{"id":57621,"date":"2026-04-27T06:40:50","date_gmt":"2026-04-27T06:40:50","guid":{"rendered":"https:\/\/iwell-guard.com\/marduk-2\/"},"modified":"2026-08-01T04:28:38","modified_gmt":"2026-08-01T04:28:38","slug":"marduk","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/marduk\/","title":{"rendered":"Marduk"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"57621\" class=\"elementor elementor-57621 elementor-1880 elementor-bc-flex-widget\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-10fdade e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"10fdade\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-herohlft0 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"herohlft0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c3ceb64 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"c3ceb64\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-96ae5e1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"96ae5e1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Marduk, per\u00ebndia e tradit\u00ebs mesopotamiane<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e45238a elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"e45238a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Per\u00ebndia kryesore e Babilonis\u00eb dhe per\u00ebndia supreme e panteonit babilonas, e ngritur nga per\u00ebndia lokale e qytetit n\u00eb autoritetin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb hyjnor. Marduku q\u00ebndron n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb struktur\u00ebs mesopotamiane t\u00eb per\u00ebndive si fitimtar n\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr kaosit dhe krijues i bot\u00ebs s\u00eb renditur.<\/p><p>Ngritja e tij nga per\u00ebndia e qytetit t\u00eb Babilonis\u00eb n\u00eb hyjnin\u00eb supreme babilonase pasqyron zgjerimin politik t\u00eb Babilonis\u00eb n\u00ebn Hammurab dhe \u00ebsht\u00eb e ankoruar letrarisht\u00eb n\u00eb Enuma Elish, eposi babilonas i krijimit.<\/p><p>Marduku konsiderohet n\u00ebnshtruesi i kaosit t\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"T\u00ebr\u00ebsia e tregimeve t\u00eb trash\u00ebguara mbi per\u00ebndit\u00eb e nj\u00eb kulture.\" tabindex=\"0\">mitologjis\u00eb<\/span> mesopotamiane.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-klsbdg01 e-con-full e-flex e-con e-parent\" data-id=\"klsbdg01\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-klshtm01 elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"klshtm01\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"iwg-pill-row\"><span class=\"iwg-klasse-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Zot \/ Hyjnesh\u00eb: Fuqi supreme e personifikuar n\u00eb panteonin e nj\u00eb kulture, me kompetenca t\u00eb qarta, forca natyrore, fat, luft\u00eb, pjellori. E nderuar n\u00ebp\u00ebrmjet kulteve, flijimeve dhe institucioneve t\u00eb tempullit.\">Zot<\/span><a href=\"\/sq\/mesopotami\/\" class=\"iwg-kultur-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Djepi i fes\u00eb s\u00eb dokumentuar, Sumer, Akkad, Babiloni, Asiri (rreth 3500 para Kr. deri n\u00eb 330 para Kr.).\">Mesopotami<\/a><a href=\"\/sq\/hyjnite-supreme\/\" class=\"iwg-tradition-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Per\u00ebndit\u00eb supreme t\u00eb nj\u00eb panteoni, sovraniteti kozmik, aspekti krijues ose sundues.\">Hyjni supreme<\/a><\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3f74855 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"3f74855\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1c30362 elementor-toc--minimized-on-tablet elementor-widget elementor-widget-table-of-contents\" data-id=\"1c30362\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;exclude_headings_by_selector&quot;:[],&quot;no_headings_message&quot;:&quot;Nuk u gjet\\u00ebn tituj n\\u00eb k\\u00ebt\\u00eb faqe.&quot;,&quot;headings_by_tags&quot;:[&quot;h2&quot;,&quot;h3&quot;],&quot;marker_view&quot;:&quot;bullets&quot;,&quot;minimize_box&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;icon&quot;:{&quot;value&quot;:&quot;fas fa-circle&quot;,&quot;library&quot;:&quot;fa-solid&quot;,&quot;rendered_tag&quot;:&quot;&lt;svg class=\\&quot;e-font-icon-svg e-fas-circle\\&quot; viewBox=\\&quot;0 0 512 512\\&quot; xmlns=\\&quot;http:\\\/\\\/www.w3.org\\\/2000\\\/svg\\&quot;&gt;&lt;path d=\\&quot;M256 8C119 8 8 119 8 256s111 248 248 248 248-111 248-248S393 8 256 8z\\&quot;&gt;&lt;\\\/path&gt;&lt;\\\/svg&gt;&quot;},&quot;minimized_on&quot;:&quot;tablet&quot;,&quot;hierarchical_view&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;min_height&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"table-of-contents.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__header\">\n\t\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-toc__header-title\">\n\t\t\t\tTabela e p\u00ebrmbajtjes\t\t\t<\/h2>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--expand\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__1c30362\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Open table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-down\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M207.029 381.476L12.686 187.132c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941l22.667-22.667c9.357-9.357 24.522-9.375 33.901-.04L224 284.505l154.745-154.021c9.379-9.335 24.544-9.317 33.901.04l22.667 22.667c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941L240.971 381.476c-9.373 9.372-24.569 9.372-33.942 0z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--collapse\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__1c30362\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Close table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-up\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M240.971 130.524l194.343 194.343c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941l-22.667 22.667c-9.357 9.357-24.522 9.375-33.901.04L224 227.495 69.255 381.516c-9.379 9.335-24.544 9.317-33.901-.04l-22.667-22.667c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941L207.03 130.525c9.372-9.373 24.568-9.373 33.941-.001z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div id=\"elementor-toc__1c30362\" class=\"elementor-toc__body\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-toc__spinner-container\">\n\t\t\t\t<svg class=\"elementor-toc__spinner eicon-animation-spin e-font-icon-svg e-eicon-loading\" aria-hidden=\"true\" viewBox=\"0 0 1000 1000\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M500 975V858C696 858 858 696 858 500S696 142 500 142 142 304 142 500H25C25 237 238 25 500 25S975 237 975 500 763 975 500 975Z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-herorght0 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"herorght0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-heroimg00 iwg-hero-image elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"heroimg00\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_mesopotamien_marduk-683x1024.webp\" class=\"attachment-large size-large wp-image-1635\" alt=\"Marduk - G\u00f6tter aus der Mesopotamien-Tradition, historisch-illustrativ\" srcset=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_mesopotamien_marduk-683x1024.webp 683w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_mesopotamien_marduk-200x300.webp 200w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_mesopotamien_marduk-768x1152.webp 768w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_mesopotamien_marduk.webp 1024w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-32917199 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"32917199\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-26e916cb e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"26e916cb\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-253a40d4 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"253a40d4\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1200c304 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"1200c304\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Marduk<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-159dcf9a e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"159dcf9a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-48cee66f elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"48cee66f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Profil i shkurt\u00ebr: Marduk<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3f50d82c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"3f50d82c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Lloji:<\/strong> Hyjni kryesore mesopotamase, zot shtet\u00ebror i Babilonis\u00eb<br><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"T\u00ebr\u00ebsia e hyjnive t\u00eb nj\u00eb feje ose kulture.\" tabindex=\"0\">Panteon<\/span>: Babiloni (hyjni kryesore e panteonit babilonas), Asuri (dyt\u00ebsor si Bel)<br>Funksioni: Krijimi, mbret\u00ebria, stuhia, drejt\u00ebsia, ekonomia<br>Atributet kryesore: dragoi me krah\u00eb (Mushhushshu), lopata (marru), diadema e lart\u00eb<br>Vendet kryesore t\u00eb kultit: Babiloni (tempulli Esagila me <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb q\u00eb sh\u00ebrben p\u00ebr adhurimin e nj\u00eb ose m\u00eb shum\u00eb hyjnive.\" tabindex=\"0\">Tempull<\/span> ziggurat Etemenanki), Borsippa (djali Nabu)<br>Identifikimi astronomik: Jupiteri (Salbatu)<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-18613602 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"18613602\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-262b8a9f elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"262b8a9f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Konteksti<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-46dcb7d e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"46dcb7d\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-61d3ab3 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"61d3ab3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-117c166 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"117c166\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Periudha e teksteve<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-73997a0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"73997a0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Marduku \u00ebsht\u00eb i dokumentuar q\u00eb nga koha babilonase e vjet\u00ebr (fillimi i mij\u00ebvje\u00e7arit t\u00eb 2-t\u00eb para Kr.) si per\u00ebndi lokale e qytetit t\u00eb Babilonis\u00eb. Ngritja kryesore n\u00ebn Hammurabin (rreth 1750 para Kr.) drejt per\u00ebndis\u00eb supreme. N\u00eb perandorin\u00eb neobabilonase (Nabopolassar, Nebukadnezar II) per\u00ebndia absolute kryesore.<\/p><p><em>Enuma Elish<\/em> (eposi i krijimit, shek. XII para Kr.) e vendos Mardukun si krijues t\u00eb bot\u00ebs nga dragoja e kaosit Tiamat. Kompleksi i tij i <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Ein Bauwerk, das der Verehrung einer oder mehrerer Gottheiten dient.\" tabindex=\"0\">tempullit<\/span> <em>Esagila<\/em> me zikuratin <em>Etemenanki<\/em> (&#8220;Kulla e Babelit&#8221;) ishte nj\u00eb nga mrekullit\u00eb e <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Epoka e kultur\u00ebs greke dhe romake, rreth 800 para Kr. deri n\u00eb 600 pas Kr.\" tabindex=\"0\">Antikitetit<\/span>.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d47b156 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"d47b156\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ff38c2b elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"ff38c2b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Hap\u00ebsira e p\u00ebrhapjes<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4e49fcc elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4e49fcc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Vendi kryesor i kultit ishte <strong>Babilonia<\/strong> me <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb q\u00eb sh\u00ebrben p\u00ebr nderimin e nj\u00eb ose m\u00eb shum\u00eb hyjnive.\" tabindex=\"0\">tempullin<\/span> <em>Esagila<\/em> dhe zigguratin <em>Etemenanki<\/em>. P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj Borsippa (<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb q\u00eb sh\u00ebrben p\u00ebr nderimin e nj\u00eb ose m\u00eb shum\u00eb hyjnive.\" tabindex=\"0\">tempulli<\/span> i birit Nabu), Sippar, Ninive (sekondar).<\/p><p>Procesioni vjetor <em>Akitu<\/em> <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb procesion solemn fetar.\" tabindex=\"0\">(procesion)<\/span> (festa e Vitit t\u00eb Ri, n\u00eb muajin Nisan) ishte festa m\u00eb e madhe popullore babilonase, Marduku udh\u00ebtonte n\u00eb nj\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb procesion solemn fetar.\" tabindex=\"0\">procesion<\/span> solemn n\u00ebp\u00ebr qytet, mbreti rinovonte mandatin e tij. Me koh\u00ebn akemenide dhe seleukide erdhi r\u00ebnia; n\u00eb shekullin e 1. pas Kr. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"T\u00ebr\u00ebsia e veprimeve t\u00eb adhurimit fetar ndaj nj\u00eb hyjnie ose figure t\u00eb shenjt\u00eb.\" tabindex=\"0\">kulti<\/span> shuhet.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-db03c39 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"db03c39\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-229a87b e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"229a87b\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1f471fc elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"1f471fc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Gjendja e burimeve<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-36b1201 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"36b1201\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Burimet kryesore: <em>Enuma Elish<\/em> (epos i krijimit, 7 tabela), <em>Stela e <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb pllak\u00eb guri ose druri n\u00eb k\u00ebmb\u00eb, e mbishkruar ose e ilustruar.\" tabindex=\"0\">Hamurabit<\/span><\/em> (dh\u00ebnia e pushtetit nga Marduku), epos <em>Erra<\/em>, mbishkrimet mbret\u00ebrore neobabilonase (Nabopolasari, Nebukadnezari II, Nabonidi). Literatura dyt\u00ebsore: Lambert, <em>Babylonian Creation Myths<\/em>; Sommerfeld, <em>Der Aufstieg Marduks<\/em>; Bott\u00e9ro, <em>La plus vieille religion<\/em>; Black\/Green, <em>Gods, Demons and Symbols<\/em>.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3ae0637c e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"3ae0637c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-31d07739 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"31d07739\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Em\u00ebrtimi dhe m\u00ebnyrat e shkrimit<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b7642947 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"b7642947\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a086266 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"a086266\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Akadisht:<\/strong> Marduk (MAR.DUK n\u00eb shkrim cuneiform), origjina e mundshme: &#8220;vi\u00e7i i Utut&#8221; ose &#8220;biri i drit\u00ebs&#8221;; etimologjia \u00ebsht\u00eb e diskutueshme. Epitetat: <em>Bel<\/em> (&#8220;Zot&#8221;, em\u00ebrtimi standard i m\u00ebvonsh\u00ebm, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb faz\u00ebn helenistike), <em>Merodach<\/em> (transliterim grek), <em>Lugal-dimmer-ankia<\/em> (ekuivalenti sumerik: &#8220;Mbret i per\u00ebndive t\u00eb tok\u00ebs&#8221;).<\/p><p>50 emrat teologjik\u00eb: N\u00eb Enuma Elish, Mardukut i jepen 50 emra, secili duke p\u00ebrfaq\u00ebsuar marrjen e funksioneve t\u00eb per\u00ebndive t\u00eb tjera babilonase &#8211; nj\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb shenj\u00eb q\u00eb q\u00ebndron n\u00eb vend t\u00eb nj\u00eb ideje ose kuptimi.\" tabindex=\"0\">simbol<\/span> i supremacis\u00eb s\u00eb tij. Pritja biblike: &#8220;Bel&#8221; te Jeremia dhe Danieli; &#8220;Merodach&#8221; si em\u00ebr idhulli n\u00eb burimet helenistike.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-709a44a8 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"709a44a8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2f585873 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"2f585873\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">P\u00ebrshkrimi<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-70621c12 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"70621c12\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4296eb49 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4296eb49\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Pamja<\/strong><\/p><p>Marduku p\u00ebrfytyrohet zakonisht si burr\u00eb i pjekur me mjek\u00ebr, i ulur n\u00eb fron ose duke ecur, me rroba mbret\u00ebrore. Kuror\u00ebn me brir\u00eb (<em>agus<\/em>) e mban si shenj\u00eb e hyjnishm\u00ebris\u00eb s\u00eb tij. Rreth kok\u00ebs s\u00eb tij rrezaton nj\u00eb aureol\u00eb.<\/p><p>N\u00eb duar mban lopat\u00ebn <em>Marru<\/em>, mjetin e krijimit dhe t\u00eb rendit, ose nj\u00eb skept\u00ebr. Dragoja Mushhushshu (i njohur edhe si Sirrush), nj\u00eb p\u00ebrbind\u00ebsh me shtat\u00eb koka me k\u00ebmb\u00ebt e p\u00ebrparme t\u00eb luanit dhe k\u00ebmb\u00ebt e pasme t\u00eb ros\u00ebs, i sh\u00ebrben si kafsh\u00eb udh\u00ebtimi ose shpirt mbrojt\u00ebs.<\/p><p><strong>Natyra dhe veprimi<\/strong><\/p><p>Marduku nuk \u00ebsht\u00eb krijues fillestar, por rregullues i kaosit. N\u00eb Enuma Elish ai lufton kund\u00ebr hyjnesh\u00ebs primare Tiamat, e mposht dhe krijon nga trupi i saj qiellin dhe tok\u00ebn. Me k\u00ebt\u00eb veprim vendos bot\u00ebkuptimin kozmik-rregullues.<\/p><p>Ai \u00ebsht\u00eb ruajt\u00ebs i drejt\u00ebsis\u00eb, gjykat\u00ebs i per\u00ebndive dhe mbrojt\u00ebs i rendit njer\u00ebzor. Si per\u00ebndi e qytetit t\u00eb Babilonis\u00eb, ai formoi <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb sekuenc\u00eb e rregulluar veprimesh simbolike me kuptim fetar ose kulturor.\" tabindex=\"0\">ritualin<\/span> publik, ve\u00e7an\u00ebrisht fest\u00ebn e vitit t\u00eb ri Akitu, ku supremacia e tij rip\u00ebrt\u00ebritej \u00e7do vit.<\/p><p><strong>Pamja dhe simbolika<\/strong><\/p><p><em>Marduku<\/em> p\u00ebrfytyrohet si burr\u00eb i fuqish\u00ebm me mjek\u00ebr me kuror\u00eb t\u00eb lart\u00eb (<em>Marru<\/em>) dhe rroba q\u00eb tregojn\u00eb autoritetin e tij mbret\u00ebror. Mban nj\u00eb skept\u00ebr t\u00eb art\u00eb dhe shpesh rrethoh\u0435\u0442 nga aureola t\u00eb arta ose argjendi.<\/p><p>N\u00eb krah mban shpat\u00ebn flak\u00ebruese ose arm\u00eb t\u00eb tjera lufte. N\u00eb form\u00ebn krijuese shpesh p\u00ebrfytyrohet me nj\u00eb lloj drite ose energjie krijuese. Kafsha e tij e shenjt\u00eb \u00ebsht\u00eb dragoja <em>Tiamat<\/em> (ose dragoja me pes\u00eb koka <em>Ushum<\/em>), nj\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb shenj\u00eb q\u00eb q\u00ebndron n\u00eb vend t\u00eb nj\u00eb ideje ose kuptimi.\" tabindex=\"0\">simbol<\/span> i dominimit t\u00eb tij mbi forcat kaotike.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-44e71476 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"44e71476\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3c1fc3f0 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"3c1fc3f0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Profil: Marduk<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-84f33b8e e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"84f33b8e\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-hqkdc67p elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"hqkdc67p\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Aspektet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb Mardukut n\u00eb nj\u00eb v\u00ebshtrim. Fushat e m\u00ebposhtme p\u00ebrmblidhin origjin\u00ebn, funksionin, pamjen, nderimin, simbolet dhe paralelet.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-pemmx7c5 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"pemmx7c5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-pemmx7c1 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"pemmx7c1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-qh9oavvu iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"qh9oavvu\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-awzx8k2k elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"awzx8k2k\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Tradita<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-x6rowhv0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"x6rowhv0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Marduku \u00ebsht\u00eb bir i <em>Ea<\/em>-s (Enki, per\u00ebndia e ujit) dhe <em>Damkinas<\/em>. N\u00eb <em>Enuma Elish<\/em> heroi i brezit t\u00eb ri t\u00eb per\u00ebndive, i cili lufton kund\u00ebr hyjnesh\u00ebs primare <em>Tiamat<\/em> (dragoja e kaosit) dhe e mposht; nga trupi i saj krijon qiellin dhe tok\u00ebn.<\/p><p>Babai i <em>Nabut<\/em> (per\u00ebndia e shkrimit), bashk\u00ebshort i <em>Sarpanitut<\/em>. Gjat\u00eb ngritjes drejt per\u00ebndis\u00eb supreme ai merr <em>50 emrat<\/em>, t\u00eb cil\u00ebt i atribuojn\u00eb funksionet e t\u00eb gjitha per\u00ebndive t\u00eb tjera (konsolidim teogjonik).<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8e3o4kxs iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"8e3o4kxs\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-08rkdgov elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"08rkdgov\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Funksioni i Mardukut<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-uwjelx8s elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"uwjelx8s\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Per\u00ebndia supreme e Babilonis\u00eb; \u00e7do mbret e merrte pushtetin nga dora e Mardukut. Krijues i bot\u00ebs (n\u00eb Enuma Elish), garantues i rendit kozmik. Patron i ekonomis\u00eb dhe mir\u00ebqenies s\u00eb Babilonis\u00eb. Per\u00ebndi e stuhis\u00eb dhe motit (n\u00eb rolin e tij t\u00eb vjet\u00ebr lokal). N\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"T\u00ebr\u00ebsia e veprimeve t\u00eb adhurimit fetar ndaj nj\u00eb hyjnie ose figure t\u00eb shenjt\u00eb.\" tabindex=\"0\">kultin<\/span> personal gjithashtu <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Drejtimi lut\u00ebs ose thirr\u00ebs ndaj nj\u00eb hyjnie ose force.\" tabindex=\"0\">thirret<\/span> p\u00ebr mbrojtje nga s\u00ebmundja, krimi dhe c\u00ebnimet demonike; ylli i tij (Jupiteri) konsiderohej me fat.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-jm2n74ec iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"jm2n74ec\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8vufse4c elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"8vufse4c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">P\u00ebrfytyrimi<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-mwb9u015 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"mwb9u015\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Antropomorf si figur\u00eb burr\u00ebrishte me mjek\u00ebr, me diadem-k\u00ebsul\u00eb t\u00eb lart\u00eb dhe rrob\u00eb t\u00eb gjat\u00eb me shtresa. Atribute karakteristike: <em>lopata<\/em> (marru, insinja e tij, fillimisht mjet bujq\u00ebsor, pastaj <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb shenj\u00eb q\u00eb q\u00ebndron n\u00eb vend t\u00eb nj\u00eb ideje ose kuptimi.\" tabindex=\"0\">simbol<\/span> i krijuesit), harku, shigjetat, shpata. Kafsha shoq\u00ebruese: dragoja <em>Mushhushshu<\/em> (<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb qenie q\u00eb bashkon n\u00eb vetvete tipare t\u00eb krijesave t\u00eb ndryshme.\" tabindex=\"0\">krijes\u00eb e p\u00ebrzier<\/span> gjarp\u00ebr-luan-shpend), <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb shenj\u00eb q\u00eb q\u00ebndron n\u00eb vend t\u00eb nj\u00eb ideje ose kuptimi.\" tabindex=\"0\">simboli<\/span> m\u00eb i famsh\u00ebm i Mardukut n\u00eb Port\u00ebn e Ishtar-it t\u00eb Babilonis\u00eb. N\u00eb relievet neobabilonase shpesh i q\u00ebndruar me lopat\u00eb n\u00eb dor\u00eb.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-pemmx7c2 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"pemmx7c2\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-37ss2yr6 iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"37ss2yr6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3v0wp3wx elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"3v0wp3wx\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Nderimi i Mardukut<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-w3247g2m elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"w3247g2m\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Fusha e veprimit:<\/strong> Marduku u thirr si hyjni kryesore e Babilonis\u00eb n\u00eb t\u00eb gjitha fushat, nga mandati mbret\u00ebror mbi <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb procesion solemn fetar.\" tabindex=\"0\">Procesioninim<\/span> vjetor Akitu deri te mbrojtja personale. Esagila ishte q\u00ebllim pelegrinazhi nga i gjith\u00eb perandoria.<\/p><p>Mbreti merrte konfirmimin e tij n\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb sekuenc\u00eb e rregulluar veprimesh simbolike me kuptim fetar ose kulturor.\" tabindex=\"0\">ritualin<\/span> vjetor Akitu: ai posht\u00ebrohej nga kryeprifti, pastaj rikthehej n\u00eb detyr\u00ebn e tij nga dora e Mardukut. Ritualet kryesore personale: lutje nd\u00ebrrimi n\u00eb s\u00ebmundje, lutje mbrojt\u00ebse n\u00eb kriz\u00eb personale.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0qpjal9w iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"0qpjal9w\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6ndoih0o elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"6ndoih0o\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Simbolet e Mardukut<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6684tyh9 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"6684tyh9\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Lopata (marru), diadem-k\u00ebsul\u00eb e lart\u00eb, harku, shigjetat, shpata, dragoja Mushhushshu (kafsha shoq\u00ebruese), <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Ein Bauwerk, das der Verehrung einer oder mehrerer Gottheiten dient.\" tabindex=\"0\">tempulli<\/span> Esagila, zikurati Etemenanki, disku i diellit me krah\u00eb (n\u00eb disa tradita). Bima e shenjt\u00eb: tamariska. Ylli i shenjt\u00eb: Jupiteri. Numri i shenjt\u00eb: 50 (emrat e Mardukut).<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3lfi7x32 iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"3lfi7x32\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0kg99ga1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"0kg99ga1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Paralelet<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-n0fum6kp elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"n0fum6kp\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><em>Bel<\/em> (titullimi asirian, do t\u00eb thot\u00eb thjesht &#8220;Zot&#8221;), <em>Ashur<\/em> (Asiri, ekuivalenti asirian si per\u00ebndi supreme), <em>Anu<\/em> (Mesopotami, babai i vjet\u00ebr i panteonit), <em>Iuppiter Optimus Maximus<\/em> (Rom\u00eb, i identifikuar astronomikisht n\u00ebp\u00ebrmjet Jupiterit), <em>Zeusi<\/em> (Greqi, paralele si per\u00ebndi supreme dhe per\u00ebndi e rrufes\u00eb), <em>Indra<\/em> (Hinduiz\u00ebm, mbret i per\u00ebndive me bubullim\u00eb dhe vet\u00ebtim\u00eb), <em>Thor<\/em> (Gjermanik, pjes\u00ebrisht), <em>Hadad\/Adad<\/em> (Mesopotami, aspekti i per\u00ebndis\u00eb s\u00eb motit).<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7533bc7a e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"7533bc7a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2447d18d elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"2447d18d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Nderimi n\u00eb jet\u00ebn e p\u00ebrditshme<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d5d0260c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"d5d0260c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-341be2ac elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"341be2ac\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Marduku ishte kryesisht nj\u00eb per\u00ebndi e kultit shtet\u00ebror, jo nj\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb qenie e nderuar si hyjnore brenda nj\u00eb feje.\" tabindex=\"0\">hyjni<\/span> e shp\u00ebtimit personal ose e mistereve. N\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn publike nderimi i tij ishte thelb\u00ebsor: mbishkrimet mbret\u00ebrore mb\u00ebshteteshin n\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Dh\u00ebnia e shp\u00ebtimit dhe mbrojtjes, shpesh n\u00eb form\u00eb gjuh\u00ebsore t\u00eb ngulitur.\" tabindex=\"0\">bekimin<\/span> e Mardukut, kontratat mbyll\u0435\u0441hin n\u00ebn syrin e Mardukut dhe formulat e betimit e em\u00ebronin at\u00eb si mbik\u00ebqyr\u00ebs.<\/p><p>N\u00eb familjen private Marduku luante nj\u00eb rol m\u00eb pak qendror. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Q\u00ebndrimi dhe praktika fetare e jetuar e nj\u00eb njeriu.\" tabindex=\"0\">Devotshm\u00ebria<\/span> personale drejtohej m\u00eb shum\u00eb drejt shpirtrave mbrojt\u00ebs, hyjnesh\u00ebs Ishtar ose per\u00ebndis\u00eb sh\u00ebruese Gula.<\/p><p>Megjithat\u00eb, shum\u00eb babilonas mbanin emra q\u00eb p\u00ebrfshinin &#8220;Marduk&#8221; (p.sh. Merodach-Baladan: &#8220;Marduku ka dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb bir&#8221;), q\u00eb ishte shprehje e integrimit teologjik t\u00eb Mardukut n\u00eb mendimin e p\u00ebrditsh\u00ebm. Gjat\u00eb fest\u00ebs Akitu, fest\u00ebs s\u00eb vitit t\u00eb ri, qyteti dhe fshati festonin p\u00ebrt\u00ebritjen e sundimit bot\u00ebror t\u00eb Mardukut; pjes\u00ebmarrja n\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Ein feierlicher religi\u00f6ser Umzug.\" tabindex=\"0\">procesion<\/span> ishte detyrim i \u00e7do babilonasi.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5a584676 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"5a584676\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6d0757bf elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"6d0757bf\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Marduku, paralele n\u00eb kultura t\u00eb tjera<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-60563f68 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"60563f68\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5a93fdd6 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5a93fdd6\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Tradita greke:<\/strong> Zeusi si hyjni supreme dhe sundues i qiellit dhe rendit. T\u00eb dy nuk jan\u00eb krijues fillestar\u00eb, por rregullues t\u00eb kaosit pas nj\u00eb lufte titan\u00ebsh. Funksioni i rrufes\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb i fort\u00eb te Zeusi, por aspekti i rendit juridik kozmik u \u00ebsht\u00eb i p\u00ebrbashk\u00ebt t\u00eb dyjve.<\/p><p><strong>Tradita vedike dhe hinduiste:<\/strong> Indra si per\u00ebndi e bubullim\u00ebs dhe udh\u00ebheq\u00ebs i Devasve. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb element i p\u00ebrs\u00ebritur tematik n\u00eb art ose tregim.\" tabindex=\"0\">Motivi<\/span> i luft\u00ebs me dragoin (Indra kund\u00ebr Vritras) \u00ebsht\u00eb nj\u00eb element fundamental parallel i <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb tregim i trash\u00ebguar mbi per\u00ebndi, origjina dhe rendin e bot\u00ebs.\" tabindex=\"0\">mitit<\/span>. Indra gjithashtu mban rrufen\u00eb (Vajra) dhe \u00ebsht\u00eb ruajt\u00ebs i rendit kozmik (Rta).<\/p><p><strong>Tradita egjiptiane:<\/strong> Ra si per\u00ebndi e diellit dhe ruajt\u00ebs i Maat-it (rendi bot\u00ebror). Nd\u00ebrsa Marduku n\u00ebnshtron ka\u043esin n\u00ebp\u00ebrmjet narrativ\u00ebs s\u00eb luft\u00ebs, tek Ra kjo ndodh n\u00eb udh\u00ebtimin ciklik n\u00ebP\u00ebr nat\u00eb (lufta kund\u00ebr gjarprit Apophis). Modeli teologjik i hyjnis\u00eb krijuese si rregullues \u00ebsht\u00eb i ngjash\u00ebm.<\/p><p><strong>Tradita hitite:<\/strong> Teshubi si per\u00ebndi e motit dhe hyjni supreme, i njohur nga <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb tregim i trash\u00ebguar mbi per\u00ebndi, origjina dhe rendin e bot\u00ebs.\" tabindex=\"0\">miti<\/span> i Kumarbit, ndan <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb element i p\u00ebrs\u00ebritur tematik n\u00eb art ose tregim.\" tabindex=\"0\">motivin<\/span> e luft\u00ebs me dragoin me Mardukun. Lufta e Teshubit kund\u00ebr gjarprit Illuyanka \u00ebsht\u00eb nj\u00eb paralele me <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb tregim i trash\u00ebguar mbi per\u00ebndi, origjina dhe rendin e bot\u00ebs.\" tabindex=\"0\">mitin<\/span> e Tiamatos.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp6874574 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp6874574\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpb3658ca elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cpb3658ca\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Enuma Elish: eposi babilonas i krijimit<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp3f37203 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cp3f37203\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpa527e77 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cpa527e77\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Burimi m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr rangun e Mardukut \u00ebsht\u00eb eposi babilonas i krijimit, i quajtur sipas fjal\u00ebve t\u00eb tij fillestare <em>Enuma Elish<\/em> (&#8220;Kur lart&#8221;). \u00cbsht\u00eb i transmetuar n\u00eb shtat\u00eb tabela balte, t\u00eb cilat vijn\u00eb kryesisht nga biblioteka e mbretit asirian Assurbanipal n\u00eb Ninive, por ruajn\u00eb materiale m\u00eb t\u00eb vjetra.<\/p><p>P\u00ebr koh\u00ebn e sakt\u00eb t\u00eb kompozimit ka debate; shum\u00eb tregues mb\u00ebshtesin p\u00ebrpilimin n\u00eb mij\u00ebvje\u00e7arin e dyt\u00eb para er\u00ebs son\u00eb, ndoshta n\u00eb koh\u00ebn babilonase t\u00eb vjet\u00ebr ose t\u00eb mesme.<\/p><p>Eposi p\u00ebrshkruan se si nga uj\u00ebrat primare, t\u00eb mish\u00ebruara nga <a href=\"\/sq\/tiamat\/\">Tiamat<\/a> dhe Apsu, lindin per\u00ebndit\u00eb. Kur Tiamat i shpall luft\u00eb per\u00ebndive t\u00eb reja dhe nd\u00ebrton nj\u00eb ushtri p\u00ebrbind\u00ebshash, asnj\u00eb nga per\u00ebndit\u00eb e vjetra nuk guxon t&#8217;i dal\u00eb p\u00ebrball\u00eb. Marduku shprehet i gatsh\u00ebm, por k\u00ebrkon si \u00e7mim dinjitetin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb mbret\u00ebror nd\u00ebr per\u00ebndi.<\/p><p>Kuvendi i per\u00ebndive i jep atij k\u00ebt\u00eb pozicion. Marduku mposht Tiamatin n\u00eb duel, e ndan trupin e saj dhe formon nga gjysm\u00ebt qiellin dhe tok\u00ebn. Nga gjaku i udh\u00ebheq\u00ebsit t\u00eb per\u00ebndive t\u00eb pal\u00ebs kund\u00ebrshtare, Kingut, krijohet njeriu, q\u00eb t\u00eb sh\u00ebrbej\u00eb per\u00ebndive. N\u00eb p\u00ebrfundim, per\u00ebndit\u00eb i nd\u00ebrtojn\u00eb Mardukut qytetin Babilon me <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Ein Bauwerk, das der Verehrung einer oder mehrerer Gottheiten dient.\" tabindex=\"0\">tempullin<\/span> Esagila.<\/p><p><em>Enuma Elish<\/em> \u00ebsht\u00eb k\u00ebshtu m\u00eb pak nj\u00eb tregim neutral krijimi dhe m\u00eb shum\u00eb nj\u00eb argumentim teologjik p\u00ebr ep\u00ebrsin\u00eb e Babilonis\u00eb dhe t\u00eb Mardukut. Shpjegon pse bota \u00ebsht\u00eb e renditur ashtu si\u00e7 \u00ebsht\u00eb dhe pse pik\u00ebrisht Babilonia duhet t\u00eb jet\u00eb qendra e saj.<\/p><p>Tabela e shtat\u00eb p\u00ebrb\u00ebhet pothuajse t\u00ebr\u00ebsisht nga nj\u00eb litani e pes\u00ebdhjet\u00eb emrave t\u00eb Mardukut, ku i atribuohen funksionet e per\u00ebndive t\u00eb tjera.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpab7c6b1 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cpab7c6b1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp922795f elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp922795f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Esagila dhe Etemenanki: tempulli i Mardukut dhe Kulla e Babelit<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpf75bb56 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cpf75bb56\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpd1621ff elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cpd1621ff\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Kulti i Mardukit i <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"T\u00ebr\u00ebsia e veprimeve t\u00eb adhurimit fetar ndaj nj\u00eb hyjnie ose figure t\u00eb shenjt\u00eb.\" tabindex=\"0\">kultit<\/span> ishte i lidhur hap\u00ebsinor me Babilonin\u00eb. Tempulli i tij kryesor quhej <em>Esagila<\/em>, &#8220;Sht\u00ebpia, krejsia e s\u00eb cil\u00ebs \u00ebsht\u00eb e lart\u00eb&#8221;. Pran\u00eb tij ndodhej kulla me shkall\u00eb <em>Etemenanki<\/em>, &#8220;Sht\u00ebpia e themeleve t\u00eb Qiellit dhe Tok\u00ebs&#8221;, nj\u00eb zigurat, e konceptuar si lidhje midis sferave.<\/p><p><em>Etemenanki<\/em> konsiderohet nga studiuesit si modeli real i mundsh\u00ebm p\u00ebr tregimin biblik t\u00eb Kull\u00ebs s\u00eb Babelit.<\/p><p>Mbetjet arkeologjike jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb d\u00ebmtuara nga shembja <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Epoka e kultur\u00ebs greke dhe romake, rreth 800 para Kr. deri n\u00eb 600 pas Kr.\" tabindex=\"0\">antike<\/span> dhe nd\u00ebrhyrjet moderne, por p\u00ebrshkrimet <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Epoka e kultur\u00ebs greke dhe romake, rreth 800 para Kr. deri n\u00eb 600 pas Kr.\" tabindex=\"0\">antike<\/span>, si ato t\u00eb Herodotit, dhe tekstet me shkrim kuneiform lejojn\u00eb nj\u00eb rind\u00ebrtim t\u00eb p\u00ebraf\u00ebrt. Mbreti babilonas Nabukodonosor II e zgjeroi gjer\u00ebsisht kompleksin n\u00eb shekullin e 6 para er\u00ebs son\u00eb.<\/p><p>N\u00eb Esagila ndodhej <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Paraqitje figurative e nj\u00eb hyjnie, e nderuar n\u00eb tempull ose faltore.\" tabindex=\"0\">imazhi kultik<\/span> i Mardukit. Ky imazh ishte aq ngusht\u00eb i lidhur me identitetin e qytetit, saq\u00eb rr\u00ebmbimi i tij nga armiqt\u00eb, si nga hitasit dhe m\u00eb von\u00eb nga asirian\u00ebt, konsiderohej katastrof\u00eb komb\u00ebtare; kthimi i tij ishte triumf.<\/p><p>Statuja nuk ishte thjesht nj\u00eb kopje, por konsiderohej si prania reale e hyjnis\u00eb, e cila kujdesej, vishej dhe ushqehej.<\/p><p>Babilonia posedonte gjithashtu <em>Rrug\u00ebn e Procesionit<\/em>, e cila kalonte n\u00ebp\u00ebr port\u00ebn e famshme t\u00eb Ishtar-it, t\u00eb veshur me tulla t\u00eb glazuara dhe figura kafsh\u00ebsh. N\u00ebp\u00ebr k\u00ebt\u00eb rrug\u00eb l\u00ebvizte gjat\u00eb fest\u00ebs s\u00eb Vitit t\u00eb Ri <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb kortezh i rregullt fetar solemn.\" tabindex=\"0\">procesioni<\/span> i imazheve t\u00eb hyjnive. Arkitektura monumentale e Babilonis\u00eb ishte k\u00ebshtu sken\u00eb dhe kulis\u00eb e kultit t\u00eb Mardukit, jo thjesht sfond.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp3ede43e e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp3ede43e\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp0a5ee8a elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp0a5ee8a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Festa e vitit t\u00eb ri Akitu: rituali, mbret\u00ebria dhe p\u00ebrt\u00ebritja kozmike<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp7a1665f e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cp7a1665f\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp33d71f1 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp33d71f1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Cikli m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm festiv i kultit t\u00eb Mardukut ishte festa <em>Akitu<\/em>, festa babilonase e vitit t\u00eb ri, e cila kremtohej n\u00eb pranver\u00eb gjat\u00eb rreth nj\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb dit\u00ebve. Nga periudha e von\u00eb jan\u00eb ruajtur tekste rituale q\u00eb p\u00ebrshkruajn\u00eb ecurit\u00eb e dit\u00ebve t\u00eb ve\u00e7anta, megjith\u00ebse me boshll\u00ebqe.<\/p><p>Nd\u00ebr p\u00ebrb\u00ebr\u00ebsit e trash\u00ebguar b\u00ebn pjes\u00eb recitimi i <em>Enuma Elish<\/em> para <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"P\u00ebrfaq\u00ebsim figurativ i nj\u00eb hyjnie, i nderuar n\u00eb tempull ose faltore.\" tabindex=\"0\">imazhit t\u00eb kultit<\/span> t\u00eb Mardukut. K\u00ebshtu fitorja e per\u00ebndis\u00eb mbi kaosin b\u00ebhej e pranishme liturgjikisht: festa p\u00ebrs\u00ebriste dhe siguronte rendin e bot\u00ebs. E njohur \u00ebsht\u00eb edhe nj\u00eb sken\u00eb n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn mbreti duhet t\u00eb paraqitet para <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"P\u00ebrfaq\u00ebsim figurativ i nj\u00eb hyjnie, i nderuar n\u00eb tempull ose faltore.\" tabindex=\"0\">imazhit t\u00eb kultit<\/span>.<\/p><p>Kryeprifti i heq atij distinktivat mbret\u00ebrore, e godet n\u00eb fytyr\u00eb dhe e b\u00ebn t\u00eb betoj\u00eb se nuk ka b\u00ebr\u00eb padrejt\u00ebsi. Vet\u00ebm pas k\u00ebsaj i kthehen distinktivat. Ky <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb sekuenc\u00eb e rregulluar veprimesh simbolike me kuptim fetar ose kulturor.\" tabindex=\"0\">ritual<\/span> lidhte mbret\u00ebrin\u00eb tok\u00ebsore me Mardukun dhe e vinte at\u00eb n\u00ebn kontroll hyjnor.<\/p><p>Nj\u00eb p\u00ebrb\u00ebr\u00ebs tjet\u00ebr ishte <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb procesion solemn fetar.\" tabindex=\"0\">procesioni<\/span> i madh, gjat\u00eb t\u00eb cilit figurat e per\u00ebndive nga tempujt e qyteteve t\u00eb ndryshme sillnin n\u00eb Babilon dhe n\u00eb nj\u00eb sht\u00ebpi feste jasht\u00eb qytetit. K\u00ebshtu festa demonstronte nj\u00ebkoh\u00ebsisht ep\u00ebrsin\u00eb e Mardukut dhe t\u00eb Babilonit ndaj vendeve t\u00eb tjera t\u00eb kultit n\u00eb Mesopotami.<\/p><p>K\u00ebrkimi i hersh\u00ebm, i ndikuar nga i ashtuquajtura shkolla Myt-dhe-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb sekuenc\u00eb e rregulluar veprimesh simbolike me kuptim fetar ose kulturor.\" tabindex=\"0\">Ritual<\/span>, ka par\u00eb me d\u00ebshir\u00eb n\u00eb fest\u00ebn <em>Akitu<\/em> nj\u00eb dram\u00eb t\u00eb per\u00ebndis\u00eb q\u00eb vdes dhe ringjallet. Kjo interpretim konsiderohet sot i tepruar dhe i mb\u00ebshtetur dob\u00ebt. Leximi i matur thekson se festa bekonte bashk\u00ebrisht rendin e kozmosit, pozit\u00ebn e Babilonit dhe legjitimitetin e mbretit.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpe942edb e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cpe942edb\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpc69cf80 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cpc69cf80\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Nga per\u00ebndia e qytetit n\u00eb per\u00ebndin\u00eb supreme: ngritja historike e Mardukut<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp779b35e e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cp779b35e\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp6af0f46 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp6af0f46\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Marduku fillimisht nuk ishte nj\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb qenie e nderuar si hyjnore brenda nj\u00eb feje.\" tabindex=\"0\">hyjni<\/span> e r\u00ebnd\u00ebsishme. N\u00eb burimet m\u00eb t\u00eb vjetra shfaqet si per\u00ebndi lokale e qytetit t\u00eb Babilonis\u00eb, nj\u00eb qytet i par\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb koh\u00ebn e hershme dynastike. Ngritja e tij \u00ebsht\u00eb ngusht\u00eb e lidhur me ngritjen politike t\u00eb Babilonis\u00eb.<\/p><p>Shtytjen vendimtare e dha sundimi i Hammurab-it n\u00eb shekullin e 18-t\u00eb para er\u00ebs son\u00eb, kur Babilonia u b\u00eb fuqia dominuese e Mesopotamis\u00eb. Edhe pas k\u00ebsaj procesi vazhdoi t\u00eb l\u00ebvizte.<\/p><p>Teologjikisht Marduku u pajis gradualisht me funksione q\u00eb m\u00eb par\u00eb i tak\u043enin per\u00ebndive t\u00eb tjera, ve\u00e7an\u00ebrisht mbretit t\u00eb vjet\u00ebr sumerik t\u00eb per\u00ebndive <a href=\"\/sq\/enlil\/\">Enlil<\/a> dhe per\u00ebndis\u00eb s\u00eb urt\u00ebsis\u00eb <a href=\"\/sq\/enki\/\">Ea<\/a>, i cili n\u00eb epos shfaqet si baba i Mardukut.<\/p><p>Lista e emrave e tabel\u00ebs s\u00eb shtat\u00eb t\u00eb <em>Enuma Elish<\/em> \u00ebsht\u00eb mjeti teologjik i k\u00ebsaj transferte: duke i dh\u00ebn\u00eb Mardukut emrat dhe k\u00ebshtu karakteristikat e per\u00ebndive t\u00eb tjera, ai b\u00ebhet shuma e panteonit. Disa studiues flasin p\u00ebr nj\u00eb tendenc\u00eb drejt monolat ris\u00eb, pa q\u00eb Babilonia t\u00eb kishte arritur ndonj\u00ebher\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Besimi n\u00eb nj\u00eb zot t\u00eb vet\u00ebm.\" tabindex=\"0\">monoteizmin<\/span>.<\/p><p>Epiteti i Mardukut ishte shpesh thjesht <em>Bel<\/em>, &#8220;Zot&#8221; &#8211; nj\u00eb titull q\u00eb shfaqet edhe n\u00eb Bibl\u00ebn hebraike si <em>Bel<\/em>, tek profet\u00ebt Jeremia dhe Isaia, t\u00eb cil\u00ebt tallin me per\u00ebndin\u00eb babilonase.<\/p><p>Djali i tij ishte per\u00ebndia e shkrimit <a href=\"\/sq\/nabu\/\">Nab\u00fb<\/a> i Borsipp\u00ebs, ngritja e vet\u00eb t\u00eb cilit shoq\u00ebroi at\u00eb t\u00eb Mardukut. Gjetja historike tregon k\u00ebshtu shembullorisht\u00eb se sa ngusht\u00eb ishin t\u00eb nd\u00ebrthurura <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Doktrina shkencore mbi Zotin dhe besimin e nj\u00eb feje.\" tabindex=\"0\">teologjia<\/span> dhe politika e pushtetit n\u00eb Mesopotami.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-36dd7469 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"36dd7469\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-13760ab4 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"13760ab4\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Lidhje p\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-28c87796 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"28c87796\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5d6538df elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5d6538df\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<ul><li><a href=\"\/sq\/enki\/\">Ea\/Enki, babai<\/a><\/li><li><a href=\"\/sq\/nabu\/\">Nabu, djali<\/a><\/li><li><a href=\"\/sq\/tiamat\/\">Tiamat, hyjnesha e kaosit e mposhtur (n\u00ebse ekziston si faqe)<\/a><\/li><li><a href=\"\/sq\/anu\/\">Anu, babai i vjet\u00ebr i panteonit<\/a><\/li><li><a href=\"\/sq\/mesopotami\/\">Mesopotamia, pasqyr\u00eb e panteonit<\/a><\/li><li><a href=\"\/sq\/hyjnite-supreme\/\">Hyjnit\u00eb supreme, n\u00ebnkategoria<\/a><\/li><li><a href=\"\/sq\/perendite\/\">Per\u00ebndit\u00eb, pasqyr\u00eb e klas\u00ebs<\/a><\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-grl4kl40 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"grl4kl40\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-bzsbfrmh elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"bzsbfrmh\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Literatura (zgjedhje)<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2c13224a e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"2c13224a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0eymh9ub elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"0eymh9ub\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<footer class=\"iwg-literatur\" data-nosnippet=\"true\"><ul><li><span data-nosnippet>Lambert, Wilfred G.: <em>Babylonian Creation Myths<\/em>. Winona Lake 2013.<\/span><\/li><li><span data-nosnippet>Sommerfeld, Walter: <em>Der Aufstieg Marduks. Die Stellung Marduks in der babylonischen Religion des zweiten Jahrtausends v. Chr.<\/em>. Neukirchen-Vluyn 1982.<\/span><\/li><li>Walde, Christine (Hg.): <em>Der Neue Pauly<\/em> (Lemma &#8220;Marduk&#8221;).<\/li><\/ul><\/footer>\n<p class=\"iwg-bib-more\"><span data-nosnippet>Vepra t\u00eb tjera referuese n\u00eb <a href=\"\/sq\/literatura\/\">list\u00ebn e literatur\u00ebs<\/a>.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-wv-marduk-faq-9f83f8 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"wv-marduk-faq-9f83f8\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-wv-marduk-faq-col-1313dd\" data-id=\"wv-marduk-faq-col-1313dd\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-wv-marduk-h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"wv-marduk-h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Pyetjet e shpeshta mbi Mardukun<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-wv-marduk-t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"wv-marduk-t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n<details class=\"iwg-faq-item\">\n  <summary><strong>Kush ishte per\u00ebndia Marduk?<\/strong><\/summary>\n  <p>Marduku ishte per\u00ebndia kryesore e panteonit babilonas dhe konsiderohet krijuesi i bot\u00ebs sipas konceptit babilonas. Enuma Elish, miti babilonas i krijimit, tregon se si Marduku mposht dragoin e detit primar Tiamat dhe formon nga trupi i saj qiellin dhe tok\u00ebn. Marduku mori n\u00eb koh\u00ebn pasakkadiane funksionin e sumerit Enlil.<\/p>\n<\/details>\n\n<details class=\"iwg-faq-item\">\n  <summary><strong>\u00c7far\u00eb \u00ebsht\u00eb festa e Mardukut?<\/strong><\/summary>\n  <p>Festa m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme e Mardukut ishte Akitu, festa babilonase e vitit t\u00eb ri n\u00eb pranver\u00eb. Gjat\u00eb saj recitohej publikisht miti i krijimit Enuma Elish, figura e Mardukut nxirrej nga <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Ein Bauwerk, das der Verehrung einer oder mehrerer Gottheiten dient.\" tabindex=\"0\">tempulli<\/span> Esagila n\u00eb nj\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Ein feierlicher religi\u00f6ser Umzug.\" tabindex=\"0\">procesion<\/span> n\u00ebp\u00ebr Babiloni dhe mbreti konfirmohej p\u00ebrs\u00ebri n\u00eb detyr\u00ebn e tij. Akitu strukturonte vitin babilonas.<\/p>\n<\/details>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-wv-marduk-s elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"wv-marduk-s\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<script type=\"application\/ld+json\">\n{\n  \"@context\": \"https:\/\/schema.org\",\n  \"@type\": \"FAQPage\",\n  \"mainEntity\": [\n    {\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Kush ishte per\u00ebndia Marduk?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Marduku ishte per\u00ebndia kryesore e panteonit babilonas dhe konsiderohet krijuesi i bot\u00ebs sipas konceptit babilonas. Enuma Elish - miti babilonas i krijimit - tregon se si Marduku mposht dragoin e detit primar Tiamat dhe formon nga trupi i saj qiellin dhe tok\u00ebn. Marduku mori n\u00eb koh\u00ebn pasakkadiane funksionin e sumerit Enlil.\"}},\n    {\"@type\":\"Question\",\"name\":\"\\u00c7far\\u00eb \\u00ebsht\\u00eb festa e Mardukut?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Festa m\\u00eb e r\\u00ebnd\\u00ebsishme e Mardukut ishte Akitu, festa babilonase e vitit t\\u00eb ri n\\u00eb pranver\\u00eb. Gjat\\u00eb saj recitohej publikisht miti i krijimit Enuma Elish, figura e Mardukut nxirrej nga tempulli Esagila n\\u00eb nj\u00eb procesion n\\u00ebp\u00ebr Babiloni dhe mbreti konfirmohej p\\u00ebrs\\u00ebri n\\u00eb detyr\\u00ebn e tij. Akitu strukturonte vitin babilonas.\"}}\n  ]\n}\n<\/script>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Marduk, per\u00ebndia e tradit\u00ebs mesopotamiane Per\u00ebndia kryesore e Babilonis\u00eb dhe per\u00ebndia supreme e panteonit babilonas, e ngritur nga per\u00ebndia lokale e qytetit n\u00eb autoritetin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb hyjnor. Marduku q\u00ebndron n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb struktur\u00ebs mesopotamiane t\u00eb per\u00ebndive si fitimtar n\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr kaosit dhe krijues i bot\u00ebs s\u00eb renditur. Ngritja e tij nga per\u00ebndia e [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":1635,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_header_footer","meta":{"_yoast_wpseo_focuskw":"Marduk","_yoast_wpseo_title":"Marduk - Per\u00ebndia Supreme e Babilonis\u00eb","_yoast_wpseo_metadesc":"Ngritja nga per\u00ebndia lokale n\u00eb per\u00ebndin\u00eb supreme, fitorja mbi Tiamatin, tempulli Esagil, festa Akitu, 50 emra, dragoi Mushhushshu.","_yoast_wpseo_meta-robots-noindex":"","_yoast_wpseo_canonical":"","_angie_page":false,"gefaehrdungsstufe":"3","wesen_kultur":"mesopotamien","wesen_klasse":"goetter","footnotes":""},"categories":[],"class_list":["post-57621","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.7 (Yoast SEO v28.1) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Marduk - Per\u00ebndia Supreme e Babilonis\u00eb<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Ngritja nga per\u00ebndia lokale n\u00eb per\u00ebndin\u00eb supreme, fitorja mbi Tiamatin, tempulli Esagil, festa Akitu, 50 emra, dragoi Mushhushshu.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/marduk\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"sq_AL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Marduk\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ngritja nga per\u00ebndia lokale n\u00eb per\u00ebndin\u00eb supreme, fitorja mbi Tiamatin, tempulli Esagil, festa Akitu, 50 emra, dragoi Mushhushshu.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/marduk\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"iWell Guard\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-08-01T04:28:38+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_mesopotamien_marduk.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"15 minuta\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/marduk\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/marduk\\\/\",\"name\":\"Marduk - Per\u00ebndia Supreme e Babilonis\u00eb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/marduk\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/marduk\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/goetter_mesopotamien_marduk.webp\",\"datePublished\":\"2026-04-27T06:40:50+00:00\",\"dateModified\":\"2026-08-01T04:28:38+00:00\",\"description\":\"Ngritja nga per\u00ebndia lokale n\u00eb per\u00ebndin\u00eb supreme, fitorja mbi Tiamatin, tempulli Esagil, festa Akitu, 50 emra, dragoi Mushhushshu.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/marduk\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"sq\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/marduk\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/marduk\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/goetter_mesopotamien_marduk.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/goetter_mesopotamien_marduk.webp\",\"width\":1024,\"height\":1536,\"caption\":\"G\u00f6tter aus der Mesopotamien-Tradition.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/marduk\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Start\",\"item\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/home\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Marduk\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/\",\"name\":\"iWell Guard\",\"description\":\"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"sq\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/#organization\",\"name\":\"Ittermann electronic GmbH\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"width\":1182,\"height\":237,\"caption\":\"Ittermann electronic GmbH\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/pantip.com\\\/profile\\\/9367242\",\"https:\\\/\\\/micro.blog\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.diggerslist.com\\\/iwellguard\\\/about\",\"https:\\\/\\\/skitterphoto.com\\\/photographers\\\/2870314\\\/iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/iwellguard.wordpress.com\\\/2026\\\/06\\\/06\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/hub.docker.com\\\/u\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.pinterest.com\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/bit.ly\\\/m\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/entre-vos-mains.alsace.eu\\\/profiles\\\/iwellguard\\\/activity\",\"https:\\\/\\\/gravatar.com\\\/reallybeded8fd34\",\"https:\\\/\\\/naijamatta.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.goodreads.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/profile.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/experiment.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/wakelet.com\\\/@iWellGuard82270\",\"https:\\\/\\\/www.chordie.com\\\/forum\\\/profile.php?id=2555664\",\"https:\\\/\\\/www.instapaper.com\\\/p\\\/17757966\",\"https:\\\/\\\/www.mapleprimes.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/businesslistingplus.com\\\/profile\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/telegra.ph\\\/iWell-Guard-06-06\",\"https:\\\/\\\/pbase.com\\\/iwellguard\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/b.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/20260607#bookmark-4788405196491818882\",\"https:\\\/\\\/fliphtml5.com\\\/home\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/anyflip.com\\\/homepage\\\/cmiwl#About\",\"https:\\\/\\\/transfur.com\\\/Users\\\/iwellguard\",\"http:\\\/\\\/delphi.larsbo.org\\\/user\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/jobs.lajobsportal.org\\\/profiles\\\/8380803-iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/md.chaosdorf.de\\\/s\\\/jfbe5SBdJD\",\"https:\\\/\\\/www.lingvolive.com\\\/en-us\\\/profile\\\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\\\/translations\",\"https:\\\/\\\/www.fitday.com\\\/fitness\\\/forums\\\/members\\\/iwellguard.html\",\"https:\\\/\\\/www.mymeetbook.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/pxhere.com\\\/en\\\/photographer-me\\\/5040798\",\"https:\\\/\\\/disqus.com\\\/by\\\/iwellguard\\\/about\\\/\",\"https:\\\/\\\/pastelink.net\\\/hjwciqwq\",\"https:\\\/\\\/pubhtml5.com\\\/homepage\\\/scjhn\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.bitchute.com\\\/channel\\\/2O2eOKzNqujT\",\"https:\\\/\\\/audiomack.com\\\/iwellguard\"]},{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/marduk\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/marduk\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Ralf Ittermann\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f\"},\"headline\":\"Marduk\",\"datePublished\":\"2026-04-27T06:40:50+00:00\",\"dateModified\":\"2026-08-01T04:28:38+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/marduk\\\/\"},\"wordCount\":2963,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/marduk\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/goetter_mesopotamien_marduk.webp\",\"inLanguage\":\"sq\",\"description\":\"Ngritja nga per\u00ebndia lokale n\u00eb per\u00ebndin\u00eb supreme, fitorja mbi Tiamatin, tempulli Esagil, festa Akitu, 50 emra, dragoi Mushhushshu.\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Marduk - Per\u00ebndia Supreme e Babilonis\u00eb","description":"Ngritja nga per\u00ebndia lokale n\u00eb per\u00ebndin\u00eb supreme, fitorja mbi Tiamatin, tempulli Esagil, festa Akitu, 50 emra, dragoi Mushhushshu.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/marduk\/","og_locale":"sq_AL","og_type":"article","og_title":"Marduk","og_description":"Ngritja nga per\u00ebndia lokale n\u00eb per\u00ebndin\u00eb supreme, fitorja mbi Tiamatin, tempulli Esagil, festa Akitu, 50 emra, dragoi Mushhushshu.","og_url":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/marduk\/","og_site_name":"iWell Guard","article_modified_time":"2026-08-01T04:28:38+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":1536,"url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_mesopotamien_marduk.webp","type":"image\/webp"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"15 minuta"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/marduk\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/marduk\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Marduk","datePublished":"2026-04-27T06:40:50+00:00","dateModified":"2026-08-01T04:28:38+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/marduk\/"},"wordCount":2963,"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/marduk\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_mesopotamien_marduk.webp","inLanguage":"sq","description":"Ngritja nga per\u00ebndia lokale n\u00eb per\u00ebndin\u00eb supreme, fitorja mbi Tiamatin, tempulli Esagil, festa Akitu, 50 emra, dragoi Mushhushshu."},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/marduk\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/marduk\/","name":"Marduk - Per\u00ebndia Supreme e Babilonis\u00eb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/marduk\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/marduk\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_mesopotamien_marduk.webp","datePublished":"2026-04-27T06:40:50+00:00","dateModified":"2026-08-01T04:28:38+00:00","description":"Ngritja nga per\u00ebndia lokale n\u00eb per\u00ebndin\u00eb supreme, fitorja mbi Tiamatin, tempulli Esagil, festa Akitu, 50 emra, dragoi Mushhushshu.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/marduk\/#breadcrumb"},"inLanguage":"sq","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/marduk\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/marduk\/#primaryimage","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_mesopotamien_marduk.webp","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_mesopotamien_marduk.webp","width":1024,"height":1536,"caption":"G\u00f6tter aus der Mesopotamien-Tradition."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/marduk\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Start","item":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/home\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Marduk"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#website","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/","name":"iWell Guard","description":"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen","publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"sq"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","width":1182,"height":237,"caption":"Ittermann electronic GmbH"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/pantip.com\/profile\/9367242","https:\/\/micro.blog\/iwellguard","https:\/\/www.diggerslist.com\/iwellguard\/about","https:\/\/skitterphoto.com\/photographers\/2870314\/iwell-guard","https:\/\/iwellguard.wordpress.com\/2026\/06\/06\/iwell-guard\/","https:\/\/hub.docker.com\/u\/iwellguard","https:\/\/www.pinterest.com\/iwellguard\/","https:\/\/bit.ly\/m\/iwellguard","https:\/\/entre-vos-mains.alsace.eu\/profiles\/iwellguard\/activity","https:\/\/gravatar.com\/reallybeded8fd34","https:\/\/naijamatta.com\/iwellguard","https:\/\/www.goodreads.com\/iwellguard","https:\/\/profile.hatena.ne.jp\/iwellguard\/","https:\/\/experiment.com\/users\/iwellguard","https:\/\/wakelet.com\/@iWellGuard82270","https:\/\/www.chordie.com\/forum\/profile.php?id=2555664","https:\/\/www.instapaper.com\/p\/17757966","https:\/\/www.mapleprimes.com\/users\/iwellguard","https:\/\/businesslistingplus.com\/profile\/iwell-guard\/","https:\/\/telegra.ph\/iWell-Guard-06-06","https:\/\/pbase.com\/iwellguard\/iwellguard","https:\/\/b.hatena.ne.jp\/iwellguard\/20260607#bookmark-4788405196491818882","https:\/\/fliphtml5.com\/home\/iwellguard","https:\/\/anyflip.com\/homepage\/cmiwl#About","https:\/\/transfur.com\/Users\/iwellguard","http:\/\/delphi.larsbo.org\/user\/iwellguard","https:\/\/jobs.lajobsportal.org\/profiles\/8380803-iwell-guard","https:\/\/md.chaosdorf.de\/s\/jfbe5SBdJD","https:\/\/www.lingvolive.com\/en-us\/profile\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\/translations","https:\/\/www.fitday.com\/fitness\/forums\/members\/iwellguard.html","https:\/\/www.mymeetbook.com\/iwellguard","https:\/\/pxhere.com\/en\/photographer-me\/5040798","https:\/\/disqus.com\/by\/iwellguard\/about\/","https:\/\/pastelink.net\/hjwciqwq","https:\/\/pubhtml5.com\/homepage\/scjhn\/","https:\/\/www.bitchute.com\/channel\/2O2eOKzNqujT","https:\/\/audiomack.com\/iwellguard"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f","name":"Ralf Ittermann","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","caption":"Ralf Ittermann"},"givenName":"Ralf","familyName":"Ittermann","jobTitle":"Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer und redaktioneller Verantwortlicher","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/author\/claude\/","description":"Ralf Ittermann ist Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer der Ittermann electronic GmbH und redaktioneller Verantwortlicher des iWell-Guard-Lexikons. Er verbindet langj\u00e4hrige Erfahrung in der Pr\u00e4zisionsfertigung mit medialer Praxis und religionsgeschichtlicher Quellenarbeit.","worksFor":{"@type":"Organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/ittermann.de\/","address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"K\u00f6hlergasse 16-18","postalCode":"99842","addressLocality":"Ruhla","addressCountry":"DE"}},"knowsAbout":["Religionsgeschichte","Mythologie","Mediale Praxis","Energetische Diagnostik","Schutzpraxis","Volksglauben","Westliche Esoterik"]},{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/marduk\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/marduk\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Marduk","datePublished":"2026-04-27T06:40:50+00:00","dateModified":"2026-08-01T04:28:38+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/marduk\/"},"wordCount":2963,"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/marduk\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_mesopotamien_marduk.webp","inLanguage":"sq","description":"Ngritja nga per\u00ebndia lokale n\u00eb per\u00ebndin\u00eb supreme, fitorja mbi Tiamatin, tempulli Esagil, festa Akitu, 50 emra, dragoi Mushhushshu."}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/57621","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=57621"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/57621\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":57628,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/57621\/revisions\/57628"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1635"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=57621"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=57621"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}