{"id":57377,"date":"2026-07-31T19:32:35","date_gmt":"2026-07-31T19:32:35","guid":{"rendered":"https:\/\/iwell-guard.com\/tiamat-2\/"},"modified":"2026-07-31T19:32:55","modified_gmt":"2026-07-31T19:32:55","slug":"tiamat","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/tiamat\/","title":{"rendered":"Tiamat"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"57377\" class=\"elementor elementor-57377 elementor-2078\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-10fdade e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"10fdade\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-herohlft0 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"herohlft0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c3ceb64 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"c3ceb64\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-96ae5e1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"96ae5e1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Tiamat, hyjnesh\u00eb e tradit\u00ebs mesopotamiane<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e45238a elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"e45238a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Dragoi i lasht\u00eb i ujit t\u00eb kripur, n\u00ebna e t\u00eb gjitha per\u00ebndive, mish\u00ebrim i kaosit.<\/strong> Tiamat \u00ebsht\u00eb forca m\u00eb e lasht\u00eb n\u00eb kozmologjin\u00eb mesopotamiane, jo e keqe, por primare, masa kaotike e ujit t\u00eb kripur nga e cila rrjedhi gjith\u00eb jeta dhe ku ajo kthehet.<\/p><p>*Enuma Elish* tregon p\u00ebr mundjen e saj nga Marduku, por ky luftim nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb fitore e thjesht\u00eb e s\u00eb mir\u00ebs mbi t\u00eb keqen, por lindja e rendit nga kaosi &#8211; Tiamat shkat\u00ebrrohet dhe trupi i saj b\u00ebhet univers.<p>Tiamat shfaqet n\u00eb Enuma Elish si dragoi i lasht\u00eb i kaosit t\u00eb ujit t\u00eb kripur.<\/p><p>Tiamat \u00ebsht\u00eb hyjnesh\u00eb e tradit\u00ebs mesopotamiane, mish\u00ebron kaozin e ujit t\u00eb kripur para krijimit.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-klsbdg01 e-con-full e-flex e-con e-parent\" data-id=\"klsbdg01\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-klshtm01 elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"klshtm01\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"iwg-pill-row\"><span class=\"iwg-klasse-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Zot \/ Hyjnesh\u00eb: Fuqi supreme e personifikuar n\u00eb panteonin e nj\u00eb kulture, me kompetenca t\u00eb qarta, forca natyrore, fat, luft\u00eb, pjellori. E nderuar n\u00ebp\u00ebrmjet kulteve, flijimeve dhe institucioneve t\u00eb tempullit.\">Hyjnesh\u00eb<\/span><a href=\"\/sq\/mesopotami\/\" class=\"iwg-kultur-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Djepi i fes\u00eb s\u00eb dokumentuar, Sumer, Akkad, Babilon, Asiri (rreth 3500 para Kr. deri 330 para Kr.).\">Mesopotami<\/a><a href=\"\/sq\/perendi-anti\/\" class=\"iwg-tradition-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Fuqi kaotike dhe kund\u00ebrshtar\u00eb kozmik\u00eb, antagonist\u00eb n\u00eb dualizmin e historis\u00eb fetare.\">Anti-Zot<\/a><\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3f74855 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"3f74855\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1c30362 elementor-toc--minimized-on-tablet elementor-widget elementor-widget-table-of-contents\" data-id=\"1c30362\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;exclude_headings_by_selector&quot;:[],&quot;no_headings_message&quot;:&quot;Nuk u gjet\\u00ebn tituj n\\u00eb k\\u00ebt\\u00eb faqe.&quot;,&quot;headings_by_tags&quot;:[&quot;h2&quot;,&quot;h3&quot;],&quot;marker_view&quot;:&quot;bullets&quot;,&quot;minimize_box&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;icon&quot;:{&quot;value&quot;:&quot;fas fa-circle&quot;,&quot;library&quot;:&quot;fa-solid&quot;,&quot;rendered_tag&quot;:&quot;&lt;svg class=\\&quot;e-font-icon-svg e-fas-circle\\&quot; viewBox=\\&quot;0 0 512 512\\&quot; xmlns=\\&quot;http:\\\/\\\/www.w3.org\\\/2000\\\/svg\\&quot;&gt;&lt;path d=\\&quot;M256 8C119 8 8 119 8 256s111 248 248 248 248-111 248-248S393 8 256 8z\\&quot;&gt;&lt;\\\/path&gt;&lt;\\\/svg&gt;&quot;},&quot;minimized_on&quot;:&quot;tablet&quot;,&quot;hierarchical_view&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;min_height&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"table-of-contents.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__header\">\n\t\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-toc__header-title\">\n\t\t\t\tTabela e p\u00ebrmbajtjes\t\t\t<\/h2>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--expand\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__1c30362\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Open table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-down\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M207.029 381.476L12.686 187.132c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941l22.667-22.667c9.357-9.357 24.522-9.375 33.901-.04L224 284.505l154.745-154.021c9.379-9.335 24.544-9.317 33.901.04l22.667 22.667c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941L240.971 381.476c-9.373 9.372-24.569 9.372-33.942 0z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--collapse\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__1c30362\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Close table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-up\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M240.971 130.524l194.343 194.343c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941l-22.667 22.667c-9.357 9.357-24.522 9.375-33.901.04L224 227.495 69.255 381.516c-9.379 9.335-24.544 9.317-33.901-.04l-22.667-22.667c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941L207.03 130.525c9.372-9.373 24.568-9.373 33.941-.001z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div id=\"elementor-toc__1c30362\" class=\"elementor-toc__body\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-toc__spinner-container\">\n\t\t\t\t<svg class=\"elementor-toc__spinner eicon-animation-spin e-font-icon-svg e-eicon-loading\" aria-hidden=\"true\" viewBox=\"0 0 1000 1000\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M500 975V858C696 858 858 696 858 500S696 142 500 142 142 304 142 500H25C25 237 238 25 500 25S975 237 975 500 763 975 500 975Z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-herorght0 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"herorght0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-heroimg00 iwg-hero-image elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"heroimg00\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_mesopotamien_tiamat-683x1024.webp\" class=\"attachment-large size-large wp-image-1638\" alt=\"Tiamat - G\u00f6tter aus der Mesopotamien-Tradition, historisch-illustrativ\" srcset=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_mesopotamien_tiamat-683x1024.webp 683w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_mesopotamien_tiamat-200x300.webp 200w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_mesopotamien_tiamat-768x1152.webp 768w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_mesopotamien_tiamat.webp 1024w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-32917199 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"32917199\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-26e916cb e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"26e916cb\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-253a40d4 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"253a40d4\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1200c304 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"1200c304\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Tiamat<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-159dcf9a e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"159dcf9a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-48cee66f elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"48cee66f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">N\u00eb nj\u00eb v\u00ebshtrim: Tiamat<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3f50d82c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"3f50d82c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Lloji:<\/strong> Hyjni primare mesopotamiane, hyjnesh\u00eb-dragua e kaosit primordial, kund\u00ebrshtare e Mardukut<br><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"T\u00ebr\u00ebsia e per\u00ebndive t\u00eb nj\u00eb feje ose kulture.\" tabindex=\"0\">Panteoni<\/span>: Babilon (qendrore n\u00eb Enuma Elish si antagoniste)<br>Funksioni: Deti i lasht\u00eb i ujit t\u00eb kripur, n\u00ebna e t\u00eb gjitha per\u00ebndive, kund\u00ebr-fuqi ndaj rendit kozmik<br>Atributet kryesore: Figura dragoiste, forma e ndar\u00eb e trupit (qielli dhe toka u b\u00ebn\u00eb nga trupi i saj), nj\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb ndihm\u00ebs <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb qenie q\u00eb bashkon n\u00eb vetvete tipare t\u00eb krijesave t\u00eb ndryshme.\" tabindex=\"0\">qenie t\u00eb p\u00ebrziera<\/span><br>Vendet kryesore t\u00eb kultit: asnj\u00eb i vetin, antagoniste n\u00eb mitin babilonas t\u00eb krijimit<br>Kund\u00ebrshtarja: Marduku (e mund\u00eb n\u00eb Enuma Elish)<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-18613602 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"18613602\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-262b8a9f elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"262b8a9f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Klasifikimi<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-46dcb7d e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"46dcb7d\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-61d3ab3 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"61d3ab3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-117c166 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"117c166\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Periudha e teksteve<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-73997a0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"73997a0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Tiamat \u00ebsht\u00eb antagonistja qendrore e eposit babilonas t\u00eb krijimit <em>Enuma Elish<\/em> (shek. XII para Kr.; dor\u00ebshkrimi kryesor \u00ebsht\u00eb neo-asiras). Pararend\u00ebse n\u00eb tradit\u00ebn sumeriane si <em>Nammu<\/em> (deti primordial).<\/p><p>Periudha kryesore e lul\u00ebzimit t\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"T\u00ebr\u00ebsia e tregimeve t\u00eb trash\u00ebguara mbi per\u00ebndit\u00eb e nj\u00eb kulture.\" tabindex=\"0\">mitologjis\u00eb<\/span> s\u00eb Tiamat \u00ebsht\u00eb koha neo-babilonase, kur Enuma Elish recitohej \u00e7do fest\u00eb t\u00eb Vitit t\u00eb Ri (Akitu) n\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb q\u00eb sh\u00ebrben p\u00ebr nderimin e nj\u00eb ose m\u00eb shum\u00eb hyjnive.\" tabindex=\"0\">tempullin<\/span> Esagila &#8211; \u00e7do pranver\u00eb fitoria kozmike e Mardukut mbi Tiamat rip\u00ebrt\u00ebritej <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb sekuenc\u00eb e rregulluar veprimesh simbolike me kuptim fetar ose kulturor.\" tabindex=\"0\">ritualisht<\/span>. N\u00eb traditat e m\u00ebvonshme rrall\u00eb adhurohet drejtp\u00ebrdrejt; n\u00eb shek. XIX-XX u pranua intensivisht nga <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Shkenca q\u00eb studjon fet\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb krahasuese dhe pa lidhje besimi.\" tabindex=\"0\">shkenca e feve<\/span> dhe <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Term i p\u00ebrgjithsh\u00ebm p\u00ebr m\u00ebsimet q\u00eb pretendojn\u00eb nj\u00eb njohuri t\u00eb fshehur, t\u00eb arritshme vet\u00ebm p\u00ebr t\u00eb iniciuarit.\" tabindex=\"0\">ezoterizma<\/span>.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d47b156 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"d47b156\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ff38c2b elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"ff38c2b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Hap\u00ebsira e p\u00ebrhapjes<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4e49fcc elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4e49fcc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Tiamat nuk ka vende t\u00eb veta kulti &#8211; ajo \u00ebsht\u00eb figur\u00eb mitologjike, jo objekt <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"T\u00ebr\u00ebsia e veprimeve t\u00eb adhurimit fetar ndaj nj\u00eb hyjnie ose figure t\u00eb shenjt\u00eb.\" tabindex=\"0\">kulti<\/span>. Prania e saj ishte e pranishme n\u00eb \u00e7do fest\u00eb babilonase Akitu, ku <em>Enuma Elish<\/em> recitohej dhe fitorja e Mardukut mbi t\u00eb rip\u00ebrt\u00ebritej <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb sekuenc\u00eb e rregulluar veprimesh simbolike me kuptim fetar ose kulturor.\" tabindex=\"0\">ritualisht<\/span>.<\/p><p>N\u00eb antikitetin e von\u00eb t\u00eb krishter\u00eb pasqyrohej si &#8220;antagonist-dragon&#8221; n\u00eb tradit\u00ebn apokaliptike (Apokalipsi 12). N\u00eb pranimin modern (sidomos pas Robert Graves dhe historis\u00eb feministe t\u00eb feve) si <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb shenj\u00eb q\u00eb q\u00ebndron n\u00eb vend t\u00eb nj\u00eb ideje ose kuptimi.\" tabindex=\"0\">simbol<\/span> i fuqis\u00eb primare fem\u00ebrore t\u00eb shtypura.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-db03c39 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"db03c39\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-229a87b e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"229a87b\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1f471fc elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"1f471fc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Gjendja e burimeve<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-36b1201 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"36b1201\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Burimet kryesore: <em>Enuma Elish<\/em> (epos i krijimit, 7 tabela, burimi kryesor), pararend\u00ebse n\u00eb mitet sumeriane t\u00eb krijimit. Literatura dyt\u00ebsore: Lambert, <em>Babylonian Creation Myths<\/em> (botimi standard); Heidel, <em>The Babylonian Genesis<\/em>; Bott\u00e9ro, <em>La plus vieille religion. En M\u00e9sopotamie<\/em>; Black\/Green, <em>Gods, Demons and Symbols<\/em>. Krahasues (<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb element i p\u00ebrs\u00ebritur tematik n\u00eb art ose tregim.\" tabindex=\"0\">motivi<\/span> i luft\u00ebs me dragoin): Watkins, <em>How to Kill a Dragon<\/em> (modeli indoevropian i vrasjes s\u00eb dragoiit).<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3ae0637c e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"3ae0637c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-31d07739 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"31d07739\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Emri dhe variantet<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b7642947 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"b7642947\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a086266 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"a086266\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Tiamat paraqitet si nj\u00eb figur\u00eb gjigante, gjarp\u00ebror\u00eb-dragoiste, me luspa, krah\u00eb dhe nj\u00eb mask\u00eb dragoi t\u00eb frikshme. L\u00ebkura e saj \u00ebsht\u00eb blu e err\u00ebt ose e gjelb\u00ebrme, ngjyra e detit t\u00eb kripur.<\/p><p>Ajo nuk mban kuror\u00eb, pasi kuror\u00ebt vijn\u00eb nga njer\u00ebzit dhe per\u00ebndit\u00eb; ajo vet\u00eb \u00ebsht\u00eb substanc\u00eb primordale. N\u00eb paraqitjet e m\u00ebvonshme shfaqet me disa krer\u00eb ose si figur\u00eb e ngjashme me hidr\u00ebn. Fryma e saj \u00ebsht\u00eb helm, uturima e saj trondit bot\u00ebt.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-709a44a8 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"709a44a8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2f585873 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"2f585873\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Karakteristikat e qenies<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-70621c12 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"70621c12\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4296eb49 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4296eb49\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Tiamat nuk \u00ebsht\u00eb adhuruar si hyjnesh\u00eb n\u00eb kuptimin klasik &#8211; nuk kishte <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb q\u00eb sh\u00ebrben p\u00ebr nderimin e nj\u00eb ose m\u00eb shum\u00eb hyjnive.\" tabindex=\"0\">tempull<\/span>, as prift\u00ebri. Por n\u00eb kontekste kozmike dhe filozofike paraqitej si ajo prej nga ku duhet t\u00eb vij\u00eb rendi.<\/p><p>\u00c7do vit gjat\u00eb fest\u00ebs s\u00eb Vitit t\u00eb Ri (<em>Akitu<\/em>) recitohej <em>Enuma Elish<\/em>, dhe Marduku thirrej p\u00ebrs\u00ebri si fitimtar mbi Tiamat. Ky recitim ishte nj\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb sekuenc\u00eb e rregulluar veprimesh simbolike me kuptim fetar ose kulturor.\" tabindex=\"0\">ritual<\/span> magjik p\u00ebr rip\u00ebrt\u00ebritjen e bot\u00ebs dhe mbrojtjen kund\u00ebr r\u00ebnies s\u00ebrisht n\u00eb kaos. Tiamat p\u00ebrfaq\u00ebson k\u00ebrc\u00ebnimin kozmik q\u00eb duhet mposhtur p\u00ebrjet\u00eb.<\/p><p><strong>Pamja dhe simbolika<\/strong><\/p><p><em>Tiamat<\/em> paraqitet si nj\u00eb dragua i madh me shtat\u00eb krer\u00eb ose shum\u00ebkrer\u00ebsh, ose si p\u00ebrbind\u00ebsh deti me luspa t\u00eb ndritshme q\u00eb shk\u00eblqejn\u00eb n\u00eb ngjyrat e ujit &#8211; blu, jeshile, e bardh\u00eb. Ka krah\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj, kthetra dhe dh\u00ebmb\u00eb, madh\u00ebsia e nj\u00eb mali.<\/p><p>Trupi i saj \u00ebsht\u00eb vet\u00eb deti. Ajo nxjerr zjarr dhe helm. <em>Tiamat<\/em> \u00ebsht\u00eb e bukur n\u00eb eg\u00ebrsin\u00eb e saj, por shtyt\u00ebse n\u00eb huaj\u00ebsin\u00eb e saj. Uji dhe deti jan\u00eb simbolet e saj. Syt\u00eb e saj shk\u00eblqejn\u00eb me mendjen primordale &#8211; jo morale, por instinktive dhe kozmike.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-44e71476 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"44e71476\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3c1fc3f0 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"3c1fc3f0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Profil: Tiamat<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-84f33b8e e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"84f33b8e\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-hqkdc67p elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"hqkdc67p\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Aspektet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb Tiamat n\u00eb nj\u00eb v\u00ebshtrim. Fushat e m\u00ebposhtme p\u00ebrmbledhin origjin\u00ebn, funksionin, pamjen, adhurimin, simbolet dhe paralelet kulturore.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-pemmx7c5 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"pemmx7c5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-pemmx7c1 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"pemmx7c1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-qh9oavvu iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"qh9oavvu\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-awzx8k2k elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"awzx8k2k\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Tradita<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-x6rowhv0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"x6rowhv0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Tiamat \u00ebsht\u00eb n\u00eb <em>Enuma Elish<\/em> n\u00ebna primordale, deti i lasht\u00eb i kripur, bashk\u00eb me per\u00ebndin\u00eb e ujit t\u00eb \u00ebmb\u00ebl <em>Apsu<\/em> (bashk\u00ebshortin e saj) burim i t\u00eb gjitha per\u00ebndive. Kur per\u00ebndit\u00eb e reja (Anu, Enki, m\u00eb von\u00eb Marduku) shqet\u00ebsojn\u00eb qet\u00ebsin\u00eb, Apsu d\u00ebshiron t&#8217;i vras\u00eb, por Enki e vret at\u00eb i pari.<\/p><p>Tiamat betohet p\u00ebr hakmarrje, formon nj\u00eb ushtri prej nj\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb qenie q\u00eb bashkon n\u00eb vetvete tipare t\u00eb krijesave t\u00eb ndryshme.\" tabindex=\"0\">qeniesh t\u00eb p\u00ebrziera<\/span>-demon\u00eb (mes tyre dragoinj Mushushu, njer\u00ebz-luan\u00eb, njer\u00ebz-akrep) dhe zgjedh Kingu si gjeneral. Marduku ofrohet si hero, merr komand\u00ebn mbi t\u00eb gjitha per\u00ebndit\u00eb, vret Tiamat n\u00eb dyluftim dhe nga trupi i saj formon qiellin dhe tok\u00ebn &#8211; rendi kozmik lind nga trupi i Tiamat.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8e3o4kxs iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"8e3o4kxs\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-08rkdgov elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"08rkdgov\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Roli i Tiamat<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-uwjelx8s elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"uwjelx8s\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Tiamat \u00ebsht\u00eb mish\u00ebrim mitologjik i kaosit q\u00eb q\u00ebndron para rendit kozmik. N\u00ebna e t\u00eb gjitha per\u00ebndive (funksion theogjonik), por nj\u00ebkoh\u00ebsisht k\u00ebrc\u00ebnim i rendit &#8211; ajo duhet t\u00eb mposhtet q\u00eb bota t\u00eb mund t\u00eb lind\u00eb.<\/p><p><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb shenj\u00eb q\u00eb q\u00ebndron n\u00eb vend t\u00eb nj\u00eb ideje ose kuptimi.\" tabindex=\"0\">Simbol<\/span> i fuqis\u00eb primordale t\u00eb paorganizuar, i detit primordial t\u00eb kripur (n\u00eb kund\u00ebrshtim me ujin e \u00ebmb\u00ebl t\u00eb Apsut, i cili \u00ebsht\u00eb pjellor). N\u00eb konsolidimin teologjik t\u00eb panteonit babilonas, vdekja e saj justifikon mbret\u00ebrin\u00eb e Mardukut &#8211; nj\u00eb narrativ krijimi me motivim politik.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-jm2n74ec iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"jm2n74ec\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8vufse4c elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"8vufse4c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Pamja e jashtme<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-mwb9u015 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"mwb9u015\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>N\u00eb <em>Enuma Elish<\/em> Tiamat nuk p\u00ebrshkruhet qart\u00eb &#8211; disa pasazhe sugjerojn\u00eb nj\u00eb figur\u00eb fem\u00ebrore antropomorfike, t\u00eb tjera nj\u00eb dragua t\u00eb madh ose trup gjarp\u00ebror. Hulumtimi t\u00ebrhiqet nga nj\u00eb figur\u00eb hibride dragua-njeri.<\/p><p>N\u00eb paraqitjet vizuale t\u00eb koh\u00ebs moderne pothuajse gjithmon\u00eb paraqitet si dragua me simbolik\u00eb fem\u00ebrore (trup i madh gjarp\u00ebror, disa krer\u00eb, kthetra, krah\u00eb). N\u00eb tradit\u00ebn e gliptik\u00ebs babilonase mungojn\u00eb imazhet direkte t\u00eb Tiamat &#8211; imazhet e dragoit Mushushu (p.sh. n\u00eb Port\u00ebn e Ishtarit) jan\u00eb ndihm\u00ebsit e saj, jo vet\u00eb ajo.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-pemmx7c2 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"pemmx7c2\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-37ss2yr6 iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"37ss2yr6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3v0wp3wx elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"3v0wp3wx\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Funksioni<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-w3247g2m elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"w3247g2m\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Fusha e veprimit:<\/strong> Tiamat nuk ka <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"T\u00ebr\u00ebsia e veprimeve t\u00eb adhurimit fetar ndaj nj\u00eb hyjnie ose figure t\u00eb shenjt\u00eb.\" tabindex=\"0\">kult<\/span> t\u00eb vetin, por prania e saj ishte e pranishme n\u00eb \u00e7do fest\u00eb babilonase t\u00eb Vitit t\u00eb Ri (Akitu) &#8211; Enuma Elish recitohej atje, fitorja e Mardukut rip\u00ebrt\u00ebritej <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb sekuenc\u00eb e rregulluar veprimesh simbolike me kuptim fetar ose kulturor.\" tabindex=\"0\">ritualisht<\/span>. N\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"T\u00ebr\u00ebsia e veprimeve t\u00eb adhurimit fetar ndaj nj\u00eb hyjnie ose figure t\u00eb shenjt\u00eb.\" tabindex=\"0\">kultin<\/span> personal nuk thirrej (vet\u00ebm Marduku si fitimtar).<\/p><p>N\u00eb pranimin modern ezoterik (nga shek. XIX) pranohet si &#8220;N\u00ebna-Hyjnesh\u00eb&#8221;, &#8220;N\u00ebna-Dragua&#8221;, &#8220;Femra Primordale&#8221;; n\u00eb historin\u00eb feministe t\u00eb feve si <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb shenj\u00eb q\u00eb q\u00ebndron n\u00eb vend t\u00eb nj\u00eb ideje ose kuptimi.\" tabindex=\"0\">simbol<\/span> i fuqis\u00eb primordale fem\u00ebrore t\u00eb shtypura. N\u00eb kultur\u00ebn popullore moderne si dragua e pranishme n\u00eb loj\u00ebra, romane dhe filma.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0qpjal9w iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"0qpjal9w\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6ndoih0o elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"6ndoih0o\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Mbrojtja kund\u00ebr Tiamat<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6684tyh9 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"6684tyh9\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Figur\u00eb dragoi, trup gjarp\u00ebri, disa krer\u00eb, kthetra, krah\u00eb (n\u00eb paraqitjen moderne), trup i ndar\u00eb (mitologjikisht, nga dy gjysmat e saj u krijuan qielli dhe toka). Ndihm\u00ebs: nj\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb qenie q\u00eb bashkon n\u00eb vetvete tipare t\u00eb krijesave t\u00eb ndryshme.\" tabindex=\"0\">qenie t\u00eb p\u00ebrziera<\/span>-demone (Mushushu, gjarp\u00ebri Lahamu, Bashmu, Usumgallu, etj.). Element i shenjt\u00eb: uji i kripur. Num\u00ebr i shenjt\u00eb: 11 (qeniet e saj t\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb qenie q\u00eb bashkon n\u00eb vetvete tipare t\u00eb krijesave t\u00eb ndryshme.\" tabindex=\"0\">p\u00ebrziera<\/span>).<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3lfi7x32 iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"3lfi7x32\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0kg99ga1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"0kg99ga1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Ekuivalent\u00ebt<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-n0fum6kp elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"n0fum6kp\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><em>Apsu<\/em> (Mesopotami, bashk\u00ebshort, per\u00ebndi primordale e ujit t\u00eb \u00ebmb\u00ebl), <em>Nammu<\/em> (Sumer, hyjnesha paraardh\u00ebse sumeriane), <em>Lotan\/Leviatani<\/em> (Fenikisht-Hebraik, dragua i kaosit), <em>Vritra<\/em> (Hinduiz\u00ebm, dragua i mundur nga Indra, rr\u00ebnj\u00eb e p\u00ebrbashk\u00ebt indoevropiane e luft\u00ebs me dragoin), <em>Typhon<\/em> (Greqi, p\u00ebrbind\u00ebsh i kaosit i mundur nga Zeusi), <em>Jormungand<\/em> (Gjermanik, gjarp\u00ebri bot\u00ebror i luftuar nga Thori), <em>Yamata-no-Orochi<\/em> (Japoni, dragua me tet\u00eb krer\u00eb i mundur nga Susano-o), <em>Apophis<\/em> (Egjipt, gjarp\u00ebri i kaosit). <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb element i p\u00ebrs\u00ebritur tematik n\u00eb art ose tregim.\" tabindex=\"0\">Motivi<\/span> indoevropian i vrasjes s\u00eb dragoiit sipas Watkins \u00ebsht\u00eb n\u00eb Tiamat nj\u00ebri nga shembujt m\u00eb t\u00eb famsh\u00ebm.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7533bc7a e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"7533bc7a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2447d18d elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"2447d18d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Mbrojtja praktike<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d5d0260c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"d5d0260c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-341be2ac elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"341be2ac\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Ritualet apotropaike<\/strong><\/p><p>Tiamat si dragua i uj\u00ebrave t\u00eb kripura primordiale (Enuma Elish I, 1-150) nuk adhurohej drejtp\u00ebrdrejt, ajo \u00ebsht\u00eb fuqia e kaosit primoridal q\u00eb duhet mposhtur, trupi i t\u00eb cil\u00ebs ndahet nga Marduku n\u00eb qiell dhe tok\u00eb (Enuma Elish IV, 105-145).<\/p><p>Ritualet apotropaike anti-Tiamat gjenden n\u00eb serin\u00eb e magjive Maql\u00fb si mbrojtje kund\u00ebr demon\u00ebve t\u00eb s\u00ebmundjes me trajt\u00eb dragoi (kr. Bott\u00e9ro, Foster). Gjat\u00eb fest\u00ebs s\u00eb vitit t\u00eb ri <em>ak\u012btu<\/em> mundja e Tiamatit p\u00ebrs\u00ebritej kultikisht.<\/p><p><strong>Tekstet e magjive<\/strong><\/p><p>Leximi i Enuma Elish n\u00eb tabel\u00ebn IV-V (fitorja e Mardukut) n\u00eb dit\u00ebn e kat\u00ebrt t\u00eb ak\u012btu-t ishte akt qendror i <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"P\u00ebrjashtim magjik ose kishtar; gjithashtu lidhja e nj\u00eb fuqie n\u00ebp\u00ebrmjet formul\u00ebs.\" tabindex=\"0\">ndalimit<\/span>. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Drejtimi lut\u00ebs ose thirr\u00ebs ndaj nj\u00eb hyjnie ose force.\" tabindex=\"0\">Thirrja<\/span> &#8220;Tiamtu lalkaltu&#8221; (Tiamat, u thyfshe!) gjendet n\u00eb magjit\u00eb anti-stuhi t\u00eb Ninevis\u00eb (Hee\u00dfel, <em>Babylonisch-assyrische Diagnostik<\/em>).<\/p><p><strong>Amuletat dhe simbolet mbrojt\u00ebse<\/strong><\/p><p>Simbolet e Mardukut (lopata, koka e dragoit) si mbrojtje kund\u00ebr Tiamatit, dragoi mu\u0161\u1e2bu\u0161\u0161u p\u00ebrfaq\u00ebsohet si <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb shenj\u00eb q\u00eb q\u00ebndron n\u00eb vend t\u00eb nj\u00eb ideje ose kuptimi.\" tabindex=\"0\">simbol<\/span> i kund\u00ebrt i mposhtur n\u00eb portat e qyteteve babilonase (Porta e Ishtarit, Berlin). Tabelat apotropaike me emrin e Mardukut n\u00ebn pragun e dyerve synonin t\u00eb mbronin kund\u00ebr fuqive tiamike. Rota diellore me tet\u00eb fol\u00eb (simboli <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb shenj\u00eb q\u00eb q\u00ebndron n\u00eb vend t\u00eb nj\u00eb ideje ose kuptimi.\" tabindex=\"0\">diellor<\/span> i Mardukut) z\u00ebvend\u00ebson uj\u00ebrat e kaosit t\u00eb Tiamatit me krijimin e rregullt.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5a584676 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"5a584676\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6d0757bf elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"6d0757bf\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Tiamat, paralele n\u00eb kultura t\u00eb tjera<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-60563f68 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"60563f68\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5a93fdd6 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5a93fdd6\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Tiamat i ngjan Leviatanit t\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"T\u00ebr\u00ebsia e tregimeve t\u00eb trash\u00ebguara mbi per\u00ebndit\u00eb e nj\u00eb kulture.\" tabindex=\"0\">mitologjis\u00eb<\/span> hebraike &#8211; nj\u00eb gjarp\u00ebr primordial i ujit t\u00eb kripur q\u00eb Zoti lufton. Me Apophis egjiptiane (gjarp\u00ebri i kaosit) ndan rolin e antagonistit t\u00eb p\u00ebrjetsh\u00ebm t\u00eb kaosit.<\/p><p>Vritra e indian\u00ebve dhe J\u00f6rmungandr nordike jan\u00eb gjarp\u00ebrinj kozmik\u00eb t\u00eb ngjash\u00ebm. Megjithat\u00eb Tiamat \u00ebsht\u00eb unike n\u00eb faktin se mundja e saj nuk \u00ebsht\u00eb shkat\u00ebrrimi i saj, por transformimi i saj n\u00eb vet\u00eb universin &#8211; ajo \u00ebsht\u00eb nj\u00ebkoh\u00ebsisht armike dhe n\u00ebn\u00eb.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp397d784 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp397d784\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp715d1bb elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp715d1bb\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Deti i ujit t\u00eb kripur: roli i Tiamat n\u00eb epok\u00ebn primordale t\u00eb Enuma Elish<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp78a1cf7 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cp78a1cf7\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp94e8c6d elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp94e8c6d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>N\u00eb eposin babilonas t\u00eb krijimit <em>Enuma Elish<\/em>, Tiamat q\u00ebndron n\u00eb fillim t\u00eb t\u00eb gjitha gj\u00ebrave. Para bot\u00ebs ekzistojn\u00eb vet\u00ebm dy uj\u00ebra primordale: Apsu, uji i \u00ebmb\u00ebl i themelt\u00eb, dhe Tiamat, deti i kripur. Uj\u00ebrat e tyre jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrziera mes tyre &#8211; nj\u00eb gjendje para \u00e7do rendi. Nga kjo p\u00ebrzierje lindin per\u00ebndit\u00eb e para.<\/p><p>Emri <em>Tiamat<\/em> lidhet me fjal\u00ebn semite p\u00ebr det; gjuh\u00ebsisht ka nj\u00eb af\u00ebrsi me hebraishten <em>tehom<\/em>, &#8220;p\u00ebrmbytja primordale&#8221; ose &#8220;thell\u00ebsia&#8221; q\u00eb p\u00ebrmendet n\u00eb kapitullin e par\u00eb t\u00eb Gjenez\u00ebs. Kjo af\u00ebrsi gjuh\u00ebsore ka \u00e7uar n\u00eb diskutime t\u00eb gjata mbi marr\u00ebdh\u00ebnien midis konceptit mesopotamian dhe atij biblik t\u00eb krijimit.<\/p><p>N\u00eb epos konflikti fillon sepse zhurma e per\u00ebndive t\u00eb reja shqet\u00ebson Apsu dhe Tiamat. Apsu d\u00ebshiron t&#8217;i shkat\u00ebrroj\u00eb per\u00ebndit\u00eb, por paraprir\u00ebsohet dhe vritet nga per\u00ebndia e urt\u00ebsis\u00eb Ea. Tiamat q\u00ebndron fillimisht pasive, por pastaj shtyhet nga nj\u00eb pjes\u00eb e per\u00ebndive drejt luft\u00ebs. Ajo ngrihet si hakmarr\u00ebse.<\/p><p>Hulumtimi diskuton n\u00ebse Tiamat fillimisht u mendua si hyjnesh\u00eb personale apo si substanc\u00eb kozmike e papersonalizuar. Tekstet luhaten: ndonj\u00ebher\u00eb shfaqet si figur\u00eb vepruese n\u00ebn\u00eb, ndonj\u00ebher\u00eb m\u00eb shum\u00eb si vet\u00eb deti.<\/p><p>Kjo dyfish\u00ebsi nuk \u00ebsht\u00eb kontradikt\u00eb e <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Transmetimi i njohurive dhe tregimeve n\u00ebp\u00ebr breza.\" tabindex=\"0\">tradit\u00ebs<\/span>, por tregon v\u00ebshtir\u00ebsin\u00eb e shprehjes gjuh\u00ebsore t\u00eb nj\u00eb fuqie kozmike primordale. Tiamat \u00ebsht\u00eb nj\u00ebkoh\u00ebsisht person dhe element, n\u00ebna e per\u00ebndive dhe kaosi q\u00eb duhet t\u00eb mposhtej.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp4dee1d5 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp4dee1d5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpea74fec elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cpea74fec\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Dyluftimi me Mardukun dhe krijimi i bot\u00ebs<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp1507b78 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cp1507b78\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp6defbf1 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp6defbf1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Kulmin e <em>Enuma Elish<\/em> e p\u00ebrb\u00ebn lufta midis Tiamat dhe <a href=\"\/sq\/marduk\/\">Mardukut<\/a>. Tiamat ka krijuar nj\u00eb ushtri prej nj\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb p\u00ebrbind\u00ebshash, mes tyre gjarp\u00ebrinj, dragoinj dhe <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb qenie q\u00eb bashkon n\u00eb vetvete tipare t\u00eb krijesave t\u00eb ndryshme.\" tabindex=\"0\">qenie t\u00eb p\u00ebrziera<\/span>, dhe ka em\u00ebruar bashk\u00ebshortin e saj t\u00eb ri Kingu si komandant ushtrie, t\u00eb cilit i dor\u00ebzon <em>Tabelat e Fatit<\/em> &#8211; insinjat e fuqis\u00eb supreme.<\/p><p>Marduku nisen i armatosur me er\u00eb, stuhi dhe p\u00ebrmbytje. Kur Tiamat hap goj\u00ebn, ai drejton er\u00ebrat brenda, duke b\u00ebr\u00eb trupin e saj t\u00eb fryhet, dhe e shpon me nj\u00eb shigjet\u00eb. Pas vdekjes s\u00eb saj, e ndan trupin e saj n\u00eb dy gjysma.<\/p><p>Nga nj\u00ebra formon kubl\u00ebn qiellore dhe vendos brav\u00eb q\u00eb uji t\u00eb mos rrjedh\u00eb jasht\u00eb; nga tjetra tok\u00ebn. Nga syt\u00eb e saj l\u00eb t\u00eb burojn\u00eb lumenjt\u00eb Eufrat dhe Tig\u00ebr, nga pjes\u00eb t\u00eb tjera t\u00eb trupit male dhe burime.<\/p><p>Bota lind k\u00ebtu jo nga asgj\u00ebja, por nga trupi i ndar\u00eb i nj\u00eb qenieje primordale t\u00eb mposhtur. Ky tip tregimi krijimi &#8211; ku nga nj\u00eb qenie kozmike e vrar\u00eb formohen pjes\u00ebt e bot\u00ebs &#8211; ka paralele n\u00eb mitologji t\u00eb tjera, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb tregimi nordik mbi gjigant\u00ebn Ymir.<\/p><p>E r\u00ebnd\u00ebsishme \u00ebsht\u00eb deklarata teologjike e procesit: rendi lind nga kaosi i mposhtur dhe mbetet i krijuar prej tij. Qielli \u00ebsht\u00eb trupi i Tiamat. Kaosi nuk ka zhdukur pa l\u00ebn\u00eb gjurm\u00eb, por ka hyr\u00eb n\u00eb struktur\u00ebn e bot\u00ebs. Kjo konceptim i jep <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Koncepti mbi struktur\u00ebn dhe rendin e bot\u00ebs brenda nj\u00eb kulture.\" tabindex=\"0\">kozmologjis\u00eb<\/span> babilonase tensionin e saj t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp879b046 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp879b046\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp3a61d80 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp3a61d80\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Miti i luft\u00ebs s\u00eb kaosit: Tiamat n\u00eb hulumtimin krahasues<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpf03eede e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cpf03eede\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp81f1c08 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp81f1c08\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Lufta kund\u00ebr Tiamat \u00ebsht\u00eb shembulli mesopotamian m\u00eb i njohur p\u00ebr nj\u00eb model tregimi t\u00eb p\u00ebrhapur gjer\u00ebsisht, t\u00eb cilin hulumtimi e quan <em>luft\u00eb kaosi<\/em>: nj\u00eb hyjni e rendit mposht nj\u00eb qenie primordale kaotike, shpesh t\u00eb lidhur me ujin ose dragoinjt\u00eb, dhe nga ky fitore del bota e renditur ose sundimi.<\/p><p>Tregime t\u00eb ngjashme gjenden n\u00eb bot\u00ebn semite per\u00ebndimore &#8211; si lufta e per\u00ebndis\u00eb s\u00eb motit Baal kund\u00ebr detit <em>Jam<\/em> n\u00eb tekstet e Ugaritit &#8211; dhe n\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"T\u00ebr\u00ebsia e tregimeve t\u00eb trash\u00ebguara mbi per\u00ebndit\u00eb e nj\u00eb kulture.\" tabindex=\"0\">mitologjin\u00eb<\/span> greke lufta e Zeusit kund\u00ebr Typhon.<\/p><p>Edhe n\u00eb Bibl\u00ebn hebraike gjenden gjurm\u00eb: n\u00eb disa vende, sidomos n\u00eb Psalme dhe te Jobi, aludohet n\u00eb nj\u00eb luft\u00eb t\u00eb Zotit kund\u00ebr p\u00ebrbind\u00ebshave t\u00eb detit si <em>Rahab<\/em> ose <a href=\"\/sq\/leviathan\/\">Leviatani<\/a>.<\/p><p>Termi <em>luft\u00eb kaosi<\/em> i takon teologut Hermann Gunkel, i cili n\u00eb 1895 n\u00eb vepr\u00ebn e tij <em>Sch\u00f6pfung und Chaos in Urzeit und Endzeit<\/em> nxori lidhjet midis <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"T\u00ebr\u00ebsia e tregimeve t\u00eb trash\u00ebguara mbi per\u00ebndit\u00eb e nj\u00eb kulture.\" tabindex=\"0\">mitologjis\u00eb<\/span> babilonase dhe teksteve biblike. Tezat e tij nxit\u00ebn nj\u00eb debat q\u00eb vazhdon edhe sot.<\/p><p>Hulumtimi i koh\u00ebve t\u00eb fundit \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb m\u00eb i kujdessh\u00ebm. Thekson se nj\u00eb ngjashm\u00ebri gjuh\u00ebsore si ajo midis <em>Tiamat<\/em> dhe <em>tehom<\/em> ende nuk v\u00ebrteton nj\u00eb var\u00ebsi direkte letrare.<\/p><p>\u00cbsht\u00eb e mundshme q\u00eb kulturat e Orientit t\u00eb Vjet\u00ebr ndanin nj\u00eb fond t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt tregimesh, nga i cili secila zhvilloi versionin e vet. Tiamat n\u00eb k\u00ebt\u00eb pamje nuk \u00ebsht\u00eb burimi i t\u00eb gjitha miteve t\u00eb lidhura, por nj\u00eb hallk\u00eb e tradit\u00ebs gjer\u00eb e trash\u00ebguar me detaje t\u00eb pasura.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp89c5abb e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp89c5abb\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2ffef82 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp2ffef82\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Tiamat n\u00eb pranimin modern: nga teksti me shkrim klinor te mbret\u00ebresha e dragojve<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpf6f8e9a e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cpf6f8e9a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpebb5771 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cpebb5771\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Rizbulimi i Tiamat filloi n\u00eb shekullin XIX. Tabelat balte t\u00eb <em>Enuma Elish<\/em> u gjet\u00ebn gjat\u00eb g\u00ebrmimeve n\u00eb Ninive, dhe asirologu britanik George Smith i b\u00ebri t\u00eb njohura n\u00eb vitet 1870. K\u00ebshtu nj\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb tregim i trash\u00ebguar mbi per\u00ebndi, origjina dhe rendin e bot\u00ebs.\" tabindex=\"0\">mit<\/span> i harruar p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se dy mij\u00eb vjet u rikthye n\u00eb nd\u00ebrgjegjeje.<\/p><p>N\u00eb literatur\u00ebn shkencore Tiamat trajtohet q\u00eb at\u00ebher\u00eb si figur\u00eb ky\u00e7e e <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Koncepti mbi struktur\u00ebn dhe rendin e bot\u00ebs brenda nj\u00eb kulture.\" tabindex=\"0\">kozmologjis\u00eb<\/span> mesopotamiane. N\u00eb pranimin popullor ajo ka b\u00ebr\u00eb megjithat\u00eb nj\u00eb karrier\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, pjes\u00ebrisht t\u00eb shk\u00ebputur nga burimet. E p\u00ebrhapur \u00ebsht\u00eb paraqitja si dragoni e fuqishme.<\/p><p>Vet\u00eb tekstet antike nuk e p\u00ebrshkruajn\u00eb Tiamat qart\u00eb si dragon &#8211; ato flasin p\u00ebr t\u00eb kryesisht si det dhe n\u00ebn\u00eb. Figura dragoiste \u00ebsht\u00eb kryesisht nj\u00eb zgjerim modern, i ushqyer nga fakti se Tiamat komandonte nj\u00eb ushtri dragojsh dhe gjarp\u00ebrinjsh.<\/p><p>Ve\u00e7an\u00ebrisht formues ishte loja me role <em>Dungeons &amp; Dragons<\/em>, e cila prezantoi Tiamat q\u00eb nga vitet 1970 si mbret\u00ebresh\u00eb dragoi me pes\u00eb krer\u00eb t\u00eb t\u00eb keqes. N\u00ebp\u00ebrmjet k\u00ebsaj dhe loj\u00ebrave t\u00eb ngjashme, si dhe romaneve, komikeve dhe loj\u00ebrave kompjuterike, emri \u00ebsht\u00eb i njohur p\u00ebr nj\u00eb publik t\u00eb gjer\u00eb q\u00eb mezi njeh origjinalin babilonas.<\/p><p>P\u00ebr v\u00ebshtrimin shkencor-fetar kjo shtres\u00eb duhet qart\u00eb t\u00eb ndahet nga <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Transmetimi i njohurive dhe tregimeve n\u00ebp\u00ebr breza.\" tabindex=\"0\">tradita<\/span> antike. Dragonia moderne Tiamat \u00ebsht\u00eb nj\u00eb krijim i kultur\u00ebs fantazistike; Tiamat <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Epoka e kultur\u00ebs greke dhe romake, rreth 800 para Kr. deri n\u00eb 600 pas Kr.\" tabindex=\"0\">antike<\/span> \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmbytja e kripur e personifikuar, n\u00ebna primordale dhe kaosi i mposhtur i nj\u00eb poeme m\u00ebsimore babilonase. T\u00eb dyja mbajn\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin em\u00ebr, por i p\u00ebrkasin bot\u00ebve t\u00eb ndryshme.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-36dd7469 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"36dd7469\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-13760ab4 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"13760ab4\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Lidhje p\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-28c87796 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"28c87796\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5d6538df elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5d6538df\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<ul><li><a href=\"\/sq\/marduk\/\">Marduku, fitimtar n\u00eb Enuma Elish<\/a><\/li><li><a href=\"\/sq\/enki\/\">Enki\/Ea, vret Apsun n\u00eb fillim t\u00eb mitit<\/a><\/li><li><a href=\"\/sq\/anu\/\">Anu, biri\/nipi i saj (n\u00ebse ekziston faqja)<\/a><\/li><li><a href=\"\/sq\/mesopotami\/\">Mesopotami, pasqyr\u00eb e panteonit<\/a><\/li><li><a href=\"\/sq\/perendi-anti\/\">Anti-Per\u00ebndi, n\u00ebnkategoria<\/a><\/li><li><a href=\"\/sq\/perendite\/\">Per\u00ebndi, pasqyr\u00eb e klas\u00ebs<\/a><\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-grl4kl40 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"grl4kl40\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-bzsbfrmh elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"bzsbfrmh\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Literatura (zgjedhje)<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2c13224a e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"2c13224a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0eymh9ub elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"0eymh9ub\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<footer class=\"iwg-literatur\" data-nosnippet=\"true\"><ul><li><span data-nosnippet>Lambert, Wilfred G.: <em>Babylonian Creation Myths<\/em>. Winona Lake 2013.<\/span><\/li><li><span data-nosnippet>Heidel, Alexander: <em>The Babylonian Genesis. The Story of Creation<\/em>. Chicago 1951.<\/span><\/li><li><span data-nosnippet>Watkins, Calvert: <em>How to Kill a Dragon. Aspects of Indo-European Poetics<\/em>. Oxford 1995.<\/span><\/li><li>Walde, Christine (Hg.): <em>Der Neue Pauly<\/em> (Lemma &#8220;Tiamat&#8221;).<\/li><\/ul><\/footer>\n<p class=\"iwg-bib-more\"><span data-nosnippet>Vepra t\u00eb tjera referuese n\u00eb <a href=\"\/sq\/literatura\/\">list\u00ebn e literatur\u00ebs<\/a>.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-00fb941 e-con-boxed e-flex e-con e-parent\" data-id=\"00fb941\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2decbcd elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"2decbcd\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h2>Pyetjet e shpeshta mbi Tiamat<\/h2>\n<div class=\"iwg-faq-q\"><h3>Kush ishte Tiamat n\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"T\u00ebr\u00ebsia e tregimeve t\u00eb trash\u00ebguara mbi per\u00ebndit\u00eb e nj\u00eb kulture.\" tabindex=\"0\">mitologjin\u00eb<\/span> babilonase?<\/h3><p>Tiamat \u00ebsht\u00eb hyjnesha primordjale e oqeanit t\u00eb ujit t\u00eb kripur n\u00eb mitin babilonas t\u00eb krijimit Enuma Elish. Ajo dhe bashk\u00ebshorti i saj Apsu (Oqeani i ujit t\u00eb \u00ebmb\u00ebl) jan\u00eb qeniet e para, p\u00ebrzierja e tyre krijon gjeneratat e para t\u00eb per\u00ebndive. Por per\u00ebndit\u00eb e reja jan\u00eb t\u00eb zhurmshme dhe shqet\u00ebsuese; Apsu d\u00ebshiron t&#8217;i vras\u00eb.<\/p><p>Tiamat hezton, por pas vdekjes s\u00eb vet\u00eb Apsut (nga Ea) ajo l\u00ebshon nj\u00eb ushtri dragojsh dhe monstresh p\u00ebr t&#8217;u hakmarr\u00eb. Marduku, i riu nd\u00ebr per\u00ebndi, e mposht at\u00eb p\u00ebrfundimisht n\u00eb nj\u00eb betej\u00eb t\u00eb vetme.<\/p><\/div>\n<div class=\"iwg-faq-q\"><h3>Si krijoi Marduku bot\u00ebn nga trupi i Tiamatit?<\/h3><p>Pas fitores s\u00eb Mardukut mbi Tiamat, ai e ndan trupin e saj n\u00eb dy gjysma: nga gjysma e sip\u00ebrme krijon kup\u00ebn qiellore (me yjet dhe orbit\u00ebn e diellit), nga gjysma e poshtme tok\u00ebn, malet, lumenjt\u00eb Eufrat dhe Tig\u00ebr (nga syt\u00eb e saj).<\/p><p>Nga gjaku i udh\u00ebheq\u00ebsit t\u00eb saj t\u00eb vrar\u00eb Qingu, Marduku p\u00ebrziej argjil\u00eb dhe krijon njer\u00ebzit e par\u00eb, t\u00eb caktuar t\u00eb sh\u00ebrbejn\u00eb per\u00ebndive. Miti i krijimit ka paralele strukturore me tregimin e Gjenez\u00ebs (ndarje e uj\u00ebrave, ndarja e qiellit dhe tok\u00ebs).<\/p><\/div>\n<script type=\"application\/ld+json\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@type\":\"FAQPage\",\"mainEntity\":[{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Wer war Tiamat in der babylonischen <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Die Gesamtheit der \u00fcberlieferten G\u00f6ttererz\u00e4hlungen einer Kultur.\" tabindex=\"0\">Mythologie<\/span>?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Tiamat ist die Urg\\u00f6ttin des Salzwasser-Ozeans im babylonischen Sch\\u00f6pfungsmythos Enuma Elisch. Sie und ihr Gemahl Apsu (S\\u00fc\\u00dfwasser-Ozean) sind die ersten Wesen \\u2014 ihre Vermischung schafft die ersten G\\u00f6ttergenerationen. Doch die j\\u00fcngeren G\\u00f6tter sind laut und st\\u00f6rend; Apsu will sie t\\u00f6ten. Tiamat z\\u00f6gert, doch nach Apsus eigenem Tod (durch Ea) entfesselt sie eine Armee aus Drachen und Monstern, um sich zu r\\u00e4chen. Marduk, der j\\u00fcngste der G\\u00f6tter, besiegt sie schlie\\u00dflich in einem einzigen Kampf.\"}},{\"@type\":\"Question\",\"name\":\"Wie schuf Marduk aus Tiamats Leib die Welt?\",\"acceptedAnswer\":{\"@type\":\"Answer\",\"text\":\"Nach dem Sieg Marduks \\u00fcber Tiamat zerteilt er ihren Leib in zwei H\\u00e4lften: aus der oberen H\\u00e4lfte schafft er das Himmelsgew\\u00f6lbe (mit Sternen und Sonnenbahn), aus der unteren H\\u00e4lfte die Erde, die Berge, die Fl\\u00fcsse Euphrat und Tigris (aus ihren Augen). Aus dem Blut ihres get\\u00f6teten Anf\\u00fchrers Qingu mischt Marduk Lehm und schafft die ersten Menschen \\u2014 bestimmt, den G\\u00f6ttern zu dienen. Der Sch\\u00f6pfungsmythos hat strukturelle Parallelen zur Genesis-Erz\\u00e4hlung (Wasser teilen, Trennen von Himmel und Erde).\"}}]}<\/script>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tiamat, hyjnesh\u00eb e tradit\u00ebs mesopotamiane Dragoi i lasht\u00eb i ujit t\u00eb kripur, n\u00ebna e t\u00eb gjitha per\u00ebndive, mish\u00ebrim i kaosit. Tiamat \u00ebsht\u00eb forca m\u00eb e lasht\u00eb n\u00eb kozmologjin\u00eb mesopotamiane, jo e keqe, por primare, masa kaotike e ujit t\u00eb kripur nga e cila rrjedhi gjith\u00eb jeta dhe ku ajo kthehet. *Enuma Elish* tregon p\u00ebr mundjen [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":1638,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_header_footer","meta":{"_yoast_wpseo_focuskw":"Tiamat","_yoast_wpseo_title":"Tiamat - Dragoi i Lasht\u00eb dhe Kaosi n\u00eb Enuma Elish","_yoast_wpseo_metadesc":"N\u00ebna e per\u00ebndive, mish\u00ebrim i kaosit, mundja e saj nga Marduku dhe krijimi i bot\u00ebs nga trupi i saj.","_yoast_wpseo_meta-robots-noindex":"","_yoast_wpseo_canonical":"","_angie_page":false,"gefaehrdungsstufe":"4","wesen_kultur":"mesopotamien","wesen_klasse":"goetter","footnotes":""},"categories":[],"class_list":["post-57377","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.7 (Yoast SEO v28.1) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Tiamat - Dragoi i Lasht\u00eb dhe Kaosi n\u00eb Enuma Elish<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"N\u00ebna e per\u00ebndive, mish\u00ebrim i kaosit, mundja e saj nga Marduku dhe krijimi i bot\u00ebs nga trupi i saj.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/tiamat\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"sq_AL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Tiamat\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"N\u00ebna e per\u00ebndive, mish\u00ebrim i kaosit, mundja e saj nga Marduku dhe krijimi i bot\u00ebs nga trupi i saj.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/tiamat\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"iWell Guard\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-07-31T19:32:55+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_mesopotamien_tiamat.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"15 minuta\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/tiamat\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/tiamat\\\/\",\"name\":\"Tiamat - Dragoi i Lasht\u00eb dhe Kaosi n\u00eb Enuma Elish\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/tiamat\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/tiamat\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/goetter_mesopotamien_tiamat.webp\",\"datePublished\":\"2026-07-31T19:32:35+00:00\",\"dateModified\":\"2026-07-31T19:32:55+00:00\",\"description\":\"N\u00ebna e per\u00ebndive, mish\u00ebrim i kaosit, mundja e saj nga Marduku dhe krijimi i bot\u00ebs nga trupi i saj.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/tiamat\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"sq\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/tiamat\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/tiamat\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/goetter_mesopotamien_tiamat.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/goetter_mesopotamien_tiamat.webp\",\"width\":1024,\"height\":1536,\"caption\":\"G\u00f6tter aus der Mesopotamien-Tradition.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/tiamat\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Start\",\"item\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/home\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Tiamat\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/\",\"name\":\"iWell Guard\",\"description\":\"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"sq\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/#organization\",\"name\":\"Ittermann electronic GmbH\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"width\":1182,\"height\":237,\"caption\":\"Ittermann electronic GmbH\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/pantip.com\\\/profile\\\/9367242\",\"https:\\\/\\\/micro.blog\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.diggerslist.com\\\/iwellguard\\\/about\",\"https:\\\/\\\/skitterphoto.com\\\/photographers\\\/2870314\\\/iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/iwellguard.wordpress.com\\\/2026\\\/06\\\/06\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/hub.docker.com\\\/u\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.pinterest.com\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/bit.ly\\\/m\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/entre-vos-mains.alsace.eu\\\/profiles\\\/iwellguard\\\/activity\",\"https:\\\/\\\/gravatar.com\\\/reallybeded8fd34\",\"https:\\\/\\\/naijamatta.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.goodreads.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/profile.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/experiment.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/wakelet.com\\\/@iWellGuard82270\",\"https:\\\/\\\/www.chordie.com\\\/forum\\\/profile.php?id=2555664\",\"https:\\\/\\\/www.instapaper.com\\\/p\\\/17757966\",\"https:\\\/\\\/www.mapleprimes.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/businesslistingplus.com\\\/profile\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/telegra.ph\\\/iWell-Guard-06-06\",\"https:\\\/\\\/pbase.com\\\/iwellguard\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/b.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/20260607#bookmark-4788405196491818882\",\"https:\\\/\\\/fliphtml5.com\\\/home\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/anyflip.com\\\/homepage\\\/cmiwl#About\",\"https:\\\/\\\/transfur.com\\\/Users\\\/iwellguard\",\"http:\\\/\\\/delphi.larsbo.org\\\/user\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/jobs.lajobsportal.org\\\/profiles\\\/8380803-iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/md.chaosdorf.de\\\/s\\\/jfbe5SBdJD\",\"https:\\\/\\\/www.lingvolive.com\\\/en-us\\\/profile\\\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\\\/translations\",\"https:\\\/\\\/www.fitday.com\\\/fitness\\\/forums\\\/members\\\/iwellguard.html\",\"https:\\\/\\\/www.mymeetbook.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/pxhere.com\\\/en\\\/photographer-me\\\/5040798\",\"https:\\\/\\\/disqus.com\\\/by\\\/iwellguard\\\/about\\\/\",\"https:\\\/\\\/pastelink.net\\\/hjwciqwq\",\"https:\\\/\\\/pubhtml5.com\\\/homepage\\\/scjhn\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.bitchute.com\\\/channel\\\/2O2eOKzNqujT\",\"https:\\\/\\\/audiomack.com\\\/iwellguard\"]},{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/tiamat\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/tiamat\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Ralf Ittermann\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f\"},\"headline\":\"Tiamat\",\"datePublished\":\"2026-07-31T19:32:35+00:00\",\"dateModified\":\"2026-07-31T19:32:55+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/tiamat\\\/\"},\"wordCount\":3037,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/tiamat\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/04\\\/goetter_mesopotamien_tiamat.webp\",\"inLanguage\":\"sq\",\"description\":\"N\u00ebna e per\u00ebndive, mish\u00ebrim i kaosit, mundja e saj nga Marduku dhe krijimi i bot\u00ebs nga trupi i saj.\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Tiamat - Dragoi i Lasht\u00eb dhe Kaosi n\u00eb Enuma Elish","description":"N\u00ebna e per\u00ebndive, mish\u00ebrim i kaosit, mundja e saj nga Marduku dhe krijimi i bot\u00ebs nga trupi i saj.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/tiamat\/","og_locale":"sq_AL","og_type":"article","og_title":"Tiamat","og_description":"N\u00ebna e per\u00ebndive, mish\u00ebrim i kaosit, mundja e saj nga Marduku dhe krijimi i bot\u00ebs nga trupi i saj.","og_url":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/tiamat\/","og_site_name":"iWell Guard","article_modified_time":"2026-07-31T19:32:55+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":1536,"url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_mesopotamien_tiamat.webp","type":"image\/webp"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"15 minuta"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/tiamat\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/tiamat\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Tiamat","datePublished":"2026-07-31T19:32:35+00:00","dateModified":"2026-07-31T19:32:55+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/tiamat\/"},"wordCount":3037,"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/tiamat\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_mesopotamien_tiamat.webp","inLanguage":"sq","description":"N\u00ebna e per\u00ebndive, mish\u00ebrim i kaosit, mundja e saj nga Marduku dhe krijimi i bot\u00ebs nga trupi i saj."},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/tiamat\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/tiamat\/","name":"Tiamat - Dragoi i Lasht\u00eb dhe Kaosi n\u00eb Enuma Elish","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/tiamat\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/tiamat\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_mesopotamien_tiamat.webp","datePublished":"2026-07-31T19:32:35+00:00","dateModified":"2026-07-31T19:32:55+00:00","description":"N\u00ebna e per\u00ebndive, mish\u00ebrim i kaosit, mundja e saj nga Marduku dhe krijimi i bot\u00ebs nga trupi i saj.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/tiamat\/#breadcrumb"},"inLanguage":"sq","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/tiamat\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/tiamat\/#primaryimage","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_mesopotamien_tiamat.webp","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_mesopotamien_tiamat.webp","width":1024,"height":1536,"caption":"G\u00f6tter aus der Mesopotamien-Tradition."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/tiamat\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Start","item":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/home\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Tiamat"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#website","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/","name":"iWell Guard","description":"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen","publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"sq"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","width":1182,"height":237,"caption":"Ittermann electronic GmbH"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/pantip.com\/profile\/9367242","https:\/\/micro.blog\/iwellguard","https:\/\/www.diggerslist.com\/iwellguard\/about","https:\/\/skitterphoto.com\/photographers\/2870314\/iwell-guard","https:\/\/iwellguard.wordpress.com\/2026\/06\/06\/iwell-guard\/","https:\/\/hub.docker.com\/u\/iwellguard","https:\/\/www.pinterest.com\/iwellguard\/","https:\/\/bit.ly\/m\/iwellguard","https:\/\/entre-vos-mains.alsace.eu\/profiles\/iwellguard\/activity","https:\/\/gravatar.com\/reallybeded8fd34","https:\/\/naijamatta.com\/iwellguard","https:\/\/www.goodreads.com\/iwellguard","https:\/\/profile.hatena.ne.jp\/iwellguard\/","https:\/\/experiment.com\/users\/iwellguard","https:\/\/wakelet.com\/@iWellGuard82270","https:\/\/www.chordie.com\/forum\/profile.php?id=2555664","https:\/\/www.instapaper.com\/p\/17757966","https:\/\/www.mapleprimes.com\/users\/iwellguard","https:\/\/businesslistingplus.com\/profile\/iwell-guard\/","https:\/\/telegra.ph\/iWell-Guard-06-06","https:\/\/pbase.com\/iwellguard\/iwellguard","https:\/\/b.hatena.ne.jp\/iwellguard\/20260607#bookmark-4788405196491818882","https:\/\/fliphtml5.com\/home\/iwellguard","https:\/\/anyflip.com\/homepage\/cmiwl#About","https:\/\/transfur.com\/Users\/iwellguard","http:\/\/delphi.larsbo.org\/user\/iwellguard","https:\/\/jobs.lajobsportal.org\/profiles\/8380803-iwell-guard","https:\/\/md.chaosdorf.de\/s\/jfbe5SBdJD","https:\/\/www.lingvolive.com\/en-us\/profile\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\/translations","https:\/\/www.fitday.com\/fitness\/forums\/members\/iwellguard.html","https:\/\/www.mymeetbook.com\/iwellguard","https:\/\/pxhere.com\/en\/photographer-me\/5040798","https:\/\/disqus.com\/by\/iwellguard\/about\/","https:\/\/pastelink.net\/hjwciqwq","https:\/\/pubhtml5.com\/homepage\/scjhn\/","https:\/\/www.bitchute.com\/channel\/2O2eOKzNqujT","https:\/\/audiomack.com\/iwellguard"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f","name":"Ralf Ittermann","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","caption":"Ralf Ittermann"},"givenName":"Ralf","familyName":"Ittermann","jobTitle":"Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer und redaktioneller Verantwortlicher","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/author\/claude\/","description":"Ralf Ittermann ist Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer der Ittermann electronic GmbH und redaktioneller Verantwortlicher des iWell-Guard-Lexikons. Er verbindet langj\u00e4hrige Erfahrung in der Pr\u00e4zisionsfertigung mit medialer Praxis und religionsgeschichtlicher Quellenarbeit.","worksFor":{"@type":"Organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/ittermann.de\/","address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"K\u00f6hlergasse 16-18","postalCode":"99842","addressLocality":"Ruhla","addressCountry":"DE"}},"knowsAbout":["Religionsgeschichte","Mythologie","Mediale Praxis","Energetische Diagnostik","Schutzpraxis","Volksglauben","Westliche Esoterik"]},{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/tiamat\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/tiamat\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Tiamat","datePublished":"2026-07-31T19:32:35+00:00","dateModified":"2026-07-31T19:32:55+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/tiamat\/"},"wordCount":3037,"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/tiamat\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/goetter_mesopotamien_tiamat.webp","inLanguage":"sq","description":"N\u00ebna e per\u00ebndive, mish\u00ebrim i kaosit, mundja e saj nga Marduku dhe krijimi i bot\u00ebs nga trupi i saj."}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/57377","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=57377"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/57377\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":57382,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/57377\/revisions\/57382"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1638"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=57377"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=57377"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}