{"id":56697,"date":"2026-07-31T18:43:33","date_gmt":"2026-07-31T18:43:33","guid":{"rendered":"https:\/\/iwell-guard.com\/eshmun-perendia-sheruese-e-sidonit\/"},"modified":"2026-07-31T18:43:57","modified_gmt":"2026-07-31T18:43:57","slug":"eshmun","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/eshmun\/","title":{"rendered":"Eshmun &#8211; Per\u00ebndia Sh\u00ebruese e Sidonit"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"56697\" class=\"elementor elementor-56697 elementor-2629\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-hero e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-eshmun-hero\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-hl e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"iwgw-eshmun-hl\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-htxt e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-eshmun-htxt\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-h1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-eshmun-h1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Eshmun, Per\u00ebndia Sh\u00ebruese Fenikase dhe Per\u00ebndia e Qytetit t\u00eb Sidonit<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-lead elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-eshmun-lead\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Eshmun (fenikisht <em>\u02be\u0161mn<\/em>) \u00ebsht\u00eb per\u00ebndia supreme e qytetit t\u00eb Sidonit dhe nj\u00eb nd\u00ebr per\u00ebndit\u00eb sh\u00ebruese m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb bot\u00ebs fenikase. Ai u identifikua me Asklepiusin grek dhe q\u00ebndron n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb nj\u00eb kulti sh\u00ebrues t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm me t\u00eb famshmin <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb q\u00eb sh\u00ebrben p\u00ebr nderimin e nj\u00eb ose m\u00eb shum\u00eb hyjnive.\" tabindex=\"0\">tempull<\/span> t\u00eb Eshmunit pran\u00eb Sidonit.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-pillc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-eshmun-pillc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-pills elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"iwgw-eshmun-pills\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"iwg-pill-row\"><span class=\"iwg-klasse-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Zot i tradit\u00ebs Fenikase.\">Zot<\/span><a href=\"\/sq\/perendia-fenikase\/\" class=\"iwg-kultur-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Mitologjia e tradit\u00ebs Fenikase.\">Fenikase<\/a><span class=\"iwg-tradition-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Per\u00ebndi sh\u00ebruese.\">Per\u00ebndi sh\u00ebruese<\/span><\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-tocc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-eshmun-tocc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-toc elementor-toc--minimized-on-tablet elementor-widget elementor-widget-table-of-contents\" data-id=\"iwgw-eshmun-toc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;headings_by_tags&quot;:[&quot;h2&quot;,&quot;h3&quot;],&quot;minimize_box&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;marker_view&quot;:&quot;bullets&quot;,&quot;no_headings_message&quot;:&quot;Nuk u gjet\\u00ebn tituj n\\u00eb k\\u00ebt\\u00eb faqe.&quot;,&quot;exclude_headings_by_selector&quot;:[],&quot;icon&quot;:{&quot;value&quot;:&quot;fas fa-circle&quot;,&quot;library&quot;:&quot;fa-solid&quot;,&quot;rendered_tag&quot;:&quot;&lt;svg class=\\&quot;e-font-icon-svg e-fas-circle\\&quot; viewBox=\\&quot;0 0 512 512\\&quot; xmlns=\\&quot;http:\\\/\\\/www.w3.org\\\/2000\\\/svg\\&quot;&gt;&lt;path d=\\&quot;M256 8C119 8 8 119 8 256s111 248 248 248 248-111 248-248S393 8 256 8z\\&quot;&gt;&lt;\\\/path&gt;&lt;\\\/svg&gt;&quot;},&quot;minimized_on&quot;:&quot;tablet&quot;,&quot;hierarchical_view&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;min_height&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"table-of-contents.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__header\">\n\t\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-toc__header-title\">\n\t\t\t\tTabela e p\u00ebrmbajtjes\t\t\t<\/h2>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--expand\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__iwgw-eshmun-toc\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Open table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-down\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M207.029 381.476L12.686 187.132c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941l22.667-22.667c9.357-9.357 24.522-9.375 33.901-.04L224 284.505l154.745-154.021c9.379-9.335 24.544-9.317 33.901.04l22.667 22.667c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941L240.971 381.476c-9.373 9.372-24.569 9.372-33.942 0z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--collapse\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__iwgw-eshmun-toc\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Close table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-up\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M240.971 130.524l194.343 194.343c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941l-22.667 22.667c-9.357 9.357-24.522 9.375-33.901.04L224 227.495 69.255 381.516c-9.379 9.335-24.544 9.317-33.901-.04l-22.667-22.667c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941L207.03 130.525c9.372-9.373 24.568-9.373 33.941-.001z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div id=\"elementor-toc__iwgw-eshmun-toc\" class=\"elementor-toc__body\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-toc__spinner-container\">\n\t\t\t\t<svg class=\"elementor-toc__spinner eicon-animation-spin e-font-icon-svg e-eicon-loading\" aria-hidden=\"true\" viewBox=\"0 0 1000 1000\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M500 975V858C696 858 858 696 858 500S696 142 500 142 142 304 142 500H25C25 237 238 25 500 25S975 237 975 500 763 975 500 975Z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-hr e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-eshmun-hr\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-heroimg iwg-hero-image elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"iwgw-eshmun-heroimg\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_eshmun-683x1024.webp\" class=\"attachment-large size-large wp-image-2849\" alt=\"Eshmun - G\u00f6tter aus der Phoenizisch-Tradition, historisch-illustrativ\" srcset=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_eshmun-683x1024.webp 683w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_eshmun-200x300.webp 200w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_eshmun-768x1152.webp 768w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_eshmun.webp 1024w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-sec-iwgcomp-eshmun elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"sec-iwgcomp-eshmun\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-col-iwgcomp-eshmun\" data-id=\"col-iwgcomp-eshmun\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcomp-eshmun elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcomp-eshmun\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb tregim i trash\u00ebguar mbi per\u00ebndi, origjina dhe rendin e bot\u00ebs.\" tabindex=\"0\">Miti<\/span><\/strong> i Eshmunit lidh kultet sh\u00ebruese fenikase me traditat hellenistike t\u00eb Asklepiusit dhe form\u00ebsoi kultin e tempullit n\u00eb Sidon p\u00ebr shekuj me radh\u00eb.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-s0 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-eshmun-s0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-s0h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-eshmun-s0h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Klasifikimi dhe profili i shkurt\u00ebr<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-s0c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-eshmun-s0c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-s0t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-eshmun-s0t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Eshmun i p\u00ebrket hyjnive m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme fenikase; ai \u00ebsht\u00eb per\u00ebndi i qytetit t\u00eb Sidonit dhe shfaqet rregullisht bashk\u00eb me <a href=\"\/sq\/astarte\/\">Astarte<\/a> si \u00e7ift hyjnor i Sidonit.<\/p><p>Sabatino Moscati ka treguar n\u00eb <em>Die Ph\u00f6niker<\/em> (1966) se <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"T\u00ebr\u00ebsia e veprimeve t\u00eb adhurimit fetar ndaj nj\u00eb hyjnie ose figure t\u00eb shenjt\u00eb.\" tabindex=\"0\">kulti<\/span> i Eshmunit n\u00eb Sidon kishte r\u00ebnd\u00ebsi ky\u00e7e religjioze-politike dhe ekonomike; <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb q\u00eb sh\u00ebrben p\u00ebr nderimin e nj\u00eb ose m\u00eb shum\u00eb hyjnive.\" tabindex=\"0\">tempulli<\/span> i Eshmunit pran\u00eb Bostan esh-Sheikh n\u00eb verilindje t\u00eb Sidonit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga shenjt\u00ebroret fenikase t\u00eb ruajtura m\u00eb mir\u00eb.<\/p><p>Nga pik\u00ebpamja historike-fetare, Eshmun p\u00ebrfaq\u00ebson tipin e per\u00ebndis\u00eb sh\u00ebruese q\u00eb vdes dhe ringjallet me ndryshimin e stin\u00ebve. Profili i tij funksional \u00ebsht\u00eb duksh\u00ebm m\u00eb i ngusht\u00eb se ai i <a href=\"\/sq\/baal-hadad\/\">Baal-Hadadit<\/a>: Eshmun \u00ebsht\u00eb kryesisht per\u00ebndi sh\u00ebruese dhe per\u00ebndi mbrojt\u00ebse e qytetit, m\u00eb pak per\u00ebndi e motit.<\/p><p>Kjo specializim n\u00eb sh\u00ebrim dhe funksione urbane \u00ebsht\u00eb e pazakonshme n\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"T\u00ebr\u00ebsia e per\u00ebndive t\u00eb nj\u00eb feje ose kulture.\" tabindex=\"0\">panteonin<\/span> fenikase dhe e b\u00ebn Eshmumin nj\u00eb figur\u00eb teologjike t\u00eb pavarur. Brenda <a href=\"\/sq\/perendia-fenikase\/\">tradit\u00ebs fenikase<\/a> ai \u00ebsht\u00eb per\u00ebndia prototipike sh\u00ebruese.<\/p><p>Corinne Bonnet ka shqyrtuar n\u00eb disa studime identifikimin e Eshmunit me Asklepin grek dhe implikimet e tij teologjike. Identifikimi \u00ebsht\u00eb i dokumentuar n\u00eb let\u00ebrsi q\u00eb nga shekulli i 5-t\u00eb para Kr. dhe \u00e7on n\u00eb nj\u00eb ndikim t\u00eb nd\u00ebrsjellt\u00eb t\u00eb t\u00eb dy traditave t\u00eb kultit. N\u00eb heleniz\u00ebm, <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb q\u00eb sh\u00ebrben p\u00ebr nderimin e nj\u00eb ose m\u00eb shum\u00eb hyjnive.\" tabindex=\"0\">tempulli<\/span> i Eshmunit b\u00ebhet nj\u00eb Asklepieion me r\u00ebnd\u00ebsi nd\u00ebrrajonale.<\/p><p>Nj\u00eb ve\u00e7ori e dukshme e Eshmunit \u00ebsht\u00eb lidhja e ngusht\u00eb me sht\u00ebpin\u00eb mbret\u00ebrore sidoniane. Eshmunazar I, Eshmunazar II, Bod-Eshmun dhe disa mbret\u00ebr t\u00eb tjer\u00eb sidonian\u00eb mbajn\u00eb teonimin e tij n\u00eb em\u00ebr. Kjo tradit\u00eb onomastike d\u00ebshmon pozicionin qendror t\u00eb Eshmunit n\u00eb historin\u00eb dinastike sidoniane.<\/p><p>Lidhja teologjike e Eshmunit me <a href=\"\/sq\/astarte\/\">Astarte<\/a> si \u00e7ift hyjnor i Sidonit \u00ebsht\u00eb analoge me konstelacionin <a href=\"\/sq\/baal-hadad\/\">Baal-Hadad<\/a>-Anat ose <a href=\"\/sq\/baal-hammon\/\">Baal-Hammon<\/a>&#8211;<a href=\"\/sq\/tanit\/\">Tanit<\/a> n\u00eb shtetet e tjera qytetare fenikase.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-s1 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-eshmun-s1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-s1h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-eshmun-s1h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Emri dhe etimologjia<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-s1c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-eshmun-s1c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-s1t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-eshmun-s1t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Etimologjia e emrit Eshmun \u00ebsht\u00eb e diskutueshme. Nj\u00eb interpretim i besuesh\u00ebm lidh <em>\u02be\u0161mn<\/em> me numrin &#8216;tet\u00eb&#8217; (semitishtja per\u00ebndimore <em>\u0161mn<\/em>); Eshmun do t\u00eb ishte at\u00ebher\u00eb &#8216;i teti&#8217;, me sa duket si biri i tet\u00eb i nj\u00eb familjeje hyjnore ose si num\u00ebror rendor i tet\u00eb n\u00eb nj\u00eb list\u00eb per\u00ebndish.<\/p><p>Nj\u00eb interpretim tjet\u00ebr sheh <em>\u02be\u0161mn<\/em> si lidhje me fjal\u00ebn p\u00ebr &#8216;vaj&#8217; (<em>\u0161mn<\/em>); Eshmun do t\u00eb ishte at\u00ebher\u00eb &#8216;i lyeri&#8217; ose &#8216;ai i lidhur me vajin&#8217;, gj\u00eb q\u00eb do t&#8217;i p\u00ebrgjigjej funksionit t\u00eb tij sh\u00ebrues.<\/p><p>N\u00eb mbishkrime ai shfaqet si <em>\u02be\u0161mn<\/em>; n\u00eb burimet greke si Eshmun (\u1f18\u03c3\u03bc\u03bf\u1fe6\u03bd ose \u1f08\u03c3\u03bc\u03bf\u03c5\u03bd\u03cc\u03c2). Damaskios (shekulli 6 pas Kr.) raporton n\u00eb <em>Quaestiones Vitae<\/em> t\u00eb tij se Eshmun kishte qen\u00eb nj\u00eb i ri nga Bejruti, i cili i mori jet\u00ebn n\u00eb nj\u00eb burim nga m\u00ebrzia e dashuris\u00eb dhe pas vdekjes u nderua si per\u00ebndi.<\/p><p>Ky &#8216;Mitos i von\u00eb i Heroit-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb tregim i trash\u00ebguar mbi per\u00ebndi, origjina dhe rendin e bot\u00ebs.\" tabindex=\"0\">Mitolit<\/span>&#8216; \u00ebsht\u00eb i vlefsh\u00ebm nga pik\u00ebpamja e historis\u00eb s\u00eb feve, sepse ruan identifikimin me Adonin dhe me tipin e heroit vdektar-hyjnor.<\/p><p>N\u00eb akkadishte dhe n\u00eb hititishte Eshmun nuk \u00ebsht\u00eb identifikuar drejtp\u00ebrdrejt. Identifikimi grek me Asklepin \u00ebsht\u00eb ai m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsishmi; Pausanias dhe autor\u00eb t\u00eb tjer\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Epoka e kultur\u00ebs greke dhe romake, rreth 800 para Kr. deri n\u00eb 600 pas Kr.\" tabindex=\"0\">antik\u00eb<\/span> e d\u00ebshmojn\u00eb at\u00eb. N\u00eb Kartagjen\u00eb dhe n\u00eb kolonit\u00eb per\u00ebndimore Eshmun gjithashtu shfaqet, megjithat\u00eb duksh\u00ebm m\u00eb rrall\u00eb se <a href=\"\/sq\/baal-hammon\/\">Baal-Hammon<\/a> ose <a href=\"\/sq\/tanit\/\">Tanit<\/a>.<\/p><p>N\u00eb tradit\u00ebn e m\u00ebvonshme kartagineze Eshmun shfaqet me epitetin &#8216;Sh\u00ebruesi&#8217; dhe identifikohet drejtp\u00ebrdrejt me Asklepin grek. Ky identifikim me Asklepin form\u00ebsoi kultur\u00ebn sh\u00ebruese kartagineze dhe mbijetoi r\u00ebnies s\u00eb shtetit punik n\u00eb periudh\u00ebn romake n\u00ebn emrin Aesculapius.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-s2 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-eshmun-s2\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-s2h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-eshmun-s2h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">P\u00ebrshkrimi dhe ikonografia<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-s2c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-eshmun-s2c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-s2t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-eshmun-s2t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Eshmuni shfaqet n\u00eb ikonografin\u00eb fenikase si per\u00ebndi rinore me mjek\u00ebr ose pa mjek\u00ebr, shpesh me nj\u00eb shkop dhe nj\u00eb gjarp\u00ebr, simbolin sh\u00ebrues par excellence. N\u00eb koh\u00ebn hellenistike ikonografia e tij sintetizohet kryesisht me tradit\u00ebn e Asklepiusit: shkopi me gjarp\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtjell\u00eb, mantel i gjat\u00eb, q\u00ebndrim i qet\u00eb.<\/p><p>Kafsha e tij e shenjt\u00eb \u00ebsht\u00eb gjarp\u00ebri; <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb q\u00eb sh\u00ebrben p\u00ebr nderimin e nj\u00eb ose m\u00eb shum\u00eb hyjnive.\" tabindex=\"0\">tempulli<\/span> i Eshmunit pran\u00eb Sidonit kishte v\u00ebrtet gjarp\u00ebrinj t\u00eb shenjt\u00eb, si\u00e7 raporton Damasciusi. Tradita e <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb vend i shenjt\u00eb i kushtuar adhurimit t\u00eb nj\u00eb hyjnie.\" tabindex=\"0\">shenjt\u00ebror\u00ebs<\/span> me gjarp\u00ebrinj e lidh Eshmunin me Asklepeionin grek t\u00eb Epidaurosit, ku mbaheshin gjithashtu gjarp\u00ebrinj t\u00eb shenjt\u00eb. Edhe gjeli shfaqet nganj\u00ebher\u00eb si kafsha shoq\u00ebruese e tij, \u00e7ka p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb tjet\u00ebr p\u00ebrputhje me Asklepiusin.<\/p><p><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb q\u00eb sh\u00ebrben p\u00ebr nderimin e nj\u00eb ose m\u00eb shum\u00eb hyjnive.\" tabindex=\"0\">Tempulli<\/span> i Eshmunit pran\u00eb Bostan esh-Shejhut \u00ebsht\u00eb i dokumentuar mir\u00eb arkeologjikisht; g\u00ebrmimet n\u00ebn drejtimin e Maurice Dunand dhe, n\u00eb koh\u00eb m\u00eb t\u00eb von\u00eb, t\u00eb Patty Gerstenblith kan\u00eb botuar arkitektur\u00ebn e tempullit, mbishkrimet dhe ofertat votive.<\/p><p><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb q\u00eb sh\u00ebrben p\u00ebr nderimin e nj\u00eb ose m\u00eb shum\u00eb hyjnive.\" tabindex=\"0\">Tempulli<\/span> dispononte nj\u00eb banj\u00eb sh\u00ebruese (<em>balneum<\/em>) me uj\u00eb rrjedh\u00ebs nga mali fqinj, ku k\u00ebrkuesit e sh\u00ebrimit kryenin pastrimi rituale. Kjo arkitektur\u00eb sh\u00ebruese \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga d\u00ebshmit\u00eb m\u00eb dometh\u00ebn\u00ebse t\u00eb kultit sh\u00ebrues fenikasit.<\/p><p>Nj\u00eb statuet\u00eb mermeri f\u00ebmij\u00ebsh e gjetur n\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb q\u00eb sh\u00ebrben p\u00ebr nderimin e nj\u00eb ose m\u00eb shum\u00eb hyjnive.\" tabindex=\"0\">tempullin<\/span> e Eshmunit me epitetin &#8216;djali i Eshmunit&#8217; \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga objektet individuale m\u00eb t\u00eb famshme; ajo u <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"I dor\u00ebzuar t\u00eb shenjt\u00ebs n\u00ebp\u00ebrmjet nj\u00eb veprimi fetar dhe k\u00ebshtu i ndar\u00eb nga e p\u00ebrditshme.\" tabindex=\"0\">kushtua<\/span> nga Eshmunazari II dhe tregon karakterin ikonik rinor-hyjnor t\u00eb per\u00ebndis\u00eb.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-s3 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-eshmun-s3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-s3h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-eshmun-s3h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Tregimet mitologjike<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-s3c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-eshmun-s3c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-s3t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-eshmun-s3t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Mitet fenikase t\u00eb Eshmunit jan\u00eb t\u00eb trash\u00ebguara vet\u00ebm n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb fragmentare. Damasciusi raporton tregimin e heroit t\u00eb p\u00ebrmendur m\u00eb sip\u00ebr: Eshmuni, nj\u00eb i ri i bukur nga Beiruti, ndiqej nga Astarteja; p\u00ebr t&#8217;i shp\u00ebtuar dashuris\u00eb s\u00eb saj, e g\u00eblltitroi veten dhe vdiq. Astarteja mori trupin e tij, e solli p\u00ebrs\u00ebri n\u00eb Beirut dhe &#8216;e thirri n\u00eb jet\u00eb t\u00eb re n\u00ebp\u00ebrmjet ngroht\u00ebsis\u00eb jet\u00ebdh\u00ebn\u00ebse&#8217;.<\/p><p>Ky tregim i p\u00ebrket struktur\u00ebrisht tradit\u00ebs Adonis-Tammuz: hero rinor vdektar-hyjnor, vdekja e tij, ringjallja e tij nga nj\u00eb hyjnesh\u00eb. Nga pik\u00ebpamja e historis\u00eb s\u00eb feve, ai \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shembull i variantit fenikasit t\u00eb motivit &#8216;per\u00ebndis\u00eb q\u00eb vdes dhe ringjallet&#8217;, i p\u00ebrhapur ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb rajonin mesdhetar per\u00ebndimor.<\/p><p>Nj\u00eb tradit\u00eb e dyt\u00eb e lidh Eshmunin me sh\u00ebrimin n\u00ebp\u00ebrmjet shfaqjes hyjnore n\u00eb \u00ebnd\u00ebrr (<em>incubatio<\/em>): k\u00ebrkuesit e sh\u00ebrimit flinin n\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb q\u00eb sh\u00ebrben p\u00ebr nderimin e nj\u00eb ose m\u00eb shum\u00eb hyjnive.\" tabindex=\"0\">tempull<\/span> dhe merrnin n\u00eb \u00ebnd\u00ebrr udh\u00ebzime sh\u00ebruese.<\/p><p>Kjo praktik\u00eb i p\u00ebrgjigjet tradit\u00ebs greke t\u00eb Asklepeionit dhe u zhvillua n\u00eb t\u00eb dy kulturat paralel ose n\u00ebp\u00ebrmjet shk\u00ebmbimit. <em>Fjal\u00ebt e Shenjta<\/em> t\u00eb Aelius Aristides-it nga shekulli i 2-t\u00eb pas K. dokumentojn\u00eb gjer\u00ebsisht k\u00ebt\u00eb praktik\u00eb inkubacioni p\u00ebr Asklepiusin; p\u00ebr Eshmunin jan\u00eb t\u00eb trash\u00ebguara raporte t\u00eb ngjashme nga Sidoni dhe Beiruti.<\/p><p>Nj\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb tekst i gdhendur ose i skulpturuar n\u00eb nj\u00eb mbart\u00ebs t\u00eb ngurt\u00eb.\" tabindex=\"0\">mbishkrim<\/span> fragmentar fenikasit nga Kartagin\u00eb p\u00ebrmend nj\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb procesion solemn fetar.\" tabindex=\"0\">procesion<\/span> t\u00eb Eshmunit me nj\u00eb barel\u00eb dhe nj\u00eb &#8216;zgjim&#8217; n\u00eb dit\u00ebn e pranver\u00ebs. Ky procesion pranveror \u00ebsht\u00eb historikisht i lidhur me fest\u00ebn e zgjimit t\u00eb <a href=\"\/sq\/melqart\/\">Melqartit<\/a> dhe i p\u00ebrket tradit\u00ebs fenikase t\u00eb festave t\u00eb pranver\u00ebs.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-s4 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-eshmun-s4\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-s4h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-eshmun-s4h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Kulti dhe adhurimi<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-s4c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-eshmun-s4c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-s4t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-eshmun-s4t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Vendi kryesor i kultit t\u00eb Eshmunit ishte <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb q\u00eb sh\u00ebrben p\u00ebr nderimin e nj\u00eb ose m\u00eb shum\u00eb hyjnive.\" tabindex=\"0\">tempulli<\/span> pran\u00eb Bostan esh-Shejhut, rreth 4 km n\u00eb verilindje t\u00eb Sidonit antik. <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb q\u00eb sh\u00ebrben p\u00ebr nderimin e nj\u00eb ose m\u00eb shum\u00eb hyjnive.\" tabindex=\"0\">Tempulli<\/span> u themelua n\u00eb shekullin e 6-t\u00eb p.K. nga mbreti Eshmunazar I dhe u zgjerua me madh\u00ebshti n\u00ebn Eshmunazarin II (shekulli i 5-t\u00eb p.K.).<\/p><p>I famshmi mbishkrim i sarkofagut t\u00eb Eshmunazarit II (n\u00eb Luv\u00ebr) \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga mbishkrimet fenikase m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme gjithsesi; ai e quan Eshmunin &#8216;zoti im&#8217; dhe p\u00ebrshkruan r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e tij kultore.<\/p><p><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb q\u00eb sh\u00ebrben p\u00ebr nderimin e nj\u00eb ose m\u00eb shum\u00eb hyjnive.\" tabindex=\"0\">Tempulli<\/span> p\u00ebrfshinte disa komplekse: nd\u00ebrtesa kryesore me shenjt\u00ebrishten e shenjt\u00eb, banja sh\u00ebruese me uj\u00eb rrjedh\u00ebs, oborri i p\u00ebrparm\u00eb me altar\u00eb, dhomat p\u00ebr inkubacion dhe zonat p\u00ebr oferta votive. K\u00ebrkuesit e sh\u00ebrimit sillnin dhurata n\u00eb form\u00eb kockash bronzi, figurinash balte, mbishkrimesh dhe &#8216;vesh\u00ebve t\u00eb art\u00eb&#8217; (shenja fal\u00ebnderimi p\u00ebr lutjet e d\u00ebgjuara).<\/p><p>P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj, Eshmuni kishte shenjt\u00ebrisht\u00eb n\u00eb Beirut, n\u00eb Kartagin\u00eb (ku adhurohej n\u00eb kodr\u00ebn e Byrs\u00ebs), n\u00eb Idalion t\u00eb Qipros dhe n\u00eb disa site t\u00eb tjera. N\u00eb Idalion shfaqet shpesh bashk\u00eb me Astarteun fenikasit dhe Afrodit\u00ebn greke. N\u00eb Kartagin\u00eb shfaqet nganj\u00ebher\u00eb pran\u00eb <a href=\"\/sq\/baal-hammon\/\">Baal-Hammonit<\/a>, por ruan funksionin e tij t\u00eb pavarur sh\u00ebrues.<\/p><p>Mbishkrimet e Eshmunit nga Sidoni dokumentojn\u00eb n\u00eb detaj hierarkin\u00eb prift\u00ebrore: <em>kohen<\/em> (prift), <em>moqim \u02beelim<\/em> (&#8216;zgjuesi i per\u00ebndis\u00eb&#8217;), sh\u00ebrb\u00ebtor\u00ebt <em>\u02bfbd<\/em> dhe sh\u00ebrb\u00ebtoret <em>\u02bemh<\/em>. Kjo hierarki \u00ebsht\u00eb e krahasueshme me at\u00eb t\u00eb kultit t\u00eb Melqartit.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-s5 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-eshmun-s5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-s5h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-eshmun-s5h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Praktika mbrojt\u00ebse dhe apotropaike<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-s5c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-eshmun-s5c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-s5t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-eshmun-s5t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Eshmuni ishte per\u00ebndia prototipike sh\u00ebruese fenikase. K\u00ebrkuesit e sh\u00ebrimit vinin nga gjith\u00eb Mesdheut lindor p\u00ebr t\u00eb gjetur sh\u00ebrim n\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb q\u00eb sh\u00ebrben p\u00ebr nderimin e nj\u00eb ose m\u00eb shum\u00eb hyjnive.\" tabindex=\"0\">tempullin<\/span> e tij. Praktika e inkubacionit ishte qendrore: <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb njeri q\u00eb nd\u00ebrmerr nj\u00eb udh\u00ebtim t\u00eb motivuar fetarisht drejt nj\u00eb vendi t\u00eb shenjt\u00eb.\" tabindex=\"0\">pelegrin\u00ebt<\/span> flinin n\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb q\u00eb sh\u00ebrben p\u00ebr nderimin e nj\u00eb ose m\u00eb shum\u00eb hyjnive.\" tabindex=\"0\">tempull<\/span>, shpesh mbi l\u00ebkura t\u00eb ve\u00e7anta, dhe merrnin n\u00eb \u00ebnd\u00ebrr udh\u00ebzime sh\u00ebruese.<\/p><p>N\u00eb m\u00ebngjes \u00ebndrra interpretohej nga prift\u00ebrinjt\u00eb; sh\u00ebrimi ndodhte shpesh n\u00ebp\u00ebrmjet vet\u00eb \u00ebnd\u00ebrrimit, n\u00ebp\u00ebrmjet banjove rituale ose n\u00ebp\u00ebrmjet ila\u00e7eve bimore t\u00eb p\u00ebrshkruara.<\/p><p><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Objekt ose shenj\u00eb q\u00eb largon t\u00eb keqen dhe ndikimet e d\u00ebmshme.\" tabindex=\"0\">Apotropaikisht<\/span> vendoseshin statueta t\u00eb Eshmunit n\u00eb sht\u00ebpi; t\u00eb famshmet &#8216;figura f\u00ebmij\u00ebsh sidonase&#8217; nga <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb q\u00eb sh\u00ebrben p\u00ebr nderimin e nj\u00eb ose m\u00eb shum\u00eb hyjnive.\" tabindex=\"0\">tempulli<\/span> i Eshmunit (koleksioni n\u00eb Muzeun Komb\u00ebtar t\u00eb Beirutit) tregojn\u00eb djem ose vajza t\u00eb vegj\u00ebl, ndoshta oferta votive p\u00ebr sh\u00ebrimin e f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb s\u00ebmur\u00eb. Mbishkrimet n\u00eb k\u00ebto statueta konfirmojn\u00eb funksionin e tyre si dhurata fal\u00ebnderuese ose si dhurata lut\u00ebse.<\/p><p data-nosnippet=\"true\">N\u00eb emrat personal\u00eb fenikas\u00eb teonimi i Eshmunit \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i shpesht\u00eb: Eshmunazar &#8216;Eshmuni ndihmon&#8217;, Eshmunpalat &#8216;Eshmuni shp\u00ebton&#8217;, Bod-Eshmun &#8216;n\u00ebp\u00ebrmjet dor\u00ebs s\u00eb Eshmunit&#8217;. Shpesht\u00ebsia e emrave teoforik\u00eb tregon devotshm\u00ebrin\u00eb intensive private. iWell Guard e sh\u00ebnon Eshmunin si figur\u00eb historike-religjioze pa referenca ndaj premtimeve aktuale sh\u00ebruese; praktika e kultit sh\u00ebrues \u00ebsht\u00eb nj\u00eb fenomen historik q\u00eb rind\u00ebrtohet shkenc\u00ebrisht, jo nd\u00ebrmerret praktikisht.<\/p><p>N\u00eb ritualet sh\u00ebruese p\u00ebrshkruheshin gjithashtu ila\u00e7e bimore; prift\u00ebrinjt\u00eb fenikas\u00eb dispononin njohuri farmakologjike t\u00eb trash\u00ebguara n\u00eb form\u00eb tekstesh sh\u00ebruese. Fragmente t\u00eb teksteve t\u00eb tilla mund t\u00eb njihen n\u00eb mbishkrimet e <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb q\u00eb sh\u00ebrben p\u00ebr nderimin e nj\u00eb ose m\u00eb shum\u00eb hyjnive.\" tabindex=\"0\">tempullit<\/span> t\u00eb Eshmunit.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-s6 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-eshmun-s6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-s6h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-eshmun-s6h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Paralele n\u00eb kultura t\u00eb tjera<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-s6c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-eshmun-s6c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-s6t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-eshmun-s6t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Paraleja historike m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme \u00ebsht\u00eb Asklepiusi grek; identifikimi \u00ebsht\u00eb i d\u00ebshmuar let\u00ebrsisht q\u00eb nga shekulli i 5-t\u00eb p.K. Asklepiusi \u00ebsht\u00eb biri i Apollonit, sh\u00ebrues i shkath\u00ebt, me shkop dhe gjarp\u00ebr si atribute. P\u00ebrputhjet mes t\u00eb dyve jan\u00eb aq t\u00eb dendura sa nj\u00eb ndikim i nd\u00ebrsjellt\u00eb \u00ebsht\u00eb i mundsh\u00ebm. Stephanie Budin, Corinne Bonnet dhe Mary Bachvarova kan\u00eb hulumtuar k\u00ebto lidhje.<\/p><p>N\u00eb fush\u00ebn mezopotamiane Eshmuni i p\u00ebrgjigjet pjes\u00ebrisht per\u00ebndis\u00eb sh\u00ebruese Damu dhe per\u00ebndis\u00eb Ninazu; n\u00eb materialin hetitisht nuk ka ndonj\u00eb per\u00ebndi paralele t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb, megjithat\u00eb ka rituale sh\u00ebruese t\u00eb lidhura me tradit\u00ebn hurrite t\u00eb Kamrusep\u00ebs. <a href=\"\/sq\/perendte-hethite\/\">Tradita hetitiste<\/a> kishte kultur\u00ebn e vet sh\u00ebruese n\u00ebp\u00ebrmjet &#8216;grave t\u00eb vjetra&#8217; (<em>HAR.HAR<\/em>), pa ndonj\u00eb per\u00ebndi specifike sh\u00ebruese n\u00eb kuptimin n\u00eb t\u00eb cilin Eshmuni \u00ebsht\u00eb i till\u00eb.<\/p><p>Me Adonin Eshmuni ndan mitologemin e heroit me vdekje dhe ringjall\u00ebse nga nj\u00eb hyjnesh\u00eb. T\u00eb dy i p\u00ebrkasin tradit\u00ebs semitike per\u00ebndimore t\u00eb heroit t\u00eb bim\u00ebsis\u00eb, e cila p\u00ebrfshin edhe <a href=\"\/sq\/melqart\/\">Melqartin<\/a>. Nga pik\u00ebpamja e historis\u00eb s\u00eb feve, kjo familje heroish \u00ebsht\u00eb nj\u00eb fenomen historik i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm i epok\u00ebs fenikase t\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Epok\u00eb parahistorike pas Epok\u00ebs s\u00eb Bronzit, e karakterizuar nga p\u00ebrpunimi i hekurit.\" tabindex=\"0\">hekurit<\/span>.<\/p><p>Edhe traditat e kultur\u00ebs sh\u00ebruese <a href=\"\/sq\/perendte-hethite\/\">hetitiste<\/a>, sidomos ritualet e &#8216;gruas s\u00eb vjet\u00ebr&#8217; dhe praktikat e inkubacionit, tregojn\u00eb p\u00ebrputhje funksionale me <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"T\u00ebr\u00ebsia e veprimeve t\u00eb adhurimit fetar ndaj nj\u00eb hyjnie ose figure t\u00eb shenjt\u00eb.\" tabindex=\"0\">kultin<\/span> e Eshmunit. Volkert Haas ka dokumentuar ritualet sh\u00ebruese anatoliane t\u00eb lashta n\u00eb <em>Materia Magica et Medica Hethitica<\/em> (2003); nj\u00eb lidhje e drejtp\u00ebrdrejt\u00eb historike-fetare nuk \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrtetueshme, por paralelet strukturore jan\u00eb ndri\u00e7uese.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-s7 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-eshmun-s7\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-s7h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-eshmun-s7h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Receptimi i sot\u00ebm dhe hulumtimi shkencor<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-s7c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-eshmun-s7c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-s7t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-eshmun-s7t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Hulumtimi i Eshmunit \u00ebsht\u00eb sot n\u00eb nivel t\u00eb lart\u00eb. G\u00ebrmimet e tempullit nga Maurice Dunand t\u00eb viteve 1960 jan\u00eb referenc\u00eb klasike standarde; Patty Gerstenblith dhe H\u00e9l\u00e8ne Sader kan\u00eb vazhduar hulumtimin arkeologjik. Studimet e Corinne Bonnet mbi <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Bashkimi i koncepteve ose hyjnive nga tradita t\u00eb ndryshme fetare.\" tabindex=\"0\">sinkretizmin<\/span> me Asklepiusin jan\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme nga pik\u00ebpamja e feve krahasuese.<\/p><p>N\u00eb receptimin popullor Eshmuni \u00ebsht\u00eb i njohur n\u00ebp\u00ebrmjet <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb q\u00eb sh\u00ebrben p\u00ebr nderimin e nj\u00eb ose m\u00eb shum\u00eb hyjnive.\" tabindex=\"0\">tempullit<\/span> t\u00eb tij pran\u00eb Sidonit; <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb q\u00eb sh\u00ebrben p\u00ebr nderimin e nj\u00eb ose m\u00eb shum\u00eb hyjnive.\" tabindex=\"0\">tempulli<\/span> \u00ebsht\u00eb sot sit arkeologjik dhe atraksion turistik. Sarkofagu i Eshmunazarit n\u00eb Luv\u00ebr \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga antikitetet fenikase m\u00eb t\u00eb famshme gjithsesi.<\/p><p>Shkenc\u00ebrisht Eshmuni konsiderohet sot objekt qendror studimi p\u00ebr fen\u00eb sh\u00ebruese fenikase, p\u00ebr tradit\u00ebn mesdhetare t\u00eb Asklepiusit dhe p\u00ebr <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Doktrina shkencore mbi Zotin dhe besimin e nj\u00eb feje.\" tabindex=\"0\">teologjin\u00eb<\/span> e heroit vdektar-hyjnor. Fushat aktuale t\u00eb hulumtimit p\u00ebrqendrohen n\u00eb botimin e mbishkrimeve t\u00eb reja t\u00eb Eshmunit, n\u00eb analiz\u00ebn e ofertave votive nga <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb q\u00eb sh\u00ebrben p\u00ebr nderimin e nj\u00eb ose m\u00eb shum\u00eb hyjnive.\" tabindex=\"0\">tempulli<\/span> dhe n\u00eb \u00e7\u00ebshtjen e marr\u00ebdh\u00ebnies historike t\u00eb sakt\u00eb me Asklepiusin.<\/p><p>Hulumtimet aktuale t\u00eb H\u00e9l\u00e8ne Sader dhe Mark Smith mbi fen\u00eb fenikase e vendosin Eshmunin n\u00eb nj\u00eb kontekst m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb historiko-fetar: si p\u00ebrfaq\u00ebsues i brezit t\u00eb ri t\u00eb per\u00ebndive, t\u00eb cilat n\u00eb epok\u00ebn e <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Epok\u00eb parahistorike pas Epok\u00ebs s\u00eb Bronzit, e karakterizuar nga p\u00ebrpunimi i hekurit.\" tabindex=\"0\">hekurit<\/span> diferencojn\u00eb funksionet specifike q\u00eb n\u00eb Bronzin e Von\u00eb ishin ende n\u00eb nj\u00eb dor\u00eb.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-s8 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-eshmun-s8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-s8h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-eshmun-s8h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Literatura dhe burimet<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-s8c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-eshmun-s8c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-s8t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-eshmun-s8t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>P\u00ebrzgjedhja e m\u00ebposhtme mbledh veprat kryesore standarde t\u00eb hulumtimit t\u00eb Eshmunit. Ajo p\u00ebrfshin botimet e tempullit, edicionet e mbishkrimeve dhe sintezat historike. Botimi i tempullit nga Dunand \u00ebsht\u00eb referenc\u00eb klasike; Bonnet dhe Sader ofrojn\u00eb kontekstualizimin fenikasit dhe historiko-fetar; Aubet shtrirjen mesdhetare; Krahmalkov materialin historiko-gjuh\u00ebsor.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp29b4c80e e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp29b4c80e\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp20285701 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp20285701\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Shenjt\u00ebrishtja e Eshmunit n\u00eb Bustan esh-Sheikh pran\u00eb Sidonit<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2d64a737 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"cp2d64a737\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2cff5052 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp2cff5052\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Zbulimi arkeologjik m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr <em>Eshmunin<\/em> ndodhet rreth tre kilometra n\u00eb verilindje t\u00eb Sidonit n\u00eb Libanin e sot\u00ebm, n\u00eb nj\u00eb vend t\u00eb quajtur Bustan esh-Sheikh. Atje, q\u00eb nga viti 1900, fillimisht nga arkeolog\u00eb osman\u00eb dhe gjerman\u00eb, pastaj libanez\u00eb dhe francez\u00eb, u zbulua nj\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb vend i shenjt\u00eb i kushtuar adhurimit t\u00eb nj\u00eb hyjnie.\" tabindex=\"0\">shenjt\u00ebrishte<\/span> e gjer\u00eb.<\/p><p>B\u00ebrthama monumentale \u00ebsht\u00eb nj\u00eb terrac\u00eb e madhe podiumale prej kuadrash t\u00eb kujdessh\u00ebm, e nd\u00ebrtuar ndoshta n\u00ebn mbretin sidonas Bodashtart n\u00eb fund t\u00eb shekullit t\u00eb 6-t\u00eb p.K.<\/p><p><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb vend i shenjt\u00eb i kushtuar adhurimit t\u00eb nj\u00eb hyjnie.\" tabindex=\"0\">Shenjt\u00ebrishtja<\/span> \u00ebsht\u00eb e sh\u00ebnueshme sepse ofron nj\u00eb lidhje t\u00eb rrall\u00eb t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb midis <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb qenie e nderuar si hyjnore brenda nj\u00eb feje.\" tabindex=\"0\">hyjnis\u00eb<\/span>, mbret\u00ebris\u00eb dhe mbishkrimit t\u00eb nd\u00ebrtimit. Disa mbishkrime nd\u00ebrtimi e em\u00ebrtojn\u00eb Bodashtartin si donator dhe Eshmunin si per\u00ebndin\u00eb t\u00eb cilit i kushton nd\u00ebrtes\u00ebn.<\/p><p>K\u00ebshtu Eshmuni nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb em\u00ebr nga listat e per\u00ebndive, por nj\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb qenie e nderuar si hyjnore brenda nj\u00eb feje.\" tabindex=\"0\">hyjni<\/span> me nj\u00eb nd\u00ebrtim t\u00eb madh t\u00eb dates\u00eb, t\u00eb promovuar monarkikisht. Uji luajti nj\u00eb rol qendror: kanale, pellgje dhe burime p\u00ebrshkojn\u00eb nd\u00ebrtes\u00ebn, gj\u00eb q\u00eb i p\u00ebrshtatet interpretimit sh\u00ebrues t\u00eb per\u00ebndis\u00eb.<\/p><p>Nd\u00ebr gjetjet e famshme \u00ebsht\u00eb &#8216;froni i Astarteut&#8217;, nj\u00eb fron bosh i hyjnis\u00eb q\u00eb i referohet lidhjes s\u00eb ngusht\u00eb t\u00eb Eshmunit me hyjnesh\u00ebn e qytetit t\u00eb Sidonit, si dhe nj\u00eb seri statuash f\u00ebmij\u00ebsh, t\u00eb interpretuara si oferta votive, ndoshta n\u00eb lidhje me sh\u00ebrim ose mbrojtje. Rezultatet e g\u00ebrmimeve jan\u00eb botuar nd\u00ebr t\u00eb tjera nga Maurice Dunand dhe m\u00eb von\u00eb nga Rolf Stucky.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2b8a42e7 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp2b8a42e7\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2c75b921 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp2c75b921\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Eshmuni dhe Asklepiusi: nj\u00eb barazim antik dhe kufijt\u00eb e tij<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp265ed336 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"cp265ed336\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp222bef1c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp222bef1c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Edhe autor\u00ebt <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Epoka e kultur\u00ebs greke dhe romake, rreth 800 para Kr. deri n\u00eb 600 pas Kr.\" tabindex=\"0\">antik\u00eb<\/span> e barazonin <em>Eshmunin<\/em> me per\u00ebndin\u00eb sh\u00ebruese greke <em>Asklepiusin<\/em>. Kjo <em>interpretatio graeca<\/em> \u00ebsht\u00eb mir\u00eb e d\u00ebshmuar, p\u00ebr shembull te autori i trash\u00ebguar si Filon nga Bibli, i cili referon tradita fenikase n\u00eb gjuh\u00eb greke, dhe ajo shpjegon pse Eshmuni n\u00eb hulumtimin e vjet\u00ebr shpesh etik\u00ebtohej thjesht si &#8216;Asklepiusi fenikasit&#8217;.<\/p><p>Kjo barazim \u00ebsht\u00eb e dobishme dhe nj\u00ebkoh\u00ebsisht e rrezikshme. E dobishme sepse konfirmon an\u00ebn sh\u00ebruese t\u00eb Eshmunit: uji i shenjt\u00ebrisht\u00ebs, kushtimet e f\u00ebmij\u00ebve dhe raportet antike mbi sh\u00ebrimet i p\u00ebrshtaten nj\u00eb per\u00ebndie t\u00eb cilit i drejtohet njeriu gjat\u00eb s\u00ebmundjes.<\/p><p>E rrezikshme sepse ajo tenton t\u00eb projektoj\u00eb t\u00eb gjith\u00eb imazhin grek t\u00eb Asklepiusit mbi Eshmunin, p\u00ebrfshir\u00eb ikonografin\u00eb e gjarp\u00ebrit dhe praktik\u00ebn e inkubacionit, p\u00ebr t\u00eb cilat nuk ekzistojn\u00eb kudo d\u00ebshmi t\u00eb drejtp\u00ebrdrejta n\u00eb materialin fenikasit.<\/p><p>Nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje e ve\u00e7ant\u00eb hulumtimi \u00ebsht\u00eb origjina e emrit. Nj\u00eb propozim i p\u00ebrhapur, por i pasiguruar, e lidh at\u00eb me fjal\u00ebn semitike p\u00ebr &#8216;vaj&#8217; ose &#8216;vaj lyerjeje&#8217; dhe k\u00ebshtu me lyerjen si ila\u00e7; interpretime t\u00eb tjera shohin n\u00eb t\u00eb nj\u00eb referenc\u00eb numerike (&#8216;i teti&#8217;). Asnj\u00ebra nga k\u00ebto etimologji nuk \u00ebsht\u00eb pranuar gjer\u00ebsisht. M\u00eb e sigurt\u00eb se etimologjia \u00ebsht\u00eb v\u00ebrejtja se Eshmuni n\u00eb Sidon u ngrit si hyjnia kryesore dhe shfaqet n\u00eb mbishkrimet punike, p\u00ebr shembull n\u00eb lidhje me Kartagin\u00ebn, pran\u00eb <a href=\"\/sq\/baal-hammon\/\">Baal-Hammonit<\/a>. Per\u00ebndia pra nuk ishte rast i ve\u00e7ant\u00eb lokal, por nj\u00eb <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"T\u00ebr\u00ebsia e veprimeve t\u00eb adhurimit fetar ndaj nj\u00eb hyjnie ose figure t\u00eb shenjt\u00eb.\" tabindex=\"0\">kult<\/span> i mbartuar n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn e p\u00ebrhapjes fenikase.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-lit e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-eshmun-lit\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-lith elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-eshmun-lith\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Literatura (zgjedhje)<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-litc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-eshmun-litc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-litt elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-eshmun-litt\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div data-nosnippet=\"true\"><ul><li>Maurice Dunand: <em>Le temple d&#8217;Echmoun \u00e0 Sidon<\/em> (Paris 1965)<\/li><li>Sabatino Moscati: <em>Die Ph\u00f6niker<\/em> (Stuttgart 1966)<\/li><li>Corinne Bonnet: <em>Les enfants de Cadmos<\/em> (Paris 2015)<\/li><li>H\u00e9l\u00e8ne Sader: <em>The History and Archaeology of Phoenicia<\/em> (Atlanta 2019)<\/li><li>Maria Eugenia Aubet: <em>The Phoenicians and the West<\/em> (Cambridge 2001)<\/li><li>Charles Krahmalkov: <em>A Phoenician-Punic Grammar<\/em> (Leiden 2001)<\/li><\/ul><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-kwd e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-eshmun-kwd\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-kwdc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-eshmun-kwdc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-kwdt elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-eshmun-kwdt\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><em>Koncepte ky\u00e7e t\u00eb lidhura: Eshmun Sidon per\u00ebndi sh\u00ebruese fenikasit Asklepiusi <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Nj\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb q\u00eb sh\u00ebrben p\u00ebr nderimin e nj\u00eb ose m\u00eb shum\u00eb hyjnive.\" tabindex=\"0\">tempull<\/span> Bostan esh-Sheikh.<\/em><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-cc e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-eshmun-cc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" id=\"iwg-cc-eshmun\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-ccinner e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-eshmun-ccinner\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-cch elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-eshmun-cch\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">iWell Guard dhe traditat mbrojt\u00ebse<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-cct elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-eshmun-cct\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div data-nosnippet=\"true\"><p>iWell Guard lidhet me tradit\u00ebn kulturore-historike t\u00eb objekteve mbrojt\u00ebse t\u00eb mbajtura n\u00eb trup, n\u00eb tradit\u00ebn e <a href=\"\/sq\/perendia-fenikase\/\">fenikasit<\/a> dhe shum\u00eb kulturave t\u00eb tjera n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn. 41 shtresa, ar i v\u00ebrtet\u00eb, platin, argjend, e prodhuar n\u00eb Gjermani. E drejta e kthimit brenda 30 dit\u00ebve.<\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-ccb iwg-cc-button iwg-cc-cta-2026-05-13 elementor-widget elementor-widget-jet-button\" data-id=\"iwgw-eshmun-ccb\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"jet-button.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-jet-button jet-elements\"><div class=\"jet-button__container\"><a class=\"jet-button__instance jet-button__instance--icon-left hover-effect-1\" href=\"\/ueber-iwell-guard\/?utm_source=iwell-guard.com&amp;utm_medium=info-box&amp;utm_campaign=wesen-tradition\"><div class=\"jet-button__plane jet-button__plane-normal\"><\/div><div class=\"jet-button__plane jet-button__plane-hover\"><\/div><div class=\"jet-button__state jet-button__state-normal\"><span class=\"jet-button__label\">M\u00eb shum\u00eb rreth iWell Guard<\/span><\/div><div class=\"jet-button__state jet-button__state-hover\"><span class=\"jet-button__label\">M\u00eb shum\u00eb rreth iWell Guard<\/span><\/div><\/a><\/div><\/div><style>.elementor-element.elementor-element-iwgw-eshmun-ccb .jet-button__instance{width:320px;height:56px;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-eshmun-ccb .jet-button__state-normal .jet-button__label{text-align:center;margin:0px 0px 0px 0px;color:#1a1b20;font-family:Montserrat,sans-serif;font-size:13px;font-weight:400;letter-spacing:4px;line-height:1.714em;text-transform:uppercase;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-eshmun-ccb .jet-button__state-hover .jet-button__label{text-align:center;margin:0px 0px 0px 0px;color:#FECC76;font-family:Montserrat,sans-serif;font-size:13px;font-weight:400;letter-spacing:4px;line-height:1.714em;text-transform:uppercase;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-eshmun-ccb .jet-button__plane-normal{background-color:#FECC76;border-style:solid;border-color:#C99540;border-width:2px 2px 2px 2px;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-eshmun-ccb .jet-button__plane-hover{background-color:rgba(0,0,0,0.55);border-style:solid;border-color:#FECC76;border-width:2px 2px 2px 2px;}<\/style>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-ccd elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-eshmun-ccd\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div data-nosnippet=\"true\"><p style=\"text-align:center;font-size:13px;opacity:0.7;margin-top:14px\" data-nosnippet=\"true\">P\u00ebrvojat personale mund t\u00eb ndryshojn\u00eb. Nuk \u00ebsht\u00eb produkt mjek\u00ebsor. Nuk \u00ebsht\u00eb premtim sh\u00ebrimi.<\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-disc e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-eshmun-disc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-eshmun-discw elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"iwgw-eshmun-discw\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<footer data-nosnippet=\"true\" class=\"iwg-disclaimer-block\"><p data-nosnippet=\"true\">iWell Guard <strong>nuk \u00ebsht\u00eb produkt mjek\u00ebsor<\/strong> dhe nuk z\u00ebvend\u00ebson trajtimin mjek\u00ebsor ose psikoterapeutik. P\u00ebrmbajtjet shkencoro-fetare jan\u00eb klasifikim kulturor-historik, jo rekomandim i praktik\u00ebs shpirt\u00ebrore.<\/p><\/footer>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Eshmun, Per\u00ebndia Sh\u00ebruese Fenikase dhe Per\u00ebndia e Qytetit t\u00eb Sidonit Eshmun (fenikisht \u02be\u0161mn) \u00ebsht\u00eb per\u00ebndia supreme e qytetit t\u00eb Sidonit dhe nj\u00eb nd\u00ebr per\u00ebndit\u00eb sh\u00ebruese m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb bot\u00ebs fenikase. Ai u identifikua me Asklepiusin grek dhe q\u00ebndron n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb nj\u00eb kulti sh\u00ebrues t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm me t\u00eb famshmin tempull t\u00eb Eshmunit pran\u00eb Sidonit. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2849,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_header_footer","meta":{"_yoast_wpseo_focuskw":"Eshmun Sidon per\u00ebndi sh\u00ebruese fenikasit","_yoast_wpseo_title":"Eshmun - Per\u00ebndia Sh\u00ebruese e Sidonit, Miti, Kulti","_yoast_wpseo_metadesc":"Eshmun \u00ebsht\u00eb per\u00ebndia sh\u00ebruese fenikase dhe per\u00ebndia supreme e qytetit t\u00eb Sidonit. Klasifikim shkencor-fetar me mit dhe kult.","_yoast_wpseo_meta-robots-noindex":"","_yoast_wpseo_canonical":"","_angie_page":false,"gefaehrdungsstufe":"","wesen_kultur":"","wesen_klasse":"","footnotes":""},"categories":[],"class_list":["post-56697","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.7 (Yoast SEO v28.1) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Eshmun - Per\u00ebndia Sh\u00ebruese e Sidonit, Miti, Kulti<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Eshmun \u00ebsht\u00eb per\u00ebndia sh\u00ebruese fenikase dhe per\u00ebndia supreme e qytetit t\u00eb Sidonit. Klasifikim shkencor-fetar me mit dhe kult.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/eshmun\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"sq_AL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Eshmun - Per\u00ebndia Sh\u00ebruese e Sidonit\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Eshmun \u00ebsht\u00eb per\u00ebndia sh\u00ebruese fenikase dhe per\u00ebndia supreme e qytetit t\u00eb Sidonit. Klasifikim shkencor-fetar me mit dhe kult.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/eshmun\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"iWell Guard\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-07-31T18:43:57+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_eshmun.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"15 minuta\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/eshmun\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/eshmun\\\/\",\"name\":\"Eshmun - Per\u00ebndia Sh\u00ebruese e Sidonit, Miti, Kulti\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/eshmun\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/eshmun\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_phoenizisch_eshmun.webp\",\"datePublished\":\"2026-07-31T18:43:33+00:00\",\"dateModified\":\"2026-07-31T18:43:57+00:00\",\"description\":\"Eshmun \u00ebsht\u00eb per\u00ebndia sh\u00ebruese fenikase dhe per\u00ebndia supreme e qytetit t\u00eb Sidonit. Klasifikim shkencor-fetar me mit dhe kult.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/eshmun\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"sq\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/eshmun\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/eshmun\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_phoenizisch_eshmun.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_phoenizisch_eshmun.webp\",\"width\":1024,\"height\":1536,\"caption\":\"G\u00f6tter aus der Phoenizisch-Tradition.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/eshmun\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Start\",\"item\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/home\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Eshmun &#8211; Per\u00ebndia Sh\u00ebruese e Sidonit\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/\",\"name\":\"iWell Guard\",\"description\":\"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"sq\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/#organization\",\"name\":\"Ittermann electronic GmbH\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"width\":1182,\"height\":237,\"caption\":\"Ittermann electronic GmbH\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/sq\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/pantip.com\\\/profile\\\/9367242\",\"https:\\\/\\\/micro.blog\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.diggerslist.com\\\/iwellguard\\\/about\",\"https:\\\/\\\/skitterphoto.com\\\/photographers\\\/2870314\\\/iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/iwellguard.wordpress.com\\\/2026\\\/06\\\/06\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/hub.docker.com\\\/u\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.pinterest.com\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/bit.ly\\\/m\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/entre-vos-mains.alsace.eu\\\/profiles\\\/iwellguard\\\/activity\",\"https:\\\/\\\/gravatar.com\\\/reallybeded8fd34\",\"https:\\\/\\\/naijamatta.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.goodreads.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/profile.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/experiment.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/wakelet.com\\\/@iWellGuard82270\",\"https:\\\/\\\/www.chordie.com\\\/forum\\\/profile.php?id=2555664\",\"https:\\\/\\\/www.instapaper.com\\\/p\\\/17757966\",\"https:\\\/\\\/www.mapleprimes.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/businesslistingplus.com\\\/profile\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/telegra.ph\\\/iWell-Guard-06-06\",\"https:\\\/\\\/pbase.com\\\/iwellguard\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/b.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/20260607#bookmark-4788405196491818882\",\"https:\\\/\\\/fliphtml5.com\\\/home\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/anyflip.com\\\/homepage\\\/cmiwl#About\",\"https:\\\/\\\/transfur.com\\\/Users\\\/iwellguard\",\"http:\\\/\\\/delphi.larsbo.org\\\/user\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/jobs.lajobsportal.org\\\/profiles\\\/8380803-iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/md.chaosdorf.de\\\/s\\\/jfbe5SBdJD\",\"https:\\\/\\\/www.lingvolive.com\\\/en-us\\\/profile\\\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\\\/translations\",\"https:\\\/\\\/www.fitday.com\\\/fitness\\\/forums\\\/members\\\/iwellguard.html\",\"https:\\\/\\\/www.mymeetbook.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/pxhere.com\\\/en\\\/photographer-me\\\/5040798\",\"https:\\\/\\\/disqus.com\\\/by\\\/iwellguard\\\/about\\\/\",\"https:\\\/\\\/pastelink.net\\\/hjwciqwq\",\"https:\\\/\\\/pubhtml5.com\\\/homepage\\\/scjhn\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.bitchute.com\\\/channel\\\/2O2eOKzNqujT\",\"https:\\\/\\\/audiomack.com\\\/iwellguard\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Eshmun - Per\u00ebndia Sh\u00ebruese e Sidonit, Miti, Kulti","description":"Eshmun \u00ebsht\u00eb per\u00ebndia sh\u00ebruese fenikase dhe per\u00ebndia supreme e qytetit t\u00eb Sidonit. Klasifikim shkencor-fetar me mit dhe kult.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/eshmun\/","og_locale":"sq_AL","og_type":"article","og_title":"Eshmun - Per\u00ebndia Sh\u00ebruese e Sidonit","og_description":"Eshmun \u00ebsht\u00eb per\u00ebndia sh\u00ebruese fenikase dhe per\u00ebndia supreme e qytetit t\u00eb Sidonit. Klasifikim shkencor-fetar me mit dhe kult.","og_url":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/eshmun\/","og_site_name":"iWell Guard","article_modified_time":"2026-07-31T18:43:57+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":1536,"url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_eshmun.webp","type":"image\/webp"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"15 minuta"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/eshmun\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/eshmun\/","name":"Eshmun - Per\u00ebndia Sh\u00ebruese e Sidonit, Miti, Kulti","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/eshmun\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/eshmun\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_eshmun.webp","datePublished":"2026-07-31T18:43:33+00:00","dateModified":"2026-07-31T18:43:57+00:00","description":"Eshmun \u00ebsht\u00eb per\u00ebndia sh\u00ebruese fenikase dhe per\u00ebndia supreme e qytetit t\u00eb Sidonit. Klasifikim shkencor-fetar me mit dhe kult.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/eshmun\/#breadcrumb"},"inLanguage":"sq","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/eshmun\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/eshmun\/#primaryimage","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_eshmun.webp","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_phoenizisch_eshmun.webp","width":1024,"height":1536,"caption":"G\u00f6tter aus der Phoenizisch-Tradition."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/eshmun\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Start","item":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/home\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Eshmun &#8211; Per\u00ebndia Sh\u00ebruese e Sidonit"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#website","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/","name":"iWell Guard","description":"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen","publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"sq"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","width":1182,"height":237,"caption":"Ittermann electronic GmbH"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/pantip.com\/profile\/9367242","https:\/\/micro.blog\/iwellguard","https:\/\/www.diggerslist.com\/iwellguard\/about","https:\/\/skitterphoto.com\/photographers\/2870314\/iwell-guard","https:\/\/iwellguard.wordpress.com\/2026\/06\/06\/iwell-guard\/","https:\/\/hub.docker.com\/u\/iwellguard","https:\/\/www.pinterest.com\/iwellguard\/","https:\/\/bit.ly\/m\/iwellguard","https:\/\/entre-vos-mains.alsace.eu\/profiles\/iwellguard\/activity","https:\/\/gravatar.com\/reallybeded8fd34","https:\/\/naijamatta.com\/iwellguard","https:\/\/www.goodreads.com\/iwellguard","https:\/\/profile.hatena.ne.jp\/iwellguard\/","https:\/\/experiment.com\/users\/iwellguard","https:\/\/wakelet.com\/@iWellGuard82270","https:\/\/www.chordie.com\/forum\/profile.php?id=2555664","https:\/\/www.instapaper.com\/p\/17757966","https:\/\/www.mapleprimes.com\/users\/iwellguard","https:\/\/businesslistingplus.com\/profile\/iwell-guard\/","https:\/\/telegra.ph\/iWell-Guard-06-06","https:\/\/pbase.com\/iwellguard\/iwellguard","https:\/\/b.hatena.ne.jp\/iwellguard\/20260607#bookmark-4788405196491818882","https:\/\/fliphtml5.com\/home\/iwellguard","https:\/\/anyflip.com\/homepage\/cmiwl#About","https:\/\/transfur.com\/Users\/iwellguard","http:\/\/delphi.larsbo.org\/user\/iwellguard","https:\/\/jobs.lajobsportal.org\/profiles\/8380803-iwell-guard","https:\/\/md.chaosdorf.de\/s\/jfbe5SBdJD","https:\/\/www.lingvolive.com\/en-us\/profile\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\/translations","https:\/\/www.fitday.com\/fitness\/forums\/members\/iwellguard.html","https:\/\/www.mymeetbook.com\/iwellguard","https:\/\/pxhere.com\/en\/photographer-me\/5040798","https:\/\/disqus.com\/by\/iwellguard\/about\/","https:\/\/pastelink.net\/hjwciqwq","https:\/\/pubhtml5.com\/homepage\/scjhn\/","https:\/\/www.bitchute.com\/channel\/2O2eOKzNqujT","https:\/\/audiomack.com\/iwellguard"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/56697","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=56697"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/56697\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":56703,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/56697\/revisions\/56703"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2849"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=56697"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=56697"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}