{"id":57787,"date":"2026-05-13T20:29:09","date_gmt":"2026-05-13T20:29:09","guid":{"rendered":"https:\/\/iwell-guard.com\/erlik-khan-sundimtari-i-botes-se-poshtme-i-altaiereve\/"},"modified":"2026-08-01T04:48:36","modified_gmt":"2026-08-01T04:48:36","slug":"erlik-khan","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/erlik-khan\/","title":{"rendered":"Erlik Khan &#8211; Sundimtari i Bot\u00ebs s\u00eb Poshtme i Altaier\u00ebve"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"57787\" class=\"elementor elementor-57787 elementor-2636 elementor-bc-flex-widget\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-hero e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-hero\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-hl e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-hl\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-htxt e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-htxt\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-h1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-h1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Erlik Khan, Zoti altaiko-siberian i Bot\u00ebs s\u00eb Poshtme dhe kund\u00ebrshtari i \u00dclgenit<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-lead elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-lead\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Erlik Khan \u00ebsht\u00eb n\u00eb tengrizm\u00ebn e Sibiris\u00eb s\u00eb Jugut sundimtari i bot\u00ebs s\u00eb poshtme dhe kund\u00ebrshtari mitik i zotit t\u00eb drit\u00ebs <a href=\"\/sq\/uelgen\/\">\u00dclgen<\/a>. Ai q\u00ebndron nj\u00ebkoh\u00ebsisht p\u00ebr vdekjen dhe s\u00ebmundjen dhe p\u00ebr nj\u00eb an\u00eb t\u00eb err\u00ebt t\u00eb nevojshme dhe t\u00eb renditur t\u00eb bot\u00ebs.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-pillc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-pillc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-pills elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-pills\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"iwg-pill-row\"><span class=\"iwg-klasse-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Qenie e d\u00ebmshme e tradit\u00ebs Siberia \/ Tengrizmi.\">Qenie e d\u00ebmshme<\/span><a href=\"\/sq\/shamanizmi-siberian\/\" class=\"iwg-kultur-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Mitologjia e tradit\u00ebs Siberia \/ Tengrizmi.\">Siberia \/ Tengrizmi<\/a><span class=\"iwg-tradition-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Zot i bot\u00ebs s\u00eb poshtme.\">Zot i bot\u00ebs s\u00eb poshtme<\/span><\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-tocc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-tocc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-toc elementor-toc--minimized-on-tablet elementor-widget elementor-widget-table-of-contents\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-toc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;headings_by_tags&quot;:[&quot;h2&quot;,&quot;h3&quot;],&quot;minimize_box&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;marker_view&quot;:&quot;bullets&quot;,&quot;no_headings_message&quot;:&quot;Nuk u gjet\\u00ebn tituj n\\u00eb k\\u00ebt\\u00eb faqe.&quot;,&quot;exclude_headings_by_selector&quot;:[],&quot;icon&quot;:{&quot;value&quot;:&quot;fas fa-circle&quot;,&quot;library&quot;:&quot;fa-solid&quot;,&quot;rendered_tag&quot;:&quot;&lt;svg class=\\&quot;e-font-icon-svg e-fas-circle\\&quot; viewBox=\\&quot;0 0 512 512\\&quot; xmlns=\\&quot;http:\\\/\\\/www.w3.org\\\/2000\\\/svg\\&quot;&gt;&lt;path d=\\&quot;M256 8C119 8 8 119 8 256s111 248 248 248 248-111 248-248S393 8 256 8z\\&quot;&gt;&lt;\\\/path&gt;&lt;\\\/svg&gt;&quot;},&quot;minimized_on&quot;:&quot;tablet&quot;,&quot;hierarchical_view&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;min_height&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"table-of-contents.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__header\">\n\t\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-toc__header-title\">\n\t\t\t\tTabela e p\u00ebrmbajtjes\t\t\t<\/h2>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--expand\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__iwgw-erlikkhan-toc\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Open table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-down\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M207.029 381.476L12.686 187.132c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941l22.667-22.667c9.357-9.357 24.522-9.375 33.901-.04L224 284.505l154.745-154.021c9.379-9.335 24.544-9.317 33.901.04l22.667 22.667c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941L240.971 381.476c-9.373 9.372-24.569 9.372-33.942 0z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--collapse\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__iwgw-erlikkhan-toc\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Close table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-up\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M240.971 130.524l194.343 194.343c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941l-22.667 22.667c-9.357 9.357-24.522 9.375-33.901.04L224 227.495 69.255 381.516c-9.379 9.335-24.544 9.317-33.901-.04l-22.667-22.667c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941L207.03 130.525c9.372-9.373 24.568-9.373 33.941-.001z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div id=\"elementor-toc__iwgw-erlikkhan-toc\" class=\"elementor-toc__body\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-toc__spinner-container\">\n\t\t\t\t<svg class=\"elementor-toc__spinner eicon-animation-spin e-font-icon-svg e-eicon-loading\" aria-hidden=\"true\" viewBox=\"0 0 1000 1000\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M500 975V858C696 858 858 696 858 500S696 142 500 142 142 304 142 500H25C25 237 238 25 500 25S975 237 975 500 763 975 500 975Z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-hr e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-hr\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-heroimg iwg-hero-image elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-heroimg\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/daemonen_sibirisch-tengrismus_erlik-khan-683x1024.webp\" class=\"attachment-large size-large wp-image-2855\" alt=\"Erlik Khan - D\u00e4monen aus der Sibirisch-tengrismus-Tradition, historisch-illustrativ\" srcset=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/daemonen_sibirisch-tengrismus_erlik-khan-683x1024.webp 683w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/daemonen_sibirisch-tengrismus_erlik-khan-200x300.webp 200w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/daemonen_sibirisch-tengrismus_erlik-khan-768x1152.webp 768w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/daemonen_sibirisch-tengrismus_erlik-khan.webp 1024w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-sec-iwgcomp2-erlik-khan elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"sec-iwgcomp2-erlik-khan\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-col-iwgcomp2-erlik-khan\" data-id=\"col-iwgcomp2-erlik-khan\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcomp2-erlik-khan elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcomp2-erlik-khan\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Erlik Khan \u00ebsht\u00eb zoti <strong>altaiko-siberian<\/strong> i bot\u00ebs s\u00eb poshtme i tengrizm\u00ebs.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-sec-iwgcomp-erlik-khan elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"sec-iwgcomp-erlik-khan\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-col-iwgcomp-erlik-khan\" data-id=\"col-iwgcomp-erlik-khan\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcomp-erlik-khan elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcomp-erlik-khan\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Erlik Khan, <strong>zoti i bot\u00ebs s\u00eb poshtme i Altait<\/strong>, sundon mbi t\u00eb vdekurit dhe bot\u00ebn n\u00ebntok\u00ebsore t\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"T\u00ebr\u00ebsia e tregimeve t\u00eb trash\u00ebguara mbi per\u00ebndit\u00eb e nj\u00eb kulture.\" tabindex=\"0\">mitologjis\u00eb<\/span> tengristiko-shamanike.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s0 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s0h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s0h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Klasifikimi dhe profili i shkurt\u00ebr<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s0c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s0c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s0t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s0t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Erlik Khan (edhe Erlik, Erklik, Erlig, mong. Erlig Khaan) i p\u00ebrket shtres\u00ebs m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb per\u00ebndive t\u00eb panteonit t\u00eb Sibiris\u00eb s\u00eb Jugut. N\u00eb besimin altaik dhe tuvinsk ai \u00ebsht\u00eb zoti i mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb poshtme, jo i s\u00eb keqes n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi, por i nj\u00eb rrethi t\u00eb af\u00ebruesh\u00ebm, ku banojn\u00eb t\u00eb vdekurit dhe shpirtrat e murtaj\u00ebs dhe t\u00eb uris\u00eb.<\/p><p>N\u00eb shtresimin e von\u00eb ai shfaqet si figur\u00eb e shfrenuar-e keqe, gj\u00eb q\u00eb i detyrohet kryesisht mbulimit budist n\u00eb bot\u00ebn mongole (Erlik Khan \u2248 Yama) dhe djall\u00ebzimit nga misionar\u00ebt e krishter\u00eb t\u00eb shek. 18\/19.<\/p><p>Brenda <a href=\"\/sq\/shamanizmi-siberian\/\">tradit\u00ebs siberiako-tengristike<\/a>, Erlik dhe <a href=\"\/sq\/uelgen\/\">\u00dclgeni<\/a> formojn\u00eb nj\u00eb \u00e7ift dual. Megjithat\u00eb, kjo nuk duhet kuptuar aspak n\u00eb kuptimin moral t\u00eb dualizmit manikeist, por si rend komplementar i lart\u00eb dhe i ul\u00ebt, ver\u00ebs dhe dimrit, lindjes dhe vdekjes. K\u00ebt\u00eb kuptim e ka sqaruar A. V. Anokhin n\u00eb <em>Materialet mbi <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Sistem fetar n\u00eb t\u00eb cilin specialist\u00eb komunikojn\u00eb me bot\u00ebn e shpirtrave.\" tabindex=\"0\">shamanizmin<\/span> e Altaier\u00ebve<\/em> (1924).<\/p><p>Diskutimi shkencor-fetar rreth Erlikut \u00ebsht\u00eb kaq i pasur pik\u00ebrisht sepse tregon n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb ekzemplare se si perspektivat e jashtme misionare mund t\u00eb shtremb\u00ebrojn\u00eb nj\u00eb fe indigjene. \u00c7far\u00eb altaier\u00ebt njihnin si &#8220;Zot i t\u00eb Poshtmeve&#8221; u b\u00eb &#8220;djall&#8221; n\u00ebp\u00ebrmjet p\u00ebrkthimeve ruso-ortodokse dhe budiste &#8211; nj\u00eb shembull klasik i Studimeve Fetare Postkoloniale.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s1 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s1h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s1h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Emri dhe etimologjia<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s1c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s1c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s1t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s1t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Emri <em>Erlik<\/em> \u00ebsht\u00eb turqishtja e vjet\u00ebr dhe zakonisht lidhet n\u00eb hulumtime me <em>er<\/em> (&#8220;burr\u00eb, hero&#8221;); nj\u00eb prejardhje alternative e lidh me nj\u00eb rr\u00ebnj\u00eb me kuptimin &#8220;guximtar, i fort\u00eb, sundues&#8221;.<\/p><p>N\u00eb mongolisht ai b\u00ebhet <em>Erlig Khaan<\/em>; n\u00eb mbulimin budist ai bashkohet me Yama \/ Shinje indo-tibetian. Walther Heissig e ka p\u00ebrshkruar n\u00eb detaje k\u00ebt\u00eb bashkim n\u00eb <em>Die Religionen der Mongolei<\/em> (1970).<\/p><p>Shtesa e titullit <em>Khan<\/em> e sh\u00ebnon si sundimtar; n\u00eb k\u00ebng\u00ebt shamanike altaike quhet edhe <em>Yer-Tine Khan<\/em>, &#8220;Mbreti i thell\u00ebsive t\u00eb tok\u00ebs&#8221;. E r\u00ebnd\u00ebsishme: N\u00eb kontekstin e vet siberian, Erlik nuk \u00ebsht\u00eb djall n\u00eb kuptimin e krishter\u00eb; misionar\u00ebt e krishter\u00eb t\u00eb shek. 19 (Verbickij e t\u00eb tjer\u00eb) e kan\u00eb sugjeruar k\u00ebt\u00eb p\u00ebrkthim, dhe shkenca e ka pranuar gjat\u00eb pa kritik\u00eb.<\/p><p>Linguistikisht interesante \u00ebsht\u00eb lidhja e mundshme me <em>er-lig<\/em>, &#8220;ai q\u00eb \u00ebsht\u00eb burr\u00ebror&#8221;, gj\u00eb q\u00eb e karakterizon Erlikun si &#8220;Burr\u00eb i Madh&#8221; p\u00ebrtej vdekjes. N\u00eb k\u00ebt\u00eb lexim ai do t\u00eb ishte m\u00eb pak qenie e d\u00ebmshme sesa p\u00ebrfaq\u00ebsues i nj\u00eb funksioni antropologjik t\u00eb nevojsh\u00ebm: vdekja si pjes\u00eb e burrr\u00ebris\u00eb.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s2 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s2\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s2h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s2h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">P\u00ebrshkrimi dhe ikonografia<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s2c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s2c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s2t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s2t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Erlik p\u00ebrshkruhet si burr\u00eb i moshuar me flok\u00eb t\u00eb zinj, me dh\u00ebmb\u00eb derri, kthet\u00ebra hekuri dhe nj\u00eb shpat\u00eb lufte prej rruazave njer\u00ebzore.<\/p><p>Ai kalon mbi dem t\u00eb zi ose kal\u00eb t\u00eb zi; pallati i tij ndodhet n\u00eb bregun e nj\u00eb lumi ferri, t\u00eb cilin e banon me n\u00ebnt\u00eb bij dhe n\u00ebnt\u00eb bija. Daulleja shamanike altaike e tregon at\u00eb n\u00eb tretin\u00ebn e poshtme, shpesh me <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb shenj\u00eb q\u00eb q\u00ebndron n\u00eb vend t\u00eb nj\u00eb ideje ose kuptimi.\" tabindex=\"0\">simbolin<\/span> e diellit t\u00eb p\u00ebrmbysur.<\/p><p>Kjo ikonografi \u00ebsht\u00eb p\u00ebrshkruar klasikisht tek Anokhin (1924) dhe tek N. Dyrenkova; u pranua m\u00eb pas nga Mircea Eliade n\u00eb <em>Le chamanisme<\/em>. Mbulimi budist i jep atij gjithashtu atributet e Yama-s indo-tibetiane: brir\u00ebt e bufalit, lason, pasqyr\u00ebn e veprave.<\/p><p>N\u00eb koleksionet e Muzeut Kunstkammer (Sh\u00ebn Petersburg) ruhen disa paraqitje altaike t\u00eb Erlikut, t\u00eb cilat L. P. Potapov i ka katalogizuar n\u00eb vepr\u00ebn e tij referuese <em>Altaiskij schamanizm<\/em> (1991). Ato tregojn\u00eb nj\u00eb q\u00ebndrueshm\u00ebri ikonografike t\u00eb sh\u00ebnueshme gjat\u00eb 200 viteve t\u00eb historis\u00eb s\u00eb koleksionit.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s3 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s3h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s3h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Tregimet mitologjike<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s3c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s3c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s3t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s3t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Mitologjia e krijimit altaik tregon se si <a href=\"\/sq\/uelgen\/\">\u00dclgeni<\/a> d\u00ebshiron t\u00eb nxjerr\u00eb tok\u00eb nga deti i par\u00eb dhe i k\u00ebrkon Erlikut n\u00eb trajt\u00eb zogu ndihm\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb.<\/p><p>Erlik zhytet posht\u00eb, nxjerr balt\u00eb, por mban fshehurazi nj\u00eb pjes\u00eb n\u00eb goj\u00eb; nga ky mbetje lindin k\u00ebneta, malet dhe s\u00eb fundi Erlik vet\u00eb si fuqi e pavarur. Nga mendjemadh\u00ebsia tenton m\u00eb von\u00eb t\u00eb ulet pran\u00eb \u00dclgenit, d\u00ebbohet dhe q\u00eb at\u00ebher\u00eb sundon mbi bot\u00ebn e poshtme.<\/p><p>Nj\u00eb tregim i dyt\u00eb p\u00ebrshkruan si Erlik i b\u00ebn njer\u00ebzit e par\u00eb t\u00eb s\u00ebmur\u00eb, duke &#8220;lexuar&#8221; kockat nga trupi i tyre. Shaman\u00ebt u lind\u00ebn p\u00ebr t&#8217;i kthyer k\u00ebto kocka, nj\u00eb mitik\u00eb q\u00eb begaton <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Q\u00eb i p\u00ebrket nj\u00eb sekuence t\u00eb caktuar veprimi fetar.\" tabindex=\"0\">ritualisht<\/span> udh\u00ebtimin e shamanit n\u00eb bot\u00ebn e poshtme dhe z\u00eb vendin prototipik n\u00eb modelin e <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Sistem fetar n\u00eb t\u00eb cilin specialist\u00eb komunikojn\u00eb me bot\u00ebn e shpirtrave.\" tabindex=\"0\">shamanizmit<\/span> t\u00eb Eliad\u00ebs.<\/p><p>Nj\u00eb tregim i tret\u00eb, m\u00eb pak i njohur, raporton se si Erlik negocion me lajm\u00ebtar\u00ebt e <a href=\"\/sq\/tengri\/\">Tengrit<\/a> n\u00eb grindje mbi shpirtrat e t\u00eb vdekurve: kush jetoi mir\u00eb mund t\u00eb kthehet lart; kush veproi keq mbetet tek Erlik. Kjo variant moralizuese \u00ebsht\u00eb ka gjasa e koh\u00ebve m\u00eb t\u00eb reja (post-budiste).<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s4 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s4\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s4h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s4h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Kulti dhe nderimi<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s4c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s4c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s4t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s4t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>N\u00eb kuptimin e ngusht\u00eb, nuk kishte ndonj\u00eb &#8220;nderim&#8221; t\u00eb Erlikut, por m\u00eb shum\u00eb nj\u00eb distancim t\u00eb ritualizuar. Shaman\u00ebt altaik\u00eb b\u00ebnin dallimin midis <em>aq kam<\/em> (shamanit t\u00eb bardh\u00eb, <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Specialist fetar, t\u00eb cilit i atribuohet nd\u00ebrmjet\u00ebsimi nd\u00ebrmjet njer\u00ebzve dhe bot\u00ebs s\u00eb shpirtrave.\" tabindex=\"0\">shamanit<\/span>), i cili ngjitej drejt \u00dclgenit, dhe <em>kara kam<\/em> (shamanit t\u00eb zi, <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Specialist fetar, t\u00eb cilit i atribuohet nd\u00ebrmjet\u00ebsimi nd\u00ebrmjet njer\u00ebzve dhe bot\u00ebs s\u00eb shpirtrave.\" tabindex=\"0\">shamanit<\/span>), i cili zbriste drejt Erlikut.<\/p> <p>T\u00eb dyja thirrjet konsideroheshin legjitime dhe t\u00eb nevojshme; p\u00ebrshkrimi etnografik te Anokhin tregon qart\u00eb se &#8220;i zi&#8221; k\u00ebtu do t\u00eb thot\u00eb &#8220;i drejtuar posht\u00eb&#8221; dhe pik\u00ebrisht jo &#8220;i keq&#8221;.<\/p> <p>Gjat\u00eb epidemive, gjat\u00eb vdekjeve t\u00eb papritura ose gjat\u00eb humbjes s\u00eb nj\u00eb f\u00ebmije thirrej <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Specialist fetar, t\u00eb cilit i atribuohet nd\u00ebrmjet\u00ebsimi midis njer\u00ebzve dhe bot\u00ebs s\u00eb shpirtrave.\" tabindex=\"0\">shamani<\/span> i zi. Ai merrte gjat\u00eb seanc\u00ebs mbret\u00ebrin\u00eb e Erlikut <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Q\u00eb i p\u00ebrket nj\u00eb procedure t\u00eb caktuar veprimi fetar.\" tabindex=\"0\">ritualisht<\/span>, negocionte me t\u00eb dhe sillte mbrapsht &#8220;shpirtin e rr\u00ebmbyer&#8221;. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Dhurat\u00eb p\u00ebr nj\u00eb hyjni p\u00ebr t\u00eb shprehur mir\u00ebnjohje, lutje ose nderim.\" tabindex=\"0\">Flijimet<\/span> p\u00ebrb\u00ebheshin nga dele ose kuaj t\u00eb zinj; gjaku derdhej n\u00eb tok\u00eb, n\u00eb vend q\u00eb t&#8217;i ofrohej diellit.<\/p> <p>Me epok\u00ebn sovjetike ky <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"T\u00ebr\u00ebsia e veprimeve t\u00eb adhurimit fetar ndaj nj\u00eb hyjnie ose figure t\u00eb shenjt\u00eb.\" tabindex=\"0\">kult<\/span> u shua pothuajse plot\u00ebsisht; n\u00eb rilindje altaike q\u00eb nga viti 1991 ai po p\u00ebrjeton nj\u00eb ringjallje t\u00eb kujdesshme, megjithat\u00eb duksh\u00ebm m\u00eb pak i duksh\u00ebm se <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"T\u00ebr\u00ebsia e veprimeve t\u00eb adhurimit fetar ndaj nj\u00eb hyjnie ose figure t\u00eb shenjt\u00eb.\" tabindex=\"0\">kulti<\/span> i \u00dclgenit, pasi Erliku n\u00eb perceptimin modern vazhdon t\u00eb shoq\u00ebrohet me &#8220;magjin\u00eb e zez\u00eb&#8221;.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s5 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s5h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s5h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Praktika mbrojt\u00ebse dhe apotropaikja<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s5c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s5c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s5t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s5t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>P\u00ebrshkruar shkenc\u00ebrisht-fetarisht (pa premtime efekti): Praktikat apotropaike kund\u00ebr Erlikut p\u00ebrfshinin varjen e shiritave prej leshi t\u00eb bardh\u00eb n\u00eb travers\u00ebn e der\u00ebs, vendosjen e figurinave t\u00eb vogla druri (&#8220;sh\u00ebrb\u00ebtor\u00ebt e Erlikut&#8221;) si flijim simbolik z\u00ebvend\u00ebsues, tabun\u00eb e shqiptimit me z\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb emrit Erlik pas per\u00ebndimit t\u00eb diellit, dhe tymosjen e sht\u00ebpis\u00eb me d\u00ebllinj\u00eb.<\/p><p>Edhe rregulla t\u00eb caktuara sjelljeje kishin ngjyrim <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Simbol mbrojt\u00ebs, amulet\u00eb ose objekt apotropaik.\" tabindex=\"0\">apotropaik<\/span>: vizitat tek t\u00eb s\u00ebmur\u00ebt nuk mund t\u00eb b\u00ebheshin me kapel\u00eb, pasi Erlik &#8220;mbledh koka&#8221;; pragu i der\u00ebs lyej me qymyr, sepse e zeza e penguar supozohej t\u00eb pengonte t\u00eb zez\u00ebn &#8211; nj\u00eb shembull klasik i <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Praktika q\u00eb synojn\u00eb t\u00eb nd\u00ebrhyjn\u00eb n\u00eb rrjedh\u00ebn e ngjarjeve n\u00ebp\u00ebrmjet veprimeve ose formulave t\u00eb ve\u00e7anta.\" tabindex=\"0\">magjis\u00eb<\/span> simpatetike n\u00eb kuptimin e James Frazerit.<\/p><p>K\u00ebto praktika duhen kuptuar n\u00eb kuadrin e konceptit t\u00eb tabus\u00eb dhe past\u00ebrtis\u00eb t\u00eb fes\u00eb siberiake jugore, i cili n\u00ebp\u00ebrmjet rregullave t\u00eb shumta n\u00eb detaje e kufizon nd\u00ebrtimin e renditur t\u00eb bot\u00ebs nga bota e poshtme. Roberte Hamayon i ka lexuar ato n\u00eb <em>La chasse \u00e0 l&#8217;\u00e2me<\/em> (1990) si pjes\u00eb t\u00eb &#8220;ekonomis\u00eb s\u00eb farefisnis\u00eb&#8221;, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn s\u00ebmundja dhe vdekja adresohen si thyerje t\u00eb rendit.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s6 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s6h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s6h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Paralele n\u00eb kultura t\u00eb tjera<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s6c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s6c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s6t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s6t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Strukturalisht t\u00eb krahasuesh\u00ebm jan\u00eb: Yama n\u00eb Indin\u00eb vedike dhe budiste; Hades n\u00eb greqishten; Hel n\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"T\u00ebr\u00ebsia e tregimeve t\u00eb trash\u00ebguara mbi per\u00ebndit\u00eb e nj\u00eb kulture.\" tabindex=\"0\">mitologjin\u00eb<\/span> nordike; Mictlantecuhtli n\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"T\u00ebr\u00ebsia e per\u00ebndive t\u00eb nj\u00eb feje ose kulture.\" tabindex=\"0\">panteonin<\/span> aztek; Osiris n\u00eb funksionin e tij si gjykat\u00ebs i t\u00eb vdekurve, m\u00eb pak si per\u00ebndi q\u00eb vdes. N\u00eb Siberi vet\u00eb ekzistojn\u00eb figura paralele si <em>Yer-Khan<\/em>, kund\u00ebrv\u00ebnia e <em>Aiy Tojon<\/em> tek jakut\u00ebt.<\/p><p>Mbulimi budisto-tibetian i Erlikut n\u00eb Erlig Khaan = Yama \u00ebsht\u00eb objekt i nj\u00eb hetimi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb tek Walther Heissig (<em>Die Religionen der Mongolei<\/em>, 1970). K\u00ebtu tregohet se si nj\u00eb figur\u00eb n\u00ebntok\u00ebsore indigjene integrohet n\u00eb tantrism dhe mbulohet atje me shtresa atributive t\u00eb veta.<\/p><p>Nga pik\u00ebpamja fenomenologjike fetare \u00ebsht\u00eb e sh\u00ebnueshme v\u00ebrejtja se pothuajse t\u00eb gjitha sistemet kozmologjike trishkall\u00ebshe (Lart, Mesi, Posht\u00eb) njohin nj\u00eb hyjni t\u00eb bot\u00ebs s\u00eb poshtme, q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00ebkoh\u00ebsisht figur\u00eb frik\u00ebsuese dhe garantuese e rendit. K\u00ebshtu Erlik nuk \u00ebsht\u00eb anomali, por shembull m\u00ebsimor.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s7 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s7\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s7h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s7h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Receptimi bashk\u00ebkohor dhe hulumtimi<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s7c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s7c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s7t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s7t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>N\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Kultura popullore e trash\u00ebguar me zakone, tregime dhe k\u00ebng\u00eb.\" tabindex=\"0\">folklorizmin<\/span> modern tuvinsk dhe altaik, Erlik \u00ebsht\u00eb m\u00eb tep\u00ebr figur\u00eb frik\u00ebsuese sesa objekt kulti; n\u00eb receptimin popullor (romane fantastike, loj\u00ebra online) shfaqet ndonj\u00ebher\u00eb si &#8220;kund\u00ebrshtari i err\u00ebt&#8221;. Paraqitje shkencore t\u00eb besueshme gjenden tek Andrei Znamenski, Roberte Hamayon dhe n\u00eb koleksionin rusisht <em>Mify narodov mira<\/em> (v\u00ebll. 2, 1992).<\/p><p>Nj\u00eb debat i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm hulumtues rrotullohet rreth pyetjes se sa nga imazhi sot &#8220;i err\u00ebt&#8221; i Erlikut \u00ebsht\u00eb paraislam\/parabudist dhe sa u formua si djall\u00ebzim nga misionar\u00ebt e krishter\u00eb n\u00eb shek. 18 dhe 19. Verbickij dhe misionar\u00eb t\u00eb tjer\u00eb kan\u00eb p\u00ebrkthyer &#8220;Erlik&#8221; thjesht me &#8220;djall&#8221; n\u00eb fjalor\u00ebt e tyre, gj\u00eb q\u00eb shkenca e m\u00ebvonshme e pranoi gjat\u00eb pa kritik\u00eb.<\/p><p><em>Shamanism and Western Imagination<\/em> (Oxford 2007) i Andrei Znamenskit e ka rind\u00ebrtuar gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse k\u00ebt\u00eb histori shtremb\u00ebrimi dhe pledo p\u00ebr rivendosjen e Erlikut historik si figur\u00eb rendi ambivalente p\u00ebrtej skemave dualiste t\u00eb krishtera.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s8 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s8h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s8h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Debatet hulumtuese dhe pyetjet e hapura<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s8c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s8c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s8t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s8t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Tre pyetje hulumtuese mbeten t\u00eb hapura. S\u00eb pari: \u00c7far\u00eb forme paraprake kishte Erlik n\u00eb fen\u00eb proto-turke para kontaktit me budizmin dhe krishterimin? Materiali i Anohinit l\u00eb t\u00eb supozohet se ai ishte m\u00eb i vjet\u00ebr dhe m\u00eb i pavarur nga sugjeroi identifikimi budist me Yama-n.<\/p><p>S\u00eb dyti: N\u00eb \u00e7far\u00eb mase tradita altaike e Erlikut \u00ebsht\u00eb e vazhdueshme me tradit\u00ebn jakute <em>abasy<\/em> dhe e pand\u00ebrhyrshme me tradit\u00ebn mongole Erlig-Khaan? L. P. Potapov ka argumentuar k\u00ebtu p\u00ebr nj\u00eb hipotez\u00eb ndarjeje, e cila po rifillet n\u00eb hulumtimet e koh\u00ebve t\u00eb fundit.<\/p><p>S\u00eb treti: \u00c7far\u00eb roli luan Erlik n\u00eb sken\u00ebn bashk\u00ebkohore tuvinsko dhe altaike t\u00eb neo-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Sistem fetar n\u00eb t\u00eb cilin specialist\u00eb komunikojn\u00eb me bot\u00ebn e shpirtrave.\" tabindex=\"0\">shamanizmit<\/span>, e cila zhvillohet pjes\u00ebrisht kund\u00ebr, pjes\u00ebrisht me rrym\u00ebn kryesore ruse? Marjorie Mandelstam Balzer ka treguar n\u00eb disa ese se shaman\u00ebt modern\u00eb e p\u00ebrdorin Erlikun me q\u00ebllim p\u00ebr t\u00eb profilizuar nj\u00eb alternativ\u00eb indigjene ndaj simbolik\u00ebs dominuese ruso-ortodokse.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s9 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s9\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s9h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s9h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Marr\u00ebdh\u00ebnia me tradit\u00ebn Yama<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s9c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s9c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s9t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s9t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Identifikimi i Erlikut me Yama-n budist \u00ebsht\u00eb nga pik\u00ebpamja e historis\u00eb fetare nj\u00eb nga rastet m\u00eb t\u00eb mira t\u00eb dokumentuara t\u00eb fes\u00eb mongolo-tibetiane. Walther Heissig ka treguar n\u00eb <em>Die Religionen der Mongolei<\/em> (1970) se si gjat\u00eb disa shekujve Erlik altaik u bashkua me Yama \/ Shinje indo-tibetian, pa q\u00eb t\u00eb ndodhte nj\u00eb z\u00ebvend\u00ebsim i plot\u00eb.<\/p><p>N\u00eb vend t\u00eb k\u00ebsaj u formua nj\u00eb figur\u00eb dyshtres\u00ebshe, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn var\u00ebsisht nga konteksti aktualizohet shtresa altaike ose ajo budiste.<\/p><p>Kjo shtres\u00ebzim \u00ebsht\u00eb shembull m\u00ebsimor p\u00ebr &#8220;Studimet e P\u00ebrkthimit&#8221; shkencore: Si sakt\u00ebsisht transferohet nj\u00eb koncept nga nj\u00eb tradit\u00eb n\u00eb tjetr\u00ebn, cilat zhvendosje semantike jan\u00eb t\u00eb pashmangshme, dhe \u00e7far\u00eb formash hibride t\u00eb ve\u00e7anta lindin nga procesi i p\u00ebrkthimit?<\/p><p>Nj\u00eb rast konkret: N\u00eb <em>Bardo-th\u00f6dr\u00f6l<\/em> tibetian (&#8220;Libri i t\u00eb Vdekurve Tibetian&#8221;) Yama shfaqet si mbajt\u00ebs i pasqyr\u00ebs, i cili i tregon t\u00eb vdekurit veprat e jet\u00ebs s\u00eb tij. Kjo konceptim mungon n\u00eb kompleksin autokton-altaik t\u00eb Erlikut, por \u00ebsht\u00eb i pranish\u00ebm n\u00eb konceptimin e von\u00eb-mongol t\u00eb Erlikut &#8211; nj\u00eb tregues i shtres\u00ebs budiste.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s10 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s10\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s10h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s10h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Burimet dhe lidhja me qendr\u00ebn kulturore<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s10c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s10c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s10t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s10t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Kush d\u00ebshiron t\u00eb studioj\u00eb kompleksin e Erlikut n\u00eb gjer\u00ebsin\u00eb e tij, gjen n\u00eb faqen e p\u00ebrgjithshme <a href=\"\/sq\/shamanizmi-siberian\/\">Tradita Siberiako-Tengristike<\/a> referencat kryesore nd\u00ebrk\u00ebqyr\u00ebse p\u00ebr figurat e lidhura si <a href=\"\/sq\/uelgen\/\">\u00dclgeni<\/a> dhe qeniet e d\u00ebmshme <em>abasy<\/em> t\u00eb poshtme. <em>Materialet mbi <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Sistem fetar n\u00eb t\u00eb cilin specialist\u00eb komunikojn\u00eb me bot\u00ebn e shpirtrave.\" tabindex=\"0\">shamanizmin<\/span> e Altaier\u00ebve<\/em> (1924) t\u00eb A. V. Anohinit mbetet burimi kryesor primar.<\/p><p>P\u00ebr mbulimin budist jan\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme <em>Die Religionen der Mongolei<\/em> (1970) e Walther Heissigut dhe studimet e Klaus Sagasterit. P\u00ebr trajtimin kritik t\u00eb shtremb\u00ebrimeve misionare, <em>Shamanism and Western Imagination<\/em> (Oxford 2007) e Andrei Znamenskit \u00ebsht\u00eb vepra m\u00eb e mir\u00eb e disponueshme.<\/p><p>Vepra referuese e L. P. Potapovit <em>Altaiskij schamanizm<\/em> (Sh\u00ebn Petersburg 1991) ofron sintez\u00ebn m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb sovjetiko-ruse dhe nuk duhet anashkaluar n\u00eb hulumtimin mbi Erlikun.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s11 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s11\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s11h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s11h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Fenomenologjia fetare e bot\u00ebs s\u00eb poshtme<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s11c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s11c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s11t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s11t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Erlik i p\u00ebrket spektrit fenomenologjik-fetar t\u00eb hyjnive t\u00eb bot\u00ebs s\u00eb poshtme, t\u00eb cil\u00ebn Mircea Eliade e ka trajtuar gjer\u00ebsisht n\u00eb <em>Forgerons et alchimistes<\/em> (1956) dhe n\u00eb librin e tij mbi <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Sistem fetar n\u00eb t\u00eb cilin specialist\u00eb komunikojn\u00eb me bot\u00ebn e shpirtrave.\" tabindex=\"0\">shamanizmin<\/span>. Karakteristike \u00ebsht\u00eb ambivalenca: hyjnit\u00eb e bot\u00ebs s\u00eb poshtme p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb zon\u00ebn e nevojshme t\u00eb hije t\u00eb rendit kozmik &#8211; me nj\u00eb t\u00eb thjesht\u00eb &#8220;i keq&#8221; natyra e tyre shp\u00ebrkapet.<\/p><p>Nj\u00eb nuanc\u00eb e ve\u00e7ant\u00eb e Erlikut \u00ebsht\u00eb funksioni i tij si shkaktues s\u00ebmundjeje dhe heq\u00ebs s\u00ebmundjeje nj\u00ebkoh\u00ebsisht. Shamani i zi <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Specialist fetar, t\u00eb cilit i atribuohet nd\u00ebrmjet\u00ebsimi midis njer\u00ebzve dhe bot\u00ebs s\u00eb shpirtrave.\" tabindex=\"0\">negocion<\/span> me Erlikun p\u00ebr kthimin e shpirtrave t\u00eb humbur &#8211; nj\u00eb model klasik i &#8220;negociimit shamenik&#8221;, t\u00eb cilin Roberte Hamayon e ka zhvilluar n\u00eb kontrast me modelin e &#8220;ekstaz\u00ebs&#8221; t\u00eb Eliad\u00ebs.<\/p><p>Nga pik\u00ebpamja fetaro-antropologjike interesante \u00ebsht\u00eb ndarja e shaman\u00ebve &#8220;t\u00eb bardh\u00eb&#8221; dhe &#8220;t\u00eb zinj&#8221; me adresa t\u00eb ndara hyjnore. Kjo struktur\u00eb e dyfisht\u00eb gjendet vet\u00ebm n\u00eb pak tradita siberiane kaq qart\u00eb sa tek altaier\u00ebt dhe tuvin\u00ebt; historikisht ajo ka lindur ka gjasa von\u00eb, ndoshta n\u00ebn ndikim budist.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s12 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s12\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s12h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s12h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Reflektimi metodologjik<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s12c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s12c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s12t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s12t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Gjat\u00eb pun\u00ebs me burimet e Erlikut lindin disa probleme metodologjike. S\u00eb pari: Burimet m\u00eb t\u00eb vjetra jan\u00eb sh\u00ebnimet e misionar\u00ebve t\u00eb krishter\u00eb (Verbickij, Chivalkov) nga shek. 19, t\u00eb cil\u00ebt e identifikuan sistematikisht me djallin e krishter\u00eb. Zhveshja e k\u00ebsaj shtrese misionare \u00ebsht\u00eb metodologjikisht k\u00ebrkuese.<\/p><p>S\u00eb dyti: Identifikimi budist me Yama-n ka futur shtresa shtes\u00eb kuptimesh, t\u00eb cilat nuk ndahen leht\u00eb nga shtresa origjinale altaike e Erlikut. Modeli i shtresave i Walther Heissigut ndihmon, por mbetet objekt diskutimi.<\/p><p>S\u00eb treti: Praktika bashk\u00ebkohore shamanike rreth Erlikut \u00ebsht\u00eb fragmentuar pas epok\u00ebs sovjetike; \u00e7far\u00eb v\u00ebzhgojm\u00eb sot \u00ebsht\u00eb nj\u00eb reformim mbi baz\u00ebn e teksteve etnografike, jo nj\u00eb vazhdim\u00ebsi e pand\u00ebrprer\u00eb. Andrei Znamenski e ka reflektuar kritikisht k\u00ebt\u00eb.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s13 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s13\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s13h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s13h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Erlik n\u00eb kultur\u00ebn popullore bashk\u00ebkohore<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s13c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s13c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s13t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s13t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>N\u00eb kultur\u00ebn popullore bashk\u00ebkohore Erlik \u00ebsht\u00eb i pranish\u00ebm n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb befasuese. Ai shfaqet n\u00eb disa romane fantastike ruse, n\u00eb loj\u00ebra kompjuterike online (si <em>Path of Exile<\/em>, <em>Smite<\/em>), n\u00eb tekstet e k\u00ebng\u00ebve heavy metal dhe n\u00eb bot\u00ebn e mang\u00ebs dhe animes\u00eb. Ky receptim shtremb\u00ebron shpesh shum\u00eb imazhin historik, por e b\u00ebn Erlikun figur\u00eb kulturalisht aktive.<\/p><p>Shkenc\u00ebrisht ky receptim \u00ebsht\u00eb ambivalent: mban Erlikun n\u00eb kujtes\u00ebn kulturore, por nj\u00ebkoh\u00ebsisht e banavalizon. Andrei Znamenski ka treguar n\u00eb <em>Shamanism and Western Imagination<\/em> (2007) tensionin midis rind\u00ebrtimit shkencor dhe aproprimit popullor.<\/p><p>N\u00eb vet\u00eb republikat altaike dhe tuvinsko, Erlik \u00ebsht\u00eb m\u00eb pak i pranish\u00ebm n\u00eb kultur\u00ebn popullore sesa \u00dclgeni ose Tengri; ai mbetet nj\u00eb figur\u00eb mjaft periferike, e cila luan nj\u00eb rol n\u00eb praktik\u00ebn shamanike, por jo n\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsimin publik t\u00eb rajonit.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp27518a4a e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp27518a4a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp20374ec2 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp20374ec2\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Erlik n\u00eb tregimin e krijimit altaik: bashk\u00ebkrijuesi i bot\u00ebs jo t\u00eb p\u00ebrsosur<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp23d083fe e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"cp23d083fe\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2fdabf2c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp2fdabf2c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>N\u00eb tregimet e krijimit t\u00eb popujve turkofol\u00ebs t\u00eb Altait, Erlik &#8211; i quajtur edhe <em>Erlik Khan<\/em> ose <em>Erlik<\/em> &#8211; luan nj\u00eb rol t\u00eb dykuptimsh\u00ebm por t\u00eb domosdosh\u00ebm.<\/p><p>Disa versione t\u00eb regjistruara nga etnograf\u00eb t\u00eb shek. 19 dhe fillimit t\u00eb shek. 20 p\u00ebrshkruajn\u00eb se si n\u00eb fillim ekzistonte vet\u00ebm uji dhe si per\u00ebndia krijuese, shpesh e identifikuar me <a href=\"\/sq\/uelgen\/\">\u00dclgenin<\/a>, me pjes\u00ebmarrjen e Erlikut nxjerr tok\u00ebn nga uji i par\u00eb.<\/p><p>N\u00eb nj\u00eb form\u00eb narrative t\u00eb p\u00ebrhapur, t\u00eb dy zhyten n\u00eb trajt\u00eb zogu ose l\u00ebn\u00eb nj\u00eb krijes\u00eb t\u00eb zhytet, p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb tok\u00eb nga fundi i detit t\u00eb par\u00eb. Erlik mban fshehurazi pak tok\u00eb n\u00eb goj\u00eb, me synimin t\u00eb krijoj\u00eb nj\u00eb bot\u00eb t\u00eb vet.<\/p><p>Kur per\u00ebndia krijuese l\u00eb t\u00eb rritet toka e sjell\u00eb, fillon t\u00eb rritet edhe toka e fshehur n\u00eb goj\u00ebn e Erlikut, k\u00ebshtu q\u00eb ai duhet ta p\u00ebshtyj\u00eb. Nga kjo tok\u00eb e p\u00ebshtyr\u00eb lindin k\u00ebneta, zonat e pakalueshme dhe t\u00eb paq\u00ebllimit. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb element i p\u00ebrs\u00ebritur tematik n\u00eb art ose tregim.\" tabindex=\"0\">Motivi<\/span> shpjegon mitologjikisht pse bota nuk \u00ebsht\u00eb e p\u00ebrsosur.<\/p><p>Ky tregim i p\u00ebrket nj\u00eb tipi t\u00eb p\u00ebrhapur t\u00eb miteve t\u00eb krijimit n\u00ebp\u00ebrmjet zhyt\u00ebsit t\u00eb tok\u00ebs, t\u00eb d\u00ebshmuara n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Euroazin\u00eb Veriore dhe Amerik\u00ebn Veriore. V\u00ebmendje t\u00ebrheq pozicioni moralisht ambivalent i Erlikut: n\u00eb vend t\u00eb nj\u00eb shkat\u00ebrruesi t\u00eb thjesht\u00eb, miti tregon nj\u00eb bashk\u00ebkrijues, autonomia dhe dredhar\u00ebsia i t\u00eb cilit nj\u00ebkoh\u00ebsisht plot\u00ebsojn\u00eb dhe d\u00ebmtojn\u00eb bot\u00ebn.<\/p><p>Gjat\u00eb vler\u00ebsimit t\u00eb k\u00ebtyre tregimeve duhet t\u00eb merret parasysh se regjistrimet datojn\u00eb nga nj\u00eb koh\u00eb kur feja altaike kishte takuar tashm\u00eb konceptimet e krishtera dhe budiste. Disa hulumtues kan\u00eb pyetur prandaj n\u00ebse theksimi mbi nj\u00eb bashk\u00ebkrijues kund\u00ebrshtar u forcua nga ndikime t\u00eb tilla. Nj\u00eb p\u00ebrgjigje e sigurt nuk \u00ebsht\u00eb e mundur.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2032381e e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp2032381e\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2549d4d3 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp2549d4d3\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Zoti i bot\u00ebs s\u00eb poshtme: mbret\u00ebria e Erlikut dhe udh\u00ebtimi shamenik posht\u00eb<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2699d7d9 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"cp2699d7d9\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp215c60fe elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp215c60fe\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>P\u00ebrtej tregimeve t\u00eb krijimit, Erlik \u00ebsht\u00eb i njohur n\u00eb fen\u00eb altaike dhe m\u00eb gjer\u00eb siberiake kryesisht si zot i bot\u00ebs s\u00eb poshtme dhe si sundimtar mbi t\u00eb vdekurit. Mbret\u00ebria e tij p\u00ebrshkruhet n\u00eb burime si zon\u00eb e err\u00ebt n\u00ebn tok\u00eb, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn hyjn\u00eb t\u00eb vdekurit.<\/p><p>Erlik konsiderohet gjithashtu si shkaktar i s\u00ebmundjes dhe vdekjes; kush s\u00ebmurej r\u00ebnd\u00eb, forca jet\u00ebdh\u00ebn\u00ebse ose shpirti i tij mund t\u00eb ishte rr\u00ebmbyer sipas konceptit altaik nga Erlik ose lajm\u00ebtar\u00ebt e tij n\u00eb bot\u00ebn e poshtme.<\/p><p>P\u00ebr k\u00ebt\u00eb konceptim lidhej nj\u00eb form\u00eb e caktuar e praktik\u00ebs shamanike. Nd\u00ebrsa udh\u00ebtimi qiellor tek \u00dclgeni ishte nj\u00eb ngjitje, udh\u00ebtimi tek Erlik ishte nj\u00eb zbritje.<\/p><p>Specialisti shamenik p\u00ebrshkruante n\u00eb k\u00ebng\u00eb rituale se si zbriste n\u00eb mbret\u00ebrin\u00eb e Erlikut, kap\u00ebrcente aty pengesat dhe paraqitej s\u00eb fundi para Erlikut, p\u00ebr t\u00eb negociuar me t\u00eb &#8211; p\u00ebr shembull p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar kthimin e shpirtit t\u00eb rr\u00ebmbyer t\u00eb nj\u00eb t\u00eb s\u00ebmuri ose p\u00ebr t\u00eb sjell\u00eb flijime.<\/p><p>Wilhelm Radloff ka regjistruar p\u00ebrshkrime t\u00eb tilla t\u00eb zbritjes, dhe ato u v\u00ebrejt\u00ebn shum\u00eb m\u00eb von\u00eb n\u00eb hulumtimin krahasues t\u00eb shamanizmit.<\/p><p>Gjat\u00eb interpretimit duhen shfaqur rezerva. Tekstet e regjistruara jan\u00eb performanca konkrete, jo skenar\u00eb t\u00eb p\u00ebrjetsh\u00ebm, dhe p\u00ebrgjith\u00ebsimi i tyre n\u00eb nj\u00eb model t\u00eb udh\u00ebtimit shamenik n\u00eb bot\u00ebn e poshtme, si\u00e7 e b\u00ebri Mircea Eliade, \u00ebsht\u00eb kritikuar nga hulumtimi i koh\u00ebve t\u00eb fundit si tep\u00ebr zbut\u00ebs.<\/p><p>Mund t\u00eb konstatohet se Erlik n\u00eb praktik\u00ebn altaike ishte shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr se thjesht nj\u00eb qenie e frikshme q\u00eb shmangeshin: nj\u00eb fuqi me t\u00eb cil\u00ebn specialisti hynte aktivisht n\u00eb negocim gjat\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb sekuenc\u00eb e rregulluar veprimesh simbolike me kuptim fetar ose kulturor.\" tabindex=\"0\">ritualit<\/span>. Marr\u00ebdh\u00ebnia me Erlikun shkonte p\u00ebrtej mbrojtjes s\u00eb thjesht\u00eb; ishte nj\u00eb komunikim i rregulluar, i rreziksh\u00ebm.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2907420d e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp2907420d\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2fc29be0 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp2fc29be0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Erlik midis tradit\u00ebs vendase dhe ndikimit t\u00eb huaj: nj\u00eb debat hulumtues<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp215c8e40 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"cp215c8e40\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp27662833 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp27662833\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Figura e Erlikut q\u00ebndron n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb nj\u00eb debati t\u00eb gjat\u00eb hulumtues mbi ndikimet e huaja n\u00eb fen\u00eb brendaaziatike. V\u00ebmendje t\u00ebrheq fillimisht vet\u00eb emri: Erlik, respektivisht Erlik Khan, \u00ebsht\u00eb i lidhur gjuh\u00ebsisht dhe konceptualisht me Yama-n e tradit\u00ebs budiste, i cili hyri si Erlik Khan n\u00eb bot\u00ebkonceptimin mongol dhe tibetano-budist.<\/p><p>Pyetja \u00ebsht\u00eb n\u00ebse figura n\u00ebntok\u00ebsore altaike ishte e till\u00eb nga fillimi ose n\u00ebse u mbulua nga budizmi.<\/p><p>Nj\u00eb linj\u00eb e dyt\u00eb e debatit ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me dualizmin.<\/p><p>Kund\u00ebrv\u00ebnia e \u00dclgenit lart dhe Erlikut posht\u00eb, e krijimit dhe d\u00ebmtimit, e qiellit dhe bot\u00ebs s\u00eb poshtme, i kujton disa hulumtues sistemet fetare dualiste, si konceptimet zoroastriane, t\u00eb cilat mund t\u00eb ishin b\u00ebr\u00eb aktive n\u00ebp\u00ebrmjet rrug\u00ebve tregtare qendrore aziatike, ose kund\u00ebrv\u00ebnien e krishter\u00eb t\u00eb Zotit dhe djallit, e cila erdhi me misionin rus.<\/p><p>Meqen\u00ebse burimet datojn\u00eb vet\u00ebm nga nj\u00eb koh\u00eb kur t\u00eb gjitha k\u00ebto kontakte kishin ekzistuar prej koh\u00ebsh, guri origjinal mezi mund t\u00eb shk\u00ebputet.<\/p><p>Hulumtimi metodologjikisht i kujdessh\u00ebm nxjerr prej k\u00ebsaj p\u00ebrfundimin se Erlik ka rr\u00ebnj\u00eb ka gjasa n\u00eb nj\u00eb konceptim vendor t\u00eb nj\u00eb fuqie t\u00eb bot\u00ebs s\u00eb poshtme, por se ky konceptim u transformua dhe u theksua n\u00eb konturet e tij n\u00ebp\u00ebrmjet ndikimeve budiste dhe ndoshta edhe t\u00eb tjera. E r\u00ebnd\u00ebsishme k\u00ebtu \u00ebsht\u00eb paralajm\u00ebrimi nga nj\u00eb keqkuptim i p\u00ebrhapur: Erlik nuk duhet identifikuar pa ngut me djallin e krishter\u00eb.<\/p><p>N\u00eb tregimet altaike ai nuk \u00ebsht\u00eb absolutisht i keq, por nj\u00eb pjes\u00eb e nevojshme e rendit bot\u00ebror, me t\u00eb cil\u00ebn njer\u00ebzit dhe specialist\u00ebt e tyre ritual\u00eb duhej t\u00eb merreshin vesh. Karakterizimi i tij si kund\u00ebrshtari i \u00dclgenit p\u00ebrshkruan nj\u00eb komplementaritet t\u00eb tensionuar, jo nj\u00eb luft\u00eb morale. Sundimtar\u00eb t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb bot\u00ebs s\u00eb poshtme njohin edhe <a href=\"\/sq\/shamanizmi-siberian\/\">kulturat e tjera brendaaziatike<\/a>.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-lit e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-lit\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-lith elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-lith\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Literatura (zgjedhje)<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-litc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-litc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-litt elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-litt\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<ul><li>A. V. Anokhin: <em>Materialien zum <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Sistem fetar n\u00eb t\u00eb cilin specialist\u00eb komunikojn\u00eb me bot\u00ebn e shpirtrave.\" tabindex=\"0\">Schamanismus<\/span> der Altaier<\/em> (1924)<\/li><li>Mircea Eliade: <em>Le chamanisme<\/em> (1951)<\/li><li>Walther Heissig: <em>Die Religionen der Mongolei<\/em> (1970)<\/li><li>Vladimir Basilov: <em>Shamanism in Siberia<\/em> (1984)<\/li><li>Roberte Hamayon: <em>La chasse \u00e0 l&#8217;\u00e2me<\/em> (1990)<\/li><li>Andrei Znamenski: <em>Shamanism and Western Imagination<\/em> (2007)<\/li><li>L. P. Potapov: <em>Altaiskij schamanizm<\/em> (1991)<\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgkw2-add-erlikkhan e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgkw2-add-erlikkhan\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgkw2-add-erlikkhan-t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgkw2-add-erlikkhan-t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>N\u00eb besimin <em>altaiko-siberian<\/em>, <em><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb tregim i trash\u00ebguar mbi per\u00ebndi, origjina dhe rendin e bot\u00ebs.\" tabindex=\"0\">miti<\/span><\/em> e ka formuar Erlik Khanin si sundimtar t\u00eb bot\u00ebs s\u00eb poshtme dhe kund\u00ebrpart t\u00eb \u00dclgenit; k\u00ebng\u00ebt shamanike t\u00eb turqve t\u00eb Altait dhe burjat\u00ebve transmetojn\u00eb rolin e tij gjat\u00eb s\u00ebmundjes, vdekjes dhe drejtimit t\u00eb shpirtrave.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-kwd e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-kwd\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-kwdc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-kwdc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-kwdt elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-kwdt\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><em>Koncepte ky\u00e7e t\u00eb lidhura: Erlik Khan Erlig Khaan Altai bota e poshtme Yama mbulim budist.<\/em><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-cc e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-cc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" id=\"iwg-cc-erlik-khan\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-ccinner e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-ccinner\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-cch elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-cch\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">iWell Guard dhe traditat mbrojt\u00ebse<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-cct elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-cct\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div data-nosnippet=\"true\"><p>iWell Guard lidhet me tradit\u00ebn kulturore-historike t\u00eb objekteve mbrojt\u00ebse t\u00eb mbajtura n\u00eb trup, n\u00eb tradit\u00ebn e <a href=\"\/sq\/shamanizmi-siberian\/\">Sibiris\u00eb \/ Tengrizmit<\/a> dhe shum\u00eb kulturave t\u00eb tjera n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn. 41 shtresa, ar i v\u00ebrtet\u00eb, platin, argjend, e prodhuar n\u00eb Gjermani. E drejta e kthimit brenda 30 dit\u00ebve.<\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-ccb iwg-cc-button iwg-cc-cta-2026-05-13 elementor-widget elementor-widget-jet-button\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-ccb\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"jet-button.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-jet-button jet-elements\"><div class=\"jet-button__container\"><a class=\"jet-button__instance jet-button__instance--icon-left hover-effect-1\" href=\"\/ueber-iwell-guard\/?utm_source=iwell-guard.com&amp;utm_medium=info-box&amp;utm_campaign=wesen-tradition\"><div class=\"jet-button__plane jet-button__plane-normal\"><\/div><div class=\"jet-button__plane jet-button__plane-hover\"><\/div><div class=\"jet-button__state jet-button__state-normal\"><span class=\"jet-button__label\">M\u00eb shum\u00eb rreth iWell Guard<\/span><\/div><div class=\"jet-button__state jet-button__state-hover\"><span class=\"jet-button__label\">M\u00eb shum\u00eb rreth iWell Guard<\/span><\/div><\/a><\/div><\/div><style>.elementor-element.elementor-element-iwgw-erlikkhan-ccb .jet-button__instance{width:320px;height:56px;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-erlikkhan-ccb .jet-button__state-normal .jet-button__label{text-align:center;margin:0px 0px 0px 0px;color:#1a1b20;font-family:Montserrat,sans-serif;font-size:13px;font-weight:400;letter-spacing:4px;line-height:1.714em;text-transform:uppercase;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-erlikkhan-ccb .jet-button__state-hover .jet-button__label{text-align:center;margin:0px 0px 0px 0px;color:#FECC76;font-family:Montserrat,sans-serif;font-size:13px;font-weight:400;letter-spacing:4px;line-height:1.714em;text-transform:uppercase;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-erlikkhan-ccb .jet-button__plane-normal{background-color:#FECC76;border-style:solid;border-color:#C99540;border-width:2px 2px 2px 2px;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-erlikkhan-ccb .jet-button__plane-hover{background-color:rgba(0,0,0,0.55);border-style:solid;border-color:#FECC76;border-width:2px 2px 2px 2px;}<\/style>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-ccd elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-ccd\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div data-nosnippet=\"true\"><p style=\"text-align:center;font-size:13px;opacity:0.7;margin-top:14px\" data-nosnippet=\"true\">P\u00ebrvojat personale mund t\u00eb ndryshojn\u00eb. Nuk \u00ebsht\u00eb produkt mjek\u00ebsor. Nuk \u00ebsht\u00eb premtim sh\u00ebrimi.<\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-disc e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-disc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-discw elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-discw\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<footer data-nosnippet=\"true\" class=\"iwg-disclaimer-block\"><p data-nosnippet=\"true\">iWell Guard <strong>nuk \u00ebsht\u00eb produkt mjek\u00ebsor<\/strong> dhe nuk z\u00ebvend\u00ebson asnj\u00eb trajtim mjek\u00ebsor ose psikoterapeutik. P\u00ebrmbajtjet shkencoro-fetare jan\u00eb klasifikim kulturor-historik, jo rekomandim i praktik\u00ebs shpirt\u00ebrore.<\/p><\/footer>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Erlik Khan, Zoti altaiko-siberian i Bot\u00ebs s\u00eb Poshtme dhe kund\u00ebrshtari i \u00dclgenit Erlik Khan \u00ebsht\u00eb n\u00eb tengrizm\u00ebn e Sibiris\u00eb s\u00eb Jugut sundimtari i bot\u00ebs s\u00eb poshtme dhe kund\u00ebrshtari mitik i zotit t\u00eb drit\u00ebs \u00dclgen. Ai q\u00ebndron nj\u00ebkoh\u00ebsisht p\u00ebr vdekjen dhe s\u00ebmundjen dhe p\u00ebr nj\u00eb an\u00eb t\u00eb err\u00ebt t\u00eb nevojshme dhe t\u00eb renditur t\u00eb bot\u00ebs. Qenie [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2855,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_header_footer","meta":{"_yoast_wpseo_focuskw":"Erlik Khan zot i bot\u00ebs s\u00eb poshtme Altai","_yoast_wpseo_title":"Erlik Khan - Zoti i Bot\u00ebs s\u00eb Poshtme, Mitet","_yoast_wpseo_metadesc":"Erlik Khan \u00ebsht\u00eb n\u00eb tengrizm\u00ebn e Sibiris\u00eb s\u00eb Jugut zoti i bot\u00ebs s\u00eb poshtme dhe kund\u00ebrshtari i \u00dclgenit. Klasifikim me mit dhe kult.","_yoast_wpseo_meta-robots-noindex":"","_yoast_wpseo_canonical":"","_angie_page":false,"gefaehrdungsstufe":"4","wesen_kultur":"sibirisch-tengrismus","wesen_klasse":"daemonen","footnotes":""},"categories":[],"class_list":["post-57787","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.7 (Yoast SEO v28.1) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Erlik Khan - Zoti i Bot\u00ebs s\u00eb Poshtme, Mitet<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Erlik Khan \u00ebsht\u00eb n\u00eb tengrizm\u00ebn e Sibiris\u00eb s\u00eb Jugut zoti i bot\u00ebs s\u00eb poshtme dhe kund\u00ebrshtari i \u00dclgenit. Klasifikim me mit dhe kult.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/erlik-khan\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"sq_AL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Erlik Khan - Sundimtari i Bot\u00ebs s\u00eb Poshtme i Altaier\u00ebve\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Erlik Khan \u00ebsht\u00eb n\u00eb tengrizm\u00ebn e Sibiris\u00eb s\u00eb Jugut zoti i bot\u00ebs s\u00eb poshtme dhe kund\u00ebrshtari i \u00dclgenit. Klasifikim me mit dhe kult.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/erlik-khan\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"iWell Guard\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-08-01T04:48:36+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/daemonen_sibirisch-tengrismus_erlik-khan.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"19 minuta\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/erlik-khan\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/erlik-khan\\\/\",\"name\":\"Erlik Khan - Zoti i Bot\u00ebs s\u00eb Poshtme, Mitet\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/erlik-khan\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/erlik-khan\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/daemonen_sibirisch-tengrismus_erlik-khan.webp\",\"datePublished\":\"2026-05-13T20:29:09+00:00\",\"dateModified\":\"2026-08-01T04:48:36+00:00\",\"description\":\"Erlik Khan \u00ebsht\u00eb n\u00eb tengrizm\u00ebn e Sibiris\u00eb s\u00eb Jugut zoti i bot\u00ebs s\u00eb poshtme dhe kund\u00ebrshtari i \u00dclgenit. Klasifikim me mit dhe kult.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/erlik-khan\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"sq\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/erlik-khan\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/erlik-khan\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/daemonen_sibirisch-tengrismus_erlik-khan.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/daemonen_sibirisch-tengrismus_erlik-khan.webp\",\"width\":1024,\"height\":1536,\"caption\":\"D\u00e4monen aus der Sibirisch-tengrismus-Tradition.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/erlik-khan\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Start\",\"item\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/home\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Erlik Khan &#8211; Sundimtari i Bot\u00ebs s\u00eb Poshtme i Altaier\u00ebve\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/\",\"name\":\"iWell Guard\",\"description\":\"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"sq\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/#organization\",\"name\":\"Ittermann electronic GmbH\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"width\":1182,\"height\":237,\"caption\":\"Ittermann electronic GmbH\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/pantip.com\\\/profile\\\/9367242\",\"https:\\\/\\\/micro.blog\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.diggerslist.com\\\/iwellguard\\\/about\",\"https:\\\/\\\/skitterphoto.com\\\/photographers\\\/2870314\\\/iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/iwellguard.wordpress.com\\\/2026\\\/06\\\/06\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/hub.docker.com\\\/u\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.pinterest.com\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/bit.ly\\\/m\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/entre-vos-mains.alsace.eu\\\/profiles\\\/iwellguard\\\/activity\",\"https:\\\/\\\/gravatar.com\\\/reallybeded8fd34\",\"https:\\\/\\\/naijamatta.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.goodreads.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/profile.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/experiment.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/wakelet.com\\\/@iWellGuard82270\",\"https:\\\/\\\/www.chordie.com\\\/forum\\\/profile.php?id=2555664\",\"https:\\\/\\\/www.instapaper.com\\\/p\\\/17757966\",\"https:\\\/\\\/www.mapleprimes.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/businesslistingplus.com\\\/profile\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/telegra.ph\\\/iWell-Guard-06-06\",\"https:\\\/\\\/pbase.com\\\/iwellguard\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/b.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/20260607#bookmark-4788405196491818882\",\"https:\\\/\\\/fliphtml5.com\\\/home\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/anyflip.com\\\/homepage\\\/cmiwl#About\",\"https:\\\/\\\/transfur.com\\\/Users\\\/iwellguard\",\"http:\\\/\\\/delphi.larsbo.org\\\/user\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/jobs.lajobsportal.org\\\/profiles\\\/8380803-iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/md.chaosdorf.de\\\/s\\\/jfbe5SBdJD\",\"https:\\\/\\\/www.lingvolive.com\\\/en-us\\\/profile\\\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\\\/translations\",\"https:\\\/\\\/www.fitday.com\\\/fitness\\\/forums\\\/members\\\/iwellguard.html\",\"https:\\\/\\\/www.mymeetbook.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/pxhere.com\\\/en\\\/photographer-me\\\/5040798\",\"https:\\\/\\\/disqus.com\\\/by\\\/iwellguard\\\/about\\\/\",\"https:\\\/\\\/pastelink.net\\\/hjwciqwq\",\"https:\\\/\\\/pubhtml5.com\\\/homepage\\\/scjhn\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.bitchute.com\\\/channel\\\/2O2eOKzNqujT\",\"https:\\\/\\\/audiomack.com\\\/iwellguard\"]},{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/erlik-khan\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/erlik-khan\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Ralf Ittermann\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f\"},\"headline\":\"Erlik Khan &#8211; Sundimtari i Bot\u00ebs s\u00eb Poshtme i Altaier\u00ebve\",\"datePublished\":\"2026-05-13T20:29:09+00:00\",\"dateModified\":\"2026-08-01T04:48:36+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/erlik-khan\\\/\"},\"wordCount\":3773,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/erlik-khan\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/daemonen_sibirisch-tengrismus_erlik-khan.webp\",\"inLanguage\":\"sq\",\"description\":\"Erlik Khan \u00ebsht\u00eb n\u00eb tengrizm\u00ebn e Sibiris\u00eb s\u00eb Jugut zoti i bot\u00ebs s\u00eb poshtme dhe kund\u00ebrshtari i \u00dclgenit. Klasifikim me mit dhe kult.\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Erlik Khan - Zoti i Bot\u00ebs s\u00eb Poshtme, Mitet","description":"Erlik Khan \u00ebsht\u00eb n\u00eb tengrizm\u00ebn e Sibiris\u00eb s\u00eb Jugut zoti i bot\u00ebs s\u00eb poshtme dhe kund\u00ebrshtari i \u00dclgenit. Klasifikim me mit dhe kult.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/erlik-khan\/","og_locale":"sq_AL","og_type":"article","og_title":"Erlik Khan - Sundimtari i Bot\u00ebs s\u00eb Poshtme i Altaier\u00ebve","og_description":"Erlik Khan \u00ebsht\u00eb n\u00eb tengrizm\u00ebn e Sibiris\u00eb s\u00eb Jugut zoti i bot\u00ebs s\u00eb poshtme dhe kund\u00ebrshtari i \u00dclgenit. Klasifikim me mit dhe kult.","og_url":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/erlik-khan\/","og_site_name":"iWell Guard","article_modified_time":"2026-08-01T04:48:36+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":1536,"url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/daemonen_sibirisch-tengrismus_erlik-khan.webp","type":"image\/webp"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"19 minuta"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/erlik-khan\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/erlik-khan\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Erlik Khan &#8211; Sundimtari i Bot\u00ebs s\u00eb Poshtme i Altaier\u00ebve","datePublished":"2026-05-13T20:29:09+00:00","dateModified":"2026-08-01T04:48:36+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/erlik-khan\/"},"wordCount":3773,"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/erlik-khan\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/daemonen_sibirisch-tengrismus_erlik-khan.webp","inLanguage":"sq","description":"Erlik Khan \u00ebsht\u00eb n\u00eb tengrizm\u00ebn e Sibiris\u00eb s\u00eb Jugut zoti i bot\u00ebs s\u00eb poshtme dhe kund\u00ebrshtari i \u00dclgenit. Klasifikim me mit dhe kult."},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/erlik-khan\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/erlik-khan\/","name":"Erlik Khan - Zoti i Bot\u00ebs s\u00eb Poshtme, Mitet","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/erlik-khan\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/erlik-khan\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/daemonen_sibirisch-tengrismus_erlik-khan.webp","datePublished":"2026-05-13T20:29:09+00:00","dateModified":"2026-08-01T04:48:36+00:00","description":"Erlik Khan \u00ebsht\u00eb n\u00eb tengrizm\u00ebn e Sibiris\u00eb s\u00eb Jugut zoti i bot\u00ebs s\u00eb poshtme dhe kund\u00ebrshtari i \u00dclgenit. Klasifikim me mit dhe kult.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/erlik-khan\/#breadcrumb"},"inLanguage":"sq","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/erlik-khan\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/erlik-khan\/#primaryimage","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/daemonen_sibirisch-tengrismus_erlik-khan.webp","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/daemonen_sibirisch-tengrismus_erlik-khan.webp","width":1024,"height":1536,"caption":"D\u00e4monen aus der Sibirisch-tengrismus-Tradition."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/erlik-khan\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Start","item":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/home\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Erlik Khan &#8211; Sundimtari i Bot\u00ebs s\u00eb Poshtme i Altaier\u00ebve"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#website","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/","name":"iWell Guard","description":"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen","publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"sq"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","width":1182,"height":237,"caption":"Ittermann electronic GmbH"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/pantip.com\/profile\/9367242","https:\/\/micro.blog\/iwellguard","https:\/\/www.diggerslist.com\/iwellguard\/about","https:\/\/skitterphoto.com\/photographers\/2870314\/iwell-guard","https:\/\/iwellguard.wordpress.com\/2026\/06\/06\/iwell-guard\/","https:\/\/hub.docker.com\/u\/iwellguard","https:\/\/www.pinterest.com\/iwellguard\/","https:\/\/bit.ly\/m\/iwellguard","https:\/\/entre-vos-mains.alsace.eu\/profiles\/iwellguard\/activity","https:\/\/gravatar.com\/reallybeded8fd34","https:\/\/naijamatta.com\/iwellguard","https:\/\/www.goodreads.com\/iwellguard","https:\/\/profile.hatena.ne.jp\/iwellguard\/","https:\/\/experiment.com\/users\/iwellguard","https:\/\/wakelet.com\/@iWellGuard82270","https:\/\/www.chordie.com\/forum\/profile.php?id=2555664","https:\/\/www.instapaper.com\/p\/17757966","https:\/\/www.mapleprimes.com\/users\/iwellguard","https:\/\/businesslistingplus.com\/profile\/iwell-guard\/","https:\/\/telegra.ph\/iWell-Guard-06-06","https:\/\/pbase.com\/iwellguard\/iwellguard","https:\/\/b.hatena.ne.jp\/iwellguard\/20260607#bookmark-4788405196491818882","https:\/\/fliphtml5.com\/home\/iwellguard","https:\/\/anyflip.com\/homepage\/cmiwl#About","https:\/\/transfur.com\/Users\/iwellguard","http:\/\/delphi.larsbo.org\/user\/iwellguard","https:\/\/jobs.lajobsportal.org\/profiles\/8380803-iwell-guard","https:\/\/md.chaosdorf.de\/s\/jfbe5SBdJD","https:\/\/www.lingvolive.com\/en-us\/profile\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\/translations","https:\/\/www.fitday.com\/fitness\/forums\/members\/iwellguard.html","https:\/\/www.mymeetbook.com\/iwellguard","https:\/\/pxhere.com\/en\/photographer-me\/5040798","https:\/\/disqus.com\/by\/iwellguard\/about\/","https:\/\/pastelink.net\/hjwciqwq","https:\/\/pubhtml5.com\/homepage\/scjhn\/","https:\/\/www.bitchute.com\/channel\/2O2eOKzNqujT","https:\/\/audiomack.com\/iwellguard"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f","name":"Ralf Ittermann","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","caption":"Ralf Ittermann"},"givenName":"Ralf","familyName":"Ittermann","jobTitle":"Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer und redaktioneller Verantwortlicher","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/author\/claude\/","description":"Ralf Ittermann ist Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer der Ittermann electronic GmbH und redaktioneller Verantwortlicher des iWell-Guard-Lexikons. Er verbindet langj\u00e4hrige Erfahrung in der Pr\u00e4zisionsfertigung mit medialer Praxis und religionsgeschichtlicher Quellenarbeit.","worksFor":{"@type":"Organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/ittermann.de\/","address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"K\u00f6hlergasse 16-18","postalCode":"99842","addressLocality":"Ruhla","addressCountry":"DE"}},"knowsAbout":["Religionsgeschichte","Mythologie","Mediale Praxis","Energetische Diagnostik","Schutzpraxis","Volksglauben","Westliche Esoterik"]},{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/erlik-khan\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/erlik-khan\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Erlik Khan &#8211; Sundimtari i Bot\u00ebs s\u00eb Poshtme i Altaier\u00ebve","datePublished":"2026-05-13T20:29:09+00:00","dateModified":"2026-08-01T04:48:36+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/erlik-khan\/"},"wordCount":3773,"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/erlik-khan\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/daemonen_sibirisch-tengrismus_erlik-khan.webp","inLanguage":"sq","description":"Erlik Khan \u00ebsht\u00eb n\u00eb tengrizm\u00ebn e Sibiris\u00eb s\u00eb Jugut zoti i bot\u00ebs s\u00eb poshtme dhe kund\u00ebrshtari i \u00dclgenit. Klasifikim me mit dhe kult."}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/57787","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=57787"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/57787\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":57789,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/57787\/revisions\/57789"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2855"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=57787"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=57787"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}