{"id":38785,"date":"2026-07-28T13:16:07","date_gmt":"2026-07-28T13:16:07","guid":{"rendered":"https:\/\/iwell-guard.com\/pele-deusa-havaiana-dos-vulcoes\/"},"modified":"2026-07-28T13:16:34","modified_gmt":"2026-07-28T13:16:34","slug":"pele","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/pele\/","title":{"rendered":"Pele: deusa havaiana dos vulc\u00f5es"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"38785\" class=\"elementor elementor-38785 elementor-2599\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-hero e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-pele-hero\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-hl e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"iwgw-pele-hl\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-htxt e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-pele-htxt\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-h1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-pele-h1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Pele: deusa havaiana dos vulc\u00f5es, do fogo e da cria\u00e7\u00e3o<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-lead elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-pele-lead\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Pele, cujo nome completo \u00e9 Pelehonuamea, \u00e9 na religi\u00e3o havaiana a deusa dos vulc\u00f5es, do fogo e da destrui\u00e7\u00e3o criadora. Segundo a concep\u00e7\u00e3o tradicional, habita a \u00e1rea da cratera Halemaumau do vulc\u00e3o Kilauea, na ilha do Hava\u00ed. Esta apresenta\u00e7\u00e3o descreve a sua posi\u00e7\u00e3o no \u00e2mbito das Ci\u00eancias da Religi\u00e3o, os seus ciclos m\u00edticos e a sua venera\u00e7\u00e3o cont\u00ednua na tradi\u00e7\u00e3o havaiana.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-pillc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-pele-pillc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-pills elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"iwgw-pele-pills\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"iwg-pill-row\"><span class=\"iwg-klasse-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Deusa da tradi\u00e7\u00e3o Polin\u00e9sia \/ Maori.\">Deusa<\/span><a href=\"\/pt-br\/polinesio-maori\/\" class=\"iwg-kultur-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Mitologia da tradi\u00e7\u00e3o Polin\u00e9sia \/ Maori.\">Polin\u00e9sia \/ Maori<\/a><span class=\"iwg-tradition-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Divindade vulc\u00e2nica.\">Divindade vulc\u00e2nica<\/span><\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-tocc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-pele-tocc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-toc elementor-toc--minimized-on-tablet elementor-widget elementor-widget-table-of-contents\" data-id=\"iwgw-pele-toc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;headings_by_tags&quot;:[&quot;h2&quot;,&quot;h3&quot;],&quot;minimize_box&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;marker_view&quot;:&quot;bullets&quot;,&quot;no_headings_message&quot;:&quot;Nenhum t\\u00edtulo foi encontrado nesta p\\u00e1gina.&quot;,&quot;exclude_headings_by_selector&quot;:[],&quot;icon&quot;:{&quot;value&quot;:&quot;fas fa-circle&quot;,&quot;library&quot;:&quot;fa-solid&quot;,&quot;rendered_tag&quot;:&quot;&lt;svg class=\\&quot;e-font-icon-svg e-fas-circle\\&quot; viewBox=\\&quot;0 0 512 512\\&quot; xmlns=\\&quot;http:\\\/\\\/www.w3.org\\\/2000\\\/svg\\&quot;&gt;&lt;path d=\\&quot;M256 8C119 8 8 119 8 256s111 248 248 248 248-111 248-248S393 8 256 8z\\&quot;&gt;&lt;\\\/path&gt;&lt;\\\/svg&gt;&quot;},&quot;minimized_on&quot;:&quot;tablet&quot;,&quot;hierarchical_view&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;min_height&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"table-of-contents.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__header\">\n\t\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-toc__header-title\">\n\t\t\t\t\u00cdndice\t\t\t<\/h2>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--expand\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__iwgw-pele-toc\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Abrir Tabela de Conte\u00fados\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-down\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M207.029 381.476L12.686 187.132c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941l22.667-22.667c9.357-9.357 24.522-9.375 33.901-.04L224 284.505l154.745-154.021c9.379-9.335 24.544-9.317 33.901.04l22.667 22.667c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941L240.971 381.476c-9.373 9.372-24.569 9.372-33.942 0z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--collapse\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__iwgw-pele-toc\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Fechar Tabela de Conte\u00fados\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-up\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M240.971 130.524l194.343 194.343c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941l-22.667 22.667c-9.357 9.357-24.522 9.375-33.901.04L224 227.495 69.255 381.516c-9.379 9.335-24.544 9.317-33.901-.04l-22.667-22.667c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941L207.03 130.525c9.372-9.373 24.568-9.373 33.941-.001z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div id=\"elementor-toc__iwgw-pele-toc\" class=\"elementor-toc__body\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-toc__spinner-container\">\n\t\t\t\t<svg class=\"elementor-toc__spinner eicon-animation-spin e-font-icon-svg e-eicon-loading\" aria-hidden=\"true\" viewBox=\"0 0 1000 1000\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M500 975V858C696 858 858 696 858 500S696 142 500 142 142 304 142 500H25C25 237 238 25 500 25S975 237 975 500 763 975 500 975Z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-hr e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-pele-hr\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-heroimg iwg-hero-image elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"iwgw-pele-heroimg\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_polynesisch-maori_pele-683x1024.webp\" class=\"attachment-large size-large wp-image-2713\" alt=\"Pele - G\u00f6tter aus der Polynesisch-maori-Tradition, historisch-illustrativ\" srcset=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_polynesisch-maori_pele-683x1024.webp 683w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_polynesisch-maori_pele-200x300.webp 200w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_polynesisch-maori_pele-768x1152.webp 768w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_polynesisch-maori_pele.webp 1024w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-sec-iwgcomp-pele elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"sec-iwgcomp-pele\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-col-iwgcomp-pele\" data-id=\"col-iwgcomp-pele\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcomp-pele elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcomp-pele\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>O <strong><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Uma narrativa transmitida pela tradi\u00e7\u00e3o sobre deuses, origens e a ordem do mundo.\" tabindex=\"0\">mito<\/span><\/strong> da deusa vulc\u00e2nica havaiana Pele constitui o n\u00facleo religioso das narrativas da fam\u00edlia Pele na Ilha Grande.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-s0 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-pele-s0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-s0h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-pele-s0h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Classifica\u00e7\u00e3o no pante\u00e3o polinesio<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-s0c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-pele-s0c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-s0t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-pele-s0t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Pele n\u00e3o \u00e9 uma divindade suprema pan-polin\u00e9sia, mas uma Atua especificamente havaiana. Pertence a um grupo de irm\u00e3s e irm\u00e3os, os irm\u00e3os Pele, que migraram para o Hava\u00ed. A sua irm\u00e3 mais nova <a href=\"\/pt-br\/hi-iaka\/\">Hi&#8217;iaka<\/a> \u00e9 uma das figuras centrais da <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"O conjunto das narrativas m\u00edticas transmitidas pela tradi\u00e7\u00e3o de uma cultura.\" tabindex=\"0\">mitologia<\/span> havaiana. Outros irm\u00e3os s\u00e3o Kapo, Namaka (a irm\u00e3 do mar) e v\u00e1rios outros.<\/p><p><span data-nosnippet>A obra de refer\u00eancia de Martha Beckwith <em>Hawaiian Mythology<\/em> (1940) documenta a fam\u00edlia Pele de forma pormenorizada. Mary Kawena Pukui (<em>Hawaiian Dictionary<\/em>, 1986; <em>Olelo Noeau<\/em>, 1983) explorou a tradi\u00e7\u00e3o Pele nas suas profundezas lingu\u00edsticas e rituais. Pele \u00e9 uma divindade p\u00f3s-migra\u00e7\u00e3o: as narrativas descrevem explicitamente a sua chegada ao Hava\u00ed, frequentemente como fuga da irm\u00e3 do mar Namaka.<\/span><\/p><p>Tal como a <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"A doutrina cient\u00edfica sobre Deus e sobre a f\u00e9 de uma religi\u00e3o.\" tabindex=\"0\">teologia<\/span> Maori aparentada, tamb\u00e9m a tradi\u00e7\u00e3o religiosa em que Pele se insere dispensa um sistema doutrinal fechado. N\u00e3o existe uma doutrina fixada; a realidade que os Atua possuem comprova-se na pr\u00e1tica, no Karakia, nas assembleias no Marae, nas recita\u00e7\u00f5es de Whakapapa.<\/p><p>Esta forma de <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"A doutrina cient\u00edfica sobre Deus e sobre a f\u00e9 de uma religi\u00e3o.\" tabindex=\"0\">teologia<\/span> fundada na pr\u00e1tica \u00e9 reconhecida pela <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"A ci\u00eancia que estuda as religi\u00f5es de forma comparativa e sem vincula\u00e7\u00e3o confessional.\" tabindex=\"0\">ci\u00eancia das religi\u00f5es<\/span> como uma contribui\u00e7\u00e3o pr\u00f3pria para a disciplina. Mary Ann Boord e Edward Tregear desenvolveram-na sistematicamente nos seus estudos de etnografia religiosa sobre a Polin\u00e9sia.<\/p><p>O estudo dos Atua polin\u00e9sios como Pele defronta-se com uma dificuldade fundamental: muitas fontes prov\u00eam do per\u00edodo colonial do s\u00e9culo XIX e s\u00e3o influenciadas pela perspectiva de mission\u00e1rios e etn\u00f3logos. A investiga\u00e7\u00e3o mais recente procede por isso a uma descoloniza\u00e7\u00e3o cont\u00ednua desses acervos, colocando as vozes polin\u00e9sias no centro e submetendo as categorias ocidentais a um exame cr\u00edtico.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-s1 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-pele-s1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-s1h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-pele-s1h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Nome e etimologia<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-s1c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-pele-s1c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-s1t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-pele-s1t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>O nome Pele significa em havaiano &#8216;lava&#8217;, &#8216;rocha fundida&#8217;, &#8216;vulc\u00e3o&#8217;. Est\u00e1 semanticamente ligado \u00e0 manifesta\u00e7\u00e3o da deusa. Pelehonuamea significa &#8216;Pele da terra sagrada&#8217;. Os ep\u00edtetos s\u00e3o Pele-ai-honua (&#8216;Pele que consome a terra&#8217;), Ka wahine ai honua (&#8216;a mulher que consome a terra&#8217;).<\/p><p>Do ponto de vista lingu\u00edstico, Pele pertence ao grupo de palavras proto-polin\u00e9sias relacionadas com o fogo e o vulcanismo. No Taiti e em Bora Bora existem vest\u00edgios mitol\u00f3gicos afins de uma deusa vulc\u00e2nica, mas sem o <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"O conjunto dos textos sagrados reconhecidos como vinculativos numa religi\u00e3o.\" tabindex=\"0\">c\u00e2none<\/span> que Pele atingiu no Hava\u00ed. A vertente havaiana \u00e9 a mais desenvolvida.<\/p><p>O fato de Pele surgir sob v\u00e1rios ep\u00edtetos tem um fundamento hist\u00f3rico-lingu\u00edstico: tal abund\u00e2ncia de nomes testemunha uma <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"A transmiss\u00e3o de saberes e narrativas ao longo das gera\u00e7\u00f5es.\" tabindex=\"0\">tradi\u00e7\u00e3o<\/span> oral que se ramificou ricamente a n\u00edvel regional.<\/p><p>A profundidade lingu\u00edstica dos te\u00f4nimos Maori e havaianos est\u00e1 registrada nos trabalhos lexicogr\u00e1ficos de Bruce Biggs e Hugh Clarke, uma investiga\u00e7\u00e3o que \u00e9 igualmente fundamental para compreender o parentesco das l\u00ednguas polin\u00e9sias.<\/p><p>Os ep\u00edtetos de Pele s\u00e3o frequentemente mais do que mero ornamento. Codificam determinadas fun\u00e7\u00f5es rituais e est\u00e3o fixados nas f\u00f3rmulas de Karakia. Os Tohunga, os especialistas rituais, sabiam com precis\u00e3o qual o ep\u00edteto a invocar em cada ocasi\u00e3o. Esta pr\u00e1tica lit\u00fargica rigorosamente regulada \u00e9 estudada por Charles Royal e Pou Temara.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-s2 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-pele-s2\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-s2h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-pele-s2h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Descri\u00e7\u00e3o e iconografia<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-s2c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-pele-s2c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-s2t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-pele-s2t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Na tradi\u00e7\u00e3o havaiana, Pele \u00e9 descrita como uma bela mulher, ora jovem ora idosa. Pode aparecer em qualquer forma: como uma velha \u00e0 beira da estrada, como uma jovem dan\u00e7arina, como um ser de fogo no fluxo de lava. Esta capacidade de transforma\u00e7\u00e3o faz parte da sua caracter\u00edstica teol\u00f3gica.<\/p><p>As manifesta\u00e7\u00f5es vis\u00edveis de Pele s\u00e3o: fluxos de lava, gases vulc\u00e2nicos, terremotos, fios de lava v\u00edtreos (cabelos de Pele, Pele&#8217;s hair), gotas de lava em forma de l\u00e1grima (l\u00e1grimas de Pele). Esses fen\u00f4menos naturais s\u00e3o interpretados pela tradi\u00e7\u00e3o n\u00e3o de forma &#8216;metaf\u00f3rica&#8217;, mas teologicamente como o seu corpo direto. Beckwith e Pukui sublinham essa concep\u00e7\u00e3o como elemento central.<\/p><p>Nas \u00faltimas cinco d\u00e9cadas, a arte da talha dos Maori e dos havaianos atravessou uma impressionante renascen\u00e7a. Artistas como Cliff Whiting, Robyn Kahukiwa, Wright Bowman e Sam Ka&#8217;ai cultivaram tanto as formas tradicionais como as interpreta\u00e7\u00f5es modernas.<\/p><p>Os Atua, entre eles a deusa vulc\u00e2nica Pele, surgem nas suas obras de m\u00faltiplas maneiras; a sua presen\u00e7a iconogr\u00e1fica estende-se assim at\u00e9 \u00e0 arte contempor\u00e2nea.<\/p><p>A arte polin\u00e9sia \u00e9 insepar\u00e1vel do seu significado cosmol\u00f3gico. Cada espiral (koru), cada ornamento e cada linha carrega um sentido fenomenol\u00f3gico-religioso, tamb\u00e9m nas representa\u00e7\u00f5es de Pele. Roger Neich, Damian Skinner e outros historiadores de arte exploraram sistematicamente essas camadas de significado.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-s3 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-pele-s3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-s3h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-pele-s3h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Ciclo Pele-Hi'iaka<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-s3c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-pele-s3c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-s3t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-pele-s3t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>O ciclo m\u00edtico mais importante em torno de Pele \u00e9 o ciclo Pele-Hi&#8217;iaka. Pele envia a sua irm\u00e3 mais nova <a href=\"\/pt-br\/hi-iaka\/\">Hi&#8217;iaka<\/a> \u00e0 ilha de Kaua&#8217;i para ir buscar Lohi&#8217;au, o amado de Pele.<\/p><p>Hi&#8217;iaka vive durante a viagem in\u00fameras aventuras, combate dem\u00f4nios femininos e ressuscita Lohi&#8217;au da morte. Ao regressar, Pele suspeita da irm\u00e3 de infidelidade, destr\u00f3i o seu amado e o seu bosque com fluxos de lava. Hi&#8217;iaka tem de ressuscitar Lohi&#8217;au de novo.<\/p><p><span data-nosnippet>Esta narrativa \u00e9 uma das mais longas e complexas da <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"O conjunto das narrativas m\u00edticas transmitidas pela tradi\u00e7\u00e3o de uma cultura.\" tabindex=\"0\">mitologia<\/span> polin\u00e9sia. Est\u00e1 registrada em v\u00e1rias vers\u00f5es, sendo a mais conhecida a de Nathaniel Emerson (<em>Pele and Hiiaka<\/em>, 1915) e uma vers\u00e3o moderna por Ka&#8217;ili (<em>The Epic Tale of Hiiakaikapoliopele<\/em>, 2006).<\/span><\/p><p>Do ponto de vista das Ci\u00eancias da Religi\u00e3o, \u00e9 um <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Uma narrativa transmitida pela tradi\u00e7\u00e3o sobre deuses, origens e a ordem do mundo.\" tabindex=\"0\">mito<\/span> cl\u00e1ssico de conflito entre irm\u00e3s, no qual se torna vis\u00edvel a natureza ambivalente de Pele, criadora e destruidora.<\/p><p>Tamb\u00e9m o ciclo Pele-Hi&#8217;iaka n\u00e3o pode ser lido cientificamente como uma narrativa fechada. Constitui antes uma rede de narrativas que se esclarecem mutuamente e s\u00e3o acentuadas de forma diferente nas tradi\u00e7\u00f5es de cada cl\u00e3.<\/p><p>A tradi\u00e7\u00e3o relativa a Pele n\u00e3o conhece uma vers\u00e3o \u00fanica e can\u00f4nica. As narrativas sobre a sua migra\u00e7\u00e3o de Kahiki ao longo da cadeia de ilhas at\u00e9 ao K\u012blauea, sobre o seu conflito com a deusa da neve Poli\u02bbahu ou sobre a sua rela\u00e7\u00e3o com Hi\u02bbiaka existem em v\u00e1rias variantes. Essa estrutura ramificada dificulta uma investiga\u00e7\u00e3o linear, mas abre simultaneamente \u00e0 investiga\u00e7\u00e3o um material rico. As vers\u00f5es divergentes de uma hist\u00f3ria s\u00e3o consideradas manifesta\u00e7\u00f5es regionais com igual legitimidade, n\u00e3o como vers\u00f5es defeituosas.<\/p><p>O ciclo Pele-Hi&#8217;iaka \u00e9 transmitido de forma ativa em vez de meramente recordado, em Karakia, nos discursos no Marae e no ensino. \u00c9 assim pr\u00e1tica viva e n\u00e3o um arquivo est\u00e1tico. Os programas lingu\u00edsticos para Te Reo Maori e Olelo Hawai&#8217;i refor\u00e7aram consideravelmente essa vitalidade ao longo dos \u00faltimos trinta anos.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-s4 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-pele-s4\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-s4h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-pele-s4h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Pele e a chegada ao Hawai'i<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-s4c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-pele-s4c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-s4t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-pele-s4t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Uma outra narrativa relata a migra\u00e7\u00e3o de Pele. Ela abandona a sua p\u00e1tria sul-polin\u00e9sia (frequentemente designada Kahiki, a terra m\u00edtica de origem) e procura uma nova morada.<\/p><p>Em cada ilha do arquip\u00e9lago havaiano, cava uma cratera, mas a irm\u00e3 do mar Namaka a persegue sempre com \u00e1gua. S\u00f3 no Hava\u00ed, a ilha mais jovem e maior, encontra no Halemaumau a sua morada permanente.<\/p><p>Do ponto de vista geol\u00f3gico, esta narrativa corresponde exatamente \u00e0 sequ\u00eancia de idades das ilhas havaianas: as ilhas a noroeste s\u00e3o as mais antigas, e o Hava\u00ed (a Ilha Grande) \u00e9 a mais jovem e a \u00fanica ainda vulcanicamente ativa. Cientificamente, trata-se de uma observa\u00e7\u00e3o not\u00e1vel: a narrativa m\u00edtica cont\u00e9m informa\u00e7\u00e3o geologicamente correta. Uma transmiss\u00e3o por meio de observa\u00e7\u00e3o ecol\u00f3gica acumulada pela tradi\u00e7\u00e3o afigura-se plaus\u00edvel.<\/p><p>O fato de Pele, com a sua chegada ao Hava\u00ed, moldar a pr\u00f3pria terra clarifica um tra\u00e7o fundamental da religi\u00e3o dos Maori e dos havaianos: <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Uma a\u00e7\u00e3o religiosa fixada e recorrente.\" tabindex=\"0\">rito<\/span> e atividade cotidiana se entrela\u00e7am.<\/p><p>Enquanto alguns sistemas religiosos separam nitidamente o sagrado do cotidiano, na Polin\u00e9sia as refer\u00eancias aos Atua perpassam toda a vida. Em Pele isso se manifesta na pr\u00f3pria paisagem vulc\u00e2nica do Hawai\u02bbi: campos de lava, crateras e rocha rec\u00e9m-solidificada s\u00e3o considerados obra sua, e a rela\u00e7\u00e3o com a terra junto ao K\u012blauea \u00e9 marcada pelo respeito que lhe \u00e9 devido. A sua presen\u00e7a se liga assim diretamente \u00e0 terra em que as pessoas vivem. Essa religiosidade ancorada no cotidiano \u00e9 objeto de estudos fenomenol\u00f3gicos da religi\u00e3o.<\/p><p>O quanto a pr\u00e1tica ritual e o cotidiano se fundem revela-o tamb\u00e9m a linguagem: termos como mana, tapu, aroha ou hauora fazem hoje parte do ingl\u00eas geral da Aotearoa e surgem tamb\u00e9m em contextos n\u00e3o religiosos. O fato de a <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"A doutrina cient\u00edfica sobre Deus e sobre a f\u00e9 de uma religi\u00e3o.\" tabindex=\"0\">teologia<\/span> Maori ter penetrado de tal forma no uso da l\u00edngua documenta o seu impacto cultural profundo.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-s5 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-pele-s5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-s5h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-pele-s5h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Culto e rituais<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-s5c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-pele-s5c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-s5t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-pele-s5t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Pele \u00e9 venerada at\u00e9 hoje junto \u00e0 cratera Halemaumau. Os visitantes trazem Ho&#8217;okupu (oferendas), coroas de flores (Lei), molhos de folhas de Ti, bagas, e as depositam na beira da cratera. S\u00e3o proferidos Karakia (em havaiano: pule) e dan\u00e7adas sequ\u00eancias de Hula. Importa sublinhar: esta pr\u00e1tica \u00e9 uma tradi\u00e7\u00e3o viva que vai al\u00e9m da reconstru\u00e7\u00e3o hist\u00f3rica.<\/p><p>A tradi\u00e7\u00e3o havaiana conhece o tabu de retirar pedras do vulc\u00e3o (&#8216;a <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"F\u00f3rmula com a qual se pretende causar dano a uma pessoa ou coisa.\" tabindex=\"0\">maldi\u00e7\u00e3o<\/span> de Pele&#8217;). Quem levar uma pedra dever\u00e1 sofrer infort\u00fanio at\u00e9 devolv\u00ea-la. O parque nacional havaiano recebe anualmente milhares de pacotes com pedras devolvidas. Cientificamente, trata-se de um sistema de tabu que associa a prote\u00e7\u00e3o da paisagem sagrada ao temor ritual.<\/p><p>A religi\u00e3o polin\u00e9sia se mant\u00e9m viva sobretudo nos Marae e Heiau, esses lugares que s\u00e3o simultaneamente espa\u00e7o de assembleia e de culto. Cada Marae e cada Heiau tem a sua pr\u00f3pria Whakapapa, as suas pr\u00f3prias tradi\u00e7\u00f5es e as suas pr\u00f3prias refer\u00eancias aos Atua, no caso dos Heiau no Hava\u00ed, tamb\u00e9m refer\u00eancias a Pele.<\/p><p>Uma visita ao Marae tem in\u00edcio com o Powhiri, o <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Uma sequ\u00eancia regulamentada de a\u00e7\u00f5es simb\u00f3licas com significado religioso ou cultural.\" tabindex=\"0\">ritual<\/span> em que os Tangata Whenua recebem os seus convidados de forma solene. N\u00e3o \u00e9 um <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"A cultura popular transmitida pela tradi\u00e7\u00e3o, com costumes, narrativas e can\u00e7\u00f5es.\" tabindex=\"0\">folclore<\/span> cerimonial, mas pr\u00e1tica religiosa viva, e \u00e9 considerada cientificamente um dos rituais de acolhimento polin\u00e9sios melhor documentados.<\/p><p>No s\u00e9culo XX e no s\u00e9culo XXI, a pr\u00e1tica cultual se alterou de forma percept\u00edvel. Onde outrora os Tohunga sustentavam o <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Uma a\u00e7\u00e3o religiosa fixada e recorrente.\" tabindex=\"0\">rito<\/span>, esse papel cabe hoje frequentemente aos Kaumatua, os anci\u00e3os, e aos comit\u00eas dos Marae. Do ponto de vista da sociologia da religi\u00e3o, essa transfer\u00eancia \u00e9 de interesse; Manuka Henare e Mason Durie a discutem nas suas obras.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-s6 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-pele-s6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-s6h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-pele-s6h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Tradi\u00e7\u00f5es de prote\u00e7\u00e3o<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-s6c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-pele-s6c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-s6t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-pele-s6t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Na tradi\u00e7\u00e3o havaiana, Pele \u00e9 invocada como poder cuja ira \u00e9 necess\u00e1rio evitar; o papel de &#8216;deusa protetora&#8217; fica em segundo plano. As pr\u00e1ticas de prote\u00e7\u00e3o visam, por isso, o comportamento correto junto ao vulc\u00e3o e ao fluxo de lava: respeito, Karakia, oferendas. Quem habita numa zona vulc\u00e2nica, como a regi\u00e3o de Puna, mant\u00e9m uma rela\u00e7\u00e3o cont\u00ednua com a deusa.<\/p><p><span data-nosnippet>A tradi\u00e7\u00e3o Ho&#8217;oponopono (pr\u00e1tica de reconcilia\u00e7\u00e3o) \u00e9 aplicada em algumas fam\u00edlias para resolver uma ofensa a Pele. Mary Kawena Pukui (<em>Nana I Ke Kumu<\/em>, 1972) descreve a estrutura ritual. A refer\u00eancia cient\u00edfica de tais pr\u00e1ticas de prote\u00e7\u00e3o \u00e9 claramente documental, n\u00e3o m\u00e1gica.<\/span><\/p><p>No tema da prote\u00e7\u00e3o, \u00e9 cientificamente importante uma distin\u00e7\u00e3o: o pensamento ocidental parte do pressuposto de um <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Um objeto usado que se considera dotado de um efeito protetor e apotropaico.\" tabindex=\"0\">amuleto<\/span> eficaz; o polin\u00e9sio, de uma rela\u00e7\u00e3o cultivada. A prote\u00e7\u00e3o \u00e9 aqui de car\u00e1ter relacional e ritualizado, e n\u00e3o m\u00e1gico-causal.<\/p><p>Quem se encontra em rela\u00e7\u00e3o com um Atua como Pele e mant\u00e9m essa rela\u00e7\u00e3o \u00e9 considerado &#8216;protegido&#8217;. O decisivo n\u00e3o \u00e9 um objeto que emana for\u00e7a; a prote\u00e7\u00e3o se funda na obrigatoriedade cosmol\u00f3gica de uma rela\u00e7\u00e3o existente. Na antropologia da religi\u00e3o, isso \u00e9 tratado como &#8216;ontologia relacional&#8217;.<\/p><p>Precisamente a pr\u00e1tica de prote\u00e7\u00e3o \u00e9 um campo em que tradi\u00e7\u00e3o e modernidade se confrontam. Aplica\u00e7\u00f5es para celular com Karakia, guias on-line sobre rituais de prote\u00e7\u00e3o e visitas virtuais ao Marae mostram que a religi\u00e3o polin\u00e9sia recorre aos novos meios para a sua pr\u00e1tica. Essa moderniza\u00e7\u00e3o deve ser interpretada como um desenvolvimento adaptativo, e n\u00e3o como um empobrecimento.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-s7 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-pele-s7\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-s7h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-pele-s7h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Paralelos noutras culturas<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-s7c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-pele-s7c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-s7t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-pele-s7t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Pele pode ser relacionada, numa perspectiva comparativa das religi\u00f5es, com outras divindades vulc\u00e2nicas: Vulcano em Roma, Hefestos na Gr\u00e9cia, Agni na tradi\u00e7\u00e3o v\u00e9dica. Importante \u00e9 a diferen\u00e7a: Pele \u00e9 feminina, o que a distingue da maioria das outras divindades vulc\u00e2nicas. \u00c9 a criadora da pr\u00f3pria cria\u00e7\u00e3o vulc\u00e2nica; o papel de ferreiro recua para segundo plano.<\/p><p>No espa\u00e7o do Pac\u00edfico, os Maori t\u00eam a figura de Mahuika (deusa do fogo), que n\u00e3o \u00e9, por\u00e9m, vulc\u00e2nica. No Jap\u00e3o existe a deusa Konohanasakuya-hime, ligada ao Fuji. Tais paralelos surgem de forma independente em regi\u00f5es vulcanicamente ativas.<\/p><p>Estruturas universais da experi\u00eancia religiosa, tal como se manifestam na figura de Pele, foram sistematicamente estudadas por Joseph Campbell e Mircea Eliade. Por mais fundamentais que sejam as suas obras, \u00e9 necess\u00e1rio repens\u00e1-las para os contextos polin\u00e9sios concretos, sem cair numa simplifica\u00e7\u00e3o pan-globalizante. A investiga\u00e7\u00e3o polin\u00e9sia mais recente atribui grande import\u00e2ncia a essa interpreta\u00e7\u00e3o sens\u00edvel ao contexto.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-s8 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-pele-s8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-s8h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-pele-s8h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Recep\u00e7\u00e3o atual<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-s8c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-pele-s8c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-s8t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-pele-s8t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Pele \u00e9 hoje uma das figuras polin\u00e9sias mais conhecidas em todo o mundo. \u00c9 objeto de in\u00fameras narrativas tur\u00edsticas, o que pode gerar tens\u00f5es com a tradi\u00e7\u00e3o havaiana: o turismo que comercializa Pele \u00e9 muitas vezes motivo de desagrado para os havaianos. A afirma\u00e7\u00e3o cultural, Aloha Aina, o movimento pela soberania havaiana, invoca Pele como \u00e2ncora cultural.<\/p><p>Na ci\u00eancia, Pele desempenha tamb\u00e9m um papel indireto na vulcanologia. Vulcan\u00f3logos havaianos articulam a investiga\u00e7\u00e3o s\u00edsmica e petrol\u00f3gica com o saber cultural sobre o comportamento da lava. Este di\u00e1logo \u00e9 objeto de estudos recentes.<\/p><p>Na investiga\u00e7\u00e3o internacional, a religi\u00e3o polin\u00e9sia \u00e9 cada vez mais reconhecida como sistema religioso aut\u00f4nomo, e j\u00e1 n\u00e3o \u00e9 classificada como mera mitologia ou folclore. Pele exemplifica isso: as regras de comportamento junto ao vulc\u00e3o a ela associadas, a venera\u00e7\u00e3o cont\u00ednua no K\u012blauea e o seu lugar no seio de toda uma fam\u00edlia de deuses revelam uma estrutura religiosa coerente e n\u00e3o uma mera cole\u00e7\u00e3o de hist\u00f3rias antigas.<\/p><p>O fato de termos como mana, tapu, mauri e whakapapa terem sido incorporados na linguagem cient\u00edfica especializada comprova esse reconhecimento. O seu uso exige, contudo, uma sensibilidade contextual que n\u00e3o se adquire sem pressupostos.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-s9 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-pele-s9\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-s9h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-pele-s9h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Investiga\u00e7\u00e3o e fontes<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-s9c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-pele-s9c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-s9t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-pele-s9t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><span data-nosnippet>Os contributos mais importantes para o estudo de Pele encontram-se em Martha Beckwith, Mary Kawena Pukui, Nathaniel Emerson, Jack Halualani e Marie Alohalani Brown. A <em>Hawaiian Mythology<\/em> continua a ser obra de refer\u00eancia. Brown (<em>Facing the Spears of Change<\/em>, 2016) abre uma perspectiva havaiana-feminista moderna sobre Pele.<\/span><\/p><p>Pele continua a ser uma deusa viva numa tradi\u00e7\u00e3o viva. Uma classifica\u00e7\u00e3o aprofundada na religi\u00e3o polin\u00e9sio-havaiana mostra como ela ancora a liga\u00e7\u00e3o entre terra, fam\u00edlia e cosmo. Os v\u00ednculos com a <a href=\"\/pt-br\/polinesio-maori\/\">tradi\u00e7\u00e3o polin\u00e9sio-maori<\/a> no seu conjunto se estabelecem por meio das ra\u00edzes comuns, mas devem ser lidos de forma culturalmente espec\u00edfica.<\/p><p>O di\u00e1logo entre as tradi\u00e7\u00f5es de saber internas \u00e0 Polin\u00e9sia e a investiga\u00e7\u00e3o acad\u00eamica \u00e9 hoje sustentado por v\u00e1rias institui\u00e7\u00f5es: a Royal Society of New Zealand, Te Aparangi, o Departamento de Estudos Maori da Universidade de Auckland, a University of Hawai&#8217;i at Manoa e a Funda\u00e7\u00e3o Te Punga Tipu.<\/p><p>Este suporte institucional assegura que a investiga\u00e7\u00e3o polin\u00e9sia sobre a Polin\u00e9sia seja igualmente conduzida a partir da Polin\u00e9sia.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2c24b0ab e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp2c24b0ab\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp24f76a32 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp24f76a32\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">A migra\u00e7\u00e3o de Kahiki para o Hawai\u02bbi<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2e4baee8 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"cp2e4baee8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2d99a4c3 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp2d99a4c3\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Uma das tradi\u00e7\u00f5es narrativas centrais em torno de Pele descreve, em vez do seu car\u00e1ter, um movimento de viagem: a migra\u00e7\u00e3o da deusa de uma terra de origem distante para o Hawai\u02bbi. Nas tradi\u00e7\u00f5es havaianas, essa terra chama-se <em>Kahiki<\/em>, um conceito que designa menos um lugar geogr\u00e1fico concreto do que a p\u00e1tria dos antepassados situada al\u00e9m do horizonte vis\u00edvel.<\/p><p>Pesquisadores como Martha Beckwith assinalaram que <em>Kahiki<\/em> \u00e9 linguisticamente aparentado com Tahiti, sem que isso implique uma identifica\u00e7\u00e3o direta.<\/p><p>Segundo a narrativa, Pele abandona a sua p\u00e1tria ap\u00f3s uma disputa, frequentemente com a sua irm\u00e3 mais velha, a deusa do mar N\u0101maka-o-Kaha\u02bbi. Viaja numa canoa, acompanhada de irm\u00e3os, e procura em cada ilha da cadeia havaiana uma morada adequada.<\/p><p>Com um bast\u00e3o de cavar, o <em>p\u0101oa<\/em> ou <em>\u02bb\u014d\u02bb\u014d<\/em>, finca-o no solo para abrir uma cova de fogo. Mas em Kaua\u02bbi, O\u02bbahu, Moloka\u02bbi e Maui, a \u00e1gua do mar penetra sempre e apaga o fogo, pois N\u0101maka a persegue.<\/p><p>S\u00f3 no K\u012blauea, na ilha do Hawai\u02bbi, na cratera Halema\u02bbuma\u02bbu, Pele encontra um lugar suficientemente alto e seco. Essa estrutura narrativa segue a sequ\u00eancia de idades geol\u00f3gica real do arquip\u00e9lago do Hawai\u02bbi, cujas ilhas a noroeste s\u00e3o as mais antigas e as mais erodidas, enquanto a atividade vulc\u00e2nica se concentra hoje na ilha mais jovem, a sudeste.<\/p><p>Ge\u00f3logos como Herbert Gregory e, mais tarde, Dorothy Hill assinalaram cedo essa correspond\u00eancia, sem a interpretarem como um conhecimento geol\u00f3gico consciente por parte dos transmissores da tradi\u00e7\u00e3o.<\/p><p>Mais prov\u00e1vel \u00e9 uma observa\u00e7\u00e3o condensada ao longo de gera\u00e7\u00f5es sobre os est\u00e1dios de eros\u00e3o e os locais de erup\u00e7\u00e3o. A narrativa de migra\u00e7\u00e3o combina assim uma afirma\u00e7\u00e3o cosmol\u00f3gica sobre a origem com um saber paisag\u00edstico que coloca cada ilha da cadeia numa sequ\u00eancia ordenada.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2e6f5b2a e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp2e6f5b2a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp255a9e5b elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp255a9e5b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Pele e Hi\u02bbiaka: o conflito em torno de Lohi\u02bbau<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp24e322ea e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"cp24e322ea\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2a2fe05e elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp2a2fe05e\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>O ciclo narrativo cont\u00ednuo mais extenso da tradi\u00e7\u00e3o oral havaiana coloca no centro a irm\u00e3 mais nova Hi\u02bbiaka-i-ka-poli-o-Pele; a pr\u00f3pria Pele surge nele como uma figura entre v\u00e1rias. V\u00e1rias vers\u00f5es deste ciclo foram publicadas no final do s\u00e9culo XIX e no in\u00edcio do s\u00e9culo XX em jornais em l\u00edngua havaiana, entre outros por Nathaniel Emerson e na vers\u00e3o redigida por Ho-oulum\u0101hiehie.<\/p><p>Essas fontes n\u00e3o s\u00e3o textos originais intactos, mas j\u00e1 produtos de uma fase em que autores havaianos escreviam conscientemente contra a amea\u00e7a de perda da <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"A transmiss\u00e3o de saberes e narrativas ao longo das gera\u00e7\u00f5es.\" tabindex=\"0\">tradi\u00e7\u00e3o<\/span>.<\/p><p>A a\u00e7\u00e3o tem in\u00edcio quando Pele v\u00ea em sonho o jovem chefe Lohi\u02bbau, na ilha de Kaua\u02bbi, e se apaixona por ele. Envia Hi\u02bbiaka para busc\u00e1-lo, concedendo-lhe para isso um prazo limitado e poderes sobrenaturais.<\/p><p>A viagem de Hi\u02bbiaka atrav\u00e9s do arquip\u00e9lago preenche a maior parte do ciclo: ela supera combates contra <em>mo\u02bbo<\/em>, esp\u00edritos aqu\u00e1ticos semelhantes a lagartos, cura doentes e estabelece in\u00fameros top\u00f4nimos. Quando chega junto de Lohi\u02bbau, ele j\u00e1 morreu, e ela tem de chamar o seu <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Um ser incorp\u00f3reo ao qual se atribui influ\u00eancia no mundo.\" tabindex=\"0\">esp\u00edrito<\/span> de volta ao corpo.<\/p><p>O ponto de virada tr\u00e1gico reside na desconfian\u00e7a de Pele. Convencida de que a irm\u00e3 ultrapassou o prazo e ficou com Lohi\u02bbau para si, Pele manda incendiar o amado <em>lehua<\/em>&#8211;<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Um bosque sagrado que servia de lugar de culto.\" tabindex=\"0\">bosque<\/span> de Hi\u02bbiaka e mata a sua companheira H\u014dpoe. No regresso, Hi\u02bbiaka abra\u00e7a ent\u00e3o Lohi\u02bbau abertamente diante de Pele, ap\u00f3s o que a deusa o cobre com lava.<\/p><p>O ciclo termina de forma diferente conforme a vers\u00e3o, frequentemente com a ressurrei\u00e7\u00e3o de Lohi\u02bbau por outros irm\u00e3os. Do ponto de vista cient\u00edfico, o ciclo \u00e9 relevante porque mostra Pele como parente ativa no seio de um grupo de irm\u00e3os, cujo ci\u00fame e quebra de promessa motivam a erup\u00e7\u00e3o destruidora, em vez de a apresentar como uma for\u00e7a natural distante.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-lit e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-pele-lit\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-lith elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-pele-lith\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Literatura (sele\u00e7\u00e3o)<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-litc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-pele-litc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-litt elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-pele-litt\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<ul><li>Martha Beckwith: <em>Hawaiian Mythology<\/em> (1940)<\/li><li>Mary Kawena Pukui: <em>Nana I Ke Kumu<\/em> (1972) e <em>Olelo Noeau<\/em> (1983)<\/li><li><span data-nosnippet>Nathaniel Emerson: <em>Pele and Hiiaka: A Myth from Hawaii<\/em> (1915)<\/span><\/li><li>Marie Alohalani Brown: <em>Facing the Spears of Change<\/em> (2016)<\/li><li>Ka&#8217;ili: <em>The Epic Tale of Hiiakaikapoliopele<\/em> (2006)<\/li><li>Valerio Valeri: <em>Kingship and Sacrifice<\/em> (1985)<\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-kwd e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-pele-kwd\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-kwdc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-pele-kwdc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-kwdt elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-pele-kwdt\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><em>Palavras-chave relacionadas: Pele Hava\u00ed deusa vulc\u00e2nica Halemaumau Kilauea lava Pelehonuamea Aloha Aina.<\/em><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-cc e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-pele-cc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" id=\"iwg-cc-pele\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-ccinner e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-pele-ccinner\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-cch elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-pele-cch\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">iWell Guard e as tradi\u00e7\u00f5es de prote\u00e7\u00e3o<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-cct elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-pele-cct\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div data-nosnippet=\"true\"><p>iWell Guard se insere na tradi\u00e7\u00e3o hist\u00f3rico-cultural dos objetos de prote\u00e7\u00e3o port\u00e1teis, na tradi\u00e7\u00e3o de <a href=\"\/pt-br\/polinesio-maori\/\">Polin\u00e9sia \/ Maori<\/a> e de muitas outras culturas em todo o mundo. 41 n\u00edveis, ouro genu\u00edno, platina, prata, fabricado na Alemanha. Direito de devolu\u00e7\u00e3o em 30 dias.<\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-ccb iwg-cc-button iwg-cc-cta-2026-05-13 elementor-widget elementor-widget-jet-button\" data-id=\"iwgw-pele-ccb\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"jet-button.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-jet-button jet-elements\"><div class=\"jet-button__container\"><a class=\"jet-button__instance jet-button__instance--icon-left hover-effect-1\" href=\"\/ueber-iwell-guard\/?utm_source=iwell-guard.com&amp;utm_medium=info-box&amp;utm_campaign=wesen-tradition\"><div class=\"jet-button__plane jet-button__plane-normal\"><\/div><div class=\"jet-button__plane jet-button__plane-hover\"><\/div><div class=\"jet-button__state jet-button__state-normal\"><span class=\"jet-button__label\">Mais sobre o iWell Guard<\/span><\/div><div class=\"jet-button__state jet-button__state-hover\"><span class=\"jet-button__label\">Mais sobre o iWell Guard<\/span><\/div><\/a><\/div><\/div><style>.elementor-element.elementor-element-iwgw-pele-ccb .jet-button__instance{width:320px;height:56px;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-pele-ccb .jet-button__state-normal .jet-button__label{text-align:center;margin:0px 0px 0px 0px;color:#1a1b20;font-family:Montserrat,sans-serif;font-size:13px;font-weight:400;letter-spacing:4px;line-height:1.714em;text-transform:uppercase;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-pele-ccb .jet-button__state-hover .jet-button__label{text-align:center;margin:0px 0px 0px 0px;color:#FECC76;font-family:Montserrat,sans-serif;font-size:13px;font-weight:400;letter-spacing:4px;line-height:1.714em;text-transform:uppercase;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-pele-ccb .jet-button__plane-normal{background-color:#FECC76;border-style:solid;border-color:#C99540;border-width:2px 2px 2px 2px;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-pele-ccb .jet-button__plane-hover{background-color:rgba(0,0,0,0.55);border-style:solid;border-color:#FECC76;border-width:2px 2px 2px 2px;}<\/style>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-ccd elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-pele-ccd\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div data-nosnippet=\"true\"><p style=\"text-align:center;font-size:13px;opacity:0.7;margin-top:14px\" data-nosnippet=\"true\">As experi\u00eancias pessoais podem variar. N\u00e3o \u00e9 um dispositivo m\u00e9dico. N\u00e3o constitui uma promessa de cura.<\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-disc e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-pele-disc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-pele-discw elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"iwgw-pele-discw\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<footer data-nosnippet=\"true\" class=\"iwg-disclaimer-block\"><p data-nosnippet=\"true\">iWell Guard <strong>n\u00e3o \u00e9 um dispositivo m\u00e9dico<\/strong> e n\u00e3o substitui qualquer tratamento m\u00e9dico ou psicoter\u00e1pico. Os conte\u00fados das Ci\u00eancias da Religi\u00e3o s\u00e3o uma classifica\u00e7\u00e3o hist\u00f3rico-cultural, n\u00e3o uma recomenda\u00e7\u00e3o de pr\u00e1tica espiritual.<\/p><\/footer>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pele: deusa havaiana dos vulc\u00f5es, do fogo e da cria\u00e7\u00e3o Pele, cujo nome completo \u00e9 Pelehonuamea, \u00e9 na religi\u00e3o havaiana a deusa dos vulc\u00f5es, do fogo e da destrui\u00e7\u00e3o criadora. Segundo a concep\u00e7\u00e3o tradicional, habita a \u00e1rea da cratera Halemaumau do vulc\u00e3o Kilauea, na ilha do Hava\u00ed. Esta apresenta\u00e7\u00e3o descreve a sua posi\u00e7\u00e3o no \u00e2mbito [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2713,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_header_footer","meta":{"_yoast_wpseo_focuskw":"pele hava\u00ed vulc\u00e3o","_yoast_wpseo_title":"Pele: Deusa Vulc\u00e2nica Havaiana, Mito","_yoast_wpseo_metadesc":"Pele \u00e9 a deusa havaiana dos vulc\u00f5es e do fogo. Classifica\u00e7\u00e3o no \u00e2mbito das Ci\u00eancias da Religi\u00e3o com mito, culto e fontes.","_yoast_wpseo_meta-robots-noindex":"","_yoast_wpseo_canonical":"","_angie_page":false,"gefaehrdungsstufe":"3","wesen_kultur":"polynesisch-maori","wesen_klasse":"goetter","footnotes":""},"categories":[],"class_list":["post-38785","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.7 (Yoast SEO v28.1) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Pele: Deusa Vulc\u00e2nica Havaiana, Mito<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Pele \u00e9 a deusa havaiana dos vulc\u00f5es e do fogo. Classifica\u00e7\u00e3o no \u00e2mbito das Ci\u00eancias da Religi\u00e3o com mito, culto e fontes.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/pele\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pt_BR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Pele: deusa havaiana dos vulc\u00f5es\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Pele \u00e9 a deusa havaiana dos vulc\u00f5es e do fogo. Classifica\u00e7\u00e3o no \u00e2mbito das Ci\u00eancias da Religi\u00e3o com mito, culto e fontes.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/pele\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"iWell Guard\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-07-28T13:16:34+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_polynesisch-maori_pele.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. tempo de leitura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"18 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/pt-br\\\/pele\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/pt-br\\\/pele\\\/\",\"name\":\"Pele: Deusa Vulc\u00e2nica Havaiana, Mito\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/pt-br\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/pt-br\\\/pele\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/pt-br\\\/pele\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_polynesisch-maori_pele.webp\",\"datePublished\":\"2026-07-28T13:16:07+00:00\",\"dateModified\":\"2026-07-28T13:16:34+00:00\",\"description\":\"Pele \u00e9 a deusa havaiana dos vulc\u00f5es e do fogo. Classifica\u00e7\u00e3o no \u00e2mbito das Ci\u00eancias da Religi\u00e3o com mito, culto e fontes.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/pt-br\\\/pele\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pt-BR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/pt-br\\\/pele\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pt-BR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/pt-br\\\/pele\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_polynesisch-maori_pele.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_polynesisch-maori_pele.webp\",\"width\":1024,\"height\":1536,\"caption\":\"G\u00f6tter aus der Polynesisch-maori-Tradition.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/pt-br\\\/pele\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Start\",\"item\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/pt-br\\\/home-2\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Pele: deusa havaiana dos vulc\u00f5es\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/pt-br\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/pt-br\\\/\",\"name\":\"iWell Guard\",\"description\":\"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/pt-br\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/pt-br\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pt-BR\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/pt-br\\\/#organization\",\"name\":\"Ittermann electronic GmbH\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/pt-br\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pt-BR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/pt-br\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"width\":1182,\"height\":237,\"caption\":\"Ittermann electronic GmbH\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/pt-br\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/pantip.com\\\/profile\\\/9367242\",\"https:\\\/\\\/micro.blog\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.diggerslist.com\\\/iwellguard\\\/about\",\"https:\\\/\\\/skitterphoto.com\\\/photographers\\\/2870314\\\/iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/iwellguard.wordpress.com\\\/2026\\\/06\\\/06\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/hub.docker.com\\\/u\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.pinterest.com\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/bit.ly\\\/m\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/entre-vos-mains.alsace.eu\\\/profiles\\\/iwellguard\\\/activity\",\"https:\\\/\\\/gravatar.com\\\/reallybeded8fd34\",\"https:\\\/\\\/naijamatta.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.goodreads.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/profile.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/experiment.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/wakelet.com\\\/@iWellGuard82270\",\"https:\\\/\\\/www.chordie.com\\\/forum\\\/profile.php?id=2555664\",\"https:\\\/\\\/www.instapaper.com\\\/p\\\/17757966\",\"https:\\\/\\\/www.mapleprimes.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/businesslistingplus.com\\\/profile\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/telegra.ph\\\/iWell-Guard-06-06\",\"https:\\\/\\\/pbase.com\\\/iwellguard\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/b.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/20260607#bookmark-4788405196491818882\",\"https:\\\/\\\/fliphtml5.com\\\/home\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/anyflip.com\\\/homepage\\\/cmiwl#About\",\"https:\\\/\\\/transfur.com\\\/Users\\\/iwellguard\",\"http:\\\/\\\/delphi.larsbo.org\\\/user\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/jobs.lajobsportal.org\\\/profiles\\\/8380803-iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/md.chaosdorf.de\\\/s\\\/jfbe5SBdJD\",\"https:\\\/\\\/www.lingvolive.com\\\/en-us\\\/profile\\\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\\\/translations\",\"https:\\\/\\\/www.fitday.com\\\/fitness\\\/forums\\\/members\\\/iwellguard.html\",\"https:\\\/\\\/www.mymeetbook.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/pxhere.com\\\/en\\\/photographer-me\\\/5040798\",\"https:\\\/\\\/disqus.com\\\/by\\\/iwellguard\\\/about\\\/\",\"https:\\\/\\\/pastelink.net\\\/hjwciqwq\",\"https:\\\/\\\/pubhtml5.com\\\/homepage\\\/scjhn\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.bitchute.com\\\/channel\\\/2O2eOKzNqujT\",\"https:\\\/\\\/audiomack.com\\\/iwellguard\"]},{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/pt-br\\\/pele\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/pt-br\\\/pele\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Ralf Ittermann\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/pt-br\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f\"},\"headline\":\"Pele: deusa havaiana dos vulc\u00f5es\",\"datePublished\":\"2026-07-28T13:16:07+00:00\",\"dateModified\":\"2026-07-28T13:16:34+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/pt-br\\\/pele\\\/\"},\"wordCount\":3631,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/pt-br\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/pt-br\\\/pele\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_polynesisch-maori_pele.webp\",\"inLanguage\":\"pt-BR\",\"description\":\"Pele \u00e9 a deusa havaiana dos vulc\u00f5es e do fogo. Classifica\u00e7\u00e3o no \u00e2mbito das Ci\u00eancias da Religi\u00e3o com mito, culto e fontes.\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Pele: Deusa Vulc\u00e2nica Havaiana, Mito","description":"Pele \u00e9 a deusa havaiana dos vulc\u00f5es e do fogo. Classifica\u00e7\u00e3o no \u00e2mbito das Ci\u00eancias da Religi\u00e3o com mito, culto e fontes.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/pele\/","og_locale":"pt_BR","og_type":"article","og_title":"Pele: deusa havaiana dos vulc\u00f5es","og_description":"Pele \u00e9 a deusa havaiana dos vulc\u00f5es e do fogo. Classifica\u00e7\u00e3o no \u00e2mbito das Ci\u00eancias da Religi\u00e3o com mito, culto e fontes.","og_url":"https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/pele\/","og_site_name":"iWell Guard","article_modified_time":"2026-07-28T13:16:34+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":1536,"url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_polynesisch-maori_pele.webp","type":"image\/webp"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. tempo de leitura":"18 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/pele\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/pele\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Pele: deusa havaiana dos vulc\u00f5es","datePublished":"2026-07-28T13:16:07+00:00","dateModified":"2026-07-28T13:16:34+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/pele\/"},"wordCount":3631,"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/pele\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_polynesisch-maori_pele.webp","inLanguage":"pt-BR","description":"Pele \u00e9 a deusa havaiana dos vulc\u00f5es e do fogo. Classifica\u00e7\u00e3o no \u00e2mbito das Ci\u00eancias da Religi\u00e3o com mito, culto e fontes."},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/pele\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/pele\/","name":"Pele: Deusa Vulc\u00e2nica Havaiana, Mito","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/pele\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/pele\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_polynesisch-maori_pele.webp","datePublished":"2026-07-28T13:16:07+00:00","dateModified":"2026-07-28T13:16:34+00:00","description":"Pele \u00e9 a deusa havaiana dos vulc\u00f5es e do fogo. Classifica\u00e7\u00e3o no \u00e2mbito das Ci\u00eancias da Religi\u00e3o com mito, culto e fontes.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/pele\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pt-BR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/pele\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pt-BR","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/pele\/#primaryimage","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_polynesisch-maori_pele.webp","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_polynesisch-maori_pele.webp","width":1024,"height":1536,"caption":"G\u00f6tter aus der Polynesisch-maori-Tradition."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/pele\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Start","item":"https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/home-2\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Pele: deusa havaiana dos vulc\u00f5es"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/#website","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/","name":"iWell Guard","description":"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen","publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pt-BR"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/#organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pt-BR","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","width":1182,"height":237,"caption":"Ittermann electronic GmbH"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/pantip.com\/profile\/9367242","https:\/\/micro.blog\/iwellguard","https:\/\/www.diggerslist.com\/iwellguard\/about","https:\/\/skitterphoto.com\/photographers\/2870314\/iwell-guard","https:\/\/iwellguard.wordpress.com\/2026\/06\/06\/iwell-guard\/","https:\/\/hub.docker.com\/u\/iwellguard","https:\/\/www.pinterest.com\/iwellguard\/","https:\/\/bit.ly\/m\/iwellguard","https:\/\/entre-vos-mains.alsace.eu\/profiles\/iwellguard\/activity","https:\/\/gravatar.com\/reallybeded8fd34","https:\/\/naijamatta.com\/iwellguard","https:\/\/www.goodreads.com\/iwellguard","https:\/\/profile.hatena.ne.jp\/iwellguard\/","https:\/\/experiment.com\/users\/iwellguard","https:\/\/wakelet.com\/@iWellGuard82270","https:\/\/www.chordie.com\/forum\/profile.php?id=2555664","https:\/\/www.instapaper.com\/p\/17757966","https:\/\/www.mapleprimes.com\/users\/iwellguard","https:\/\/businesslistingplus.com\/profile\/iwell-guard\/","https:\/\/telegra.ph\/iWell-Guard-06-06","https:\/\/pbase.com\/iwellguard\/iwellguard","https:\/\/b.hatena.ne.jp\/iwellguard\/20260607#bookmark-4788405196491818882","https:\/\/fliphtml5.com\/home\/iwellguard","https:\/\/anyflip.com\/homepage\/cmiwl#About","https:\/\/transfur.com\/Users\/iwellguard","http:\/\/delphi.larsbo.org\/user\/iwellguard","https:\/\/jobs.lajobsportal.org\/profiles\/8380803-iwell-guard","https:\/\/md.chaosdorf.de\/s\/jfbe5SBdJD","https:\/\/www.lingvolive.com\/en-us\/profile\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\/translations","https:\/\/www.fitday.com\/fitness\/forums\/members\/iwellguard.html","https:\/\/www.mymeetbook.com\/iwellguard","https:\/\/pxhere.com\/en\/photographer-me\/5040798","https:\/\/disqus.com\/by\/iwellguard\/about\/","https:\/\/pastelink.net\/hjwciqwq","https:\/\/pubhtml5.com\/homepage\/scjhn\/","https:\/\/www.bitchute.com\/channel\/2O2eOKzNqujT","https:\/\/audiomack.com\/iwellguard"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f","name":"Ralf Ittermann","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pt-BR","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","caption":"Ralf Ittermann"},"givenName":"Ralf","familyName":"Ittermann","jobTitle":"Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer und redaktioneller Verantwortlicher","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/author\/claude\/","description":"Ralf Ittermann ist Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer der Ittermann electronic GmbH und redaktioneller Verantwortlicher des iWell-Guard-Lexikons. Er verbindet langj\u00e4hrige Erfahrung in der Pr\u00e4zisionsfertigung mit medialer Praxis und religionsgeschichtlicher Quellenarbeit.","worksFor":{"@type":"Organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/ittermann.de\/","address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"K\u00f6hlergasse 16-18","postalCode":"99842","addressLocality":"Ruhla","addressCountry":"DE"}},"knowsAbout":["Religionsgeschichte","Mythologie","Mediale Praxis","Energetische Diagnostik","Schutzpraxis","Volksglauben","Westliche Esoterik"]},{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/pele\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/pele\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Pele: deusa havaiana dos vulc\u00f5es","datePublished":"2026-07-28T13:16:07+00:00","dateModified":"2026-07-28T13:16:34+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/pele\/"},"wordCount":3631,"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/pele\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_polynesisch-maori_pele.webp","inLanguage":"pt-BR","description":"Pele \u00e9 a deusa havaiana dos vulc\u00f5es e do fogo. Classifica\u00e7\u00e3o no \u00e2mbito das Ci\u00eancias da Religi\u00e3o com mito, culto e fontes."}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/38785","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=38785"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/38785\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38787,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/38785\/revisions\/38787"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2713"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=38785"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/pt-br\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=38785"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}