{"id":105452,"date":"2026-08-04T15:56:46","date_gmt":"2026-08-04T15:56:46","guid":{"rendered":"https:\/\/iwell-guard.com\/damballa-2\/"},"modified":"2026-08-04T15:57:21","modified_gmt":"2026-08-04T15:57:21","slug":"damballa","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/iwell-guard.com\/ro\/damballa\/","title":{"rendered":"Damballa"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"105452\" class=\"elementor elementor-105452 elementor-3057\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3b44657 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"3b44657\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8605030 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"8605030\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5c5f8f3 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"5c5f8f3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5f7d489 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"5f7d489\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Damballa, zeul-\u0219arpe al Vodou<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e02bbf3 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"e02bbf3\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Damballa este zeul-\u0219arpe al Vodou, venerat ca str\u0103mo\u0219 primordial, surs\u0103 a vie\u021bii \u0219i <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"O imagine concret\u0103 care reprezint\u0103 un g\u00e2nd abstract.\" tabindex=\"0\">simbol<\/span> al perenit\u0103\u021bii. Damballa Wedo (cunoscut \u0219i ca Danbala, Dambala) este, \u00een Vodou-ul haitian, unul dintre cei mai vechi \u0219i mai \u00eenal\u021bi Loa \u0219i apar\u021bine familiei Rada a spiritelor binevoitoare.<\/p><p>El este venerat ca creator cosmic, ca tat\u0103 ceresc \u0219i ca \u00eentruchipare a \u00een\u021belepciunii. Simbolistica sa graviteaz\u0103 \u00een jurul \u0219arpelui ca purt\u0103tor al energiei vitale. Damballa este venerat \u00eempreun\u0103 cu so\u021bia sa Ayida Wedo, \u0219arpele-curcubeu; cei doi formeaz\u0103 \u00eempreun\u0103 axa cosmic\u0103 dintre cer \u0219i ap\u0103, dintre mi\u0219care \u0219i nemi\u0219care.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0afd64a e-con-full e-flex e-con e-parent\" data-id=\"0afd64a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3b77168 elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"3b77168\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"iwg-pill-row\"><span class=\"iwg-klasse-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Zeu \/ Zei\u021b\u0103: Putere suprem\u0103 personificat\u0103 \u00een panteonul unei culturi, cu atribu\u021bii clare - for\u021be ale naturii, destin, r\u0103zboi, fertilitate. Venerat\u0103 prin culte, jertfe \u0219i institu\u021bii templiere.\">Zeu<\/span><a href=\"\/ro\/vodou\/\" class=\"iwg-kultur-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Tradi\u021bia Vodou haitian-vest-african\u0103 cu fiin\u021bele Lwa, migrat\u0103 religios-istoric din Africa de Vest \u00een Caraibe.\">Vodou<\/a><\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d0d00b5 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"d0d00b5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1563d64 elementor-toc--minimized-on-tablet elementor-widget elementor-widget-table-of-contents\" data-id=\"1563d64\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;exclude_headings_by_selector&quot;:[],&quot;no_headings_message&quot;:&quot;Pe aceast\\u0103 pagin\\u0103 nu au fost g\\u0103site titluri.&quot;,&quot;headings_by_tags&quot;:[&quot;h2&quot;,&quot;h3&quot;],&quot;marker_view&quot;:&quot;bullets&quot;,&quot;icon&quot;:{&quot;value&quot;:&quot;fas fa-circle&quot;,&quot;library&quot;:&quot;fa-solid&quot;,&quot;rendered_tag&quot;:&quot;&lt;svg class=\\&quot;e-font-icon-svg e-fas-circle\\&quot; viewBox=\\&quot;0 0 512 512\\&quot; xmlns=\\&quot;http:\\\/\\\/www.w3.org\\\/2000\\\/svg\\&quot;&gt;&lt;path d=\\&quot;M256 8C119 8 8 119 8 256s111 248 248 248 248-111 248-248S393 8 256 8z\\&quot;&gt;&lt;\\\/path&gt;&lt;\\\/svg&gt;&quot;},&quot;minimize_box&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;minimized_on&quot;:&quot;tablet&quot;,&quot;hierarchical_view&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;min_height&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"table-of-contents.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__header\">\n\t\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-toc__header-title\">\n\t\t\t\tCuprins\t\t\t<\/h2>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--expand\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__1563d64\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Open table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-down\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M207.029 381.476L12.686 187.132c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941l22.667-22.667c9.357-9.357 24.522-9.375 33.901-.04L224 284.505l154.745-154.021c9.379-9.335 24.544-9.317 33.901.04l22.667 22.667c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941L240.971 381.476c-9.373 9.372-24.569 9.372-33.942 0z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--collapse\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__1563d64\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Close table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-up\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M240.971 130.524l194.343 194.343c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941l-22.667 22.667c-9.357 9.357-24.522 9.375-33.901.04L224 227.495 69.255 381.516c-9.379 9.335-24.544 9.317-33.901-.04l-22.667-22.667c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941L207.03 130.525c9.372-9.373 24.568-9.373 33.941-.001z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div id=\"elementor-toc__1563d64\" class=\"elementor-toc__body\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-toc__spinner-container\">\n\t\t\t\t<svg class=\"elementor-toc__spinner eicon-animation-spin e-font-icon-svg e-eicon-loading\" aria-hidden=\"true\" viewBox=\"0 0 1000 1000\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M500 975V858C696 858 858 696 858 500S696 142 500 142 142 304 142 500H25C25 237 238 25 500 25S975 237 975 500 763 975 500 975Z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8dc0f24 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"8dc0f24\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8291ae0 iwg-hero-image elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"8291ae0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_vodou_damballa-1-683x1024.webp\" class=\"attachment-large size-large wp-image-3280\" alt=\"Damballa - G\u00f6tter aus der Vodou-Tradition, historisch-illustrativ\" srcset=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_vodou_damballa-1-683x1024.webp 683w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_vodou_damballa-1-200x300.webp 200w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_vodou_damballa-1-768x1152.webp 768w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_vodou_damballa-1.webp 1024w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-60c799a e-con-boxed e-flex e-con e-parent\" data-id=\"60c799a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-eb037c9 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"eb037c9\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2b47791 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"2b47791\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">R\u0103d\u0103cini vest-africane<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b091cf0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"b091cf0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Cultul Damballa \u00ee\u0219i are r\u0103d\u0103cinile \u00een Vodun-ul vest-african, mai ales \u00een tradi\u021bia Fon din actuala Benin, \u0219i \u00een religia Ewe \u00eenvecinat\u0103. Acolo, Dangbe este venerat\u0103 ca \u0219arpe regal sacru al ora\u0219ului Ouidah, \u00eentr-un <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"O construc\u021bie destinat\u0103 vener\u0103rii uneia sau mai multor divinit\u0103\u021bi.\" tabindex=\"0\">templu<\/span> propriu, \u0219i este considerat\u0103 manifestarea unei divinit\u0103\u021bi cosmice a \u0219arpelui.<\/p><p>\u0218i la yoruba din Nigeria \u00eenvecinat\u0103 este venerat\u0103 divinitatea \u0219arpelui Oshunmare, un \u0219arpe curcubeu care prezint\u0103 similitudini structurale cu Ayida Wedo, so\u021bia lui Damballa.<\/p>\n\n<p><span data-nosnippet>Alfred M\u00e9traux a discutat \u00een &#8222;Le vaudou ha\u00eftien&#8221; (1958) problema teoriei continuit\u0103\u021bii, \u0219i anume \u00een ce m\u0103sur\u0103 forma caribeean\u0103 deriv\u0103 din cea african\u0103. El a ajuns la concluzia c\u0103 structura de baz\u0103 a unui <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Ansamblul actelor de venerare religioas\u0103 adresate unei divinit\u0103\u021bi sau unei figuri sacre.\" tabindex=\"0\">cult<\/span> cosmic al \u0219arpelui provine cu mare probabilitate din tradi\u021bia Fon, \u00eens\u0103 a fost transformat\u0103 prin condi\u021biile caraibiene \u0219i prin contactul cu alte tradi\u021bii.<\/span><\/p><p><span data-nosnippet>Leslie Desmangles a demonstrat \u00een &#8222;The Faces of the Gods&#8221; (1992) c\u0103 transferul a fost \u00eenso\u021bit de adapt\u0103ri la imaginarul catolic, mai ales la figura lui Moise \u0219i la sfin\u021bii cu simbolistic\u0103 a \u0219arpelui.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9fa7ec6 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"9fa7ec6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8d31163 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"8d31163\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Func\u021bie \u0219i natur\u0103<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-02dda42 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"02dda42\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Damballa este cel mai vechi Loa \u0219i este considerat direct legat de Bondye, zeul suprem \u0219i transcendent al Vodou. Spre deosebire de Loa mai tineri, adesea impetuo\u0219i, Damballa este rece, lent, demn \u0219i f\u0103r\u0103 glas.<\/p><p>Atunci c\u00e2nd c\u0103l\u0103re\u0219te un credincios-cal (termenul pentru mediumul posedat de un Loa), acesta amu\u021be\u0219te; \u00een loc de cuvinte, emite doar \u0219uier\u0103turi sau tace cu totul. Aceast\u0103 demnitate t\u0103cut\u0103 \u00eel deosebe\u0219te de Loa mai tineri \u0219i vioi, precum Gede sau spiritele Petwo.<\/p>\n\n<p><span data-nosnippet>Maya Deren a descris \u00een &#8222;Divine Horsemen&#8221; (1953) func\u021bia lui Damballa ca tat\u0103 cosmic \u0219i garant al ordinii cosmice.<\/span><\/p><p>Ea subliniaz\u0103 c\u0103 venerarea lui Damballa restabile\u0219te leg\u0103tura cu cel mai vechi strat al Vodou \u0219i c\u0103 mul\u021bi practican\u021bi Vodou i se adreseaz\u0103 \u00eenaintea oric\u0103rei <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"O ac\u021biune solemn\u0103 desf\u0103\u0219urat\u0103 dup\u0103 reguli fixe.\" tabindex=\"0\">ceremonii<\/span> importante, pentru a asigura continuitatea cu tradi\u021bia str\u0103mo\u0219ilor. Damballa deschide astfel spa\u021biul ritual pentru invoc\u0103rile Loa care urmeaz\u0103.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-af86aaf e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"af86aaf\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6554189 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"6554189\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Simbolic\u0103 \u0219i atribute<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ed9dc9f elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"ed9dc9f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Simbolurile centrale ale lui Damballa sunt \u0219arpele, stofele albe, apa, oul \u0219i curcubeul. \u0218arpele apare \u00een &#8222;v\u00e8v\u00e8&#8221; &#8211; desenele rituale trasate pe sol pentru <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Adresarea rug\u0103toare sau invocatoare c\u0103tre o divinitate sau o putere.\" tabindex=\"0\">invocarea<\/span> sa &#8211; \u00een form\u0103 stilizat\u0103 ca \u0219arpe dublu sau ca \u0219arpe ridicat pe un b\u0103\u021b.<\/p><p>Aceste desene amintesc de simbolul caduceului \u0219i sunt trasate cu f\u0103in\u0103, cafea sau praf pe podeaua templului.<\/p>\n\n<p>Culoarea alb\u0103 \u00eei marcheaz\u0103 puritatea \u0219i sublimitatea. Adep\u021bii lui Damballa poart\u0103 ve\u0219minte albe, <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"O construc\u021bie destinat\u0103 vener\u0103rii uneia sau mai multor divinit\u0103\u021bi.\" tabindex=\"0\">templele<\/span> sunt \u00eempodobite cu p\u00e2nzeturi albe, iar ofrandele constau \u00een ou\u0103 (<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Un semn care reprezint\u0103 prin substitu\u021bie o idee sau o semnifica\u021bie.\" tabindex=\"0\">simbol<\/span> al crea\u021biei), orez \u0219i lapte.<\/p><p>Apa este elementul s\u0103u; multe <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"O construc\u021bie destinat\u0103 vener\u0103rii uneia sau mai multor divinit\u0103\u021bi.\" tabindex=\"0\">temple<\/span> dedicate lui Damballa au o surs\u0103 de ap\u0103 unde tr\u0103ie\u0219te manifestarea sa \u0219arpelui. Curcubeul \u00eel leag\u0103 de Ayida Wedo, al c\u0103rei arc se \u00eenal\u021b\u0103 deasupra apei.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-06e048f e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"06e048f\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-23de304 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"23de304\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Ritualuri \u0219i practica invoc\u0103rii<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-61254b2 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"61254b2\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Cele mai importante ritualuri pentru Damballa se desf\u0103\u0219oar\u0103 \u00een Hounfor, templele Vodou. Houngan-ul (preotul) sau Mambo (preoteasa) \u00eel invoc\u0103 pe Damballa prin trasarea v\u00e8v\u00e8-ului s\u0103u, prin tobe \u0219i prin intonarea c\u00e2ntecelor sale.<\/p><p>Ritmurile de tobe sunt lente \u0219i demne, net deosebite de ritmurile rapide rezervate Loa mai tineri. C\u00e2nd Damballa sose\u0219te \u0219i c\u0103l\u0103re\u0219te un adept, acesta se t\u00e2r\u0103\u0219te de obicei pe jos, \u0219uier\u0103 \u0219i adopt\u0103 o postur\u0103 \u0219erpuitoare.<\/p>\n\n<p><span data-nosnippet>Karen McCarthy Brown a descris \u00een &#8222;Mama Lola&#8221; (1991) practica Vodou a unei preotese haitian-americane din Brooklyn \u0219i a ar\u0103tat cum Damballa este integrat \u00een practica domestic\u0103.<\/span><\/p><p>Preoteasa \u00eei rezerv\u0103 \u00een altarul casei un loc fix \u0219i aduce \u00een mod regulat <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Dar adresat unei divinit\u0103\u021bi pentru a exprima mul\u021bumire, rug\u0103minte sau venera\u021bie.\" tabindex=\"0\">ofrande<\/span>. Rela\u021bia personal\u0103 dintre practican\u021bi \u0219i Loa este extrem de individualizat\u0103 \u00een Vodou-ul haitian; Damballa poate fi \u201eLoa-protector&#8221; al unei persoane, marc\u00e2ndu-i \u00eentreaga via\u021b\u0103.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0197f48 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"0197f48\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8e14e04 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"8e14e04\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Identificarea sincretic\u0103 cu Sf\u00e2ntul Patrick<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6870ec3 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"6870ec3\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>\u00cen sistemul sincretist catolic-vodou, Damballa este identificat \u00een mod tradi\u021bional cu Sf\u00e2ntul Patrick, sf\u00e2ntul irlandez reprezentat iconografic adesea cu \u0219erpi pe care \u00eei alung\u0103 din Irlanda.<\/p><p>Aceast\u0103 identificare este paradoxal\u0103 la prima vedere, deoarece Sf\u00e2ntul Patrick alung\u0103 \u0219erpii, \u00een timp ce Damballa \u00eensu\u0219i este un \u0219arpe. Leg\u0103tura se \u00eentemeiaz\u0103 pe prezen\u021ba iconografic\u0103 a \u0219arpelui \u0219i constituie un exemplu tipic de \u00eensu\u0219ire creativ\u0103 a imaginilor catolice de c\u0103tre practican\u021bii Vodou.<\/p>\n\n<p>Leslie Desmangles a descris \u00een lucr\u0103rile sale aceast\u0103 form\u0103 de <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Fuziunea reprezent\u0103rilor sau divinit\u0103\u021bilor provenite din tradi\u021bii religioase diferite.\" tabindex=\"0\">sincretism<\/span> drept \u201emascare&#8221;: \u00een perioada colonial\u0103, c\u00e2nd venerarea divinit\u0103\u021bilor africane era interzis\u0103, sfin\u021bii catolici serveau drept \u00eenveli\u0219 exterior al venera\u021biei reale.<\/p><p>Damballa putea fi venerat \u00een spatele statuii Sf\u00e2ntului Patrick, f\u0103r\u0103 ca autorit\u0103\u021bile coloniale s\u0103 intervin\u0103. Aceast\u0103 practic\u0103 a fost motivat\u0103 pragmatic, dar a condus la o dubl\u0103 identitate permanent\u0103, prezent\u0103 \u00een Vodou-ul haitian p\u00e2n\u0103 ast\u0103zi.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8f695d1 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"8f695d1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-aaf9d55 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"aaf9d55\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Damballa \u0219i Ayida Wedo<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a46f9cc elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"a46f9cc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Damballa este c\u0103s\u0103torit cu Ayida Wedo, \u0219arpele-curcubeu. Cei doi formeaz\u0103 o polaritate cosmic\u0103: Damballa este orizontal, terestru-curg\u0103tor, legat de p\u0103m\u00e2nt; Ayida Wedo este vertical\u0103, cereasc\u0103, arc de curcubeu deasupra apei.<\/p><p>\u00cempreun\u0103 alc\u0103tuiesc cercul cosmic complet. \u00cen v\u00e8v\u00e8 apar adesea ambii \u0219erpi \u00eempleti\u021bi, o imagine ce aminte\u0219te de reprezent\u0103rile alchimice, dar care s-a dezvoltat \u00een mod autonom \u00een tradi\u021bia vest-africano-caribeean\u0103.<\/p>\n\n<p>Joan Dayan a semnalat \u00een &#8222;Haiti, History, and the Gods&#8221; (1995) dimensiunea de politic\u0103 a genului din aceast\u0103 polaritate: Damballa \u0219i Ayida Wedo formeaz\u0103 un cuplu divin egalitar, care proclam\u0103 complementaritatea domestic\u0103 \u0219i cosmic\u0103 drept echivalente. Aceast\u0103 complementaritate distinge Vodou-ul de tradi\u021biile centrate patriarhal \u0219i marcheaz\u0103 durabil reprezentarea genului \u00een religiozitatea haitian\u0103.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-081ed1a e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"081ed1a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1d929ef elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"1d929ef\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Damballa \u00een diaspora haitian\u0103<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-fbf45bb elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"fbf45bb\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Odat\u0103 cu diaspora haitian\u0103, venerarea lui Damballa s-a extins \u00een SUA (\u00eendeosebi New York, Miami), \u00een Canada (Montreal), \u00een Fran\u021ba \u0219i \u00een alte \u021b\u0103ri. \u00cen Brooklyn, New Orleans \u0219i Miami exist\u0103 comunit\u0103\u021bi Vodou active, care cultiv\u0103 practica templier\u0103 \u0219i \u00eel venereaz\u0103 pe Damballa ca figur\u0103 central\u0103.<\/p><p><span data-nosnippet>Elizabeth McAlister a descris \u00een &#8222;Rara!&#8221; (2002) forma transna\u021bional\u0103 a religiozit\u0103\u021bii haitiene \u0219i a ar\u0103tat cum Damballa este, pe de o parte, venerat \u00een continuare \u00een diaspora, iar pe de alt\u0103 parte, dob\u00e2nde\u0219te noi semnifica\u021bii prin migra\u021bie.<\/span><\/p>\n\n<p>\u00cen cadrul <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"\u0218tiin\u021ba care cerceteaz\u0103 religiile \u00een mod comparativ \u0219i f\u0103r\u0103 adeziune confesional\u0103.\" tabindex=\"0\">\u0219tiin\u021bei religiilor<\/span>, cercetarea diasporei lui Damballa reprezint\u0103 un domeniu din ce \u00een ce mai important. Cercet\u0103tori precum Yvonne Daniel, Patrick Bellegarde-Smith \u0219i Claudine Michel au ar\u0103tat cum practica, ini\u021bial legat\u0103 de geografia haitian\u0103, se reorganizeaz\u0103 \u00een contextele urbane ale marilor ora\u0219e americane, f\u0103r\u0103 a-\u0219i pierde r\u0103d\u0103cinile african-caraibiene.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5032134 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"5032134\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7a1703a elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"7a1703a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Damballa \u0219i cercetarea \u0219tiin\u021bific\u0103<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5c9c4f4 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5c9c4f4\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Cercetarea \u0219tiin\u021bific\u0103 a lui Damballa implic\u0103 o serie de provoc\u0103ri metodologice complexe. Tradi\u021bia este \u00een primul r\u00e2nd oral\u0103, principalii de\u021bin\u0103tori ai cunoa\u0219terii sunt chiar Houngan-ii \u0219i Mambo-urile, iar sursele scrise sunt adesea marcate de perspectiva misionar\u0103 catolic\u0103.<\/p><p><span data-nosnippet>Wade Davis a \u00eencercat \u00een &#8222;The Serpent and the Rainbow&#8221; (1985) o abordare etnobotanic\u0103, par\u021bial controversat\u0103 din punct de vedere \u0219tiin\u021bific, dar care a deschis surse importante pentru <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"\u0218tiin\u021ba care cerceteaz\u0103 cultura cotidian\u0103, obiceiurile \u0219i reprezent\u0103rile transmise prin tradi\u021bie.\" tabindex=\"0\">etnologia<\/span> haitian\u0103.<\/span><\/p>\n\n<p>Lucr\u0103rile de referin\u021b\u0103 esen\u021biale r\u0103m\u00e2n &#8222;Divine Horsemen&#8221; de Maya Deren \u0219i &#8222;Le vaudou ha\u00eftien&#8221; de Alfred M\u00e9traux, completate de studiile lui Karen McCarthy Brown, Leslie Desmangles, Elizabeth McAlister, Joan Dayan \u0219i Claudine Michel.<\/p><p>\u00cempreun\u0103, acestea au construit o imagine nuan\u021bat\u0103 a lui Damballa \u0219i a \u00eentregului Vodou, care subliniaz\u0103 originalitatea creolofon\u0103 a religiei \u0219i o ap\u0103r\u0103 \u00eempotriva reprezent\u0103rilor exotizante \u0219i demonizante. Damballa apare \u00een aceast\u0103 cercetare ca o figur\u0103 teologic\u0103 complex\u0103, care nu poate fi constr\u00e2ns\u0103 \u00een categoriile occidentale de \u201ezeu&#8221; sau \u201e<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"O entitate incorporal\u0103 c\u0103reia i se atribuie efecte \u00een lume.\" tabindex=\"0\">spirit<\/span>&#8222;.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-676a916 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"676a916\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d27f0e0 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"d27f0e0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Pozi\u021bia \u00een familia Rada<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-dd39d3b elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"dd39d3b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Damballa este \u00een Vodou-ul haitian primul dintre Loa Rada, cea mai veche \u0219i mai calm\u0103 dintre cele dou\u0103 familii de Loa. Familia Rada (&#8222;rite Rada&#8221;) cuprinde Loa ale c\u0103ror nume \u0219i rituri deriv\u0103 din Vodun-ul vest-african, \u00eendeosebi din tradi\u021bia Dahomey-ului.<\/p><p>Din familia Rada fac parte, pe l\u00e2ng\u0103 Damballa \u0219i Ayida Wedo, Legba (portarul), Loko (vindec\u0103torul), Ayizan, Erzulie Freda, Agwe (Loa-ul m\u0103rii), Sobo \u0219i Bade.<\/p><p>\u00cen contrast cu aceasta se afl\u0103 familia Petwo (&#8222;rite Petwo&#8221;), care s-a format \u00een Haiti \u00eensu\u0219i prin creolaizarea elementelor congoleze, indigene Taino \u0219i africane \u0219i se caracterizeaz\u0103 prin rituri mai fierbin\u021bi, mai rapide \u0219i printr-o agresivitate mai pronun\u021bat\u0103.<\/p>\n<p>Damballa, \u00een calitate de cel mai \u00een v\u00e2rst\u0103, deschide majoritatea ceremoniilor Rada. Houngan-ul sau Mambo \u00eel salut\u0103 dup\u0103 Legba, cel care deschide por\u021bile spirituale, \u0219i \u00eenaintea celorlal\u021bi Loa Rada. Aceast\u0103 pozi\u021bie liturgic\u0103 reflect\u0103 statutul s\u0103u cosmologic.<\/p><p><span data-nosnippet>Alfred M\u00e9traux a documentat \u00een 1948 la Marbial secven\u021ba &#8222;Legba, Loko, Ayizan, Damballa&#8221;, care era obligatorie \u00een multe Hounfor. Spiritele Petwo sunt invocate \u00eentr-o a doua parte a nop\u021bii, adesea dup\u0103 o pauz\u0103 ritual\u0103 \u0219i o schimbare a tobelor de la setul Rada (&#8222;tanbou Rada&#8221;) la setul Petwo.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0f4c04a e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"0f4c04a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-dec3ffc elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"dec3ffc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Dahomey, Dangbe \u0219i c\u0103ile \u0219arpelui<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-eaa0006 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"eaa0006\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Preistoria vest-african\u0103 a lui Damballa poate fi conectat\u0103 mai precis la religia de curte a Regatului Dahomey (actualul sudul Beninului). Acolo era venerat\u0103 pitonul sacru Dangbe, al c\u0103rui <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"O construc\u021bie destinat\u0103 vener\u0103rii uneia sau mai multor divinit\u0103\u021bi.\" tabindex=\"0\">templu<\/span> se afla la Ouidah, din secolul al XVII-lea, \u00een imediata vecin\u0103tate a porturilor atlantice ale comer\u021bului cu sclavi.<\/p><p><span data-nosnippet>Melville Herskovits a documentat \u00een &#8222;Dahomey: An Ancient West African Kingdom&#8221; (1938) religia de curte cu templele sale ale \u0219arpelui \u0219i a ar\u0103tat c\u0103 Dangbe f\u0103cea parte dintr-un panteon Vodun complex. \u0218arpele era considerat mesager \u0219i manifestare a divinit\u0103\u021bii duale complementare Mawu-Lisa, cuplul divin cosmic al Dahomey-ului.<\/span><\/p>\n<p><span data-nosnippet>Suzanne Preston Blier a elaborat \u00een &#8222;African Vodun: Art, Psychology, and Power&#8221; (Chicago 1995) leg\u0103tura din perspectiva istoriei artei dintre figurile &#8222;bocio&#8221; dahomeyene \u0219i v\u00e8v\u00e8-urile haitiene.<\/span><\/p><p><span data-nosnippet>Robin Law a analizat \u00een &#8222;Ouidah: The Social History of a West African Slaving Port&#8221; (Athens, OH 2004) mecanica istoric\u0103 prin care practicile religioase din Ouidah au ajuns prin porturile atlantice \u00een Saint-Domingue.<\/span><\/p><p>Numele Damballa \u00eensu\u0219i este o form\u0103 creolaizat\u0103 a cuv\u00e2ntului Fon &#8222;Dan&#8221; (\u0219arpe), cu o extensie care permite mai multe variante \u00een pronun\u021bia haitian\u0103: Damballa, Danbala, Dambala. Epitetul &#8222;Wedo&#8221; deriv\u0103 din &#8222;Ouidah&#8221;, locul de origine vest-african.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b8cfed5 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"b8cfed5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e623914 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"e623914\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Lave-t\u00e8t \u0219i practica ini\u021biatic\u0103<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5369032 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5369032\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Transmiterea lui Damballa unui practicant se realizeaz\u0103 de regul\u0103 \u00een cadrul unei <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Trecere ritual\u0103 prin care cineva este primit \u00eentr-un nou statut sau \u00eentr-o comunitate.\" tabindex=\"0\">ini\u021bieri<\/span>, \u00eendeosebi \u00een <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"O ac\u021biune solemn\u0103 desf\u0103\u0219urat\u0103 dup\u0103 reguli fixe.\" tabindex=\"0\">ceremonia<\/span> &#8222;lave-t\u00e8t&#8221; (&#8222;sp\u0103larea capului&#8221;) \u0219i \u00een <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Trecere ritual\u0103 prin care cineva este primit \u00eentr-un nou statut sau \u00eentr-o comunitate.\" tabindex=\"0\">ini\u021bierea<\/span> &#8222;kanzo&#8221; ulterioar\u0103. Cu acest prilej se stabile\u0219te care Loa &#8222;poart\u0103&#8221; capul ini\u021biandului, adic\u0103 ce Loa este considerat Loa-protector personal (&#8222;met-t\u00e8t&#8221;).<\/p><p>O &#8222;fiic\u0103 a lui Damballa&#8221; sau un &#8222;fiu al lui Damballa&#8221; \u00ee\u0219i asum\u0103 astfel obliga\u021bii rituale pe via\u021b\u0103: ve\u0219minte albe \u00een anumite zile ale s\u0103pt\u0103m\u00e2nii, evitarea alimentelor picante, ofrande regulate de ou\u0103 \u0219i \u00eensu\u0219irea c\u00e2ntecelor specifice ale lui Damballa.<\/p>\n<p><span data-nosnippet>Karen McCarthy Brown a desf\u0103\u0219urat \u00een &#8222;Mama Lola: A Vodou Priestess in Brooklyn&#8221; (Berkeley 1991, edi\u021bie extins\u0103 de mai multe ori) acest lan\u021b ini\u021biatic pe un caz individual \u0219i a ar\u0103tat cum rela\u021bia cu Damballa se transmite de-a lungul genera\u021biilor.<\/span><\/p><p><span data-nosnippet>Patrick Bellegarde-Smith \u0219i Claudine Michel au analizat \u00een &#8222;Haitian Vodou: Spirit, Myth, and Reality&#8221; (Bloomington 2006) profunzimea teologic\u0103 a acestei leg\u0103turi personale cu Loa. Ei subliniaz\u0103 c\u0103 rela\u021bia &#8222;met-t\u00e8t&#8221; modeleaz\u0103 conduita cotidian\u0103 a oamenilor \u00een religiozitatea haitian\u0103, nu doar momentele rituale de v\u00e2rf.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5a32010 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"5a32010\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e8ee1e6 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"e8ee1e6\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Recunoa\u0219tere juridic\u0103 \u0219i diaspora<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-07066e6 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"07066e6\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span data-nosnippet>Mult timp, Vodou-ul a fost persecutat juridic \u00een Haiti. Codul Negru din 1685 a interzis practica religioas\u0103 african\u0103. Dup\u0103 independen\u021ba din 1804, persecu\u021biile au continuat sub diverse justific\u0103ri politice: &#8222;campagnes anti-superstitieuses&#8221; anticlericale din 1864, 1896 \u0219i, deosebit de agresiv, \u00een 1941 sub guvernul Lescot, \u00een colaborare cu Biserica Catolic\u0103.<\/span><\/p><p><span data-nosnippet>Abia Constitu\u021bia din 1987 a recunoscut libertatea religioas\u0103 \u00een mod deplin, iar la 4 aprilie 2003 pre\u0219edintele Jean-Bertrand Aristide a emis un decret prin care Vodou este recunoscut ca religie oficial\u0103 a Haitiului \u0219i preo\u021bilor s\u0103i li se acord\u0103 drepturi civile, inclusiv recunoa\u0219terea de stat a c\u0103s\u0103toriilor \u0219i \u00eenmorm\u00e2nt\u0103rilor.<\/span><\/p>\n<p><span data-nosnippet>Kate Ramsey a reconstruit \u00een &#8222;The Spirits and the Law: Vodou and Power in Haiti&#8221; (Chicago 2011) aceast\u0103 evolu\u021bie din perspectiva istoriei dreptului. \u00cen diaspora, \u00eendeosebi \u00een New York, Miami \u0219i Montreal, s-a produs o diferen\u021biere institu\u021bional\u0103: organiza\u021bii precum &#8222;KOSANBA&#8221; (Congress of Santa Barbara) asigur\u0103 reprezentarea \u0219tiin\u021bific\u0103 \u0219i religioas\u0103 a Vodou.<\/span><\/p><p>Damballa r\u0103m\u00e2ne \u00een aceast\u0103 form\u0103 institu\u021bional\u0103 modern\u0103 un Loa central, a c\u0103rui venerare continu\u0103 \u0219i \u00een templele anglofone din New York \u0219i Miami, cu adapt\u0103rile impuse de via\u021ba urban\u0103.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-67bd418 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"67bd418\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5b6f509 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"5b6f509\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Surse \u0219i literatur\u0103<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b906e9d elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"b906e9d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Literatur\u0103 secundar\u0103:<\/p><ul><li><span data-nosnippet>Alfred M\u00e9traux, &#8222;Le vaudou ha\u00eftien&#8221; (Paris 1958, \u00een german\u0103 &#8222;Voodoo in Haiti&#8221;, Stuttgart 1959).<\/span><\/li><li><span data-nosnippet>Maya Deren, &#8222;Divine Horsemen: The Living Gods of Haiti&#8221; (New York 1953).<\/span><\/li><li><span data-nosnippet>Karen McCarthy Brown, &#8222;Mama Lola: A Vodou Priestess in Brooklyn&#8221; (Berkeley 1991, edi\u021bie extins\u0103 2010).<\/span><\/li><li><span data-nosnippet>Leslie G. Desmangles, &#8222;The Faces of the Gods: Vodou and Roman Catholicism in Haiti&#8221; (Chapel Hill 1992).<\/span><\/li><li><span data-nosnippet>La\u00ebnnec Hurbon, &#8222;Le barbare imaginaire&#8221; (Paris 1988) \u0219i &#8222;Dieu dans le vaudou ha\u00eftien&#8221; (Paris 1972).<\/span><\/li><li><span data-nosnippet>Elizabeth McAlister, &#8222;Rara! Vodou, Power, and Performance in Haiti and Its Diaspora&#8221; (Berkeley 2002).<\/span><\/li><li><span data-nosnippet>Kate Ramsey, &#8222;The Spirits and the Law: Vodou and Power in Haiti&#8221; (Chicago 2011).<\/span><\/li><\/ul><p><span data-nosnippet>Despre Africa de Vest: Melville J. Herskovits, &#8222;Dahomey: An Ancient West African Kingdom&#8221; (New York 1938); Suzanne Preston Blier, &#8222;African Vodun: Art, Psychology, and Power&#8221; (Chicago 1995); Robin Law, &#8222;Ouidah: The Social History of a West African Slaving Port 1727-1892&#8221; (Athens, OH 2004).<\/span><\/p><p><span data-nosnippet>Surse istorice: M\u00e9d\u00e9ric-Louis-\u00c9lie Moreau de Saint-M\u00e9ry, &#8222;Description topographique, physique, civile, politique et historique de la partie fran\u00e7aise de l&#8217;isle Saint-Domingue&#8221; (Philadelphia 1797).<\/span><\/p>\n<p class=\"iwg-bib-more\"><span data-nosnippet>Alte lucr\u0103ri de referin\u021b\u0103 \u00een <a href=\"\/ro\/literatur\/\">lista bibliografic\u0103<\/a>.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Damballa, zeul-\u0219arpe al Vodou Damballa este zeul-\u0219arpe al Vodou, venerat ca str\u0103mo\u0219 primordial, surs\u0103 a vie\u021bii \u0219i simbol al perenit\u0103\u021bii. Damballa Wedo (cunoscut \u0219i ca Danbala, Dambala) este, \u00een Vodou-ul haitian, unul dintre cei mai vechi \u0219i mai \u00eenal\u021bi Loa \u0219i apar\u021bine familiei Rada a spiritelor binevoitoare. El este venerat ca creator cosmic, ca tat\u0103 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3280,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_yoast_wpseo_focuskw":"Damballa","_yoast_wpseo_title":"Damballa - zeul-\u0219arpe al Vodou | iWell Guard","_yoast_wpseo_metadesc":"Damballa Wedo este zeul-\u0219arpe al Vodou - cel mai vechi Loa \u0219i creator al lumii, so\u021b al Ayidei Wedo \u0219i aspect al \u0219arpelui alb.","_yoast_wpseo_meta-robots-noindex":"","_yoast_wpseo_canonical":"","_angie_page":false,"gefaehrdungsstufe":"","wesen_kultur":"","wesen_klasse":"","footnotes":""},"categories":[],"class_list":["post-105452","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.7 (Yoast SEO v28.1) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Damballa - zeul-\u0219arpe al Vodou | iWell Guard<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Damballa Wedo este zeul-\u0219arpe al Vodou - cel mai vechi Loa \u0219i creator al lumii, so\u021b al Ayidei Wedo \u0219i aspect al \u0219arpelui alb.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/ro\/damballa\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"ro_RO\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Damballa\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Damballa Wedo este zeul-\u0219arpe al Vodou - cel mai vechi Loa \u0219i creator al lumii, so\u021b al Ayidei Wedo \u0219i aspect al \u0219arpelui alb.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/ro\/damballa\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"iWell Guard\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-08-04T15:57:21+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_vodou_damballa-1.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Timp estimat pentru citire\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"12 minute\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ro\\\/damballa\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ro\\\/damballa\\\/\",\"name\":\"Damballa - zeul-\u0219arpe al Vodou | iWell Guard\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ro\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ro\\\/damballa\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ro\\\/damballa\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_vodou_damballa-1.webp\",\"datePublished\":\"2026-08-04T15:56:46+00:00\",\"dateModified\":\"2026-08-04T15:57:21+00:00\",\"description\":\"Damballa Wedo este zeul-\u0219arpe al Vodou - cel mai vechi Loa \u0219i creator al lumii, so\u021b al Ayidei Wedo \u0219i aspect al \u0219arpelui alb.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ro\\\/damballa\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"ro-RO\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ro\\\/damballa\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"ro-RO\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ro\\\/damballa\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_vodou_damballa-1.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_vodou_damballa-1.webp\",\"width\":1024,\"height\":1536,\"caption\":\"G\u00f6tter aus der Vodou-Tradition.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ro\\\/damballa\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Start\",\"item\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ro\\\/acasa\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Damballa\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ro\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ro\\\/\",\"name\":\"iWell Guard\",\"description\":\"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ro\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ro\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"ro-RO\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ro\\\/#organization\",\"name\":\"Ittermann electronic GmbH\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ro\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"ro-RO\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ro\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"width\":1182,\"height\":237,\"caption\":\"Ittermann electronic GmbH\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ro\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/pantip.com\\\/profile\\\/9367242\",\"https:\\\/\\\/micro.blog\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.diggerslist.com\\\/iwellguard\\\/about\",\"https:\\\/\\\/skitterphoto.com\\\/photographers\\\/2870314\\\/iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/iwellguard.wordpress.com\\\/2026\\\/06\\\/06\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/hub.docker.com\\\/u\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.pinterest.com\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/bit.ly\\\/m\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/entre-vos-mains.alsace.eu\\\/profiles\\\/iwellguard\\\/activity\",\"https:\\\/\\\/gravatar.com\\\/reallybeded8fd34\",\"https:\\\/\\\/naijamatta.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.goodreads.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/profile.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/experiment.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/wakelet.com\\\/@iWellGuard82270\",\"https:\\\/\\\/www.chordie.com\\\/forum\\\/profile.php?id=2555664\",\"https:\\\/\\\/www.instapaper.com\\\/p\\\/17757966\",\"https:\\\/\\\/www.mapleprimes.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/businesslistingplus.com\\\/profile\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/telegra.ph\\\/iWell-Guard-06-06\",\"https:\\\/\\\/pbase.com\\\/iwellguard\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/b.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/20260607#bookmark-4788405196491818882\",\"https:\\\/\\\/fliphtml5.com\\\/home\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/anyflip.com\\\/homepage\\\/cmiwl#About\",\"https:\\\/\\\/transfur.com\\\/Users\\\/iwellguard\",\"http:\\\/\\\/delphi.larsbo.org\\\/user\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/jobs.lajobsportal.org\\\/profiles\\\/8380803-iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/md.chaosdorf.de\\\/s\\\/jfbe5SBdJD\",\"https:\\\/\\\/www.lingvolive.com\\\/en-us\\\/profile\\\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\\\/translations\",\"https:\\\/\\\/www.fitday.com\\\/fitness\\\/forums\\\/members\\\/iwellguard.html\",\"https:\\\/\\\/www.mymeetbook.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/pxhere.com\\\/en\\\/photographer-me\\\/5040798\",\"https:\\\/\\\/disqus.com\\\/by\\\/iwellguard\\\/about\\\/\",\"https:\\\/\\\/pastelink.net\\\/hjwciqwq\",\"https:\\\/\\\/pubhtml5.com\\\/homepage\\\/scjhn\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.bitchute.com\\\/channel\\\/2O2eOKzNqujT\",\"https:\\\/\\\/audiomack.com\\\/iwellguard\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Damballa - zeul-\u0219arpe al Vodou | iWell Guard","description":"Damballa Wedo este zeul-\u0219arpe al Vodou - cel mai vechi Loa \u0219i creator al lumii, so\u021b al Ayidei Wedo \u0219i aspect al \u0219arpelui alb.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/iwell-guard.com\/ro\/damballa\/","og_locale":"ro_RO","og_type":"article","og_title":"Damballa","og_description":"Damballa Wedo este zeul-\u0219arpe al Vodou - cel mai vechi Loa \u0219i creator al lumii, so\u021b al Ayidei Wedo \u0219i aspect al \u0219arpelui alb.","og_url":"https:\/\/iwell-guard.com\/ro\/damballa\/","og_site_name":"iWell Guard","article_modified_time":"2026-08-04T15:57:21+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":1536,"url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_vodou_damballa-1.webp","type":"image\/webp"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Timp estimat pentru citire":"12 minute"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ro\/damballa\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/ro\/damballa\/","name":"Damballa - zeul-\u0219arpe al Vodou | iWell Guard","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ro\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ro\/damballa\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ro\/damballa\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_vodou_damballa-1.webp","datePublished":"2026-08-04T15:56:46+00:00","dateModified":"2026-08-04T15:57:21+00:00","description":"Damballa Wedo este zeul-\u0219arpe al Vodou - cel mai vechi Loa \u0219i creator al lumii, so\u021b al Ayidei Wedo \u0219i aspect al \u0219arpelui alb.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ro\/damballa\/#breadcrumb"},"inLanguage":"ro-RO","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/iwell-guard.com\/ro\/damballa\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"ro-RO","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ro\/damballa\/#primaryimage","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_vodou_damballa-1.webp","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_vodou_damballa-1.webp","width":1024,"height":1536,"caption":"G\u00f6tter aus der Vodou-Tradition."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ro\/damballa\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Start","item":"https:\/\/iwell-guard.com\/ro\/acasa\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Damballa"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ro\/#website","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/ro\/","name":"iWell Guard","description":"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen","publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ro\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/iwell-guard.com\/ro\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"ro-RO"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ro\/#organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/ro\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"ro-RO","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ro\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","width":1182,"height":237,"caption":"Ittermann electronic GmbH"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ro\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/pantip.com\/profile\/9367242","https:\/\/micro.blog\/iwellguard","https:\/\/www.diggerslist.com\/iwellguard\/about","https:\/\/skitterphoto.com\/photographers\/2870314\/iwell-guard","https:\/\/iwellguard.wordpress.com\/2026\/06\/06\/iwell-guard\/","https:\/\/hub.docker.com\/u\/iwellguard","https:\/\/www.pinterest.com\/iwellguard\/","https:\/\/bit.ly\/m\/iwellguard","https:\/\/entre-vos-mains.alsace.eu\/profiles\/iwellguard\/activity","https:\/\/gravatar.com\/reallybeded8fd34","https:\/\/naijamatta.com\/iwellguard","https:\/\/www.goodreads.com\/iwellguard","https:\/\/profile.hatena.ne.jp\/iwellguard\/","https:\/\/experiment.com\/users\/iwellguard","https:\/\/wakelet.com\/@iWellGuard82270","https:\/\/www.chordie.com\/forum\/profile.php?id=2555664","https:\/\/www.instapaper.com\/p\/17757966","https:\/\/www.mapleprimes.com\/users\/iwellguard","https:\/\/businesslistingplus.com\/profile\/iwell-guard\/","https:\/\/telegra.ph\/iWell-Guard-06-06","https:\/\/pbase.com\/iwellguard\/iwellguard","https:\/\/b.hatena.ne.jp\/iwellguard\/20260607#bookmark-4788405196491818882","https:\/\/fliphtml5.com\/home\/iwellguard","https:\/\/anyflip.com\/homepage\/cmiwl#About","https:\/\/transfur.com\/Users\/iwellguard","http:\/\/delphi.larsbo.org\/user\/iwellguard","https:\/\/jobs.lajobsportal.org\/profiles\/8380803-iwell-guard","https:\/\/md.chaosdorf.de\/s\/jfbe5SBdJD","https:\/\/www.lingvolive.com\/en-us\/profile\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\/translations","https:\/\/www.fitday.com\/fitness\/forums\/members\/iwellguard.html","https:\/\/www.mymeetbook.com\/iwellguard","https:\/\/pxhere.com\/en\/photographer-me\/5040798","https:\/\/disqus.com\/by\/iwellguard\/about\/","https:\/\/pastelink.net\/hjwciqwq","https:\/\/pubhtml5.com\/homepage\/scjhn\/","https:\/\/www.bitchute.com\/channel\/2O2eOKzNqujT","https:\/\/audiomack.com\/iwellguard"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/ro\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/105452","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/ro\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/ro\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/ro\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/ro\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=105452"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/ro\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/105452\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":105460,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/ro\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/105452\/revisions\/105460"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/ro\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3280"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/ro\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=105452"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/ro\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=105452"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}