{"id":57447,"date":"2026-07-31T19:38:41","date_gmt":"2026-07-31T19:38:41","guid":{"rendered":"https:\/\/iwell-guard.com\/azrael-2\/"},"modified":"2026-07-31T19:39:01","modified_gmt":"2026-07-31T19:39:01","slug":"azrael","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/azrael\/","title":{"rendered":"Azrael"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"57447\" class=\"elementor elementor-57447 elementor-2143\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-10fdade e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"10fdade\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-herohlft0 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"herohlft0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c3ceb64 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"c3ceb64\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-96ae5e1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"96ae5e1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Azrael, per\u00ebndi e tradit\u00ebs islame<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e45238a elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"e45238a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Azrael \u00ebsht\u00eb figura e kryeengj\u00ebllit n\u00eb tradit\u00ebn islame, <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"N\u00eb fet\u00eb abrahamike, nj\u00eb qenie qiellore e d\u00ebrguar si lajm\u00ebtar i Zotit.\" tabindex=\"0\">engj\u00ebll<\/span> i vdekjes dhe psikopompos i shpirtrave. R\u00ebnd\u00ebsia e tij shkencoro-fetare q\u00ebndron n\u00eb nd\u00ebrmjet\u00ebsimin midis jet\u00ebs dhe vdekjes, n\u00eb funksionin kuraniko-teologjik t\u00eb largimit t\u00eb dinjitetsh\u00ebm t\u00eb shpirtrave dhe n\u00eb rolin mistik si roje e pragut eskatologjik t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb p\u00ebrtejme.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-klsbdg01 e-con-full e-flex e-con e-parent\" data-id=\"klsbdg01\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-klshtm01 elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"klshtm01\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"iwg-pill-row\"><span class=\"iwg-klasse-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Qenie drite: Qenie t\u00eb ndri\u00e7uara, mbrojt\u00ebse ose m\u00ebsuese, kryeengj\u00ebj, zot\u00ebr t\u00eb ngritjes, qenie t\u00eb natyr\u00ebs plot drit\u00eb. P\u00ebrshkruar si ndihm\u00ebs dhe m\u00ebsues n\u00eb tradita shpirt\u00ebrore t\u00eb reja dhe m\u00eb t\u00eb vjetra.\">Qenie drite<\/span><a href=\"\/sq\/islami\/\" class=\"iwg-kultur-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Bota besimore islame me kryeengj\u00ebj, xhinn dhe qenie fetare.\">Islam<\/a><span class=\"iwg-tradition-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Kryeengj\u00ebll, klasa m\u00eb e lart\u00eb e engj\u00ebjve n\u00eb tradit\u00ebn hebraike, krishtere dhe islame.\">Kryeengj\u00ebll<\/span><\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3f74855 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"3f74855\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1c30362 elementor-toc--minimized-on-tablet elementor-widget elementor-widget-table-of-contents\" data-id=\"1c30362\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;exclude_headings_by_selector&quot;:[],&quot;no_headings_message&quot;:&quot;Nuk u gjet\\u00ebn tituj n\\u00eb k\\u00ebt\\u00eb faqe.&quot;,&quot;headings_by_tags&quot;:[&quot;h2&quot;,&quot;h3&quot;],&quot;marker_view&quot;:&quot;bullets&quot;,&quot;minimize_box&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;icon&quot;:{&quot;value&quot;:&quot;fas fa-circle&quot;,&quot;library&quot;:&quot;fa-solid&quot;,&quot;rendered_tag&quot;:&quot;&lt;svg class=\\&quot;e-font-icon-svg e-fas-circle\\&quot; viewBox=\\&quot;0 0 512 512\\&quot; xmlns=\\&quot;http:\\\/\\\/www.w3.org\\\/2000\\\/svg\\&quot;&gt;&lt;path d=\\&quot;M256 8C119 8 8 119 8 256s111 248 248 248 248-111 248-248S393 8 256 8z\\&quot;&gt;&lt;\\\/path&gt;&lt;\\\/svg&gt;&quot;},&quot;minimized_on&quot;:&quot;tablet&quot;,&quot;hierarchical_view&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;min_height&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"table-of-contents.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__header\">\n\t\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-toc__header-title\">\n\t\t\t\tTabela e p\u00ebrmbajtjes\t\t\t<\/h2>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--expand\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__1c30362\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Open table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-down\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M207.029 381.476L12.686 187.132c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941l22.667-22.667c9.357-9.357 24.522-9.375 33.901-.04L224 284.505l154.745-154.021c9.379-9.335 24.544-9.317 33.901.04l22.667 22.667c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941L240.971 381.476c-9.373 9.372-24.569 9.372-33.942 0z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--collapse\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__1c30362\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Close table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-up\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M240.971 130.524l194.343 194.343c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941l-22.667 22.667c-9.357 9.357-24.522 9.375-33.901.04L224 227.495 69.255 381.516c-9.379 9.335-24.544 9.317-33.901-.04l-22.667-22.667c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941L207.03 130.525c9.372-9.373 24.568-9.373 33.941-.001z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div id=\"elementor-toc__1c30362\" class=\"elementor-toc__body\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-toc__spinner-container\">\n\t\t\t\t<svg class=\"elementor-toc__spinner eicon-animation-spin e-font-icon-svg e-eicon-loading\" aria-hidden=\"true\" viewBox=\"0 0 1000 1000\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M500 975V858C696 858 858 696 858 500S696 142 500 142 142 304 142 500H25C25 237 238 25 500 25S975 237 975 500 763 975 500 975Z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-herorght0 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"herorght0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-heroimg00 iwg-hero-image elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"heroimg00\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_islam_azrael-683x1024.webp\" class=\"attachment-large size-large wp-image-1594\" alt=\"Azrael - G\u00f6tter aus der Islam-Tradition, historisch-illustrativ\" srcset=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_islam_azrael-683x1024.webp 683w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_islam_azrael-200x300.webp 200w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_islam_azrael-768x1152.webp 768w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_islam_azrael.webp 1024w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-32917199 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"32917199\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-26e916cb e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"26e916cb\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-253a40d4 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"253a40d4\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1200c304 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"1200c304\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Azrael<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-11758e7f elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"11758e7f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Azrael (edhe Izra&#8217;il) funksionon si <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"N\u00eb fet\u00eb abrahamike, nj\u00eb qenie qiellore e d\u00ebrguar si lajm\u00ebtar i Zotit.\" tabindex=\"0\">engj\u00ebll<\/span> i vdekjes dhe shoq\u00ebrues i shpirtrave. Cil\u00ebsit\u00eb e tij p\u00ebrfshijn\u00eb but\u00ebsi ndaj besimtar\u00ebve, rrept\u00ebsi ndaj m\u00ebkatar\u00ebve dhe bindje absolute ndaj Allahut.<\/p><p>Mitet kryesore jan\u00eb: paraqitja e Azraelit pran\u00eb shtrativit t\u00eb vdekjes (Hadith), marrja e shpirtit me 40 engj\u00ebj (Tirmidhi), gjykimi i shpirtit n\u00eb Dit\u00ebn e Kiametit (Yawm ad-Din) dhe biseda e Azraelit me shpirtin e vdykarit mbi fatin e tij.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-159dcf9a e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"159dcf9a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-48cee66f elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"48cee66f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">V\u00ebshtrim i shpejt\u00eb: Azrael<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3f50d82c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"3f50d82c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Azrael p\u00ebrmendet n\u00eb koleksionet e Hadithit (Bukhari, Muslim, Tirmidhi, arabisht, shek. 8-9) dhe n\u00eb Kuran indirekt n\u00ebn emrin Mal&#8217;ak al-Mawt (engj\u00eblli i vdekjes, 32:11). Vendosja n\u00eb kuadrin kohor b\u00ebhet n\u00eb periudh\u00ebn e hershme islame. Gjendja e hulumtimit (Schimmel, Hughes, Wild, McLeod) dokumenton Azraelin si figur\u00eb qendrore t\u00eb eskatologjis\u00eb islame dhe t\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Rrym\u00eb fetare me fokus n\u00eb p\u00ebrvoj\u00ebn e drejtp\u00ebrdrejt\u00eb t\u00eb Zotit.\" tabindex=\"0\">mistik\u00ebs<\/span> sufi.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-18613602 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"18613602\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-262b8a9f elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"262b8a9f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Klasifikimi<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-46dcb7d e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"46dcb7d\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-61d3ab3 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"61d3ab3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-117c166 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"117c166\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Periudha e teksteve<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-73997a0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"73997a0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Tradita e shkruar mbi Azraelin shtrihet disa shekuj prapa n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn, me tradita gojore ndoshta edhe m\u00eb t\u00eb vjetra q\u00eb ekzistonin para saj. Islami e ka ruajtur k\u00ebt\u00eb entitet ose koncept gjat\u00eb periudhave jasht\u00ebzakonisht t\u00eb gjata dhe e ka transmetuar me kujdes nga brezi n\u00eb brez, gj\u00eb q\u00eb tregon p\u00ebr r\u00ebnd\u00ebsi qendrore fetare dhe kulturore.<\/p><p><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Transmetimi i njohurive dhe tregimeve n\u00ebp\u00ebr breza.\" tabindex=\"0\">Tradita<\/span> mund t\u00eb gjurmohet gjat\u00eb m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb mij\u00eb e gjysm\u00eb vjet\u00ebsh: Kurani e njeh engj\u00ebllin e vdekjes pa em\u00ebr, let\u00ebrsia e haditheve dhe e narrativave t\u00eb shekujve t\u00eb par\u00eb islam\u00eb i dha emrin Azrael dhe nj\u00eb profil t\u00eb holl\u00ebsish\u00ebm detyrash, dhe paralelisht tradita hebraike njeh Malach ha-Mavetin. Deri sot figura mbetet e pranishme: n\u00eb devotshm\u00ebrin\u00eb popullore islame, n\u00eb predik\u00eb dhe let\u00ebrsin\u00eb edifikuese, si dhe n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb dhe kultur\u00ebn popullore t\u00eb Per\u00ebndimit, ku Azrael shpesh shfaqet i shk\u00ebputur nga konteksti teologjik si nj\u00eb variant i Grim Reaper-it.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d47b156 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"d47b156\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ff38c2b elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"ff38c2b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Hap\u00ebsira e p\u00ebrhapjes<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4e49fcc elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4e49fcc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Azrael nuk ishte i kufizuar n\u00eb nj\u00eb rajon ose vendndodhje t\u00eb caktuar, por ishte i njohur dhe i nderuar ose i respektuar me frik\u00eb universalisht n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn islame. Qoft\u00eb n\u00eb qendrat e m\u00ebdha urbane apo n\u00eb rajonet periferike rurale, qoft\u00eb tek elita shoq\u00ebrore apo tek njer\u00ebzit e thjesht\u00eb, r\u00ebnd\u00ebsia shpirt\u00ebrore ose kulturore e k\u00ebtij entiteti ishte e njohur vazhdimisht dhe universalisht.<\/p><p>Fakti q\u00eb engj\u00eblli i vdekjes \u00ebsht\u00eb i njohur n\u00ebn emra t\u00eb ngjash\u00ebm n\u00eb kulturat hebraike, islame dhe m\u00eb von\u00eb edhe n\u00eb ato t\u00eb frym\u00ebzuara nga krishterimi shpjegohet me baz\u00ebn e p\u00ebrbashk\u00ebt tekstuale t\u00eb traditave monoteiste dhe shk\u00ebmbimin e tyre n\u00eb Lindjen e Af\u00ebrt. Me p\u00ebrhapjen e Islamit nga Andaluzia deri n\u00eb Azin\u00eb Juglindore, edhe koncepti i Azraelit u shp\u00ebrnda dhe mbeti n\u00eb thelb i nj\u00ebjt\u00eb: nj\u00eb engj\u00ebll q\u00eb me urdh\u00ebr t\u00eb Zotit merr shpirtrat, pa vullnet t\u00eb vet dhe pa kult t\u00eb vet.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-db03c39 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"db03c39\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-229a87b e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"229a87b\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1f471fc elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"1f471fc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Gjendja e burimeve<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-36b1201 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"36b1201\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Burimet primare jan\u00eb Kurani (32:11 me implikimin e engj\u00ebllit t\u00eb vdekjes, arabisht, shek. 7), koleksionet e haditheve (Sahih al-Bukhari 2:23, Sahih Muslim 2159, Jami&#8217;at-Tirmidhi 2332, arabisht), literatura e tefsirit (Tabari, Ibn Kathir) dhe tekstet sufi (Al-Ghazali Ihya Ulum ad-Din, shek. 11, arabisht).<\/p><p>Nga ana e literatur\u00ebs dyt\u00ebsore, Schimmel (Mystical Dimensions), Hughes (Dictionary of Islam), Wild (Islamic Angelology) dhe McLeod (Judeo-Islamic Angelology) analizuan rolin qendror t\u00eb Azraelit si <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"N\u00eb fet\u00eb abrahamike, nj\u00eb qenie qiellore e d\u00ebrguar si lajm\u00ebtar i Zotit.\" tabindex=\"0\">engj\u00ebll<\/span> eskatologjik.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3ae0637c e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"3ae0637c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-31d07739 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"31d07739\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Emri<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b7642947 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"b7642947\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a086266 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"a086266\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Azrael p\u00ebrfaq\u00ebsohet n\u00eb burime dhe tradita artistike t\u00eb ndryshme me element\u00eb ikonografik\u00eb t\u00eb caktuar t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritur, q\u00eb mbeten relativisht konstante gjat\u00eb dekadave dhe n\u00eb hap\u00ebsira gjeografike t\u00eb ndryshme. K\u00ebta element\u00eb nuk jan\u00eb thjesht dekorativ\u00eb ose t\u00eb zgjedhur rast\u00ebsisht, por jan\u00eb t\u00eb koduar thell\u00eb simbolikisht dhe mbajn\u00eb kuptim t\u00eb madh.<\/p><p>P\u00ebrshkrimet e Azraelit n\u00eb tradit\u00ebn islame dhe hebraike nuk jan\u00eb zbukurime t\u00eb lira, por pohime teologjikisht t\u00eb q\u00ebllimshme mbi detyr\u00ebn e tij: kur tradita i atribuon mij\u00ebra sy dhe krah\u00eb, ose rr\u00ebfen se ai mban nj\u00eb rrotull me emrat e t\u00eb gjall\u00ebve, kjo e ilustron detyr\u00ebn e tij p\u00ebr t\u00eb arritur \u00e7do njeri n\u00eb or\u00ebn e caktuar. Kurani vet\u00eb nuk jep asnj\u00eb em\u00ebr, por flet vet\u00ebm p\u00ebr engj\u00ebllin e vdekjes (Sure 32:11); emri dhe atributet rrjedhin nga literatura paskulranike. Kush e njeh k\u00ebt\u00eb tradit\u00eb tekstuale mund t&#8217;i lexoj\u00eb element\u00ebt e imazhit si pohime mbi shtrirjen, misionin dhe bindjen e engj\u00ebllit ndaj Zotit.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-709a44a8 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"709a44a8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2f585873 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"2f585873\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">P\u00ebrshkrimi<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-70621c12 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"70621c12\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4296eb49 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4296eb49\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Azrael kishte rol qendror n\u00eb praktik\u00ebn fetare, ritualet e p\u00ebrditshme dhe n\u00eb kuptimin e p\u00ebrditsh\u00ebm t\u00eb Islamit. Njer\u00ebzit iu drejtoheshin k\u00ebtij entiteti n\u00eb situata kritike ose t\u00eb caktuara t\u00eb jet\u00ebs apo n\u00eb koh\u00eb t\u00eb caktuara rituale t\u00eb vitit, me rituale t\u00eb strukturuara, shpesh t\u00eb holl\u00ebsishme, me lutje ose oferta.<\/p><p>Marr\u00ebdh\u00ebnia me engj\u00ebllin e vdekjes ishte e integruar n\u00eb teologjin\u00eb dhe ligjin islamik: dijetar\u00ebt diskutonin detyrat e Malak al-Mautit n\u00eb ekzegjez\u00ebn kuranike dhe komentet e haditheve, dhe ritualet rreth vdekjes, nga shqiptimi i d\u00ebshmis\u00eb s\u00eb besimit pran\u00eb shtrativit t\u00eb vdekjes deri te larja e kufom\u00ebs, ishin t\u00eb rregulluara nga dispozitat fetare dhe shoq\u00ebroheshin nga persona t\u00eb udh\u00ebzuar posa\u00e7\u00ebrisht.<\/p><p>Koncepti i engj\u00ebllit t\u00eb vdekjes \u00ebsht\u00eb ruajtur nga literatura rabinike, n\u00ebp\u00ebr tradit\u00ebn e hershme islame deri n\u00eb devotshm\u00ebrin\u00eb popullore bashk\u00ebkohore, sepse plot\u00ebson nj\u00eb funksion t\u00eb qart\u00eb: ai interpreton kalimin nga jeta n\u00eb vdekje. Sipas kuptimit islamik, Azrael ndan shpirtin nga trupi, but\u00ebsisht tek i drejti, ashp\u00ebr tek m\u00ebkatari, dhe ia dor\u00ebzon engj\u00ebjve q\u00eb e shoq\u00ebrojn\u00eb m\u00eb tej. Figura nuk sh\u00ebrben k\u00ebshtu as p\u00ebr largim as p\u00ebr sh\u00ebrim, por p\u00ebr shoq\u00ebrim gjat\u00eb kalimit p\u00ebrfundimtar, q\u00eb \u00e7do brez e ka riinterpretuar.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-44e71476 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"44e71476\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3c1fc3f0 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"3c1fc3f0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Profil: Azrael<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-84f33b8e e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"84f33b8e\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-hqkdc67p elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"hqkdc67p\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Profili e trajton Azraelin n\u00ebp\u00ebrmjet gjasht\u00eb dimensioneve: origjina e tij n\u00eb traditat kuranike dhe t\u00eb haditheve, grupi i synuar i besimtar\u00ebve mysliman\u00eb dhe t\u00eb vdykurve, tiparet ikonografike t\u00eb sken\u00ebs s\u00eb vdekjes, roli funksional si shoq\u00ebrues i dinjitetsh\u00ebm i shpirtrave, krahasimet me fuqit\u00eb e vdekjes n\u00eb krishterim dhe judaiz\u00ebm dhe roli i tij mistik n\u00eb kontemplacionin sufi mbi kalueshm\u00ebrin\u00eb.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-pemmx7c5 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"pemmx7c5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-pemmx7c1 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"pemmx7c1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-qh9oavvu iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"qh9oavvu\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-awzx8k2k elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"awzx8k2k\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Konteksti kulturor<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-x6rowhv0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"x6rowhv0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Azrael p\u00ebrmendet n\u00eb tekstet e hershme t\u00eb hadithit t\u00eb shekujve 8-9, me rr\u00ebnj\u00eb n\u00eb angelologjin\u00eb judeo-krishtere (Uriel, Samael). Origjina gjeografike \u00ebsht\u00eb gadishulli arabik dhe Lindja e Af\u00ebrt. Datimi i p\u00ebrmendjes s\u00eb par\u00eb \u00ebsht\u00eb Kurani 32:11 (periudha e Mek\u00ebs, 610-632 e.s.). Vendosja teologjike si kryeengj\u00ebll i vdekjes u b\u00eb n\u00eb komentet e hadithit dhe veprat sufi (shek. 10-11).<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8e3o4kxs iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"8e3o4kxs\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-08rkdgov elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"08rkdgov\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">I lidhur me<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-uwjelx8s elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"uwjelx8s\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Azrael u drejtohej kryesisht t\u00eb gjith\u00eb besimtar\u00ebve, ve\u00e7an\u00ebrisht t\u00eb vdykurve dhe t\u00eb m\u00ebsuarve. Grupi i synuar jan\u00eb t\u00eb devotshmit (shpres\u00eb p\u00ebr vdekje t\u00eb but\u00eb), m\u00ebkatar\u00ebt (frik\u00eb), mistik\u00ebt (kontemplacion mbi vdekjen) dhe t\u00eb af\u00ebrmit kujdestar\u00eb (<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Drejtimi gjuh\u00ebsor i njeriut ndaj nj\u00eb hyjnie.\" tabindex=\"0\">lutje<\/span> p\u00ebr shp\u00ebtim). Rastet jan\u00eb shtreti i vdekjes, frika nga vdekja, periudhat e zis\u00eb dhe meditacionet mistike (Muraqaba) mbi kalueshm\u00ebrin\u00eb (Zawal). <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Drejtimi lut\u00ebs ose thirr\u00ebs ndaj nj\u00eb hyjnie ose force.\" tabindex=\"0\">Thirrja<\/span> b\u00ebhet n\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb meditim i shkurt\u00ebr, personal ose komunitar fetar.\" tabindex=\"0\">meditim<\/span> t\u00eb heshtur dhe me nderim-frik\u00eb (Khawf).<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-jm2n74ec iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"jm2n74ec\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8vufse4c elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"8vufse4c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Pamja e Azraelit<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-mwb9u015 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"mwb9u015\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Azrael ikonografikisht: figur\u00eb mashkullore me krah\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj t\u00eb zinj ose blu t\u00eb err\u00ebt, fizionomi pa shprehje ose e trishtuar. Atributet jan\u00eb libri ose flet\u00eb me list\u00ebn e t\u00eb vdekurve (sh\u00ebnimi i or\u00ebve t\u00eb vdekjes), ndonj\u00ebher\u00eb drit\u00eb ose err\u00ebsir\u00eb. N\u00eb miniaturat sufi: shikim serioz, q\u00ebndrim solemn. Lidhja ikonografike me sh\u00ebnimin dhe heshtjen e dallon Azraelin nga figurat per\u00ebndimore t\u00eb Grim Reaper-it.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-pemmx7c2 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"pemmx7c2\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-37ss2yr6 iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"37ss2yr6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3v0wp3wx elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"3v0wp3wx\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Fusha e veprimit<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-w3247g2m elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"w3247g2m\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<strong>Fusha e veprimit:<\/strong><p>Azrael (\u02bfIzr\u0101\u02be\u012bl, Malak al-Mawt, engj\u00eblli i vdekjes) \u00ebsht\u00eb n\u00eb Islam nj\u00eb figur\u00eb kanonike, jo <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Q\u00eb q\u00ebndron jasht\u00eb kanorit t\u00eb njohur.\" tabindex=\"0\">apokrifike<\/span>.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0qpjal9w iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"0qpjal9w\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6ndoih0o elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"6ndoih0o\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Format e largimit<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6684tyh9 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"6684tyh9\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Azrael konsiderohej neutral-besnik ndaj detyr\u00ebs, as i keq as i mir\u00eb, por ekzekutues i Allahut. Praktikat e thirrjes p\u00ebrfshinin lutje p\u00ebr vdekje t\u00eb but\u00eb (Karamah), mbrojtje nga vdekja e dhimbshme dhe falje para pyetjes s\u00eb shpirtit.<\/p><p>N\u00eb traditat sufi praktikoheshin meditacione mbi Azraelin (Muraqaba ala-l-mawt) p\u00ebr t\u00eb arritur heqje dor\u00eb (Zuhd) dhe p\u00ebrgatitje shpirt\u00ebrore. Respekti ndaj Azraelit shprehej si pranim me nderim i vdekjes si vullnet i Allahut.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3lfi7x32 iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"3lfi7x32\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0kg99ga1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"0kg99ga1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Paralelet e Azraelit<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-n0fum6kp elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"n0fum6kp\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Figura t\u00eb krahasueshme n\u00eb Islam: Israfil (<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"N\u00eb fet\u00eb abrahamike, nj\u00eb qenie qiellore e d\u00ebrguar si lajm\u00ebtar i Zotit.\" tabindex=\"0\">Engj\u00ebll<\/span> i borive t\u00eb ringjalljes), Mikail (<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"N\u00eb fet\u00eb abrahamike, nj\u00eb qenie qiellore e d\u00ebrguar si lajm\u00ebtar i Zotit.\" tabindex=\"0\">Engj\u00ebll<\/span> mbrojt\u00ebs), Jibril (<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"N\u00eb fet\u00eb abrahamike, nj\u00eb qenie qiellore e d\u00ebrguar si lajm\u00ebtar i Zotit.\" tabindex=\"0\">Engj\u00ebll<\/span> i shpalljes). Jasht\u00eb Islamit: Hermes Psychopompos (udh\u00ebzues i shpirtrave, grek), Charon (lund\u00ebrtari i bot\u00ebs s\u00eb n\u00ebndheshme, grek), Samaeli hebraik (fuqia e vdekjes, por demonik). Roli neutral dhe i dinjitetsh\u00ebm e b\u00ebn Azraelin unik.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7533bc7a e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"7533bc7a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2447d18d elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"2447d18d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Largimi n\u00eb jet\u00ebn e p\u00ebrditshme<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d5d0260c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"d5d0260c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-341be2ac elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"341be2ac\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Thirrjet gjat\u00eb kujdesit pran\u00eb shtrativit t\u00eb vdekjes<\/strong><\/p><p>N\u00eb Islamin praktik (ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb shiiz\u00ebm dhe <span class=\"iwg-fachbegriff\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Rrym\u00eb mistike e Islamit; punon me Dhikr, Sama dhe m\u00ebsimet e rrug\u00ebs nga nx\u00ebn\u00ebsi n\u00ebn drejtimin e nj\u00eb Shejhu.\">sufiz\u00ebm<\/span>) recitarten lutje (Du&#8217;a) gjat\u00eb vizit\u00ebs pran\u00eb shtrativit t\u00eb vdekjes.<\/p><p><strong>Ritualet dhe p\u00ebrgatitja meditative<\/strong><\/p><p>Nuk ka rituale t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta thirrjeje p\u00ebr Azraelin. N\u00eb vend t\u00eb k\u00ebsaj, kujtimi i p\u00ebrditsh\u00ebm i vdekjes (Zikr al-Mawt) \u00ebsht\u00eb praktika kryesore.<\/p><p><strong>Amuleta mbrojt\u00ebse dhe p\u00ebrgatitja p\u00ebr vdekjen<\/strong><\/p><p><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb objekt i mbajtur, t\u00eb cilit i atribuohet nj\u00eb efekt mbrojt\u00ebs dhe largues i s\u00eb keqes.\" tabindex=\"0\">Amuleta<\/span> qendrore mbrojt\u00ebse \u00ebsht\u00eb besimi te Allahu (Tawakkul) dhe d\u00ebshmia e besimit (Shahada).<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5a584676 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"5a584676\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6d0757bf elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"6d0757bf\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Azrael, paralele n\u00eb kultura t\u00eb tjera<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-60563f68 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"60563f68\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5a93fdd6 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5a93fdd6\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><p><strong>Tradita hebraike:<\/strong> Paralele hebraike: Samaeli ose Urieli si engj\u00ebj t\u00eb vdekjes (por m\u00eb shum\u00eb si sjell\u00ebs nd\u00ebshkimi). Dallimi: Azrael sjell vdekje t\u00eb dinjitetshme dhe t\u00eb pranuar; Samaeli \u00ebsht\u00eb m\u00eb shum\u00eb demonik. Literatura rabinike nuk b\u00ebn dallim t\u00eb mpreht\u00eb midis klasifikimeve t\u00eb engj\u00ebjve t\u00eb vdekjes.<\/p><p><strong>Bota greko-romake:<\/strong> Ekuivalenti grek: Hermes Psikopompos (shoq\u00ebrues i shpirtrave, por jo <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"N\u00eb fet\u00eb abrahamike, nj\u00eb qenie qiellore e d\u00ebrguar si lajm\u00ebtar i Zotit.\" tabindex=\"0\">engj\u00ebll<\/span> i momentit t\u00eb vdekjes). Gjithashtu Thanatos (hyjni e vdekjes, por m\u00eb abstrakt, jo personal). Caron (lund\u00ebrtari i Styx-it, por p\u00ebr transitin n\u00ebnbot\u00ebsor, jo momentin e vdekjes). Roli m\u00eb intime i Azraelit pran\u00eb shtrativit t\u00eb vdekjes \u00ebsht\u00eb specifik islamik.<\/p><p><strong>Mesopotamia:<\/strong> Ekuivalenti mesopotamian: Ereshkigal (sunduesja e n\u00ebnbot\u00ebs) ose Ganzir (rojtari i port\u00ebs s\u00eb n\u00ebnbot\u00ebs). M\u00eb af\u00ebr: Namtar (lajm\u00ebtar i murtaj\u00ebs dhe vdekjes). Funksionin e qet\u00eb, organizues e ndajn\u00eb Azrael dhe Ereshkigal\/Namtar.<\/p><p><strong>India\/Azia:<\/strong> Ekuivalenti indian: Yama (zoti i vdekjes, hinduiz\u00ebm). Paralele budiste: Kshitigarbha (<span class=\"iwg-fachbegriff\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"N\u00eb Mahayana-budiz\u00ebm, nj\u00eb i ndri\u00e7uar q\u00eb shty\u00eb lirimin e vet p\u00ebr hir t\u00eb m\u00ebsimit ndaj qenieve t\u00eb tjera.\">Bodhisattva<\/span> i t\u00eb vdekurve). T\u00eb dy ndajn\u00eb funksionin si fuqi t\u00eb dinjitetshme t\u00eb administrimit t\u00eb shpirtrave, jo si sjell\u00ebs nd\u00ebshkimi si skenar\u00ebt per\u00ebndimor\u00eb t\u00eb vdekjes.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp804c60a e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp804c60a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp617b9bb elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp617b9bb\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Azrael n\u00eb burime: Kurani, Hadithi dhe angelologjia e m\u00ebvonshme<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp623a53a e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cp623a53a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpbc9d837 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cpbc9d837\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Emri Azrael (<em>\u02bfArz\u0101\u02be\u012bl<\/em>, <em>\u02bfAzr\u0101\u02be\u012bl<\/em>) nuk shfaqet n\u00eb Kuran vet\u00eb.<\/p> <p>Shkrimi i shenjt\u00eb i Islamit flet n\u00eb vend t\u00eb k\u00ebsaj p\u00ebr <em>malak al-maut<\/em>, &#8220;<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"N\u00eb fet\u00eb abrahamike, nj\u00eb qenie qiellore lajm\u00ebtare e Zotit.\" tabindex=\"0\">Engj\u00ebllin<\/span> e Vdekjes&#8221;, m\u00eb qart\u00eb n\u00eb Suren 32,11: &#8220;Thuaj: <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"N\u00eb fet\u00eb abrahamike, nj\u00eb qenie qiellore lajm\u00ebtare e Zotit.\" tabindex=\"0\">Engj\u00eblli<\/span> i Vdekjes, i cili \u00ebsht\u00eb ngarkuar me ju, do t&#8217;ju marr\u00eb shpirtin.&#8221; Emri i p\u00ebrve\u00e7\u00ebm Azrael \u00ebsht\u00eb nj\u00eb formim i m\u00ebvonsh\u00ebm, i cili u vendos vet\u00ebm n\u00eb literatur\u00ebn narrative paskor\u0627\u0646ike dhe n\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Q\u00ebndrimi dhe praktika fetare e jetuar e nj\u00eb njeriu.\" tabindex=\"0\">devotshm\u00ebrin\u00eb<\/span> popullore.<\/p> <p>Rr\u00ebnj\u00ebt e tij ndodhen me shum\u00eb gjas\u00eb n\u00eb emrat e engj\u00ebjve hebraik\u00eb dhe krishter\u00eb oriental\u00eb, q\u00eb rrjedhin nga elementi hebraik <em>\u02bfezer<\/em> (&#8220;ndihm\u00eb&#8221;) dhe nga emri i Zotit <em>El<\/em>.<\/p><p>N\u00eb literatur\u00ebn e Hadithit dhe n\u00eb <em>Qi\u1e63a\u1e63 al-anbiy\u0101\u02be<\/em>, &#8220;tregimet e profet\u00ebve&#8221;, si tek al-Tha\u02bflab\u012b (vdekur 1035) dhe al-Kis\u0101\u02be\u012b, figura fiton kontur. Atje tregohet se si Zoti d\u00ebrgoi kat\u00ebr kryeengj\u00ebj p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb dhe p\u00ebr t\u00eb sjell\u00eb dhe p\u00ebr krijimin e Ademit.<\/p><p>Vet\u00ebm Azraeli e \u00e7oi detyr\u00ebn deri n\u00eb fund kund\u00ebr rezistenc\u00ebs s\u00eb tok\u00ebs, dhe si shp\u00ebrblim ose si barr\u00eb iu besua mbledhja e shpirtrave.<\/p> <p>Doracak\u00ebt teologjik\u00eb e rendisin Azraelin nd\u00ebr kat\u00ebr <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"N\u00eb fet\u00eb abrahamike nj\u00eb qenie qiellore lajm\u00ebtare e Zotit.\" tabindex=\"0\">engj\u00ebjt<\/span> m\u00eb t\u00eb lart\u00eb n\u00eb grad\u00eb, krahas <a href=\"\/sq\/jibril\/\">Jibrilit<\/a>, Mik\u0101\u02be\u012blit dhe Isr\u0101f\u012blit. Ndryshe nga tre t\u00eb tjer\u00ebt, ai nuk ka funksion zbulese apo furnizimi, por vet\u00ebm at\u00eb t\u00eb kalimit.<\/p> <p>Mistik\u00ebt, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb tradit\u00ebn e Ibn \u02bfArab\u012bt, e interpretuan k\u00ebt\u00eb si nj\u00eb tregues se vdekja nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb k\u00ebputje, por nj\u00eb kthim. Gjendja e burimeve tregon qart\u00eb se Azraeli \u00ebsht\u00eb m\u00eb pak nj\u00eb figur\u00eb e fiksuar dogmatikisht dhe m\u00eb shum\u00eb nj\u00eb pik\u00eb kristalizimi, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn shkurt\u00ebsia kuranore, zbukurimi ekzegetik dhe imagjinata e devotshme takohen.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpc30c688 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cpc30c688\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpada4cb9 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cpada4cb9\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Rr\u00ebfimi i mosmarr\u00ebveshjes me Musain<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpe0d6b77 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cpe0d6b77\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp0c76de9 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp0c76de9\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Nj\u00eb nga episodet m\u00eb t\u00eb njohura rreth engj\u00ebllit t\u00eb vdekjes gjendet n\u00eb nj\u00eb hadith, i transmetuar nga al-Bukh\u0101ri dhe Muslim dhe i cili m\u00eb von\u00eb u zbukurua gjer\u00ebsisht. Kur Azraeli i vjen Moisiut p\u00ebr t&#8217;i marr\u00eb shpirtin, profeti e godet, duke i nxjerr\u00eb nj\u00eb sy <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"N\u00eb fet\u00eb abrahamike, nj\u00eb qenie qiellore e d\u00ebrguar si lajm\u00ebtar i Zotit.\" tabindex=\"0\">engj\u00ebllit<\/span>.<\/p><p>Azraeli kthehet te Zoti dhe raporton se ishte d\u00ebrguar tek nj\u00eb rob q\u00eb nuk d\u00ebshironte vdekjen. Zoti i jep syt\u00eb p\u00ebrs\u00ebri dhe e urdh\u00ebron t&#8217;i ofroj\u00eb Moisiut nj\u00eb zgjedhje.<\/p><p>Moisiu duhet ta vendos\u00eb dor\u00ebn e tij n\u00eb shpin\u00ebn e nj\u00eb demi. P\u00ebr \u00e7do qime q\u00eb dora e tij mbulon, do t&#8217;i jepet edhe nj\u00eb vit jet\u00eb shtes\u00eb. Moisiu pyet \u00e7far\u00eb vjen pas k\u00ebsaj dhe merr p\u00ebrgjigjen: vdekja. At\u00ebher\u00eb ai heq dor\u00eb dhe k\u00ebrkon t\u00eb vdes\u00eb pran\u00eb Tok\u00ebs s\u00eb Shenjt\u00eb.<\/p><p>Episodi nuk u lexua n\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Q\u00ebndrimi dhe praktika fetare e jetuar e nj\u00eb njeriu.\" tabindex=\"0\">devotshm\u00ebrin\u00eb<\/span> islame si nj\u00eb anekdot\u00eb e parespektueshme, por si nj\u00eb m\u00ebsim mbi pashmangueshm\u00ebrin\u00eb e vdekjes dhe mbi q\u00ebndrimin e duhur ndaj saj. Edhe nj\u00eb profet t\u00ebrhiqet fillimisht, por pastaj kupton se nj\u00eb jet\u00eb e pafund nuk do t\u00eb ishte shp\u00ebtim.<\/p><p>Komentuesit theksuan se goditja e Moisiut nuk ishte rebelim kund\u00ebr Zotit, por frik\u00eb para nj\u00eb dukeje t\u00eb paralajm\u00ebruar, sepse sipas nj\u00eb interpretimi t\u00eb p\u00ebrhapur Moisiu nuk e njihte fillimisht <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"N\u00eb fet\u00eb abrahamike, nj\u00eb qenie qiellore e d\u00ebrguar si lajm\u00ebtar i Zotit.\" tabindex=\"0\">engj\u00ebllin<\/span>. Autor\u00ebt e m\u00ebvonsh\u00ebm sufist\u00eb e p\u00ebrdor\u00ebn historin\u00eb p\u00ebr t\u00eb dalluar midis frik\u00ebs natyrore nga vdekja dhe pranimit besimtar t\u00eb vdekjes.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpa6357c0 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cpa6357c0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp7cd3da2 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp7cd3da2\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Pritja n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb per\u00ebndimore dhe kultur\u00ebn moderne<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpf7141f1 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cpf7141f1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp1ba4088 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp1ba4088\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>N\u00ebp\u00ebrmjet trash\u00ebgimis\u00eb narrative hebraike dhe islamike, figura e Azraelit arriti n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb europiane. Henry Wadsworth Longfellow i dha atij n\u00eb vitin 1878, n\u00eb poezin\u00eb <em>Azrael<\/em> nga <em>Birds of Passage<\/em>, nj\u00eb z\u00eb t\u00eb but\u00eb, pothuajse ngush\u00ebllues.<\/p><p>N\u00eb let\u00ebrsin\u00eb teozofike dhe okultiste t\u00eb shekullit t\u00eb 19-t\u00eb, Azraeli u p\u00ebrfshi n\u00eb listat e engj\u00ebjve q\u00eb p\u00ebrzienin traditat hebraike, t\u00eb krishtera dhe islamike, gj\u00eb q\u00eb e rr\u00ebnjosi emrin e tij n\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Term i p\u00ebrgjithsh\u00ebm p\u00ebr m\u00ebsimet q\u00eb pretendojn\u00eb nj\u00eb njohuri t\u00eb fshehur, t\u00eb arritshme vet\u00ebm p\u00ebr t\u00eb iniciuarit.\" tabindex=\"0\">ezoteriken<\/span> per\u00ebndimore.<\/p><p>N\u00eb shekujt e 20-t\u00eb dhe 21-t\u00eb, Azraeli \u00ebsht\u00eb nj\u00eb em\u00ebr i shpesht\u00eb p\u00ebr figurat e vdekjes n\u00eb romane, komikse dhe loj\u00ebra. Interpretimi shpesh ndryshon ndjesh\u00ebm: nga sh\u00ebrb\u00ebtori i bindur i Zotit, ai b\u00ebhet ndonj\u00ebher\u00eb nj\u00eb figur\u00eb ambivalente ose madje e err\u00ebt. Ky rikuptim\u00ebsim thot\u00eb m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr konceptet moderne t\u00eb vdekjes sesa p\u00ebr <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Transmetimi i njohurive dhe tregimeve n\u00ebp\u00ebr breza.\" tabindex=\"0\">tradit\u00ebn<\/span> fetare.<\/p><p>\u00cbsht\u00eb e dukshme sa i q\u00ebndruesh\u00ebm mbeti, nga ana tjet\u00ebr, thelbi n\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Q\u00ebndrimi dhe praktika fetare e jetuar e nj\u00eb njeriu.\" tabindex=\"0\">devotshm\u00ebrin\u00eb<\/span> islamike t\u00eb jetuar. N\u00eb shoq\u00ebrimin e t\u00eb vdyeker\u00ebve, n\u00eb fjalime mortore dhe n\u00eb udh\u00ebzimin fetar, engj\u00eblli i vdekjes vazhdon t\u00eb konsiderohet i d\u00ebrguar nga Zoti, ardhja e t\u00eb cilit nuk mund ta ndaloj\u00eb askush dhe pamja e t\u00eb cilit nuk duhet t\u00eb jet\u00eb arsye d\u00ebshp\u00ebrimi p\u00ebr besimtarin.<\/p><p>Tensioni midis err\u00ebsimit t\u00eb kultur\u00ebs popullore dhe qet\u00ebsis\u00eb teologjike tregon sa ndryshe mund t\u00eb dal\u00eb e nj\u00ebjta figur\u00eb sipas kultur\u00ebs mbajt\u00ebse. Ai q\u00eb d\u00ebshiron t\u00eb kuptoj\u00eb Azraelin duhet t&#8217;i dalloj\u00eb k\u00ebto dy fije tradite.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-36dd7469 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"36dd7469\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-13760ab4 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"13760ab4\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Lidhje p\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-28c87796 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"28c87796\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5d6538df elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5d6538df\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<ul><li><a href=\"\/sq\/jibril\/\">Jibrili (Gabrieli)<\/a><\/li><li><a href=\"\/sq\/israfil\/\">Israfili<\/a><\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-grl4kl40 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"grl4kl40\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-bzsbfrmh elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"bzsbfrmh\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Literatura shkencore<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2c13224a e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"2c13224a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0eymh9ub elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"0eymh9ub\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<footer data-nosnippet class=\"iwg-literatur-footer\"><ul><li><span data-nosnippet>Timothy J. Burge: <em>Angels in Islam: Jalal Abualrub&#8217;s Annotated Translation of Muhammad&#8217;s Description of Divine Beings<\/em>. Lamppost Productions, 2011.<\/span><\/li><\/ul><\/footer>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgkw-add-azrael e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgkw-add-azrael\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgkw-add-azrael-t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgkw-add-azrael-t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>N\u00eb tradit\u00ebn islame, Azrael (<em>\u02bfAzr\u0101\u02be\u012bl<\/em>) konsiderohet si ajo <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb qenie e nderuar si hyjnore brenda nj\u00eb feje.\" tabindex=\"0\">hyjni<\/span>-af\u00ebrt figur\u00eb engj\u00ebllore, t\u00eb cil\u00ebs i atribuohet detyra e engj\u00ebllit t\u00eb vdekjes (<em>malak al-mawt<\/em>).<\/p><p>Nga pik\u00ebpamja teologjike ai nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb qenie e nderuar si hyjnore brenda nj\u00eb feje.\" tabindex=\"0\">hyjni<\/span> e pavarur, por nj\u00eb sh\u00ebrb\u00ebtor i Allahut; n\u00eb besimin popullor, megjithat\u00eb, ai p\u00ebrshkruhet shpesh me nj\u00eb thelb t\u00eb vetin dhe radhitet krahas figurave t\u00eb tjera t\u00eb m\u00ebdha engj\u00ebllore si Xhibrili, Mikaili dhe Israfili.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Azrael, per\u00ebndi e tradit\u00ebs islame Azrael \u00ebsht\u00eb figura e kryeengj\u00ebllit n\u00eb tradit\u00ebn islame, engj\u00ebll i vdekjes dhe psikopompos i shpirtrave. R\u00ebnd\u00ebsia e tij shkencoro-fetare q\u00ebndron n\u00eb nd\u00ebrmjet\u00ebsimin midis jet\u00ebs dhe vdekjes, n\u00eb funksionin kuraniko-teologjik t\u00eb largimit t\u00eb dinjitetsh\u00ebm t\u00eb shpirtrave dhe n\u00eb rolin mistik si roje e pragut eskatologjik t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb p\u00ebrtejme. Qenie driteIslamKryeengj\u00ebll [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":1594,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_header_footer","meta":{"_yoast_wpseo_focuskw":"Azrael","_yoast_wpseo_title":"Azrael - Engj\u00eblli i Vdekjes n\u00eb Tradit\u00ebn Islame","_yoast_wpseo_metadesc":"Tradita e shkruar mbi Azraelin shtrihet disa shekuj prapa n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn, me tradita gojore ende m\u00eb t\u00eb vjetra q\u00eb ekzistonin para saj.","_yoast_wpseo_meta-robots-noindex":"","_yoast_wpseo_canonical":"","_angie_page":false,"gefaehrdungsstufe":"","wesen_kultur":"islam","wesen_klasse":"lichtwesen","footnotes":""},"categories":[],"class_list":["post-57447","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.7 (Yoast SEO v28.1) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Azrael - Engj\u00eblli i Vdekjes n\u00eb Tradit\u00ebn Islame<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Tradita e shkruar mbi Azraelin shtrihet disa shekuj prapa n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn, me tradita gojore ende m\u00eb t\u00eb vjetra q\u00eb ekzistonin para saj.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/azrael\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"sq_AL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Azrael\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Tradita e shkruar mbi Azraelin shtrihet disa shekuj prapa n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn, me tradita gojore ende m\u00eb t\u00eb vjetra q\u00eb ekzistonin para saj.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/azrael\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"iWell Guard\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-07-31T19:39:01+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_islam_azrael.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minuta\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/azrael\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/azrael\\\/\",\"name\":\"Azrael - Engj\u00eblli i Vdekjes n\u00eb Tradit\u00ebn Islame\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/azrael\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/azrael\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/goetter_islam_azrael.webp\",\"datePublished\":\"2026-07-31T19:38:41+00:00\",\"dateModified\":\"2026-07-31T19:39:01+00:00\",\"description\":\"Tradita e shkruar mbi Azraelin shtrihet disa shekuj prapa n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn, me tradita gojore ende m\u00eb t\u00eb vjetra q\u00eb ekzistonin para saj.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/azrael\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"sq\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/azrael\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/azrael\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/goetter_islam_azrael.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/goetter_islam_azrael.webp\",\"width\":1024,\"height\":1536,\"caption\":\"G\u00f6tter aus der Islam-Tradition.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/azrael\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Start\",\"item\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/home\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Azrael\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/\",\"name\":\"iWell Guard\",\"description\":\"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"sq\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/#organization\",\"name\":\"Ittermann electronic GmbH\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"width\":1182,\"height\":237,\"caption\":\"Ittermann electronic GmbH\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/pantip.com\\\/profile\\\/9367242\",\"https:\\\/\\\/micro.blog\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.diggerslist.com\\\/iwellguard\\\/about\",\"https:\\\/\\\/skitterphoto.com\\\/photographers\\\/2870314\\\/iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/iwellguard.wordpress.com\\\/2026\\\/06\\\/06\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/hub.docker.com\\\/u\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.pinterest.com\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/bit.ly\\\/m\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/entre-vos-mains.alsace.eu\\\/profiles\\\/iwellguard\\\/activity\",\"https:\\\/\\\/gravatar.com\\\/reallybeded8fd34\",\"https:\\\/\\\/naijamatta.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.goodreads.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/profile.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/experiment.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/wakelet.com\\\/@iWellGuard82270\",\"https:\\\/\\\/www.chordie.com\\\/forum\\\/profile.php?id=2555664\",\"https:\\\/\\\/www.instapaper.com\\\/p\\\/17757966\",\"https:\\\/\\\/www.mapleprimes.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/businesslistingplus.com\\\/profile\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/telegra.ph\\\/iWell-Guard-06-06\",\"https:\\\/\\\/pbase.com\\\/iwellguard\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/b.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/20260607#bookmark-4788405196491818882\",\"https:\\\/\\\/fliphtml5.com\\\/home\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/anyflip.com\\\/homepage\\\/cmiwl#About\",\"https:\\\/\\\/transfur.com\\\/Users\\\/iwellguard\",\"http:\\\/\\\/delphi.larsbo.org\\\/user\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/jobs.lajobsportal.org\\\/profiles\\\/8380803-iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/md.chaosdorf.de\\\/s\\\/jfbe5SBdJD\",\"https:\\\/\\\/www.lingvolive.com\\\/en-us\\\/profile\\\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\\\/translations\",\"https:\\\/\\\/www.fitday.com\\\/fitness\\\/forums\\\/members\\\/iwellguard.html\",\"https:\\\/\\\/www.mymeetbook.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/pxhere.com\\\/en\\\/photographer-me\\\/5040798\",\"https:\\\/\\\/disqus.com\\\/by\\\/iwellguard\\\/about\\\/\",\"https:\\\/\\\/pastelink.net\\\/hjwciqwq\",\"https:\\\/\\\/pubhtml5.com\\\/homepage\\\/scjhn\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.bitchute.com\\\/channel\\\/2O2eOKzNqujT\",\"https:\\\/\\\/audiomack.com\\\/iwellguard\"]},{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/azrael\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/azrael\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Ralf Ittermann\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f\"},\"headline\":\"Azrael\",\"datePublished\":\"2026-07-31T19:38:41+00:00\",\"dateModified\":\"2026-07-31T19:39:01+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/azrael\\\/\"},\"wordCount\":2717,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/azrael\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/goetter_islam_azrael.webp\",\"inLanguage\":\"sq\",\"description\":\"Tradita e shkruar mbi Azraelin shtrihet disa shekuj prapa n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn, me tradita gojore ende m\u00eb t\u00eb vjetra q\u00eb ekzistonin para saj.\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Azrael - Engj\u00eblli i Vdekjes n\u00eb Tradit\u00ebn Islame","description":"Tradita e shkruar mbi Azraelin shtrihet disa shekuj prapa n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn, me tradita gojore ende m\u00eb t\u00eb vjetra q\u00eb ekzistonin para saj.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/azrael\/","og_locale":"sq_AL","og_type":"article","og_title":"Azrael","og_description":"Tradita e shkruar mbi Azraelin shtrihet disa shekuj prapa n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn, me tradita gojore ende m\u00eb t\u00eb vjetra q\u00eb ekzistonin para saj.","og_url":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/azrael\/","og_site_name":"iWell Guard","article_modified_time":"2026-07-31T19:39:01+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":1536,"url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_islam_azrael.webp","type":"image\/webp"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"14 minuta"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/azrael\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/azrael\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Azrael","datePublished":"2026-07-31T19:38:41+00:00","dateModified":"2026-07-31T19:39:01+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/azrael\/"},"wordCount":2717,"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/azrael\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_islam_azrael.webp","inLanguage":"sq","description":"Tradita e shkruar mbi Azraelin shtrihet disa shekuj prapa n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn, me tradita gojore ende m\u00eb t\u00eb vjetra q\u00eb ekzistonin para saj."},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/azrael\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/azrael\/","name":"Azrael - Engj\u00eblli i Vdekjes n\u00eb Tradit\u00ebn Islame","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/azrael\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/azrael\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_islam_azrael.webp","datePublished":"2026-07-31T19:38:41+00:00","dateModified":"2026-07-31T19:39:01+00:00","description":"Tradita e shkruar mbi Azraelin shtrihet disa shekuj prapa n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn, me tradita gojore ende m\u00eb t\u00eb vjetra q\u00eb ekzistonin para saj.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/azrael\/#breadcrumb"},"inLanguage":"sq","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/azrael\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/azrael\/#primaryimage","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_islam_azrael.webp","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_islam_azrael.webp","width":1024,"height":1536,"caption":"G\u00f6tter aus der Islam-Tradition."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/azrael\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Start","item":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/home\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Azrael"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#website","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/","name":"iWell Guard","description":"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen","publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"sq"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","width":1182,"height":237,"caption":"Ittermann electronic GmbH"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/pantip.com\/profile\/9367242","https:\/\/micro.blog\/iwellguard","https:\/\/www.diggerslist.com\/iwellguard\/about","https:\/\/skitterphoto.com\/photographers\/2870314\/iwell-guard","https:\/\/iwellguard.wordpress.com\/2026\/06\/06\/iwell-guard\/","https:\/\/hub.docker.com\/u\/iwellguard","https:\/\/www.pinterest.com\/iwellguard\/","https:\/\/bit.ly\/m\/iwellguard","https:\/\/entre-vos-mains.alsace.eu\/profiles\/iwellguard\/activity","https:\/\/gravatar.com\/reallybeded8fd34","https:\/\/naijamatta.com\/iwellguard","https:\/\/www.goodreads.com\/iwellguard","https:\/\/profile.hatena.ne.jp\/iwellguard\/","https:\/\/experiment.com\/users\/iwellguard","https:\/\/wakelet.com\/@iWellGuard82270","https:\/\/www.chordie.com\/forum\/profile.php?id=2555664","https:\/\/www.instapaper.com\/p\/17757966","https:\/\/www.mapleprimes.com\/users\/iwellguard","https:\/\/businesslistingplus.com\/profile\/iwell-guard\/","https:\/\/telegra.ph\/iWell-Guard-06-06","https:\/\/pbase.com\/iwellguard\/iwellguard","https:\/\/b.hatena.ne.jp\/iwellguard\/20260607#bookmark-4788405196491818882","https:\/\/fliphtml5.com\/home\/iwellguard","https:\/\/anyflip.com\/homepage\/cmiwl#About","https:\/\/transfur.com\/Users\/iwellguard","http:\/\/delphi.larsbo.org\/user\/iwellguard","https:\/\/jobs.lajobsportal.org\/profiles\/8380803-iwell-guard","https:\/\/md.chaosdorf.de\/s\/jfbe5SBdJD","https:\/\/www.lingvolive.com\/en-us\/profile\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\/translations","https:\/\/www.fitday.com\/fitness\/forums\/members\/iwellguard.html","https:\/\/www.mymeetbook.com\/iwellguard","https:\/\/pxhere.com\/en\/photographer-me\/5040798","https:\/\/disqus.com\/by\/iwellguard\/about\/","https:\/\/pastelink.net\/hjwciqwq","https:\/\/pubhtml5.com\/homepage\/scjhn\/","https:\/\/www.bitchute.com\/channel\/2O2eOKzNqujT","https:\/\/audiomack.com\/iwellguard"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f","name":"Ralf Ittermann","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","caption":"Ralf Ittermann"},"givenName":"Ralf","familyName":"Ittermann","jobTitle":"Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer und redaktioneller Verantwortlicher","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/author\/claude\/","description":"Ralf Ittermann ist Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer der Ittermann electronic GmbH und redaktioneller Verantwortlicher des iWell-Guard-Lexikons. Er verbindet langj\u00e4hrige Erfahrung in der Pr\u00e4zisionsfertigung mit medialer Praxis und religionsgeschichtlicher Quellenarbeit.","worksFor":{"@type":"Organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/ittermann.de\/","address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"K\u00f6hlergasse 16-18","postalCode":"99842","addressLocality":"Ruhla","addressCountry":"DE"}},"knowsAbout":["Religionsgeschichte","Mythologie","Mediale Praxis","Energetische Diagnostik","Schutzpraxis","Volksglauben","Westliche Esoterik"]},{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/azrael\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/azrael\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Azrael","datePublished":"2026-07-31T19:38:41+00:00","dateModified":"2026-07-31T19:39:01+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/azrael\/"},"wordCount":2717,"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/azrael\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_islam_azrael.webp","inLanguage":"sq","description":"Tradita e shkruar mbi Azraelin shtrihet disa shekuj prapa n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn, me tradita gojore ende m\u00eb t\u00eb vjetra q\u00eb ekzistonin para saj."}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/57447","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=57447"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/57447\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":57452,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/57447\/revisions\/57452"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1594"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=57447"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=57447"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}