u1ed3n t\u00e0i li\u1ec7u quan tr\u1ecdng.<\/p><p>V\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n t\u00f4n gi\u00e1o h\u1ecdc, b\u1eb1ng ch\u1ee9ng n\u00e0y c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a quan tr\u1ecdng: n\u00f3 cho th\u1ea5y Dis Pater trong nghi l\u1ec5 nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc La M\u00e3 \u0111\u00e3 v\u01b0\u1ee3t ra ngo\u00e0i vai tr\u00f2 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadn c\u00e1c nghi l\u1ec5 t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m t\u01b0 nh\u00e2n. \u00d4ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf \u0111\u00f3 nh\u01b0 m\u1ed9t quy\u1ec1n n\u0103ng g\u1eafn k\u1ebft v\u1edbi qu\u00e1 tr\u00ecnh v\u1eadn \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a c\u00e1c th\u1eddi \u0111\u1ea1i l\u1edbn v\u00e0 v\u1edbi s\u1ef1 t\u00e1i t\u1ea1o nghi l\u1ec5 c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng. C\u00e1c l\u1ec5 v\u1eadt t\u1ed1i t\u0103m, ban \u0111\u00eam d\u00e0nh cho c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n \u0111\u1ecba ng\u1ee5c do \u0111\u00f3 thu\u1ed9c v\u1ec1 tr\u1eadt t\u1ef1 l\u1ec5 h\u1ed9i c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a La M\u00e3.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp303ceab e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp303ceab\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp40a75b5 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp40a75b5\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">S\u1ef1 gi\u00e0u c\u00f3 t\u1eeb l\u00f2ng \u0111\u1ea5t: Pluto, khai m\u1ecf v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng sinh s\u1ea3n<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpd3c2a83 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cpd3c2a83\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp4cdbc79 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp4cdbc79\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>\u0110\u1eb7c \u0111i\u1ec3m n\u1ed5i b\u1eadt c\u1ee7a Pluto ch\u00ednh l\u00e0 b\u1ea3n th\u00e2n c\u00e1i t\u00ean \u00f4ng, t\u1ee9c Ng\u01b0\u1eddi Gi\u00e0u C\u00f3. S\u1ef1 g\u1eafn k\u1ebft gi\u1eefa v\u1ecb th\u1ea7n c\u00f5i ch\u1ebft v\u00e0 s\u1ef1 gi\u00e0u c\u00f3 n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u1eabu nhi\u00ean, m\u00e0 l\u00e0 bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a m\u1ed9t quan ni\u1ec7m m\u1ea1ch l\u1ea1c.<\/p><p>M\u1ea3nh \u0111\u1ea5t m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft \u0111i xu\u1ed1ng c\u0169ng ch\u00ednh l\u00e0 m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t t\u1eeb \u0111\u00f3 ng\u0169 c\u1ed1c m\u1ecdc l\u00ean v\u00e0 trong \u0111\u00f3 c\u00e1c kim lo\u1ea1i v\u00e0 \u0111\u00e1 qu\u00fd \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u gi\u1eef. Ai cai tr\u1ecb \u0111\u1ecba ng\u1ee5c th\u00ec c\u0169ng cai tr\u1ecb nh\u1eefng kho b\u00e1u n\u00e0y.<\/p><p>Trong <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Th\u1eddi \u0111\u1ea1i c\u1ee7a n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a Hy L\u1ea1p v\u00e0 La M\u00e3, kho\u1ea3ng t\u1eeb n\u0103m 800 tr\u01b0\u1edbc C\u00f4ng nguy\u00ean \u0111\u1ebfn n\u0103m 600 sau C\u00f4ng nguy\u00ean.\" tabindex=\"0\">th\u1eddi C\u1ed5 \u0111\u1ea1i<\/span>, v\u00ec v\u1eady Pluto \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eafn k\u1ebft v\u1edbi s\u1ef1 gi\u00e0u c\u00f3 c\u1ee7a \u0111\u1ea5t, v\u1edbi n\u00f4ng nghi\u1ec7p c\u0169ng nh\u01b0 khai m\u1ecf. V\u1ecb th\u1ea7n Hy L\u1ea1p <em>Plutos<\/em>, m\u1ed9t nh\u00e2n c\u00e1ch h\u00f3a c\u1ee7a s\u1ef1 gi\u00e0u c\u00f3 theo ngh\u0129a h\u1eb9p h\u01a1n, c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n bi\u1ec7t v\u1edbi Plouton, nh\u01b0ng hai c\u00e1i t\u00ean g\u1ea7n nhau \u0111\u1ebfn m\u1ee9c ch\u00fang \u0111\u00e3 b\u1ecb l\u1eabn l\u1ed9n ngay t\u1eeb trong <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Th\u1eddi \u0111\u1ea1i c\u1ee7a n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a Hy L\u1ea1p v\u00e0 La M\u00e3, kho\u1ea3ng t\u1eeb n\u0103m 800 tr\u01b0\u1edbc C\u00f4ng nguy\u00ean \u0111\u1ebfn n\u0103m 600 sau C\u00f4ng nguy\u00ean.\" tabindex=\"0\">th\u1eddi C\u1ed5 \u0111\u1ea1i<\/span>.<\/p><p>M\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 ch\u1eb7t ch\u1ebd c\u1ee7a v\u1ecb th\u1ea7n \u0111\u1ecba ng\u1ee5c v\u1edbi Proserpina, ng\u01b0\u1eddi t\u1ef1 th\u1ec3 hi\u1ec7n nh\u01b0 l\u00e0 n\u1eef th\u1ea7n th\u1ef1c v\u1eadt, c\u00e0ng c\u1ee7ng c\u1ed1 ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n n\u00e0y: s\u1ef1 l\u00ean xu\u1ed1ng h\u00e0ng n\u0103m c\u1ee7a n\u00e0ng g\u1eafn k\u1ebft v\u1edbi s\u1ef1 n\u1ea3y sinh v\u00e0 t\u00e0n phai c\u1ee7a hoa m\u00e0u.<\/p><p>V\u1ec1 m\u1eb7t khoa h\u1ecdc, b\u1eb1ng ch\u1ee9ng n\u00e0y cho th\u1ea5y r\u00f5 r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi La M\u00e3 v\u00e0 Hy L\u1ea1p kh\u00f4ng coi c\u00e1i ch\u1ebft v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng sinh s\u1ea3n l\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u1ed1i l\u1eadp thu\u1ea7n t\u00fay. Ch\u00ednh m\u1ea3nh \u0111\u1ea5t nu\u1ed1t ch\u1eedng c\u0169ng s\u1ea3n sinh ra. V\u00ec v\u1eady, v\u1ecb th\u1ea7n c\u00f5i ch\u1ebft kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e1ng s\u1ee3: \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3o \u0111\u1ea3m cho m\u1ed9t v\u00f2ng tu\u1ea7n ho\u00e0n m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi s\u1ed1ng ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o.<\/p><p>Trong ngh\u1ec7 thu\u1eadt t\u1ea1o h\u00ecnh, \u0111\u00f4i khi Pluto \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1eafc h\u1ecda v\u1edbi chi\u1ebfc s\u1eebng sung m\u00e3n, <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"M\u1ed9t k\u00fd hi\u1ec7u \u0111\u1ea1i di\u1ec7n cho m\u1ed9t \u00fd ni\u1ec7m ho\u1eb7c \u00fd ngh\u0129a.\" tabindex=\"0\">bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng<\/span> c\u1ee7a s\u1ef1 sung t\u00fac, l\u00e0m hi\u1ec7n r\u00f5 m\u1eb7t t\u00edch c\u1ef1c n\u00e0y. Tuy nhi\u00ean, trong c\u00e1c l\u1ec5 v\u1eadt d\u00e2ng \u00f4ng, ng\u01b0\u1eddi ta v\u1eabn \u00e1p d\u1ee5ng c\u00e1c h\u00ecnh th\u1ee9c th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng d\u00e0nh cho c\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7n chthonic: c\u00e1c con v\u1eadt m\u00e0u t\u1ed1i, m\u00e1u \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1eabn xu\u1ed1ng l\u00f2ng \u0111\u1ea5t, m\u1ed9t th\u00e1i \u0111\u1ed9 nghi l\u1ec5 nghi\u00eam trang h\u01b0\u1edbng v\u1ec1 chi\u1ec1u s\u00e2u.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp7308312 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp7308312\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp3e9d09b elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp3e9d09b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">T\u1eeb v\u1ecb th\u1ea7n \u0111\u1ebfn h\u00e0nh tinh l\u00f9n: L\u1ecbch s\u1eed t\u00ean g\u1ecdi trong th\u1eddi hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp72760ea e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cp72760ea\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp64c91ff elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp64c91ff\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span data-nosnippet>C\u00e1i t\u00ean Pluto \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ef1 nghi\u1ec7p th\u1ee9 hai trong th\u1ebf k\u1ef7 20, ho\u00e0n to\u00e0n xa r\u1eddi t\u00f4n gi\u00e1o c\u1ed5 \u0111\u1ea1i. Khi n\u0103m 1930, t\u1ea1i \u0110\u00e0i quan s\u00e1t Lowell \u1edf Arizona, m\u1ed9t thi\u00ean th\u1ec3 m\u1edbi b\u00ean ngo\u00e0i Sao H\u1ea3i V\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n, ng\u01b0\u1eddi ta t\u00ecm ki\u1ebfm m\u1ed9t c\u00e1i t\u00ean.<\/span><\/p><p>\u0110\u1ec1 xu\u1ea5t \u0111\u1ebfn t\u1eeb Venetia Burney, m\u1ed9t c\u00f4 b\u00e9 m\u01b0\u1eddi m\u1ed9t tu\u1ed5i \u1edf Oxford, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 h\u1ee9ng th\u00fa v\u1edbi <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Th\u1eddi \u0111\u1ea1i c\u1ee7a n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a Hy L\u1ea1p v\u00e0 La M\u00e3, kho\u1ea3ng t\u1eeb n\u0103m 800 tr\u01b0\u1edbc C\u00f4ng nguy\u00ean \u0111\u1ebfn n\u0103m 600 sau C\u00f4ng nguy\u00ean.\" tabindex=\"0\">th\u1ea7n tho\u1ea1i<\/span> <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"To\u00e0n b\u1ed9 c\u00e1c c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1ec1 th\u1ea7n linh \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u truy\u1ec1n trong m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a.\" tabindex=\"0\">c\u1ed5 \u0111\u1ea1i<\/span>. T\u00ean c\u1ee7a m\u1ed9t v\u1ecb th\u1ea7n c\u1ee7a \u0111\u1ecba ng\u1ee5c t\u1ed1i t\u0103m, xa x\u00f4i c\u00f3 v\u1ebb ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi thi\u00ean th\u1ec3 xa x\u00f4i, l\u1ea1nh l\u1ebdo n\u00e0y.<\/p><p>\u0110\u1ec1 xu\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p nh\u1eadn m\u1ed9t ph\u1ea7n v\u00ec hai ch\u1eef c\u00e1i \u0111\u1ea7u c\u1ee7a t\u00ean, P v\u00e0 L, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u00e0 ch\u1eef vi\u1ebft t\u1eaft c\u1ee7a Percival Lowell, ng\u01b0\u1eddi s\u00e1ng l\u1eadp \u0111\u00e0i quan s\u00e1t, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1eebng l\u00e2u t\u00ecm ki\u1ebfm m\u1ed9t h\u00e0nh tinh nh\u01b0 v\u1eady.<\/p><p><span data-nosnippet><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"M\u1ed9t k\u00fd hi\u1ec7u \u0111\u1ea1i di\u1ec7n cho m\u1ed9t \u00fd ni\u1ec7m ho\u1eb7c \u00fd ngh\u0129a.\" tabindex=\"0\">Bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng<\/span> thi\u00ean v\u0103n c\u1ee7a thi\u00ean th\u1ec3 n\u00e0y k\u1ebft h\u1ee3p hai ch\u1eef c\u00e1i \u0111\u00f3. Pluto ban \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 h\u00e0nh tinh th\u1ee9 ch\u00edn c\u1ee7a h\u1ec7 m\u1eb7t tr\u1eddi. N\u0103m 2006, Li\u00ean minh Thi\u00ean v\u0103n Qu\u1ed1c t\u1ebf \u0111\u00e3 x\u1ebfp l\u1ea1i \u00f4ng v\u00e0o lo\u1ea1i h\u00e0nh tinh l\u00f9n, m\u1ed9t quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh g\u00e2y ra nh\u1eefng ph\u1ea3n \u1ee9ng m\u1ea1nh m\u1ebd b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng trong c\u00f4ng ch\u00fang.<\/span><\/p><p>V\u1ec1 m\u1eb7t khoa h\u1ecdc, giai \u0111o\u1ea1n n\u00e0y l\u00e0 v\u00ed d\u1ee5 v\u1ec1 s\u1ee9c lan t\u1ecfa c\u1ee7a c\u00e1c t\u00ean th\u1ea7n linh c\u1ed5 \u0111\u1ea1i trong ng\u00f4n ng\u1eef khoa h\u1ecdc hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i.<\/p><p>Gi\u1ed1ng nh\u01b0 c\u00e1c h\u00e0nh tinh Jupiter, Mars, Venus v\u00e0 Neptun, thi\u00ean th\u1ec3 n\u00e0y c\u0169ng mang t\u00ean m\u1ed9t v\u1ecb th\u1ea7n La M\u00e3, v\u00e0 c\u00f9ng v\u1edbi n\u00f3, c\u1ea3 m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng kh\u00e1i ni\u1ec7m ti\u1ebfp t\u1ee5c lan truy\u1ec1n: m\u1eb7t tr\u0103ng l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a Pluto c\u00f3 t\u00ean l\u00e0 Charon, theo t\u00ean ng\u01b0\u1eddi ch\u00e8o thuy\u1ec1n \u0111\u01b0a linh h\u1ed3n qua \u0111\u1ecba ng\u1ee5c, c\u00e1c m\u1eb7t tr\u0103ng kh\u00e1c mang t\u00ean nh\u01b0 Styx v\u00e0 Kerberos.<\/p><p>\u0110\u1ecba l\u00fd th\u1ebf gi\u1edbi b\u00ean kia <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Th\u1eddi \u0111\u1ea1i c\u1ee7a n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a Hy L\u1ea1p v\u00e0 La M\u00e3, kho\u1ea3ng t\u1eeb n\u0103m 800 tr\u01b0\u1edbc C\u00f4ng nguy\u00ean \u0111\u1ebfn n\u0103m 600 sau C\u00f4ng nguy\u00ean.\" tabindex=\"0\">c\u1ed5 \u0111\u1ea1i<\/span>, \u0111\u01b0\u1ee3c t\u01b0\u1edbc b\u1ecf n\u1ed9i dung t\u00f4n gi\u00e1o, \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t kho ng\u1eef li\u1ec7u cho h\u1ec7 th\u1ed1ng danh ph\u00e1p thi\u00ean v\u0103n. V\u1ecb th\u1ea7n c\u00f5i ch\u1ebft c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi La M\u00e3 ng\u00e0y nay \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ea7u h\u1ebft m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi bi\u1ebft \u0111\u1ebfn ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 m\u1ed9t kh\u1ed1i b\u0103ng \u1edf xa t\u00edt r\u00eca h\u1ec7 m\u1eb7t tr\u1eddi.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-36dd7469 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"36dd7469\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-13760ab4 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"13760ab4\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Li\u00ean k\u1ebft tham kh\u1ea3o th\u00eam<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-28c87796 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"28c87796\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5d6538df elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5d6538df\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<ul><li><a href=\"\/vi\/rom\/\">La M\u00e3, v\u0103n h\u00f3a<\/a><\/li><li><a href=\"\/vi\/proserpina\/\">Proserpina, v\u1ee3 v\u00e0 n\u1eef ho\u00e0ng \u0111\u1ecba ng\u1ee5c<\/a><\/li><li><a href=\"\/vi\/hades\/\">Hades, t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng trong th\u1ea7n tho\u1ea1i Hy L\u1ea1p<\/a><\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-grl4kl40 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"grl4kl40\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-bzsbfrmh elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"bzsbfrmh\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Ngu\u1ed3n t\u00e0i li\u1ec7u v\u00e0 t\u00e0i li\u1ec7u tham kh\u1ea3o<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2c13224a e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"2c13224a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0eymh9ub elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"0eymh9ub\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<footer class=\"iwg-literatur\" data-nosnippet=\"true\"><ul><li><span data-nosnippet>Beard, Mary \/ North, John \/ Price, Simon: <em>Religions of Rome<\/em>. Cambridge University Press, 1998.<\/span><\/li><li><span data-nosnippet>Burkert, Walter: <em>Greek Religion<\/em>. Harvard University Press, 1985.<\/span><\/li><li><span data-nosnippet>Turcan, Robert: <em>The Cults of the Roman Empire<\/em>. Blackwell Publishers, 1996.<\/span><\/li><\/ul><\/footer>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgkw2-add-pluto e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgkw2-add-pluto\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgkw2-add-pluto-t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgkw2-add-pluto-t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>V\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 <em><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"M\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00f4n th\u1edd nh\u01b0 th\u1ea7n th\u00e1nh trong m\u1ed9t t\u00f4n gi\u00e1o.\" tabindex=\"0\">th\u1ea7n linh<\/span><\/em> trong truy\u1ec1n th\u1ed1ng La M\u00e3, Pluto h\u1ee3p nh\u1ea5t Hades c\u1ee7a Hy L\u1ea1p v\u1edbi c\u00e1c quan ni\u1ec7m c\u1ed5 Italic v\u1ec1 s\u1ef1 gi\u00e0u c\u00f3 c\u1ee7a \u0111\u1ea5t \u0111ai v\u00e0 cai tr\u1ecb v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft, c\u00e1c kho\u00e1ng s\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c t\u1ea7ng l\u1edbp d\u01b0\u1edbi l\u00f2ng \u0111\u1ea5t c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pluto, th\u1ea7n linh trong truy\u1ec1n th\u1ed1ng La M\u00e3 Pluto l\u00e0 th\u1ea7n cai qu\u1ea3n \u0111\u1ecba ng\u1ee5c v\u00e0 c\u1ee7a c\u1ea3i trong truy\u1ec1n th\u1ed1ng La M\u00e3. B\u1ea3n th\u00e2n c\u00e1i t\u00ean c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 &#8220;ng\u01b0\u1eddi gi\u00e0u c\u00f3&#8221; v\u00e0 \u00e1m ch\u1ec9 c\u00e1c kho\u00e1ng s\u1ea3n trong l\u00f2ng \u0111\u1ea5t. V\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n t\u00f4n gi\u00e1o h\u1ecdc, Pluto l\u00e0 v\u00ed d\u1ee5 \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh cho [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":1737,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_header_footer","meta":{"_yoast_wpseo_focuskw":"Pluto","_yoast_wpseo_title":"Pluto - th\u1ea7n cai qu\u1ea3n \u0111\u1ecba ng\u1ee5c trong t\u00f4n gi\u00e1o La M\u00e3","_yoast_wpseo_metadesc":"S\u1ef1 l\u01b0u truy\u1ec1n b\u1eb1ng v\u0103n b\u1ea3n v\u1ec1 Pluto k\u00e9o d\u00e0i ng\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 qu\u00e1 kh\u1ee9 nhi\u1ec1u th\u1ebf k\u1ef7, v\u1edbi nh\u1eefng truy\u1ec1n th\u1ed1ng truy\u1ec1n mi\u1ec7ng c\u00f2n c\u1ed5 x\u01b0a h\u01a1n n\u1eefa.","_yoast_wpseo_meta-robots-noindex":"","_yoast_wpseo_canonical":"","_angie_page":false,"gefaehrdungsstufe":"2","wesen_kultur":"rom","wesen_klasse":"goetter","footnotes":""},"categories":[],"class_list":["post-88946","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.7 (Yoast SEO v28.1) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Pluto - th\u1ea7n cai qu\u1ea3n \u0111\u1ecba ng\u1ee5c trong t\u00f4n gi\u00e1o La M\u00e3<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"S\u1ef1 l\u01b0u truy\u1ec1n b\u1eb1ng v\u0103n b\u1ea3n v\u1ec1 Pluto k\u00e9o d\u00e0i ng\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 qu\u00e1 kh\u1ee9 nhi\u1ec1u th\u1ebf k\u1ef7, v\u1edbi nh\u1eefng truy\u1ec1n th\u1ed1ng truy\u1ec1n mi\u1ec7ng c\u00f2n c\u1ed5 x\u01b0a h\u01a1n n\u1eefa.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/pluto\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"vi_VN\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Pluto\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"S\u1ef1 l\u01b0u truy\u1ec1n b\u1eb1ng v\u0103n b\u1ea3n v\u1ec1 Pluto k\u00e9o d\u00e0i ng\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 qu\u00e1 kh\u1ee9 nhi\u1ec1u th\u1ebf k\u1ef7, v\u1edbi nh\u1eefng truy\u1ec1n th\u1ed1ng truy\u1ec1n mi\u1ec7ng c\u00f2n c\u1ed5 x\u01b0a h\u01a1n n\u1eefa.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/pluto\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"iWell Guard\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-08-02T23:40:55+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_rom_pluto.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"\u01af\u1edbc t\u00ednh th\u1eddi gian \u0111\u1ecdc\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"30 ph\u00fat\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/pluto\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/pluto\\\/\",\"name\":\"Pluto - th\u1ea7n cai qu\u1ea3n \u0111\u1ecba ng\u1ee5c trong t\u00f4n gi\u00e1o La M\u00e3\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/pluto\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/pluto\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/goetter_rom_pluto.webp\",\"datePublished\":\"2026-08-02T23:40:36+00:00\",\"dateModified\":\"2026-08-02T23:40:55+00:00\",\"description\":\"S\u1ef1 l\u01b0u truy\u1ec1n b\u1eb1ng v\u0103n b\u1ea3n v\u1ec1 Pluto k\u00e9o d\u00e0i ng\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 qu\u00e1 kh\u1ee9 nhi\u1ec1u th\u1ebf k\u1ef7, v\u1edbi nh\u1eefng truy\u1ec1n th\u1ed1ng truy\u1ec1n mi\u1ec7ng c\u00f2n c\u1ed5 x\u01b0a h\u01a1n n\u1eefa.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/pluto\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"vi\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/pluto\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"vi\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/pluto\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/goetter_rom_pluto.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/goetter_rom_pluto.webp\",\"width\":1024,\"height\":1536,\"caption\":\"G\u00f6tter aus der Rom-Tradition.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/pluto\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Start\",\"item\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/trang-chu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Pluto\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/\",\"name\":\"iWell Guard\",\"description\":\"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"vi\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/#organization\",\"name\":\"Ittermann electronic GmbH\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"vi\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"width\":1182,\"height\":237,\"caption\":\"Ittermann electronic GmbH\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/pantip.com\\\/profile\\\/9367242\",\"https:\\\/\\\/micro.blog\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.diggerslist.com\\\/iwellguard\\\/about\",\"https:\\\/\\\/skitterphoto.com\\\/photographers\\\/2870314\\\/iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/iwellguard.wordpress.com\\\/2026\\\/06\\\/06\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/hub.docker.com\\\/u\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.pinterest.com\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/bit.ly\\\/m\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/entre-vos-mains.alsace.eu\\\/profiles\\\/iwellguard\\\/activity\",\"https:\\\/\\\/gravatar.com\\\/reallybeded8fd34\",\"https:\\\/\\\/naijamatta.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.goodreads.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/profile.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/experiment.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/wakelet.com\\\/@iWellGuard82270\",\"https:\\\/\\\/www.chordie.com\\\/forum\\\/profile.php?id=2555664\",\"https:\\\/\\\/www.instapaper.com\\\/p\\\/17757966\",\"https:\\\/\\\/www.mapleprimes.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/businesslistingplus.com\\\/profile\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/telegra.ph\\\/iWell-Guard-06-06\",\"https:\\\/\\\/pbase.com\\\/iwellguard\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/b.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/20260607#bookmark-4788405196491818882\",\"https:\\\/\\\/fliphtml5.com\\\/home\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/anyflip.com\\\/homepage\\\/cmiwl#About\",\"https:\\\/\\\/transfur.com\\\/Users\\\/iwellguard\",\"http:\\\/\\\/delphi.larsbo.org\\\/user\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/jobs.lajobsportal.org\\\/profiles\\\/8380803-iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/md.chaosdorf.de\\\/s\\\/jfbe5SBdJD\",\"https:\\\/\\\/www.lingvolive.com\\\/en-us\\\/profile\\\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\\\/translations\",\"https:\\\/\\\/www.fitday.com\\\/fitness\\\/forums\\\/members\\\/iwellguard.html\",\"https:\\\/\\\/www.mymeetbook.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/pxhere.com\\\/en\\\/photographer-me\\\/5040798\",\"https:\\\/\\\/disqus.com\\\/by\\\/iwellguard\\\/about\\\/\",\"https:\\\/\\\/pastelink.net\\\/hjwciqwq\",\"https:\\\/\\\/pubhtml5.com\\\/homepage\\\/scjhn\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.bitchute.com\\\/channel\\\/2O2eOKzNqujT\",\"https:\\\/\\\/audiomack.com\\\/iwellguard\"]},{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/pluto\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/pluto\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Ralf Ittermann\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f\"},\"headline\":\"Pluto\",\"datePublished\":\"2026-08-02T23:40:36+00:00\",\"dateModified\":\"2026-08-02T23:40:55+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/pluto\\\/\"},\"wordCount\":5977,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/pluto\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/goetter_rom_pluto.webp\",\"inLanguage\":\"vi\",\"description\":\"S\u1ef1 l\u01b0u truy\u1ec1n b\u1eb1ng v\u0103n b\u1ea3n v\u1ec1 Pluto k\u00e9o d\u00e0i ng\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 qu\u00e1 kh\u1ee9 nhi\u1ec1u th\u1ebf k\u1ef7, v\u1edbi nh\u1eefng truy\u1ec1n th\u1ed1ng truy\u1ec1n mi\u1ec7ng c\u00f2n c\u1ed5 x\u01b0a h\u01a1n n\u1eefa.\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Pluto - th\u1ea7n cai qu\u1ea3n \u0111\u1ecba ng\u1ee5c trong t\u00f4n gi\u00e1o La M\u00e3","description":"S\u1ef1 l\u01b0u truy\u1ec1n b\u1eb1ng v\u0103n b\u1ea3n v\u1ec1 Pluto k\u00e9o d\u00e0i ng\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 qu\u00e1 kh\u1ee9 nhi\u1ec1u th\u1ebf k\u1ef7, v\u1edbi nh\u1eefng truy\u1ec1n th\u1ed1ng truy\u1ec1n mi\u1ec7ng c\u00f2n c\u1ed5 x\u01b0a h\u01a1n n\u1eefa.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/pluto\/","og_locale":"vi_VN","og_type":"article","og_title":"Pluto","og_description":"S\u1ef1 l\u01b0u truy\u1ec1n b\u1eb1ng v\u0103n b\u1ea3n v\u1ec1 Pluto k\u00e9o d\u00e0i ng\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 qu\u00e1 kh\u1ee9 nhi\u1ec1u th\u1ebf k\u1ef7, v\u1edbi nh\u1eefng truy\u1ec1n th\u1ed1ng truy\u1ec1n mi\u1ec7ng c\u00f2n c\u1ed5 x\u01b0a h\u01a1n n\u1eefa.","og_url":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/pluto\/","og_site_name":"iWell Guard","article_modified_time":"2026-08-02T23:40:55+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":1536,"url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_rom_pluto.webp","type":"image\/webp"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"\u01af\u1edbc t\u00ednh th\u1eddi gian \u0111\u1ecdc":"30 ph\u00fat"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/pluto\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/pluto\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Pluto","datePublished":"2026-08-02T23:40:36+00:00","dateModified":"2026-08-02T23:40:55+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/pluto\/"},"wordCount":5977,"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/pluto\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_rom_pluto.webp","inLanguage":"vi","description":"S\u1ef1 l\u01b0u truy\u1ec1n b\u1eb1ng v\u0103n b\u1ea3n v\u1ec1 Pluto k\u00e9o d\u00e0i ng\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 qu\u00e1 kh\u1ee9 nhi\u1ec1u th\u1ebf k\u1ef7, v\u1edbi nh\u1eefng truy\u1ec1n th\u1ed1ng truy\u1ec1n mi\u1ec7ng c\u00f2n c\u1ed5 x\u01b0a h\u01a1n n\u1eefa."},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/pluto\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/pluto\/","name":"Pluto - th\u1ea7n cai qu\u1ea3n \u0111\u1ecba ng\u1ee5c trong t\u00f4n gi\u00e1o La M\u00e3","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/pluto\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/pluto\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_rom_pluto.webp","datePublished":"2026-08-02T23:40:36+00:00","dateModified":"2026-08-02T23:40:55+00:00","description":"S\u1ef1 l\u01b0u truy\u1ec1n b\u1eb1ng v\u0103n b\u1ea3n v\u1ec1 Pluto k\u00e9o d\u00e0i ng\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 qu\u00e1 kh\u1ee9 nhi\u1ec1u th\u1ebf k\u1ef7, v\u1edbi nh\u1eefng truy\u1ec1n th\u1ed1ng truy\u1ec1n mi\u1ec7ng c\u00f2n c\u1ed5 x\u01b0a h\u01a1n n\u1eefa.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/pluto\/#breadcrumb"},"inLanguage":"vi","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/pluto\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"vi","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/pluto\/#primaryimage","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_rom_pluto.webp","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_rom_pluto.webp","width":1024,"height":1536,"caption":"G\u00f6tter aus der Rom-Tradition."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/pluto\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Start","item":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/trang-chu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Pluto"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/#website","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/","name":"iWell Guard","description":"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen","publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"vi"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/#organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"vi","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","width":1182,"height":237,"caption":"Ittermann electronic GmbH"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/pantip.com\/profile\/9367242","https:\/\/micro.blog\/iwellguard","https:\/\/www.diggerslist.com\/iwellguard\/about","https:\/\/skitterphoto.com\/photographers\/2870314\/iwell-guard","https:\/\/iwellguard.wordpress.com\/2026\/06\/06\/iwell-guard\/","https:\/\/hub.docker.com\/u\/iwellguard","https:\/\/www.pinterest.com\/iwellguard\/","https:\/\/bit.ly\/m\/iwellguard","https:\/\/entre-vos-mains.alsace.eu\/profiles\/iwellguard\/activity","https:\/\/gravatar.com\/reallybeded8fd34","https:\/\/naijamatta.com\/iwellguard","https:\/\/www.goodreads.com\/iwellguard","https:\/\/profile.hatena.ne.jp\/iwellguard\/","https:\/\/experiment.com\/users\/iwellguard","https:\/\/wakelet.com\/@iWellGuard82270","https:\/\/www.chordie.com\/forum\/profile.php?id=2555664","https:\/\/www.instapaper.com\/p\/17757966","https:\/\/www.mapleprimes.com\/users\/iwellguard","https:\/\/businesslistingplus.com\/profile\/iwell-guard\/","https:\/\/telegra.ph\/iWell-Guard-06-06","https:\/\/pbase.com\/iwellguard\/iwellguard","https:\/\/b.hatena.ne.jp\/iwellguard\/20260607#bookmark-4788405196491818882","https:\/\/fliphtml5.com\/home\/iwellguard","https:\/\/anyflip.com\/homepage\/cmiwl#About","https:\/\/transfur.com\/Users\/iwellguard","http:\/\/delphi.larsbo.org\/user\/iwellguard","https:\/\/jobs.lajobsportal.org\/profiles\/8380803-iwell-guard","https:\/\/md.chaosdorf.de\/s\/jfbe5SBdJD","https:\/\/www.lingvolive.com\/en-us\/profile\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\/translations","https:\/\/www.fitday.com\/fitness\/forums\/members\/iwellguard.html","https:\/\/www.mymeetbook.com\/iwellguard","https:\/\/pxhere.com\/en\/photographer-me\/5040798","https:\/\/disqus.com\/by\/iwellguard\/about\/","https:\/\/pastelink.net\/hjwciqwq","https:\/\/pubhtml5.com\/homepage\/scjhn\/","https:\/\/www.bitchute.com\/channel\/2O2eOKzNqujT","https:\/\/audiomack.com\/iwellguard"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f","name":"Ralf Ittermann","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"vi","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","caption":"Ralf Ittermann"},"givenName":"Ralf","familyName":"Ittermann","jobTitle":"Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer und redaktioneller Verantwortlicher","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/author\/claude\/","description":"Ralf Ittermann ist Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer der Ittermann electronic GmbH und redaktioneller Verantwortlicher des iWell-Guard-Lexikons. Er verbindet langj\u00e4hrige Erfahrung in der Pr\u00e4zisionsfertigung mit medialer Praxis und religionsgeschichtlicher Quellenarbeit.","worksFor":{"@type":"Organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/ittermann.de\/","address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"K\u00f6hlergasse 16-18","postalCode":"99842","addressLocality":"Ruhla","addressCountry":"DE"}},"knowsAbout":["Religionsgeschichte","Mythologie","Mediale Praxis","Energetische Diagnostik","Schutzpraxis","Volksglauben","Westliche Esoterik"]},{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/pluto\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/pluto\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Pluto","datePublished":"2026-08-02T23:40:36+00:00","dateModified":"2026-08-02T23:40:55+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/pluto\/"},"wordCount":5977,"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/pluto\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_rom_pluto.webp","inLanguage":"vi","description":"S\u1ef1 l\u01b0u truy\u1ec1n b\u1eb1ng v\u0103n b\u1ea3n v\u1ec1 Pluto k\u00e9o d\u00e0i ng\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 qu\u00e1 kh\u1ee9 nhi\u1ec1u th\u1ebf k\u1ef7, v\u1edbi nh\u1eefng truy\u1ec1n th\u1ed1ng truy\u1ec1n mi\u1ec7ng c\u00f2n c\u1ed5 x\u01b0a h\u01a1n n\u1eefa."}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/88946","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=88946"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/88946\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":88953,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/88946\/revisions\/88953"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1737"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=88946"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=88946"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}