{"id":88440,"date":"2026-08-02T23:11:22","date_gmt":"2026-08-02T23:11:22","guid":{"rendered":"https:\/\/iwell-guard.com\/tupilak-linh-hon-bao-thu-duoc-tao-ra-nhan-tao-cua-nguoi-inuit-greenland\/"},"modified":"2026-08-02T23:11:41","modified_gmt":"2026-08-02T23:11:41","slug":"tupilak","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/tupilak\/","title":{"rendered":"Tupilak &#8211; Linh H\u1ed3n B\u00e1o Th\u00f9 \u0110\u01b0\u1ee3c T\u1ea1o Ra Nh\u00e2n T\u1ea1o c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi Inuit Greenland"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"88440\" class=\"elementor elementor-88440 elementor-2657\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-hero e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-tupilak-hero\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-hl e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"iwgw-tupilak-hl\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-htxt e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-tupilak-htxt\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-h1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-tupilak-h1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Tupilak - Linh H\u1ed3n B\u00e1o Th\u00f9 \u0110\u01b0\u1ee3c T\u1ea1o Ra Nh\u00e2n T\u1ea1o trong Truy\u1ec1n Th\u1ed1ng Inuit Greenland<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-lead elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-tupilak-lead\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Tupilak trong truy\u1ec1n th\u1ed1ng Inuit Greenland l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra c\u00f3 ch\u1ee7 \u00fd t\u1eeb x\u00e1c \u0111\u1ed9ng v\u1eadt v\u00e0 x\u00e1c ng\u01b0\u1eddi, m\u00e0 m\u1ed9t <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Chuy\u00ean gia t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng l\u00e0m trung gian gi\u1eefa con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi linh h\u1ed3n.\" tabindex=\"0\">ph\u00e1p s\u01b0<\/span> s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 g\u00e2y h\u1ea1i ho\u1eb7c gi\u1ebft ch\u1ebft k\u1ebb th\u00f9. Ng\u00e0y nay, thu\u1eadt ng\u1eef n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn tr\u00ean to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi ch\u1ee7 y\u1ebfu v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 t\u01b0\u1ee3ng \u0111i\u00eau kh\u1eafc t\u1eeb x\u01b0\u01a1ng ho\u1eb7c \u0111\u00e1. V\u1ec1 m\u1eb7t khoa h\u1ecdc t\u00f4n gi\u00e1o h\u1ecdc, tupilak thu\u1ed9c v\u00e0o nh\u00f3m hi\u1ebfm g\u1eb7p l\u00e0 c\u00e1c linh h\u1ed3n g\u00e2y h\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra nh\u00e2n t\u1ea1o.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-pillc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-tupilak-pillc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-pills elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"iwgw-tupilak-pills\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"iwg-pill-row\"><span class=\"iwg-klasse-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Linh h\u1ed3n trong truy\u1ec1n th\u1ed1ng Inuit.\">Linh h\u1ed3n<\/span><a href=\"\/vi\/inuit\/\" class=\"iwg-kultur-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Th\u1ea7n tho\u1ea1i h\u1ecdc c\u1ee7a truy\u1ec1n th\u1ed1ng Inuit.\">Inuit<\/a><span class=\"iwg-tradition-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Linh h\u1ed3n g\u00e2y h\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra nh\u00e2n t\u1ea1o.\">Linh h\u1ed3n g\u00e2y h\u1ea1i nh\u00e2n t\u1ea1o<\/span><\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-tocc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-tupilak-tocc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-toc elementor-toc--minimized-on-tablet elementor-widget elementor-widget-table-of-contents\" data-id=\"iwgw-tupilak-toc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;headings_by_tags&quot;:[&quot;h2&quot;,&quot;h3&quot;],&quot;minimize_box&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;marker_view&quot;:&quot;bullets&quot;,&quot;no_headings_message&quot;:&quot;Kh\\u00f4ng t\\u00ecm th\\u1ea5y ti\\u00eau \\u0111\\u1ec1 n\\u00e0o tr\\u00ean trang n\\u00e0y.&quot;,&quot;exclude_headings_by_selector&quot;:[],&quot;icon&quot;:{&quot;value&quot;:&quot;fas fa-circle&quot;,&quot;library&quot;:&quot;fa-solid&quot;,&quot;rendered_tag&quot;:&quot;&lt;svg class=\\&quot;e-font-icon-svg e-fas-circle\\&quot; viewBox=\\&quot;0 0 512 512\\&quot; xmlns=\\&quot;http:\\\/\\\/www.w3.org\\\/2000\\\/svg\\&quot;&gt;&lt;path d=\\&quot;M256 8C119 8 8 119 8 256s111 248 248 248 248-111 248-248S393 8 256 8z\\&quot;&gt;&lt;\\\/path&gt;&lt;\\\/svg&gt;&quot;},&quot;minimized_on&quot;:&quot;tablet&quot;,&quot;hierarchical_view&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;min_height&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"table-of-contents.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__header\">\n\t\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-toc__header-title\">\n\t\t\t\tM\u1ee5c l\u1ee5c\t\t\t<\/h2>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--expand\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__iwgw-tupilak-toc\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Open table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-down\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M207.029 381.476L12.686 187.132c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941l22.667-22.667c9.357-9.357 24.522-9.375 33.901-.04L224 284.505l154.745-154.021c9.379-9.335 24.544-9.317 33.901.04l22.667 22.667c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941L240.971 381.476c-9.373 9.372-24.569 9.372-33.942 0z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--collapse\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__iwgw-tupilak-toc\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Close table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-up\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M240.971 130.524l194.343 194.343c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941l-22.667 22.667c-9.357 9.357-24.522 9.375-33.901.04L224 227.495 69.255 381.516c-9.379 9.335-24.544 9.317-33.901-.04l-22.667-22.667c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941L207.03 130.525c9.372-9.373 24.568-9.373 33.941-.001z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div id=\"elementor-toc__iwgw-tupilak-toc\" class=\"elementor-toc__body\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-toc__spinner-container\">\n\t\t\t\t<svg class=\"elementor-toc__spinner eicon-animation-spin e-font-icon-svg e-eicon-loading\" aria-hidden=\"true\" viewBox=\"0 0 1000 1000\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M500 975V858C696 858 858 696 858 500S696 142 500 142 142 304 142 500H25C25 237 238 25 500 25S975 237 975 500 763 975 500 975Z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-hr e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-tupilak-hr\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-heroimg iwg-hero-image elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"iwgw-tupilak-heroimg\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_inuit_tupilak-683x1024.webp\" class=\"attachment-large size-large wp-image-2881\" alt=\"Tupilak - Geister aus der Inuit-Tradition, historisch-illustrativ\" srcset=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_inuit_tupilak-683x1024.webp 683w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_inuit_tupilak-200x300.webp 200w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_inuit_tupilak-768x1152.webp 768w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_inuit_tupilak.webp 1024w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-s0 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-tupilak-s0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-s0h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-tupilak-s0h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Ph\u00e2n lo\u1ea1i v\u00e0 h\u1ed3 s\u01a1 t\u00f3m t\u1eaft<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-s0c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-tupilak-s0c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-s0t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-tupilak-s0t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Trong ph\u00e2n lo\u1ea1i khoa h\u1ecdc t\u00f4n gi\u00e1o h\u1ecdc, tupilak thu\u1ed9c v\u00e0o nh\u00f3m hi\u1ebfm g\u1eb7p l\u00e0 c\u00e1c th\u1ef1c th\u1ec3 linh thi\u00eang \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra nh\u00e2n t\u1ea1o.<\/p><p>Kh\u00e1c v\u1edbi <a href=\"\/vi\/sedna\/\">Sedna<\/a>, <a href=\"\/vi\/sila\/\">Sila<\/a> hay <a href=\"\/vi\/tornarssuk\/\">Tornarssuk<\/a>, v\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 nh\u1eefng quy\u1ec1n n\u0103ng v\u0169 tr\u1ee5 ho\u1eb7c quy\u1ec1n n\u0103ng tr\u1ee3 gi\u00fap c\u00f3 s\u1eb5n, tupilak l\u00e0 m\u1ed9t c\u1ea5u tr\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra c\u00f3 ch\u1ee7 \u00fd, ph\u1ee5c v\u1ee5 m\u1ed9t m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee5 th\u1ec3: g\u00e2y h\u1ea1i cho k\u1ebb th\u00f9. Chi\u1ec1u k\u00edch ki\u1ebfn t\u1ea1o n\u00e0y ph\u00e2n bi\u1ec7t n\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1ch c\u0103n b\u1ea3n v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c m\u1ee5c t\u1eeb kh\u00e1c trong \u0111i\u1ec7n th\u1ea7n Inuit.<\/p><p>C\u00e1c ngu\u1ed3n t\u00e0i li\u1ec7u v\u1ec1 tupilak t\u1eadp trung v\u00e0o Greenland, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 b\u1edd bi\u1ec3n ph\u00eda \u0111\u00f4ng v\u00e0 v\u1ecbnh Disko, tr\u1ea3i d\u00e0i t\u1eeb th\u1ebf k\u1ef7 18 qua Hans Egede, \u0111\u1ebfn Henrik Rink v\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 19, r\u1ed3i William Thalbitzer v\u00e0 Robert Petersen v\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 20.<\/p><p>Ngay c\u1ea3 \u1edf v\u00f9ng B\u1eafc C\u1ef1c trung t\u00e2m Canada c\u0169ng c\u00f3 c\u00e1c thu\u1eadt ng\u1eef li\u00ean quan nh\u01b0 <em>tupilaq<\/em> hay <em>tuurngaq qungasiq<\/em>, tuy nhi\u00ean \u1edf \u0111\u00f3 ch\u00fang mang ngh\u0129a kh\u00e1c nhau \u1edf m\u1ed9t s\u1ed1 kh\u00eda c\u1ea1nh. T\u00ednh \u0111\u1eb7c th\u00f9 v\u00f9ng mi\u1ec1n n\u00e0y c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb khoa h\u1ecdc \u0111\u00e1ng k\u1ec3.<\/p><p>Ng\u00e0y nay, tupilak t\u1ed3n t\u1ea1i song song \u1edf hai t\u1ea7ng l\u1edbp: l\u00e0 kh\u00e1i ni\u1ec7m l\u1ecbch s\u1eed v\u1ec1 m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 g\u00e2y h\u1ea1i th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ed5i h\u1ed3n b\u1eb1ng ph\u00e9p thu\u1eadt, v\u00e0 l\u00e0 t\u00ean g\u1ecdi cho c\u00e1c t\u01b0\u1ee3ng \u0111i\u00eau kh\u1eafc t\u1eeb ng\u00e0 h\u1ea3i m\u00e3, g\u1ea1c tu\u1ea7n l\u1ed9c v\u00e0 x\u01b0\u01a1ng, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t tri\u1ec3n nh\u01b0 m\u1ed9t h\u00ecnh th\u1ee9c th\u1ee7 c\u00f4ng m\u1ef9 ngh\u1ec7 Greenland t\u1eeb nh\u1eefng n\u0103m 1880. S\u1ef1 ph\u00e2n t\u1ea7ng k\u00e9p n\u00e0y l\u00e0m cho m\u1ecdi th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1ec1 tupilak tr\u1edf n\u00ean ph\u1ee9c t\u1ea1p v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p v\u00e0 \u0111\u00f2i h\u1ecfi s\u1ef1 ph\u00e2n bi\u1ec7t c\u1ea9n th\u1eadn.<\/p><p>\u0110\u1ed1i v\u1edbi tupilak, nghi\u00ean c\u1ee9u g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 m\u1edf r\u1ed9ng c\u00e1c c\u00f4ng c\u1ee5 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p lu\u1eadn, k\u1ebft h\u1ee3p \u0111\u1ed9 ch\u00ednh x\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c h\u1ecdc, ph\u00ea b\u00ecnh ngu\u1ed3n ng\u00f4n ng\u1eef h\u1ecdc v\u00e0 g\u00f3c nh\u00ecn so s\u00e1nh. S\u1ef1 tinh t\u1ebf n\u00e0y \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ea7n thi\u1ebft \u1edf \u0111\u00e2y, b\u1edfi c\u00e1c mi\u00eau t\u1ea3 ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y c\u0169 th\u01b0\u1eddng gi\u1eadt g\u00e2n h\u00f3a th\u1ef1c th\u1ec3 g\u00e2y h\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra; c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng tri th\u1ee9c Inuit, hi\u1ec7n \u0111ang tham gia tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u00e0o nghi\u00ean c\u1ee9u, \u0111ang hi\u1ec7u ch\u1ec9nh nh\u1eefng quy k\u1ebft \u0111\u00f4i khi mang t\u00ednh th\u1ef1c d\u00e2n nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-s1 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-tupilak-s1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-s1h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-tupilak-s1h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">T\u1eeb nguy\u00ean h\u1ecdc v\u00e0 l\u1ecbch s\u1eed t\u1eeb ng\u1eef<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-s1c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-tupilak-s1c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-s1t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-tupilak-s1t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>V\u1ec1 m\u1eb7t t\u1eeb nguy\u00ean, <em>tupilak<\/em> hay <em>tupilaq<\/em> b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb g\u1ed1c <em>tupi-<\/em>, trong nhi\u1ec1u ng\u00f4n ng\u1eef Inuit c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 t\u1ed5 ti\u00ean ho\u1eb7c linh h\u1ed3n c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ch\u1ebft. Theo \u0111\u00f3, tupilak c\u00f3 ngh\u0129a \u0111en g\u1ea7n nh\u01b0 l\u00e0 h\u00ecnh d\u1ea1ng t\u1ed5 ti\u00ean ho\u1eb7c t\u1ea1o v\u1eadt linh h\u1ed3n. Robert Petersen trong c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u l\u1ecbch s\u1eed ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ee7a \u00f4ng \u0111\u00e3 l\u00e0m r\u00f5 m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi c\u00e1c thu\u1eadt ng\u1eef ch\u1ec9 <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"M\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 phi v\u1eadt ch\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 c\u00f3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng trong th\u1ebf gi\u1edbi.\" tabindex=\"0\">linh h\u1ed3n<\/span> c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 khu\u1ea5t, qua \u0111\u00f3 thi\u1ebft l\u1eadp m\u1ed9t c\u1ea7u n\u1ed1i ng\u00f4n ng\u1eef v\u1edbi th\u1ebf gi\u1edbi ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Inuit.<\/p><p>Trong ti\u1ebfng Greenland c\u00f2n c\u00f3 d\u1ea1ng s\u1ed1 nhi\u1ec1u <em>tupilait<\/em>, ch\u1ec9 t\u1ed5ng th\u1ec3 c\u00e1c th\u1ef1c th\u1ec3 n\u00e0y. Trong c\u00e1ch d\u00f9ng hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, ngh\u0129a \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edf r\u1ed9ng v\u00e0 th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch l\u00e0 h\u00ecnh t\u01b0\u1edbng \u0111\u00e1ng s\u1ee3 ho\u1eb7c <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"M\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 phi v\u1eadt ch\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 c\u00f3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng trong th\u1ebf gi\u1edbi.\" tabindex=\"0\">linh h\u1ed3n<\/span> \u00e1c, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y r\u00fat g\u1ecdn ngh\u0129a g\u1ed1c v\u00e0 l\u00e0m m\u1ea5t \u0111i chi\u1ec1u k\u00edch ki\u1ebfn t\u1ea1o \u0111\u1eb7c th\u00f9. V\u1ec1 m\u1eb7t khoa h\u1ecdc, s\u1ef1 r\u00fat g\u1ecdn n\u00e0y c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c xem x\u00e9t m\u1ed9t c\u00e1ch ph\u00ea ph\u00e1n.<\/p><p>\u0110\u00e1ng ch\u00fa \u00fd l\u00e0 tupilak trong t\u1eeb nguy\u00ean h\u1ecdc kh\u00f4ng mang h\u00e0m ngh\u0129a ti\u00eau c\u1ef1c. S\u1ef1 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 ti\u00eau c\u1ef1c xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb ch\u1ee9c n\u0103ng, kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u1eeb b\u1ea3n th\u00e2n t\u1eeb ng\u1eef.<\/p><p>M\u1ed9t tupilak kh\u00f4ng t\u1ef1 b\u1ea3n ch\u1ea5t l\u00e0 \u00e1c, m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 g\u00e2y h\u1ea1i. T\u00ednh trung l\u1eadp \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00e2n t\u1eeb n\u00e0y r\u1ea5t th\u00fa v\u1ecb v\u1ec1 m\u1eb7t khoa h\u1ecdc, v\u00ec n\u00f3 cho th\u1ea5y r\u1eb1ng s\u1ef1 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c ch\u1ec9 xu\u1ea5t hi\u1ec7n th\u00f4ng qua vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng c\u00f3 ch\u1ee7 \u00fd.<\/p><p>Ngo\u00e0i ra, \u0111\u00e1ng \u0111\u1ec3 nh\u00ecn nh\u1eadn theo quan \u0111i\u1ec3m x\u00e3 h\u1ed9i h\u1ecdc t\u00f4n gi\u00e1o v\u1ec1 vai tr\u00f2 m\u00e0 tupilak \u0111\u00f3ng trong tr\u1eadt t\u1ef1 x\u00e3 h\u1ed9i c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng Inuit truy\u1ec1n th\u1ed1ng.<\/p><p>V\u00ec m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 nh\u01b0 v\u1eady \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edbng c\u00f3 ch\u1ee7 \u00fd v\u00e0o m\u1ed9t k\u1ebb th\u00f9 c\u1ee5 th\u1ec3, ng\u01b0\u1eddi ta c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ecdc ra m\u1ed9t c\u00e1ch \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t r\u00f5 r\u00e0ng t\u1eeb n\u00f3 r\u1eb1ng c\u1ea5u tr\u00fac t\u00f4n gi\u00e1o kh\u00f4ng t\u00e1ch r\u1eddi kh\u1ecfi th\u1ef1c h\u00e0nh x\u00e3 h\u1ed9i, m\u00e0 g\u1eafn b\u00f3 ch\u1eb7t ch\u1ebd v\u1edbi n\u00f3. S\u1ef1 \u0111an xen n\u00e0y t\u1ea1o th\u00e0nh m\u1ed9t l\u0129nh v\u1ef1c nghi\u00ean c\u1ee9u nh\u00e2n h\u1ecdc t\u00f4n gi\u00e1o ri\u00eang bi\u1ec7t, \u0111\u01b0\u1ee3c Fr\u00e9d\u00e9ric Laugrand v\u00e0 Jarich Oosten nghi\u00ean c\u1ee9u m\u1ed9t c\u00e1ch h\u1ec7 th\u1ed1ng.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-s2 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-tupilak-s2\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-s2h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-tupilak-s2h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Qu\u00e1 tr\u00ecnh t\u1ea1o ra trong th\u1ef1c h\u00e0nh truy\u1ec1n th\u1ed1ng<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-s2c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-tupilak-s2c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-s2t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-tupilak-s2t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>C\u00e1c ngu\u1ed3n d\u00e2n t\u1ed9c h\u1ecdc, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u1edf Henrik Rink v\u00e0 William Thalbitzer, m\u00f4 t\u1ea3 chi ti\u1ebft qu\u00e1 tr\u00ecnh t\u1ea1o ra m\u1ed9t tupilak. M\u1ed9t <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Chuy\u00ean gia t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng l\u00e0m trung gian gi\u1eefa con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi linh h\u1ed3n.\" tabindex=\"0\">ph\u00e1p s\u01b0<\/span> mu\u1ed1n g\u00e2y h\u1ea1i cho k\u1ebb th\u00f9 s\u1ebd b\u00ed m\u1eadt thu th\u1eadp c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ea7n: x\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a nhi\u1ec1u lo\u00e0i \u0111\u1ed9ng v\u1eadt kh\u00e1c nhau, t\u00f3c, g\u00e2n, \u0111\u00f4i khi nh\u1eefng m\u1ea3nh t\u1eeb x\u00e1c ch\u1ebft ho\u1eb7c t\u1eeb ch\u00ednh qu\u1ea7n \u00e1o c\u1ee7a k\u1ebb th\u00f9.<\/p><p>Nh\u1eefng th\u00e0nh ph\u1ea7n n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c gh\u00e9p l\u1ea1i th\u00e0nh m\u1ed9t h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng t\u1ea1i m\u1ed9t n\u01a1i h\u1ebbo l\u00e1nh, th\u01b0\u1eddng l\u00e0 m\u1ed9t khe \u0111\u00e1 ho\u1eb7c hang \u0111\u1ed9ng.<\/p><p>Tr\u00ean h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y, c\u00e1c b\u00e0i h\u00e1t v\u00e0 ph\u00e9p tri\u1ec7u h\u1ed3i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Chuy\u00ean gia t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng l\u00e0m trung gian gi\u1eefa con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi linh h\u1ed3n.\" tabindex=\"0\">Ph\u00e1p s\u01b0<\/span> cho th\u1ef1c th\u1ec3 b\u00fa t\u1eeb n\u00e1ch ho\u1eb7c b\u1eafp \u0111\u00f9i c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0 truy\u1ec1n cho n\u00f3 sinh l\u1ef1c. Sau \u0111\u00f3 h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea3 xu\u1ed1ng n\u01b0\u1edbc ho\u1eb7c v\u00e0o tuy\u1ebft \u0111\u1ec3 t\u00ecm ki\u1ebfm v\u00e0 gi\u1ebft k\u1ebb th\u00f9.<\/p><p>N\u1ebfu k\u1ebb th\u00f9 b\u1ea3n th\u00e2n l\u00e0 m\u1ed9t <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Chuy\u00ean gia t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng l\u00e0m trung gian gi\u1eefa con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi linh h\u1ed3n.\" tabindex=\"0\">ph\u00e1p s\u01b0<\/span> \u0111\u1ea7y quy\u1ec1n n\u0103ng, \u00f4ng ta c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea9y l\u00f9i tupilak ho\u1eb7c th\u1eadm ch\u00ed h\u01b0\u1edbng n\u00f3 tr\u1edf l\u1ea1i ch\u1ed1ng ng\u01b0\u1eddi t\u1ea1o ra n\u00f3, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y khi\u1ebfn th\u1ef1c h\u00e0nh n\u00e0y ti\u1ec1m \u1ea9n r\u1ee7i ro \u0111\u00e1ng k\u1ec3.<\/p><p>V\u1ec1 m\u1eb7t khoa h\u1ecdc, th\u1ef1c h\u00e0nh n\u00e0y th\u00fa v\u1ecb v\u00ec n\u00f3 d\u1ef1a tr\u00ean l\u00fd thuy\u1ebft v\u1ec1 s\u1ef1 th\u1ed5i h\u1ed3n v\u00e0o c\u00e1c t\u00e0n t\u00edch v\u00f4 c\u01a1 v\u00e0 h\u1eefu c\u01a1, v\u1ed1n g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi h\u1ecdc thuy\u1ebft v\u1ec1 linh th\u1ea7n tr\u1ee3 gi\u00fap trong th\u1ef1c h\u00e0nh ph\u00e1p s\u01b0. Tupilak l\u00e0 m\u1ed9t h\u00ecnh th\u1ee9c <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"C\u00e1c th\u1ef1c h\u00e0nh nh\u1eb1m can thi\u1ec7p v\u00e0o ti\u1ebfn tr\u00ecnh c\u1ee7a s\u1ef1 v\u1eadt th\u00f4ng qua c\u00e1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ho\u1eb7c c\u00f4ng th\u1ee9c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t.\" tabindex=\"0\">ph\u00e9p thu\u1eadt<\/span> ki\u1ebfn t\u1ea1o, v\u1eeba \u0111\u01b0\u1ee3c cho ph\u00e9p v\u1eeba mang g\u00e1nh n\u1eb7ng \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c trong v\u0169 tr\u1ee5 quan Inuit. V\u1ec1 m\u1eb7t hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng h\u1ecdc t\u00f4n gi\u00e1o, \u0111\u00e2y l\u00e0 h\u00ecnh th\u1ee9c h\u1ed7n h\u1ee3p gi\u1eefa ph\u00e9p thu\u1eadt ki\u1ebfn t\u1ea1o v\u00e0 s\u1ef1 th\u1ed5i h\u1ed3n v\u00e0o <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"M\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 phi v\u1eadt ch\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 c\u00f3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng trong th\u1ebf gi\u1edbi.\" tabindex=\"0\">linh h\u1ed3n<\/span>.<\/p><p>B\u1ea3n th\u00e2n vi\u1ec7c t\u1ea1o ra tupilak l\u00e0 m\u1ed9t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng nguy hi\u1ec3m. Ai b\u1ecb ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u00f3 nguy c\u01a1 b\u1ecb t\u1ea9y chay x\u00e3 h\u1ed9i, b\u1ecb gia \u0111\u00ecnh k\u1ebb th\u00f9 tr\u1ea3 th\u00f9 ho\u1eb7c ch\u1ebft b\u1edfi ch\u00ednh tupilak c\u1ee7a m\u00ecnh. C\u1ea5u tr\u00fac r\u1ee7i ro n\u00e0y \u1ed5n \u0111\u1ecbnh tr\u1eadt t\u1ef1 x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 bi\u1ebfn vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng tupilak th\u00e0nh ngo\u1ea1i l\u1ec7 h\u01a1n l\u00e0 quy t\u1eafc, d\u00f9 c\u00e1c c\u00e2u chuy\u1ec7n k\u1ec3 t\u1ea1o \u1ea5n t\u01b0\u1ee3ng v\u1ec1 m\u1ed9t th\u1ef1c h\u00e0nh ph\u1ed5 bi\u1ebfn h\u01a1n.<\/p><p>So v\u1edbi c\u00e1c th\u1ef1c h\u00e0nh ph\u00e1p s\u01b0 kh\u00e1c c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Inuit, qu\u00e1 tr\u00ecnh t\u1ea1o ra tupilak \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f4 t\u1ea3 chi ti\u1ebft \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t v\u00ec n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ecb th\u01b0\u1eddng nguy hi\u1ec3m v\u00e0 do \u0111\u00f3 kh\u01a1i d\u1eady s\u1ef1 quan t\u00e2m \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t t\u1eeb ph\u00eda c\u00e1c nh\u00e0 d\u00e2n t\u1ed9c h\u1ecdc n\u01a1i nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi cung c\u1ea5p th\u00f4ng tin c\u1ee7a h\u1ecd. S\u1ef1 m\u00e9o m\u00f3 c\u1ee7a t\u00ecnh tr\u1ea1ng ngu\u1ed3n t\u00e0i li\u1ec7u n\u00e0y c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea3n t\u01b0 m\u1ed9t c\u00e1ch khoa h\u1ecdc, v\u00ec n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m cho th\u1ef1c h\u00e0nh tupilak trong nh\u1eadn th\u1ee9c tr\u1edf n\u00ean l\u1edbn h\u01a1n so v\u1edbi th\u1ef1c t\u1ebf.<\/p><p>Trong <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Khoa h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o theo ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p so s\u00e1nh v\u00e0 kh\u00f4ng d\u1ef1a tr\u00ean t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng.\" tabindex=\"0\">khoa h\u1ecdc t\u00f4n gi\u00e1o h\u1ecdc<\/span> so s\u00e1nh, tupilak \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecdc nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a \u0111\u1ecba h\u00ecnh t\u00f4n gi\u00e1o v\u00f9ng c\u1ef1c t\u00e1i xu\u1ea5t hi\u1ec7n v\u1edbi c\u1ea5u tr\u00fac \u0111\u00e1ng kinh ng\u1ea1c \u1ed5n \u0111\u1ecbnh tr\u00ean h\u00e0ng ngh\u00ecn kil\u00f4m\u00e9t. S\u1ef1 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh c\u1ea5u tr\u00fac n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng ph\u00e1t hi\u1ec7n \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd nh\u1ea5t c\u1ee7a ng\u00e0nh v\u1ec1 m\u1eb7t hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng h\u1ecdc t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 v\u1eabn c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea3o lu\u1eadn s\u00f4i n\u1ed5i \u0111\u1ebfn ng\u00e0y nay.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-s3 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-tupilak-s3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-s3h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-tupilak-s3h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">C\u00e1c th\u1ef1c h\u00e0nh apotropaic \u0111\u1ed1i ph\u00f3<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-s3c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-tupilak-s3c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-s3t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-tupilak-s3t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>\u0110\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i tupilak, c\u00f3 m\u1ed9t kho th\u1ef1c h\u00e0nh apotropaic \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft l\u1eadp. Ai nghi ng\u1edd r\u1eb1ng m\u1ed9t tupilak \u0111ang tr\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ebfn v\u1edbi m\u00ecnh s\u1ebd t\u00ecm \u0111\u1ebfn m\u1ed9t ph\u00e1p s\u01b0, ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng s\u1ef1 tr\u1ee3 gi\u00fap c\u1ee7a c\u00e1c tornait, t\u1ee9c linh th\u1ea7n tr\u1ee3 gi\u00fap c\u1ee7a m\u00ecnh, \u0111\u1ec3 ch\u1eb7n tupilak, nh\u1eadn d\u1ea1ng v\u00e0 g\u1eedi tr\u1ea3 l\u1ea1i.<\/p><p>N\u1ebfu tupilak \u0111\u00e3 quay tr\u1edf l\u1ea1i ch\u1ed1ng ng\u01b0\u1eddi t\u1ea1o ra n\u00f3, n\u00f3 s\u1ebd mang \u0111\u1ebfn c\u00e1i ch\u1ebft \u0111\u00e3 \u0111\u1ecbnh cho ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3. S\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng h\u1ed7 n\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9t m\u00f4 th\u1ee9c ri\u00eang bi\u1ec7t v\u1ec1 m\u1eb7t hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng h\u1ecdc t\u00f4n gi\u00e1o.<\/p><p>C\u00e1c th\u1ef1c h\u00e0nh b\u1ea3o v\u1ec7 kh\u00e1c bao g\u1ed3m vi\u1ec7c \u0111eo b\u00f9a h\u1ed9 m\u1ec7nh apotropaic, b\u1ecbt k\u00edn l\u1ed1i v\u00e0o nh\u00e0 iglu b\u1eb1ng nh\u1eefng nghi l\u1ec5 nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh v\u00e0 tu\u00e2n th\u1ee7 c\u00e1c quy t\u1eafc ki\u00eang k\u1ef5 chung, m\u00e0 vi\u1ec7c gi\u1eef g\u00ecn ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 l\u00e0m y\u1ebfu \u0111i tupilak. Hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u1ee7a nh\u1eefng ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n n\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9t ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 ni\u1ec1m tin v\u00e0 kinh nghi\u1ec7m trung t\u00e2m, \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e0n lu\u1eadn r\u1ed9ng r\u00e3i trong v\u0103n h\u1ecdc truy\u1ec7n k\u1ec3 Greenland v\u00e0 chi\u1ebfm m\u1ed9t t\u1ef7 tr\u1ecdng \u0111\u00e1ng k\u1ec3 trong kho t\u00e0ng v\u0103n h\u1ecdc truy\u1ec1n mi\u1ec7ng.<\/p><p>V\u1ec1 m\u1eb7t khoa h\u1ecdc, \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd l\u00e0 th\u1ef1c h\u00e0nh tupilak \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra c\u1ea3 di\u1ec5n ng\u00f4n v\u1ec1 m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda l\u1eabn di\u1ec5n ng\u00f4n v\u1ec1 s\u1ef1 b\u1ea3o v\u1ec7. Kh\u1ea3 n\u0103ng s\u1eed d\u1ee5ng mang t\u00ednh hung h\u0103ng l\u00e0m t\u0103ng t\u1ea7m quan tr\u1ecdng x\u00e3 h\u1ed9i c\u1ee7a c\u00e1c ph\u00e1p s\u01b0 v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 c\u01a1 quan b\u1ea3o v\u1ec7 v\u00e0 \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u1ed5n \u0111\u1ecbnh tr\u1eadt t\u1ef1 x\u00e3 h\u1ed9i, v\u00ec c\u00e1c xung \u0111\u1ed9t c\u00f4ng khai c\u00f3 xu h\u01b0\u1edbng \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u00e1nh n\u00e9. Ch\u1ee9c n\u0103ng ch\u00ednh tr\u1ecb x\u00e3 h\u1ed9i c\u1ee7a m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda b\u1eb1ng tupilak l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u1ed9c l\u1eadp v\u1ec1 m\u1eb7t x\u00e3 h\u1ed9i h\u1ecdc t\u00f4n gi\u00e1o.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-s4 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-tupilak-s4\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-s4h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-tupilak-s4h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">C\u00e1c c\u00e2u chuy\u1ec7n k\u1ec3 th\u1ea7n tho\u1ea1i v\u00e0 truy\u1ec1n thuy\u1ebft v\u1ec1 tupilak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-s4c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-tupilak-s4c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-s4t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-tupilak-s4t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>V\u0103n h\u1ecdc truy\u1ec7n k\u1ec3 \u0110\u00f4ng Greenland bi\u1ebft \u0111\u1ebfn nhi\u1ec1u c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1ec1 tupilak, trong \u0111\u00f3 m\u1ed9t tupilak quay tr\u1edf l\u1ea1i ch\u1ed1ng ng\u01b0\u1eddi t\u1ea1o ra n\u00f3 v\u00ec k\u1ebb th\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ecdn \u0111\u00e3 qu\u00e1 m\u1ea1nh. M\u1ed9t c\u00e2u chuy\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn k\u1ec3 v\u1ec1 m\u1ed9t ph\u00e1p s\u01b0 h\u01b0\u1edbng m\u1ed9t tupilak v\u00e0o m\u1ed9t \u0111\u1ed1i th\u1ee7, nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y nh\u1eadn ra s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a n\u00f3, \u0111\u1ea9y l\u00f9i n\u00f3 v\u00e0 g\u1eedi tr\u1ea3 l\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi g\u1eedi. Sau \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi t\u1ea1o ra n\u00f3 ch\u1ebft trong ch\u00ednh nh\u00e0 iglu c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p><p>C\u00e1c c\u00e2u chuy\u1ec7n kh\u00e1c k\u1ec3 v\u1ec1 nh\u1eefng tupilak v\u00f4 t\u00ecnh tr\u00fang nh\u1ea7m ng\u01b0\u1eddi v\u00f4 t\u1ed9i, ho\u1eb7c v\u1ec1 nh\u1eefng tupilak kh\u00f4ng c\u00f2n n\u1eb1m d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 ki\u1ec3m so\u00e1t c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi t\u1ea1o ra ch\u00fang n\u1eefa v\u00e0 lang thang nh\u01b0 nh\u1eefng linh h\u1ed3n g\u00e2y h\u1ea1i qua v\u00f9ng tundra.<\/p><p>Nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n n\u00e0y kh\u00f4ng ch\u1ec9 c\u00f3 t\u00ednh gi\u1ea3i tr\u00ed m\u00e0 c\u00f2n ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng nh\u01b0 nh\u1eefng c\u1ea3nh b\u00e1o \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c: ai t\u1ea1o ra tupilak \u0111ang \u0111\u1eb7t c\u01b0\u1ee3c m\u1ea1ng s\u1ed1ng c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh. Chi\u1ec1u k\u00edch gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n n\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9t ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 ri\u00eang bi\u1ec7t v\u1ec1 m\u1eb7t s\u01b0 ph\u1ea1m t\u00f4n gi\u00e1o.<\/p><p>C\u00e1c c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u1ec1 tupilak \u0111\u01b0\u1ee3c ghi ch\u00e9p nhi\u1ec1u l\u1ea7n trong c\u00e1c b\u1ed9 s\u01b0u t\u1eadp Greenland l\u1edbn, ch\u1eb3ng h\u1ea1n \u1edf Henrik Rink v\u00e0 Mathias Storch. Ch\u00fang t\u1ea1o th\u00e0nh m\u1ed9t th\u1ec3 lo\u1ea1i \u0111\u1ed9c l\u1eadp trong v\u0103n h\u00f3a d\u00e2n gian <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"V\u0103n h\u00f3a d\u00e2n gian \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u truy\u1ec1n bao g\u1ed3m c\u00e1c phong t\u1ee5c, c\u00e2u chuy\u1ec7n v\u00e0 b\u00e0i h\u00e1t.\" tabindex=\"0\">d\u00e2n gian<\/span> Inuit v\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t kho ngu\u1ed3n t\u00e0i li\u1ec7u quan tr\u1ecdng cho vi\u1ec7c t\u00e1i d\u1ef1ng khoa h\u1ecdc th\u1ef1c h\u00e0nh ph\u00e1p s\u01b0 truy\u1ec1n th\u1ed1ng v\u00e0 di\u1ec5n ng\u00f4n \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u1ee7a n\u00f3.<\/p><p>M\u1ed9t nh\u00f3m ph\u1ee5 c\u1ee5 th\u1ec3 c\u1ee7a nh\u1eefng c\u00e2u chuy\u1ec7n n\u00e0y \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn nh\u1eefng tupilak \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f4 t\u1ea3 l\u00e0 c\u00e1c th\u1ef1c th\u1ec3 lai gi\u1eefa ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 \u0111\u1ed9ng v\u1eadt, ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng \u1edf ranh gi\u1edbi gi\u1eefa \u0111\u1ed9ng v\u1eadt v\u00e0 <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"M\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 phi v\u1eadt ch\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 c\u00f3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng trong th\u1ebf gi\u1edbi.\" tabindex=\"0\">linh h\u1ed3n<\/span>.<\/p><p>T\u00ednh ch\u1ea5t lai gh\u00e9p n\u00e0y c\u1ee7a tupilak l\u00e0 m\u1ed9t hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng ri\u00eang bi\u1ec7t v\u1ec1 m\u1eb7t hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng h\u1ecdc t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 k\u1ebft n\u1ed1i quan ni\u1ec7m v\u1ec1 tupilak v\u1edbi <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Khoa h\u1ecdc nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 Th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ebf v\u00e0 \u0111\u1ee9c tin c\u1ee7a m\u1ed9t t\u00f4n gi\u00e1o.\" tabindex=\"0\">th\u1ea7n h\u1ecdc<\/span> bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i h\u00ecnh d\u1ea1ng n\u00f3i chung c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Inuit, trong \u0111\u00f3 ranh gi\u1edbi gi\u1eefa ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ed9ng v\u1eadt v\u00e0 <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"M\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 phi v\u1eadt ch\u1ea5t \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 c\u00f3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng trong th\u1ebf gi\u1edbi.\" tabindex=\"0\">linh h\u1ed3n<\/span> l\u00e0 th\u1ea9m th\u1ea5u. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e2u h\u1ecfi nghi\u00ean c\u1ee9u ri\u00eang v\u1ec1 c\u1ea5u tr\u00fac c\u1ee7a c\u00e1c th\u1ef1c th\u1ec3 lai gh\u00e9p.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-s5 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-tupilak-s5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-s5h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-tupilak-s5h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">T\u1eeb linh h\u1ed3n g\u00e2y h\u1ea1i \u0111\u1ebfn t\u01b0\u1ee3ng \u0111i\u00eau kh\u1eafc<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-s5c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-tupilak-s5c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-s5t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-tupilak-s5t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>M\u1ed9t s\u1ef1 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i quan tr\u1ecdng c\u1ee7a kh\u00e1i ni\u1ec7m tupilak b\u1eaft \u0111\u1ea7u v\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m 1880 \u1edf \u0110\u00f4ng Greenland. C\u00e1c du kh\u00e1ch ch\u00e2u \u00c2u h\u1ecfi c\u00e1c ph\u00e1p s\u01b0 v\u1ec1 di\u1ec7n m\u1ea1o c\u1ee7a tupilak. V\u00ec c\u00e1c tupilak th\u1ef1c s\u1ef1 v\u00f4 h\u00ecnh ho\u1eb7c v\u00f4 h\u00ecnh d\u1ea1ng v\u00e0 tan bi\u1ebfn ngay sau khi ho\u00e0n th\u00e0nh nhi\u1ec7m v\u1ee5, c\u00e1c ph\u00e1p s\u01b0 \u0111\u00e3 ch\u1ea1m kh\u1eafc c\u00e1c m\u00f4 h\u00ecnh t\u1eeb ng\u00e0 h\u1ea3i m\u00e3, g\u1ea1c tu\u1ea7n l\u1ed9c v\u00e0 sau n\u00e0y l\u00e0 \u0111\u00e1. Nh\u1eefng m\u00f4 h\u00ecnh n\u00e0y l\u00e0 \u0111\u1ed3 v\u1eadt minh h\u1ecda, kh\u00f4ng ph\u1ea3i tupilak c\u00f3 hi\u1ec7u l\u1ef1c ph\u00e9p thu\u1eadt.<\/p><p>T\u1eeb nh\u1eefng m\u00f4 h\u00ecnh n\u00e0y \u0111\u00e3 h\u00ecnh th\u00e0nh m\u1ed9t truy\u1ec1n th\u1ed1ng th\u1ee7 c\u00f4ng m\u1ef9 ngh\u1ec7 \u0111\u1ed9c l\u1eadp. C\u00e1c t\u01b0\u1ee3ng \u0111i\u00eau kh\u1eafc tupilak Greenland ng\u00e0y nay cho th\u1ea5y c\u00e1c th\u1ef1c th\u1ec3 lai gh\u00e9p v\u00e0 bi\u1ebfn d\u1ea1ng v\u1edbi c\u00e1c n\u00e9t ng\u01b0\u1eddi, \u0111\u1ed9ng v\u1eadt v\u00e0 k\u1ef3 \u1ea3o. Ch\u00fang l\u00e0 m\u1ed9t y\u1ebfu t\u1ed1 kinh t\u1ebf quan tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi Greenland v\u00e0 hi\u1ec7n di\u1ec7n trong m\u1ecdi ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i du l\u1ecbch. S\u1ef1 \u0111a d\u1ea1ng th\u1ea9m m\u1ef9 r\u1ea5t l\u1edbn v\u00e0 ph\u1ea3n \u00e1nh s\u1ef1 s\u00e1ng t\u1ea1o c\u00e1 nh\u00e2n c\u1ee7a t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi th\u1ee3 \u0111i\u00eau kh\u1eafc.<\/p><p>V\u1ec1 m\u1eb7t khoa h\u1ecdc, s\u1ef1 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i n\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9t v\u00ed d\u1ee5 \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh trong s\u00e1ch gi\u00e1o khoa v\u1ec1 s\u1ef1 t\u1ee5c h\u00f3a m\u1ed9t ph\u1ea1m tr\u00f9 t\u00f4n gi\u00e1o. Tupilak v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 th\u1ef1c th\u1ec3 linh thi\u00eang \u0111\u00e3 g\u1ea7n nh\u01b0 bi\u1ebfn m\u1ea5t kh\u1ecfi nh\u1eadn th\u1ee9c, c\u00f2n tupilak v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 t\u01b0\u1ee3ng \u0111i\u00eau kh\u1eafc n\u1ed5i ti\u1ebfng to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi. C\u1ea3 hai t\u1ea7ng l\u1edbp c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n t\u00e1ch r\u00f5 r\u00e0ng n\u1ebfu mu\u1ed1n hi\u1ec3u t\u00f4n gi\u00e1o c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Inuit. S\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t n\u00e0y c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t m\u1ed9t c\u00e1ch t\u01b0\u1eddng minh trong c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc v\u00e0 b\u1ea3o t\u00e0ng Greenland ng\u00e0y nay.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-s6 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-tupilak-s6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-s6h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-tupilak-s6h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Tupilak trong s\u1ef1 so s\u00e1nh v\u1edbi c\u00e1c th\u1ef1c th\u1ec3 g\u00e2y h\u1ea1i kh\u00e1c<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-s6c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-tupilak-s6c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-s6t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-tupilak-s6t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Trong so s\u00e1nh khoa h\u1ecdc, tupilak thu\u1ed9c v\u00e0o danh m\u1ee5c c\u00e1c linh h\u1ed3n x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0\u1ee3c ki\u1ebfn t\u1ea1o, \u0111\u01b0\u1ee3c ghi nh\u1eadn trong nhi\u1ec1u n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a. V\u1ec1 m\u1eb7t c\u1ea5u tr\u00fac, c\u00f3 s\u1ef1 li\u00ean quan v\u1edbi Golem trong ti\u1ebfng Hebrew, <em>tuju<\/em> c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi Java, ph\u1ee9c h\u1ee3p <em>zonbi<\/em> Haiti v\u00e0 theo m\u1ed9t ngh\u0129a n\u00e0o \u0111\u00f3 c\u1ea3 t\u1ea5m b\u1ea3ng nguy\u1ec1n r\u1ee7a <em>katadesmos<\/em> <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Th\u1eddi \u0111\u1ea1i c\u1ee7a n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a Hy L\u1ea1p v\u00e0 La M\u00e3, kho\u1ea3ng t\u1eeb n\u0103m 800 tr\u01b0\u1edbc C\u00f4ng nguy\u00ean \u0111\u1ebfn n\u0103m 600 sau C\u00f4ng nguy\u00ean.\" tabindex=\"0\">c\u1ed5 \u0111\u1ea1i<\/span>. \u0110i\u1ec3m chung c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 l\u00e0 s\u1ef1 ki\u1ebfn t\u1ea1o v\u1eadt ch\u1ea5t c\u00f3 ch\u1ee7 \u00fd m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 c\u00f3 hi\u1ec7u l\u1ef1c.<\/p><p>Trong ph\u1ea1m vi v\u00f9ng c\u1ef1c, c\u00f3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m song song trong truy\u1ec1n th\u1ed1ng Chukchi v\u00e0 Yupik, v\u1ed1n bi\u1ebft \u0111\u1ebfn c\u00e1c linh h\u1ed3n x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra, tuy nhi\u00ean v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m v\u1eadt ch\u1ea5t v\u00e0 nghi l\u1ec5 kh\u00e1c nhau. \u1ede ng\u01b0\u1eddi <a href=\"\/vi\/sami\/\">Sami<\/a>, tupilak t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1ec1 m\u1eb7t c\u1ea5u tr\u00fac v\u1edbi c\u00e1c th\u1ef1c th\u1ec3 linh thi\u00eang \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea1m kh\u1eafc \u0111\u00f3ng m\u1ed9t vai tr\u00f2 trong <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"H\u1ec7 th\u1ed1ng t\u00f4n gi\u00e1o trong \u0111\u00f3 c\u00e1c chuy\u00ean gia giao ti\u1ebfp v\u1edbi th\u1ebf gi\u1edbi linh h\u1ed3n.\" tabindex=\"0\">ph\u00e1p s\u01b0 gi\u00e1o<\/span> Sami, m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh m\u1ed9t m\u1ed1i quan h\u1ec7 l\u1ecbch s\u1eed tr\u1ef1c ti\u1ebfp.<\/p><p>Th\u1ef1c h\u00e0nh tupilak kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u1edbi c\u00e1c quan ni\u1ec7m ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y v\u1ec1 <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"C\u00e1c th\u1ef1c h\u00e0nh nh\u1eb1m can thi\u1ec7p v\u00e0o ti\u1ebfn tr\u00ecnh c\u1ee7a s\u1ef1 v\u1eadt th\u00f4ng qua c\u00e1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ho\u1eb7c c\u00f4ng th\u1ee9c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t.\" tabindex=\"0\">ph\u00e9p thu\u1eadt<\/span> \u0111en \u1edf ch\u1ed7 n\u00f3 kh\u00f4ng b\u1ecb l\u00ean \u00e1n v\u1ec1 m\u1eb7t \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c m\u1ed9t c\u00e1ch ch\u1ee7 y\u1ebfu. N\u00f3 c\u00f3 t\u00ednh r\u1ee7i ro, nh\u01b0ng trong h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1 tr\u1ecb Inuit l\u00e0 m\u1ed9t l\u1ef1a ch\u1ecdn h\u1ee3p l\u1ec7, d\u00f9 nguy hi\u1ec3m, trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p xung \u0111\u1ed9t. L\u1eadp tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c n\u00e0y l\u00e0m cho th\u1ef1c h\u00e0nh tupilak th\u00fa v\u1ecb v\u1ec1 m\u1eb7t tri\u1ebft h\u1ecdc t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 ph\u00e2n bi\u1ec7t n\u00f3 r\u00f5 r\u00e0ng v\u1edbi c\u00e1c quan ni\u1ec7m mang m\u00e0u s\u1eafc \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c Kit\u00f4 gi\u00e1o v\u1ec1 <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"C\u00e1c th\u1ef1c h\u00e0nh nh\u1eb1m can thi\u1ec7p v\u00e0o ti\u1ebfn tr\u00ecnh c\u1ee7a s\u1ef1 v\u1eadt th\u00f4ng qua c\u00e1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ho\u1eb7c c\u00f4ng th\u1ee9c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t.\" tabindex=\"0\">ph\u00e9p thu\u1eadt<\/span> g\u00e2y h\u1ea1i.<\/p><p>Ngo\u00e0i ra, c\u1ea7n ch\u1ec9 ra s\u1ef1 song song v\u1edbi c\u00e1c ph\u00e9p ph\u00f9 ch\u00fa Lamashtu Mesopotamia, trong \u0111\u00f3 c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eadn ra s\u1ef1 k\u1ebft h\u1ee3p gi\u1eefa ki\u1ebfn t\u1ea1o g\u00e2y h\u1ea1i v\u00e0 th\u1ef1c h\u00e0nh apotropaic, m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh m\u1ed9t m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 l\u1ecbch s\u1eed.<\/p><p>Nh\u1eefng t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng c\u1ea5u tr\u00fac n\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9t l\u0129nh v\u1ef1c nghi\u00ean c\u1ee9u ri\u00eang trong th\u1ea3o lu\u1eadn khoa h\u1ecdc v\u1ec1 c\u00e1c m\u00f4 th\u1ee9c ph\u1ed5 qu\u00e1t c\u1ee7a ph\u00e9p thu\u1eadt g\u00e2y h\u1ea1i v\u00e0 l\u00e0 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng v\u1ec1 t\u00ednh \u1ed5n \u0111\u1ecbnh c\u1ea5u tr\u00fac c\u1ee7a nh\u1eefng th\u1ef1c h\u00e0nh nh\u01b0 v\u1eady xuy\u00ean qua c\u00e1c n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-s7 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-tupilak-s7\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-s7h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-tupilak-s7h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Truy\u1ec1n gi\u00e1o, c\u1ea5m \u0111o\u00e1n v\u00e0 k\u00fd \u1ee9c<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-s7c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-tupilak-s7c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-s7t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-tupilak-s7t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>V\u1edbi s\u1ee9 m\u1ec7nh truy\u1ec1n gi\u00e1o m\u00e0 Hans Egede b\u1eaft \u0111\u1ea7u n\u0103m 1721 \u1edf T\u00e2y Greenland v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c gi\u00e1o h\u1ed9i Morava v\u00e0 Luther-\u0110an M\u1ea1ch ti\u1ebfp n\u1ed1i, th\u1ef1c h\u00e0nh tupilak ch\u1ecbu \u00e1p l\u1ef1c m\u1ea1nh m\u1ebd. N\u00f3 b\u1ecb coi l\u00e0 thu\u1ed9c v\u1ec1 ma qu\u1ef7, b\u1ecb gi\u00e1o h\u1ed9i c\u1ea5m v\u00e0 b\u1ecb t\u1ea9y chay x\u00e3 h\u1ed9i. \u1ede \u0110\u00f4ng Greenland, n\u01a1i ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n gi\u00e1o m\u1ea1nh m\u1ebd v\u00e0o cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ef7 19, th\u1ef1c h\u00e0nh n\u00e0y t\u1ed3n t\u1ea1i l\u00e2u nh\u1ea5t.<\/p><p>V\u1ec1 m\u1eb7t khoa h\u1ecdc, r\u1ea5t kh\u00f3 \u0111\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh ch\u00ednh x\u00e1c th\u1eddi \u0111i\u1ec3m tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng c\u1ee7a vi\u1ec7c t\u1ea1o ra tupilak th\u1eadt s\u1ef1. William Thalbitzer v\u00e0o n\u0103m 1923 v\u1eabn c\u00f2n ghi ch\u00e9p v\u1ec1 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1eebng t\u1ea1o ra tupilak khi c\u00f2n tr\u1ebb ho\u1eb7c \u00edt nh\u1ea5t tuy\u00ean b\u1ed1 \u0111\u00e3 l\u00e0m nh\u01b0 v\u1eady. Trong n\u1eeda sau c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ef7 20, tupilak ch\u1ec9 c\u00f2n t\u1ed3n t\u1ea1i trong ngh\u1ec7 thu\u1eadt \u0111i\u00eau kh\u1eafc v\u00e0 v\u0103n h\u1ecdc truy\u1ec7n k\u1ec3.<\/p><p>Trong s\u00e1ch gi\u00e1o khoa v\u00e0 b\u1ea3o t\u00e0ng c\u1ee7a Greenland, truy\u1ec1n th\u1ed1ng tupilak ng\u00e0y nay \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t v\u1edbi s\u1ef1 c\u1ea9n th\u1eadn s\u01b0 ph\u1ea1m. S\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t gi\u1eefa <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"C\u00e1c th\u1ef1c h\u00e0nh nh\u1eb1m can thi\u1ec7p v\u00e0o ti\u1ebfn tr\u00ecnh c\u1ee7a s\u1ef1 v\u1eadt th\u00f4ng qua c\u00e1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ho\u1eb7c c\u00f4ng th\u1ee9c \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t.\" tabindex=\"0\">ph\u00e9p thu\u1eadt<\/span> l\u1ecbch s\u1eed v\u00e0 ngh\u1ec7 thu\u1eadt \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh d\u1ea5u m\u1ed9t c\u00e1ch r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u1ec3 ng\u0103n ng\u1eeba hi\u1ec3u l\u1ea7m. Th\u1ef1c h\u00e0nh s\u01b0 ph\u1ea1m n\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9t l\u0129nh v\u1ef1c nghi\u00ean c\u1ee9u ri\u00eang v\u1ec1 s\u01b0 ph\u1ea1m t\u00f4n gi\u00e1o v\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t v\u00ed d\u1ee5 v\u1ec1 vi\u1ec7c truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t m\u1ed9t l\u1ecbch s\u1eed t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u00e3 b\u1ecb bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i b\u1edfi ch\u1ee7 ngh\u0129a th\u1ef1c d\u00e2n.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-s8 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-tupilak-s8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-s8h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-tupilak-s8h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Nghi\u00ean c\u1ee9u hi\u1ec7n nay v\u00e0 ti\u1ebfp nh\u1eadn<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-s8c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-tupilak-s8c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-s8t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-tupilak-s8t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Nghi\u00ean c\u1ee9u hi\u1ec7n t\u1ea1i v\u1ec1 tupilak di\u1ec5n ra ch\u1ee7 y\u1ebfu \u1edf ch\u00ednh Greenland, ch\u1eb3ng h\u1ea1n t\u1ea1i B\u1ea3o t\u00e0ng v\u00e0 L\u01b0u tr\u1eef Qu\u1ed1c gia Greenland \u1edf Nuuk v\u00e0 t\u1ea1i c\u00e1c vi\u1ec7n d\u00e2n t\u1ed9c h\u1ecdc c\u1ee7a c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc \u0110an M\u1ea1ch. Robert Petersen, Birgitte Sonne v\u00e0 Jens Rosing \u0111\u00e3 c\u00f4ng b\u1ed1 c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u c\u01a1 b\u1ea3n v\u1ec1 th\u1ef1c h\u00e0nh tupilak v\u00e0 l\u1ecbch s\u1eed h\u00ecnh \u1ea3nh c\u1ee7a n\u00f3, \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng nh\u1eadn trong di\u1ec5n ng\u00f4n nghi\u00ean c\u1ee9u qu\u1ed1c t\u1ebf.<\/p><p>S\u1ef1 ti\u1ebfp nh\u1eadn qu\u1ed1c t\u1ebf b\u1ecb chia r\u1ebd. Trong khi t\u00e0i li\u1ec7u h\u1ecdc thu\u1eadt chuy\u00ean ng\u00e0nh x\u1eed l\u00fd tupilak nh\u01b0 m\u1ed9t ph\u1ea1m tr\u00f9 l\u1ecbch s\u1eed-nghi l\u1ec5, v\u0103n h\u00f3a \u0111\u1ea1i ch\u00fang l\u1ea1i s\u1eed d\u1ee5ng n\u00f3 nh\u01b0 m\u1ed9t <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"M\u1ed9t y\u1ebfu t\u1ed1 n\u1ed9i dung t\u00e1i di\u1ec5n trong ngh\u1ec7 thu\u1eadt ho\u1eb7c trong c\u00e1c c\u00e2u chuy\u1ec7n k\u1ec3.\" tabindex=\"0\">m\u00f4-t\u00edp<\/span> huy\u1ec1n b\u00ed ho\u1eb7c trang tr\u00ed. S\u1ef1 kh\u00f4ng nh\u1ea5t qu\u00e1n n\u00e0y l\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a s\u1ef1 ph\u1ea3n t\u01b0 khoa h\u1ecdc ri\u00eang v\u1ec1 vi\u1ec7c ti\u1ebfp nh\u1eadn mang t\u00ednh th\u1ef1c d\u00e2n c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o b\u1ea3n \u0111\u1ecba v\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c c\u1ee7a nh\u1eefng s\u1ef1 ti\u1ebfp nh\u1eadn nh\u01b0 v\u1eady.<\/p><p>Trong c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng ng\u01b0\u1eddi Inuit h\u1ea3i ngo\u1ea1i, tupilak v\u1eabn l\u00e0 bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng b\u1ea3n s\u1eafc m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ed3i sinh nh\u01b0 m\u1ed9t th\u1ef1c h\u00e0nh ph\u00e9p thu\u1eadt. Th\u00e1i \u0111\u1ed9 k\u00e9p n\u00e0y, gi\u1eef g\u00ecn <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"M\u1ed9t k\u00fd hi\u1ec7u \u0111\u1ea1i di\u1ec7n cho m\u1ed9t \u00fd ni\u1ec7m ho\u1eb7c \u00fd ngh\u0129a.\" tabindex=\"0\">bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng<\/span> nh\u01b0ng c\u00f3 \u00fd th\u1ee9c g\u00e1c l\u1ea1i th\u1ef1c h\u00e0nh, c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb khoa h\u1ecdc v\u00e0 cho th\u1ea5y s\u1ef1 ti\u1ebfp nh\u1eadn c\u00f3 ch\u1ecdn l\u1ecdc c\u00e1c kh\u00e1i ni\u1ec7m truy\u1ec1n th\u1ed1ng trong vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng b\u1ea3n s\u1eafc b\u1ea3n \u0111\u1ecba hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-s9 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-tupilak-s9\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-s9h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-tupilak-s9h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">C\u00e1c m\u1ee5c t\u1eeb li\u00ean quan trong t\u1eeb \u0111i\u1ec3n<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-s9c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-tupilak-s9c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-s9t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-tupilak-s9t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>C\u00e1c m\u1ee5c t\u1eeb li\u00ean quan bao g\u1ed3m <a href=\"\/vi\/tornarssuk\/\">Tornarssuk<\/a>, <a href=\"\/vi\/sedna\/\">Sedna<\/a>, <a href=\"\/vi\/sila\/\">Sila<\/a>, <a href=\"\/vi\/anguta\/\">Anguta<\/a>, <a href=\"\/vi\/nanook\/\">Nanook<\/a>, <a href=\"\/vi\/pinga\/\">Pinga<\/a>, <a href=\"\/vi\/igaluk\/\">Igaluk<\/a>, <a href=\"\/vi\/malina-inuit\/\">Malina<\/a> v\u00e0 <a href=\"\/vi\/qailertetang\/\">Qailertetang<\/a>. Trung t\u00e2m v\u0103n h\u00f3a <a href=\"\/vi\/inuit\/\">Truy\u1ec1n th\u1ed1ng Inuit<\/a> \u0111\u00f3ng khung l\u1ecbch s\u1eed t\u00f4n gi\u00e1o. C\u00e1c linh h\u1ed3n ki\u1ebfn t\u1ea1o c\u00f3 c\u1ea5u tr\u00fac t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ecm th\u1ea5y trong chu\u1ed7i m\u1ee5c t\u1eeb v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi <a href=\"\/vi\/sami\/\">Sami<\/a> v\u00e0 \u1edf nhi\u1ec1u truy\u1ec1n th\u1ed1ng kh\u00e1c tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp214d8673 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp214d8673\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp27e4a4b9 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp27e4a4b9\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Qu\u00e1 tr\u00ecnh t\u1ea1o ra tupilak trong truy\u1ec1n thuy\u1ebft<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp24166b60 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"cp24166b60\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2b59f5ae elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp2b59f5ae\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Tupilak trong <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"S\u1ef1 truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t tri th\u1ee9c v\u00e0 c\u00e1c c\u00e2u chuy\u1ec7n k\u1ec3 qua nhi\u1ec1u th\u1ebf h\u1ec7.\" tabindex=\"0\">truy\u1ec1n thuy\u1ebft<\/span> Inuit Greenland kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c sinh ra m\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra.<\/p><p>Theo c\u00e1c m\u00f4 t\u1ea3, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 c\u00e1c ghi ch\u00e9p t\u1eeb Th\u00e1m hi\u1ec3m Thule l\u1ea7n th\u1ee9 N\u0103m d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 ch\u1ec9 huy c\u1ee7a Knud Rasmussen v\u00e0 t\u1eeb c\u00e1c t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt h\u00e0nh tr\u00ecnh c\u0169 h\u01a1n, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi mu\u1ed1n g\u00e2y h\u1ea1i cho ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c s\u1ebd b\u00ed m\u1eadt ch\u1ebf t\u1ea1o t\u1ea1o v\u1eadt t\u1eeb nhi\u1ec1u lo\u1ea1i v\u1eadt li\u1ec7u kh\u00e1c nhau. C\u00e1c v\u1eadt li\u1ec7u \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng bao g\u1ed3m x\u01b0\u01a1ng, b\u1ed9 ph\u1eadn \u0111\u1ed9ng v\u1eadt, m\u1ea3nh da, g\u00e2n v\u00e0 \u0111\u00f4i khi c\u1ea3 m\u1ed9t ph\u1ea7n t\u1eeb c\u01a1 th\u1ec3 tr\u1ebb em ho\u1eb7c t\u1eeb ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 khu\u1ea5t.<\/p><p>C\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ea7n n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c gh\u00e9p l\u1ea1i th\u00e0nh m\u1ed9t h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng nh\u1ecf, th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng c\u00f3 h\u00ecnh d\u1ea1ng x\u00e1c \u0111\u1ecbnh. Th\u00f4ng qua c\u00e1c b\u00e0i h\u00e1t, ph\u00e9p tri\u1ec7u h\u1ed3i v\u00e0 theo m\u1ed9t s\u1ed1 t\u01b0\u1eddng thu\u1eadt qua ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi c\u01a1 th\u1ec3 c\u1ee7a ch\u00ednh ng\u01b0\u1eddi t\u1ea1o ra n\u00f3, h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ed5i v\u00e0o s\u1ef1 s\u1ed1ng. Tupilak do \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4ng c\u1ee5 c\u1ee7a ph\u00e9p ph\u00f9 th\u1ee7y g\u00e2y h\u1ea1i: n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea3 ra bi\u1ec3n \u0111\u1ec3 t\u00ecm ki\u1ebfm m\u1ed9t <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"L\u1ec5 v\u1eadt d\u00e2ng l\u00ean th\u1ea7n linh \u0111\u1ec3 b\u00e0y t\u1ecf l\u00f2ng bi\u1ebft \u01a1n, c\u1ea7u xin ho\u1eb7c s\u1ef1 t\u00f4n k\u00ednh.\" tabindex=\"0\">n\u1ea1n nh\u00e2n<\/span> x\u00e1c \u0111\u1ecbnh v\u00e0 gi\u1ebft ch\u1ebft ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3.<\/p><p>Tuy nhi\u00ean, <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"S\u1ef1 truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t tri th\u1ee9c v\u00e0 c\u00e1c c\u00e2u chuy\u1ec7n k\u1ec3 qua nhi\u1ec1u th\u1ebf h\u1ec7.\" tabindex=\"0\">truy\u1ec1n thuy\u1ebft<\/span> nh\u1ea5n m\u1ea1nh r\u1eb1ng tupilak nguy hi\u1ec3m cho ch\u00ednh ng\u01b0\u1eddi t\u1ea1o ra n\u00f3. N\u1ebfu <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"L\u1ec5 v\u1eadt d\u00e2ng l\u00ean th\u1ea7n linh \u0111\u1ec3 b\u00e0y t\u1ecf l\u00f2ng bi\u1ebft \u01a1n, c\u1ea7u xin ho\u1eb7c s\u1ef1 t\u00f4n k\u00ednh.\" tabindex=\"0\">n\u1ea1n nh\u00e2n<\/span> \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eafm \u0111\u1ebfn s\u1edf h\u1eefu nh\u1eefng n\u0103ng l\u1ef1c si\u00eau nhi\u00ean m\u1ea1nh m\u1ebd h\u01a1n ho\u1eb7c b\u1ea3n th\u00e2n l\u00e0 m\u1ed9t <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Chuy\u00ean gia t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng l\u00e0m trung gian gi\u1eefa con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi linh h\u1ed3n.\" tabindex=\"0\">ph\u00e1p s\u01b0<\/span>, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea9y l\u00f9i tupilak v\u00e0 g\u1eedi tr\u1ea3 l\u1ea1i. Tupilak quay tr\u1edf l\u1ea1i sau \u0111\u00f3 s\u1ebd gi\u1ebft ch\u1ebft ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra n\u00f3.<\/p><p>V\u00ec v\u1eady, vi\u1ec7c t\u1ea1o ra tupilak \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 m\u1ed9t h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng r\u1ee7i ro cao v\u00e0 b\u1ecb x\u00e3 h\u1ed9i l\u00ean \u00e1n. C\u00e1c ngu\u1ed3n t\u00e0i li\u1ec7u v\u1ec1 nh\u1eefng quan ni\u1ec7m n\u00e0y \u0111\u1ec1u l\u00e0 c\u00e1c ghi ch\u00e9p t\u1eeb b\u00ean ngo\u00e0i, \u0111\u01b0\u1ee3c thu th\u1eadp b\u1edfi c\u00e1c th\u00e0nh vi\u00ean \u0111o\u00e0n th\u00e1m hi\u1ec3m, m\u1ee5c s\u01b0 v\u00e0 l\u1eef kh\u00e1ch, v\u00e0 ch\u1ee7 y\u1ebfu \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn \u0110\u00f4ng v\u00e0 T\u00e2y Greenland. Kh\u00f4ng th\u1ec3 r\u00fat ra t\u1eeb \u0111\u00f3 m\u1ed9t th\u1ef1c h\u00e0nh th\u1ed1ng nh\u1ea5t cho to\u00e0n b\u1ed9 th\u1ebf gi\u1edbi Inuit.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp209c5ae5 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp209c5ae5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2a926e7c elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp2a926e7c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">C\u00e1c t\u01b0\u1ee3ng \u0111i\u00eau kh\u1eafc tupilak v\u00e0 th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng ngh\u1ec7 thu\u1eadt th\u1ef1c d\u00e2n<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2e82f2d5 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"cp2e82f2d5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp29b0254c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp29b0254c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>C\u00e1c v\u1eadt th\u1ec3 tupilak \u0111\u01b0\u1ee3c bi\u1ebft \u0111\u1ebfn nh\u1ea5t hi\u1ec7n nay l\u00e0 nh\u1eefng t\u01b0\u1ee3ng \u0111i\u00eau kh\u1eafc nh\u1ecf b\u1eb1ng r\u0103ng nanh, x\u01b0\u01a1ng, g\u1ea1c ho\u1eb7c g\u1ed7, m\u00f4 t\u1ea3 c\u00e1c h\u00ecnh d\u1ea1ng lai gh\u00e9p v\u00e0 qu\u00e1i d\u1ecb. Tuy nhi\u00ean, nh\u1eefng t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y kh\u00f4ng \u0111\u1ed3ng nh\u1ea5t v\u1edbi c\u00e1c t\u1ea1o v\u1eadt ph\u00e9p ph\u00f9 th\u1ee7y g\u00e2y h\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f4 t\u1ea3 trong <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"S\u1ef1 truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t tri th\u1ee9c v\u00e0 c\u00e1c c\u00e2u chuy\u1ec7n k\u1ec3 qua nhi\u1ec1u th\u1ebf h\u1ec7.\" tabindex=\"0\">truy\u1ec1n thuy\u1ebft<\/span>. C\u00e1c tupilak nguy\u00ean b\u1ea3n l\u00e0 nh\u1eefng v\u1eadt th\u1ec3 b\u00ed m\u1eadt, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ebf t\u1ea1o l\u00e9n l\u00fat, kh\u00f4ng ai \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00ecn th\u1ea5y v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u gi\u1eef sau khi s\u1eed d\u1ee5ng.<\/p><p>C\u00e1c t\u01b0\u1ee3ng \u0111i\u00eau kh\u1eafc ch\u1ec9 xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi ch\u00e2u \u00c2u. C\u00e1c l\u1eef kh\u00e1ch, nh\u00e0 truy\u1ec1n gi\u00e1o v\u00e0 sau n\u00e0y l\u00e0 kh\u00e1ch du l\u1ecbch mu\u1ed1n bi\u1ebft m\u1ed9t tupilak tr\u00f4ng nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o, v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Greenland do \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra nh\u1eefng h\u00ecnh \u1ea3nh c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a \u0111i\u1ec1u cho \u0111\u1ebfn l\u00fac \u0111\u00f3 ch\u1ec9 t\u1ed3n t\u1ea1i nh\u01b0 m\u1ed9t quan ni\u1ec7m.<\/p><p>T\u1eeb cu\u1ed9c ti\u1ebfp x\u00fac n\u00e0y, k\u1ec3 t\u1eeb cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ef7 19 v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t trong th\u1ebf k\u1ef7 20, \u0111\u00e3 ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1ed9t ngh\u1ec7 thu\u1eadt \u0111i\u00eau kh\u1eafc \u0111\u1ed9c l\u1eadp, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u1edf \u0110\u00f4ng Greenland quanh Ammassalik. C\u00e1c t\u01b0\u1ee3ng tupilak tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t th\u00e0nh ph\u1ea7n c\u1ed1 \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a th\u1ee7 c\u00f4ng m\u1ef9 ngh\u1ec7 Greenland v\u00e0 v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ea3n xu\u1ea5t cho \u0111\u1ebfn ng\u00e0y nay.<\/p><p>\u0110\u1ed1i v\u1edbi nghi\u00ean c\u1ee9u, s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n n\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p mang t\u00ednh gi\u00e1o hu\u1ea5n c\u1ee7a l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u1ed3 v\u1eadt \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh b\u1edfi ch\u1ee7 ngh\u0129a th\u1ef1c d\u00e2n. Nh\u1eefng g\u00ec n\u1eb1m trong c\u00e1c b\u1ea3o t\u00e0ng v\u00e0 b\u1ed9 s\u01b0u t\u1eadp v\u1edbi danh ngh\u0129a tupilak th\u01b0\u1eddng l\u00e0 s\u1ea3n ph\u1ea9m c\u1ee7a th\u1eddi k\u1ef3 ti\u1ebfp x\u00fac, kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 b\u1eb1ng ch\u1ee9ng v\u1ec1 th\u1ef1c h\u00e0nh nghi l\u1ec5 ti\u1ec1n th\u1ef1c d\u00e2n. C\u00e1c nh\u00e0 d\u00e2n t\u1ed9c h\u1ecdc nh\u01b0 William Thalbitzer, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 nghi\u00ean c\u1ee9u \u0110\u00f4ng Greenland v\u00e0o \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 20, \u0111\u00e3 s\u1edbm n\u00eau r\u00f5 s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t gi\u1eefa kh\u00e1i ni\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u truy\u1ec1n v\u00e0 t\u01b0\u1ee3ng h\u1eefu h\u00ecnh.<\/p><p>Tuy nhi\u00ean, c\u00e1c tupilak \u0111i\u00eau kh\u1eafc kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u01a1n thu\u1ea7n l\u00e0 h\u00e0ng gi\u1ea3, m\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t truy\u1ec1n th\u1ed1ng ngh\u1ec7 thu\u1eadt \u0111\u1ed9c l\u1eadp \u0111\u00e3 chuy\u1ec3n h\u00f3a kh\u00e1i ni\u1ec7m c\u0169 v\u00e0o m\u1ed9t h\u00ecnh th\u1ee9c v\u1eadt ch\u1ea5t m\u1edbi. Do \u0111\u00f3, v\u1edbi m\u1ecdi ph\u00e1t bi\u1ec3u v\u1ec1 c\u00e1c v\u1eadt th\u1ec3 tupilak, c\u1ea7n ph\u00e2n bi\u1ec7t r\u00f5 li\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi ta \u0111ang n\u00f3i v\u1ec1 quan ni\u1ec7m \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u truy\u1ec1n hay v\u1ec1 ngh\u1ec7 thu\u1eadt \u0111i\u00eau kh\u1eafc.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-lit e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-tupilak-lit\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-lith elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-tupilak-lith\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">T\u00e0i li\u1ec7u tham kh\u1ea3o (tuy\u1ec3n ch\u1ecdn)<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-litc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-tupilak-litc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-litt elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-tupilak-litt\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<ul><li>Henrik Rink: <em>Tales and Traditions of the Eskimo<\/em> (Edinburgh 1875)<\/li><li>William Thalbitzer: <em>The Ammassalik Eskimo<\/em> (Kopenhagen 1914-1923)<\/li><li>Robert Petersen: <em>Carved Greenlandic Figures<\/em> (Nuuk 1991)<\/li><li>Birgitte Sonne: <em>Heaven Negotiated. Hell Imagined<\/em> (Kopenhagen 2017)<\/li><li>Jens Rosing: <em>Sagn og saga fra Angmagssalik<\/em> (Kopenhagen 1963)<\/li><li>Hans Egede: <em>Det gamle Gr\u00f8nlands nye Perlustration<\/em> (Kopenhagen 1741)<\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgkw-add-tupilak e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgkw-add-tupilak\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgkw-add-tupilak-t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgkw-add-tupilak-t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Tupilak trong <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"S\u1ef1 truy\u1ec1n \u0111\u1ea1t tri th\u1ee9c v\u00e0 c\u00e1c c\u00e2u chuy\u1ec7n k\u1ec3 qua nhi\u1ec1u th\u1ebf h\u1ec7.\" tabindex=\"0\">truy\u1ec1n thuy\u1ebft<\/span> Greenland \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 m\u1ed9t <strong>linh h\u1ed3n b\u00e1o th\u00f9<\/strong> \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra nh\u00e2n t\u1ea1o, m\u00e0 m\u1ed9t <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Chuy\u00ean gia t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng l\u00e0m trung gian gi\u1eefa con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi linh h\u1ed3n.\" tabindex=\"0\">ph\u00e1p s\u01b0<\/span> hay Angakkoq n\u1eb7n ra t\u1eeb x\u01b0\u01a1ng, t\u00e0n t\u00edch \u0111\u1ed9ng v\u1eadt v\u00e0 da \u0111\u1ec3 nh\u1eafm v\u00e0o m\u1ed9t \u0111\u1ed1i th\u1ee7 c\u1ee5 th\u1ec3.<\/p><p>L\u00e0 m\u1ed9t linh h\u1ed3n b\u00e1o th\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra c\u00f3 ch\u1ee7 \u00fd, tupilak kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u1edbi c\u00e1c th\u1ef1c th\u1ec3 linh thi\u00eang lang thang t\u1ef1 do trong truy\u1ec1n th\u1ed1ng Inuit, b\u1edfi n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01b0\u1edbng v\u00e0o m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u1ee5 th\u1ec3 v\u00e0, theo c\u00e1c ngu\u1ed3n t\u00e0i li\u1ec7u, c\u00f3 th\u1ec3 quay l\u1ea1i ch\u1ed1ng ng\u01b0\u1eddi t\u1ea1o ra n\u00f3 ngay khi m\u1ee5c ti\u00eau b\u1ecb t\u1ea5n c\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o v\u1ec7 m\u1ea1nh h\u01a1n d\u1ef1 ki\u1ebfn.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-kwd e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-tupilak-kwd\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-kwdc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-tupilak-kwdc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-kwdt elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-tupilak-kwdt\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><em>C\u00e1c thu\u1eadt ng\u1eef then ch\u1ed1t li\u00ean quan: Tupilak Tupilaq Tupilait linh h\u1ed3n g\u00e2y h\u1ea1i t\u01b0\u1ee3ng \u0111i\u00eau kh\u1eafc \u0110\u00f4ng Greenland ng\u00e0 h\u1ea3i m\u00e3 Thalbitzer.<\/em><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-cc e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-tupilak-cc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" id=\"iwg-cc-tupilak\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-ccinner e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-tupilak-ccinner\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-cch elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-tupilak-cch\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">iWell Guard v\u00e0 c\u00e1c truy\u1ec1n th\u1ed1ng b\u1ea3o h\u1ed9<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-cct elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-tupilak-cct\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div data-nosnippet=\"true\"><p>iWell Guard k\u1ebf th\u1eeba truy\u1ec1n th\u1ed1ng v\u0103n h\u00f3a l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a c\u00e1c v\u1eadt ph\u1ea9m b\u1ea3o h\u1ed9 c\u00f3 th\u1ec3 \u0111eo mang, n\u1ed1i ti\u1ebfp truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi <a href=\"\/vi\/inuit\/\">Inuit<\/a> v\u00e0 nhi\u1ec1u n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a kh\u00e1c tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi. 41 l\u1edbp, v\u00e0ng th\u1eadt, b\u1ea1ch kim, b\u1ea1c, s\u1ea3n xu\u1ea5t t\u1ea1i \u0110\u1ee9c. Quy\u1ec1n tr\u1ea3 h\u00e0ng trong v\u00f2ng 30 ng\u00e0y.<\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-ccb iwg-cc-button iwg-cc-cta-2026-05-13 elementor-widget elementor-widget-jet-button\" data-id=\"iwgw-tupilak-ccb\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"jet-button.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-jet-button jet-elements\"><div class=\"jet-button__container\"><a class=\"jet-button__instance jet-button__instance--icon-left hover-effect-1\" href=\"\/ueber-iwell-guard\/?utm_source=iwell-guard.com&amp;utm_medium=info-box&amp;utm_campaign=wesen-tradition\"><div class=\"jet-button__plane jet-button__plane-normal\"><\/div><div class=\"jet-button__plane jet-button__plane-hover\"><\/div><div class=\"jet-button__state jet-button__state-normal\"><span class=\"jet-button__label\">T\u00ecm hi\u1ec3u th\u00eam v\u1ec1 iWell Guard<\/span><\/div><div class=\"jet-button__state jet-button__state-hover\"><span class=\"jet-button__label\">T\u00ecm hi\u1ec3u th\u00eam v\u1ec1 iWell Guard<\/span><\/div><\/a><\/div><\/div><style>.elementor-element.elementor-element-iwgw-tupilak-ccb .jet-button__instance{width:320px;height:56px;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-tupilak-ccb .jet-button__state-normal .jet-button__label{text-align:center;margin:0px 0px 0px 0px;color:#1a1b20;font-family:Montserrat,sans-serif;font-size:13px;font-weight:400;letter-spacing:4px;line-height:1.714em;text-transform:uppercase;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-tupilak-ccb .jet-button__state-hover .jet-button__label{text-align:center;margin:0px 0px 0px 0px;color:#FECC76;font-family:Montserrat,sans-serif;font-size:13px;font-weight:400;letter-spacing:4px;line-height:1.714em;text-transform:uppercase;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-tupilak-ccb .jet-button__plane-normal{background-color:#FECC76;border-style:solid;border-color:#C99540;border-width:2px 2px 2px 2px;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-tupilak-ccb .jet-button__plane-hover{background-color:rgba(0,0,0,0.55);border-style:solid;border-color:#FECC76;border-width:2px 2px 2px 2px;}<\/style>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-ccd elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-tupilak-ccd\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div data-nosnippet=\"true\"><p style=\"text-align:center;font-size:13px;opacity:0.7;margin-top:14px\" data-nosnippet=\"true\">Tr\u1ea3i nghi\u1ec7m c\u00e1 nh\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00e1c nhau t\u00f9y t\u1eebng ng\u01b0\u1eddi. Kh\u00f4ng ph\u1ea3i s\u1ea3n ph\u1ea9m y t\u1ebf. Kh\u00f4ng c\u00f3 cam k\u1ebft ch\u1eefa b\u1ec7nh.<\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-disc e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-tupilak-disc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-tupilak-discw elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"iwgw-tupilak-discw\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<footer data-nosnippet=\"true\" class=\"iwg-disclaimer-block\"><p data-nosnippet=\"true\">iWell Guard <strong>kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ea3n ph\u1ea9m y t\u1ebf<\/strong> v\u00e0 kh\u00f4ng thay th\u1ebf \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb y t\u1ebf ho\u1eb7c t\u00e2m l\u00fd tr\u1ecb li\u1ec7u. C\u00e1c n\u1ed9i dung khoa h\u1ecdc t\u00f4n gi\u00e1o h\u1ecdc l\u00e0 ph\u00e2n lo\u1ea1i l\u1ecbch s\u1eed v\u0103n h\u00f3a, kh\u00f4ng ph\u1ea3i khuy\u1ebfn ngh\u1ecb th\u1ef1c h\u00e0nh t\u00e2m linh.<\/p><\/footer>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tupilak &#8211; Linh H\u1ed3n B\u00e1o Th\u00f9 \u0110\u01b0\u1ee3c T\u1ea1o Ra Nh\u00e2n T\u1ea1o trong Truy\u1ec1n Th\u1ed1ng Inuit Greenland Tupilak trong truy\u1ec1n th\u1ed1ng Inuit Greenland l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra c\u00f3 ch\u1ee7 \u00fd t\u1eeb x\u00e1c \u0111\u1ed9ng v\u1eadt v\u00e0 x\u00e1c ng\u01b0\u1eddi, m\u00e0 m\u1ed9t ph\u00e1p s\u01b0 s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 g\u00e2y h\u1ea1i ho\u1eb7c gi\u1ebft ch\u1ebft k\u1ebb th\u00f9. Ng\u00e0y nay, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2881,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_header_footer","meta":{"_yoast_wpseo_focuskw":"Tupilak Inuit linh h\u1ed3n b\u00e1o th\u00f9","_yoast_wpseo_title":"Tupilak - Linh H\u1ed3n B\u00e1o Th\u00f9 v\u00e0 T\u01b0\u1ee3ng \u0110i\u00eau Kh\u1eafc c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi Inuit","_yoast_wpseo_metadesc":"Tupilak l\u00e0 linh h\u1ed3n b\u00e1o th\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra nh\u00e2n t\u1ea1o trong truy\u1ec1n th\u1ed1ng Inuit Greenland, sau n\u00e0y tr\u1edf th\u00e0nh t\u01b0\u1ee3ng \u0111i\u00eau kh\u1eafc. Ph\u00e2n lo\u1ea1i khoa h\u1ecdc t\u00f4n gi\u00e1o h\u1ecdc v\u00e0 ngu\u1ed3n t\u00e0i li\u1ec7u.","_yoast_wpseo_meta-robots-noindex":"","_yoast_wpseo_canonical":"","_angie_page":false,"gefaehrdungsstufe":"4","wesen_kultur":"inuit","wesen_klasse":"geister","footnotes":""},"categories":[],"class_list":["post-88440","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.7 (Yoast SEO v28.1) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Tupilak - Linh H\u1ed3n B\u00e1o Th\u00f9 v\u00e0 T\u01b0\u1ee3ng \u0110i\u00eau Kh\u1eafc c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi Inuit<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Tupilak l\u00e0 linh h\u1ed3n b\u00e1o th\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra nh\u00e2n t\u1ea1o trong truy\u1ec1n th\u1ed1ng Inuit Greenland, sau n\u00e0y tr\u1edf th\u00e0nh t\u01b0\u1ee3ng \u0111i\u00eau kh\u1eafc. Ph\u00e2n lo\u1ea1i khoa h\u1ecdc t\u00f4n gi\u00e1o h\u1ecdc v\u00e0 ngu\u1ed3n t\u00e0i li\u1ec7u.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/tupilak\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"vi_VN\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Tupilak - Linh H\u1ed3n B\u00e1o Th\u00f9 \u0110\u01b0\u1ee3c T\u1ea1o Ra Nh\u00e2n T\u1ea1o c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi Inuit Greenland\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Tupilak l\u00e0 linh h\u1ed3n b\u00e1o th\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra nh\u00e2n t\u1ea1o trong truy\u1ec1n th\u1ed1ng Inuit Greenland, sau n\u00e0y tr\u1edf th\u00e0nh t\u01b0\u1ee3ng \u0111i\u00eau kh\u1eafc. Ph\u00e2n lo\u1ea1i khoa h\u1ecdc t\u00f4n gi\u00e1o h\u1ecdc v\u00e0 ngu\u1ed3n t\u00e0i li\u1ec7u.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/tupilak\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"iWell Guard\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-08-02T23:11:41+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_inuit_tupilak.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"\u01af\u1edbc t\u00ednh th\u1eddi gian \u0111\u1ecdc\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"33 ph\u00fat\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/tupilak\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/tupilak\\\/\",\"name\":\"Tupilak - Linh H\u1ed3n B\u00e1o Th\u00f9 v\u00e0 T\u01b0\u1ee3ng \u0110i\u00eau Kh\u1eafc c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi Inuit\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/tupilak\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/tupilak\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/geister_inuit_tupilak.webp\",\"datePublished\":\"2026-08-02T23:11:22+00:00\",\"dateModified\":\"2026-08-02T23:11:41+00:00\",\"description\":\"Tupilak l\u00e0 linh h\u1ed3n b\u00e1o th\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra nh\u00e2n t\u1ea1o trong truy\u1ec1n th\u1ed1ng Inuit Greenland, sau n\u00e0y tr\u1edf th\u00e0nh t\u01b0\u1ee3ng \u0111i\u00eau kh\u1eafc. Ph\u00e2n lo\u1ea1i khoa h\u1ecdc t\u00f4n gi\u00e1o h\u1ecdc v\u00e0 ngu\u1ed3n t\u00e0i li\u1ec7u.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/tupilak\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"vi\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/tupilak\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"vi\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/tupilak\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/geister_inuit_tupilak.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/geister_inuit_tupilak.webp\",\"width\":1024,\"height\":1536,\"caption\":\"Geister aus der Inuit-Tradition.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/tupilak\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Start\",\"item\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/trang-chu\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Tupilak &#8211; Linh H\u1ed3n B\u00e1o Th\u00f9 \u0110\u01b0\u1ee3c T\u1ea1o Ra Nh\u00e2n T\u1ea1o c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi Inuit Greenland\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/\",\"name\":\"iWell Guard\",\"description\":\"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"vi\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/#organization\",\"name\":\"Ittermann electronic GmbH\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"vi\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"width\":1182,\"height\":237,\"caption\":\"Ittermann electronic GmbH\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/pantip.com\\\/profile\\\/9367242\",\"https:\\\/\\\/micro.blog\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.diggerslist.com\\\/iwellguard\\\/about\",\"https:\\\/\\\/skitterphoto.com\\\/photographers\\\/2870314\\\/iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/iwellguard.wordpress.com\\\/2026\\\/06\\\/06\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/hub.docker.com\\\/u\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.pinterest.com\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/bit.ly\\\/m\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/entre-vos-mains.alsace.eu\\\/profiles\\\/iwellguard\\\/activity\",\"https:\\\/\\\/gravatar.com\\\/reallybeded8fd34\",\"https:\\\/\\\/naijamatta.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.goodreads.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/profile.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/experiment.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/wakelet.com\\\/@iWellGuard82270\",\"https:\\\/\\\/www.chordie.com\\\/forum\\\/profile.php?id=2555664\",\"https:\\\/\\\/www.instapaper.com\\\/p\\\/17757966\",\"https:\\\/\\\/www.mapleprimes.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/businesslistingplus.com\\\/profile\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/telegra.ph\\\/iWell-Guard-06-06\",\"https:\\\/\\\/pbase.com\\\/iwellguard\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/b.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/20260607#bookmark-4788405196491818882\",\"https:\\\/\\\/fliphtml5.com\\\/home\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/anyflip.com\\\/homepage\\\/cmiwl#About\",\"https:\\\/\\\/transfur.com\\\/Users\\\/iwellguard\",\"http:\\\/\\\/delphi.larsbo.org\\\/user\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/jobs.lajobsportal.org\\\/profiles\\\/8380803-iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/md.chaosdorf.de\\\/s\\\/jfbe5SBdJD\",\"https:\\\/\\\/www.lingvolive.com\\\/en-us\\\/profile\\\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\\\/translations\",\"https:\\\/\\\/www.fitday.com\\\/fitness\\\/forums\\\/members\\\/iwellguard.html\",\"https:\\\/\\\/www.mymeetbook.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/pxhere.com\\\/en\\\/photographer-me\\\/5040798\",\"https:\\\/\\\/disqus.com\\\/by\\\/iwellguard\\\/about\\\/\",\"https:\\\/\\\/pastelink.net\\\/hjwciqwq\",\"https:\\\/\\\/pubhtml5.com\\\/homepage\\\/scjhn\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.bitchute.com\\\/channel\\\/2O2eOKzNqujT\",\"https:\\\/\\\/audiomack.com\\\/iwellguard\"]},{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/tupilak\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/tupilak\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Ralf Ittermann\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f\"},\"headline\":\"Tupilak &#8211; Linh H\u1ed3n B\u00e1o Th\u00f9 \u0110\u01b0\u1ee3c T\u1ea1o Ra Nh\u00e2n T\u1ea1o c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi Inuit Greenland\",\"datePublished\":\"2026-08-02T23:11:22+00:00\",\"dateModified\":\"2026-08-02T23:11:41+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/tupilak\\\/\"},\"wordCount\":6641,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/vi\\\/tupilak\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/geister_inuit_tupilak.webp\",\"inLanguage\":\"vi\",\"description\":\"Tupilak l\u00e0 linh h\u1ed3n b\u00e1o th\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra nh\u00e2n t\u1ea1o trong truy\u1ec1n th\u1ed1ng Inuit Greenland, sau n\u00e0y tr\u1edf th\u00e0nh t\u01b0\u1ee3ng \u0111i\u00eau kh\u1eafc. Ph\u00e2n lo\u1ea1i khoa h\u1ecdc t\u00f4n gi\u00e1o h\u1ecdc v\u00e0 ngu\u1ed3n t\u00e0i li\u1ec7u.\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Tupilak - Linh H\u1ed3n B\u00e1o Th\u00f9 v\u00e0 T\u01b0\u1ee3ng \u0110i\u00eau Kh\u1eafc c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi Inuit","description":"Tupilak l\u00e0 linh h\u1ed3n b\u00e1o th\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra nh\u00e2n t\u1ea1o trong truy\u1ec1n th\u1ed1ng Inuit Greenland, sau n\u00e0y tr\u1edf th\u00e0nh t\u01b0\u1ee3ng \u0111i\u00eau kh\u1eafc. Ph\u00e2n lo\u1ea1i khoa h\u1ecdc t\u00f4n gi\u00e1o h\u1ecdc v\u00e0 ngu\u1ed3n t\u00e0i li\u1ec7u.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/tupilak\/","og_locale":"vi_VN","og_type":"article","og_title":"Tupilak - Linh H\u1ed3n B\u00e1o Th\u00f9 \u0110\u01b0\u1ee3c T\u1ea1o Ra Nh\u00e2n T\u1ea1o c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi Inuit Greenland","og_description":"Tupilak l\u00e0 linh h\u1ed3n b\u00e1o th\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra nh\u00e2n t\u1ea1o trong truy\u1ec1n th\u1ed1ng Inuit Greenland, sau n\u00e0y tr\u1edf th\u00e0nh t\u01b0\u1ee3ng \u0111i\u00eau kh\u1eafc. Ph\u00e2n lo\u1ea1i khoa h\u1ecdc t\u00f4n gi\u00e1o h\u1ecdc v\u00e0 ngu\u1ed3n t\u00e0i li\u1ec7u.","og_url":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/tupilak\/","og_site_name":"iWell Guard","article_modified_time":"2026-08-02T23:11:41+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":1536,"url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_inuit_tupilak.webp","type":"image\/webp"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"\u01af\u1edbc t\u00ednh th\u1eddi gian \u0111\u1ecdc":"33 ph\u00fat"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/tupilak\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/tupilak\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Tupilak &#8211; Linh H\u1ed3n B\u00e1o Th\u00f9 \u0110\u01b0\u1ee3c T\u1ea1o Ra Nh\u00e2n T\u1ea1o c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi Inuit Greenland","datePublished":"2026-08-02T23:11:22+00:00","dateModified":"2026-08-02T23:11:41+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/tupilak\/"},"wordCount":6641,"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/tupilak\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_inuit_tupilak.webp","inLanguage":"vi","description":"Tupilak l\u00e0 linh h\u1ed3n b\u00e1o th\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra nh\u00e2n t\u1ea1o trong truy\u1ec1n th\u1ed1ng Inuit Greenland, sau n\u00e0y tr\u1edf th\u00e0nh t\u01b0\u1ee3ng \u0111i\u00eau kh\u1eafc. Ph\u00e2n lo\u1ea1i khoa h\u1ecdc t\u00f4n gi\u00e1o h\u1ecdc v\u00e0 ngu\u1ed3n t\u00e0i li\u1ec7u."},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/tupilak\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/tupilak\/","name":"Tupilak - Linh H\u1ed3n B\u00e1o Th\u00f9 v\u00e0 T\u01b0\u1ee3ng \u0110i\u00eau Kh\u1eafc c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi Inuit","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/tupilak\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/tupilak\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_inuit_tupilak.webp","datePublished":"2026-08-02T23:11:22+00:00","dateModified":"2026-08-02T23:11:41+00:00","description":"Tupilak l\u00e0 linh h\u1ed3n b\u00e1o th\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra nh\u00e2n t\u1ea1o trong truy\u1ec1n th\u1ed1ng Inuit Greenland, sau n\u00e0y tr\u1edf th\u00e0nh t\u01b0\u1ee3ng \u0111i\u00eau kh\u1eafc. Ph\u00e2n lo\u1ea1i khoa h\u1ecdc t\u00f4n gi\u00e1o h\u1ecdc v\u00e0 ngu\u1ed3n t\u00e0i li\u1ec7u.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/tupilak\/#breadcrumb"},"inLanguage":"vi","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/tupilak\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"vi","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/tupilak\/#primaryimage","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_inuit_tupilak.webp","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_inuit_tupilak.webp","width":1024,"height":1536,"caption":"Geister aus der Inuit-Tradition."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/tupilak\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Start","item":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/trang-chu\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Tupilak &#8211; Linh H\u1ed3n B\u00e1o Th\u00f9 \u0110\u01b0\u1ee3c T\u1ea1o Ra Nh\u00e2n T\u1ea1o c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi Inuit Greenland"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/#website","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/","name":"iWell Guard","description":"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen","publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"vi"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/#organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"vi","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","width":1182,"height":237,"caption":"Ittermann electronic GmbH"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/pantip.com\/profile\/9367242","https:\/\/micro.blog\/iwellguard","https:\/\/www.diggerslist.com\/iwellguard\/about","https:\/\/skitterphoto.com\/photographers\/2870314\/iwell-guard","https:\/\/iwellguard.wordpress.com\/2026\/06\/06\/iwell-guard\/","https:\/\/hub.docker.com\/u\/iwellguard","https:\/\/www.pinterest.com\/iwellguard\/","https:\/\/bit.ly\/m\/iwellguard","https:\/\/entre-vos-mains.alsace.eu\/profiles\/iwellguard\/activity","https:\/\/gravatar.com\/reallybeded8fd34","https:\/\/naijamatta.com\/iwellguard","https:\/\/www.goodreads.com\/iwellguard","https:\/\/profile.hatena.ne.jp\/iwellguard\/","https:\/\/experiment.com\/users\/iwellguard","https:\/\/wakelet.com\/@iWellGuard82270","https:\/\/www.chordie.com\/forum\/profile.php?id=2555664","https:\/\/www.instapaper.com\/p\/17757966","https:\/\/www.mapleprimes.com\/users\/iwellguard","https:\/\/businesslistingplus.com\/profile\/iwell-guard\/","https:\/\/telegra.ph\/iWell-Guard-06-06","https:\/\/pbase.com\/iwellguard\/iwellguard","https:\/\/b.hatena.ne.jp\/iwellguard\/20260607#bookmark-4788405196491818882","https:\/\/fliphtml5.com\/home\/iwellguard","https:\/\/anyflip.com\/homepage\/cmiwl#About","https:\/\/transfur.com\/Users\/iwellguard","http:\/\/delphi.larsbo.org\/user\/iwellguard","https:\/\/jobs.lajobsportal.org\/profiles\/8380803-iwell-guard","https:\/\/md.chaosdorf.de\/s\/jfbe5SBdJD","https:\/\/www.lingvolive.com\/en-us\/profile\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\/translations","https:\/\/www.fitday.com\/fitness\/forums\/members\/iwellguard.html","https:\/\/www.mymeetbook.com\/iwellguard","https:\/\/pxhere.com\/en\/photographer-me\/5040798","https:\/\/disqus.com\/by\/iwellguard\/about\/","https:\/\/pastelink.net\/hjwciqwq","https:\/\/pubhtml5.com\/homepage\/scjhn\/","https:\/\/www.bitchute.com\/channel\/2O2eOKzNqujT","https:\/\/audiomack.com\/iwellguard"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f","name":"Ralf Ittermann","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"vi","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","caption":"Ralf Ittermann"},"givenName":"Ralf","familyName":"Ittermann","jobTitle":"Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer und redaktioneller Verantwortlicher","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/author\/claude\/","description":"Ralf Ittermann ist Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer der Ittermann electronic GmbH und redaktioneller Verantwortlicher des iWell-Guard-Lexikons. Er verbindet langj\u00e4hrige Erfahrung in der Pr\u00e4zisionsfertigung mit medialer Praxis und religionsgeschichtlicher Quellenarbeit.","worksFor":{"@type":"Organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/ittermann.de\/","address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"K\u00f6hlergasse 16-18","postalCode":"99842","addressLocality":"Ruhla","addressCountry":"DE"}},"knowsAbout":["Religionsgeschichte","Mythologie","Mediale Praxis","Energetische Diagnostik","Schutzpraxis","Volksglauben","Westliche Esoterik"]},{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/tupilak\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/tupilak\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Tupilak &#8211; Linh H\u1ed3n B\u00e1o Th\u00f9 \u0110\u01b0\u1ee3c T\u1ea1o Ra Nh\u00e2n T\u1ea1o c\u1ee7a Ng\u01b0\u1eddi Inuit Greenland","datePublished":"2026-08-02T23:11:22+00:00","dateModified":"2026-08-02T23:11:41+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/tupilak\/"},"wordCount":6641,"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/tupilak\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_inuit_tupilak.webp","inLanguage":"vi","description":"Tupilak l\u00e0 linh h\u1ed3n b\u00e1o th\u00f9 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra nh\u00e2n t\u1ea1o trong truy\u1ec1n th\u1ed1ng Inuit Greenland, sau n\u00e0y tr\u1edf th\u00e0nh t\u01b0\u1ee3ng \u0111i\u00eau kh\u1eafc. Ph\u00e2n lo\u1ea1i khoa h\u1ecdc t\u00f4n gi\u00e1o h\u1ecdc v\u00e0 ngu\u1ed3n t\u00e0i li\u1ec7u."}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/88440","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=88440"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/88440\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":88447,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/88440\/revisions\/88447"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2881"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=88440"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=88440"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}