{"id":169236,"date":"2026-09-05T14:06:43","date_gmt":"2026-09-05T14:06:43","guid":{"rendered":"https:\/\/iwell-guard.com\/?page_id=169236"},"modified":"2026-09-05T14:35:44","modified_gmt":"2026-09-05T14:35:44","slug":"sami-trommur-sjamanatromma","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/sami-trommur-sjamanatromma\/","title":{"rendered":"Sami-trommur: Sjamanatrommur fr\u00e1 S\u00e1pmi"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Sjamanatromma sama: helgi- og verndargripur fr\u00e1 S\u00e1pmi<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Sjamanatromma sama, sem \u00e1 sam\u00edsku m\u00e1lunum er k\u00f6llu\u00f0 \u00fdmsum n\u00f6fnum, er helgigripur ger\u00f0ur \u00far tr\u00e9rammi e\u00f0a \u00fatskorinni tr\u00e9bolla me\u00f0 \u00e1spenntri skinnhimnu. \u00c1 \u00feessa himnu eru m\u00e1la\u00f0ar myndir sem s\u00fdna heimsmynd sama.<\/p>

Trommuna nota\u00f0i hinn s\u00e9rfr\u00e6\u00f0ilega tr\u00faari\u00f0kandi til a\u00f0 leita svara hj\u00e1 andalegum m\u00e1ttarv\u00f6ldum og til a\u00f0 verja samf\u00e9lagi\u00f0. Fr\u00e6\u00f0ilega s\u00e9\u00f0 er h\u00fan mikilv\u00e6g vitnisbur\u00f0ur um forna tr\u00faarbr\u00f6g\u00f0 sama fyrir kristnit\u00f6ku. \u00dear sem \u00feessi tr\u00fa var b\u00e6ld ni\u00f0ur af kristnibo\u00f0i er \u00feessi texti skrifa\u00f0ur fr\u00e1 utana\u00f0komandi sj\u00f3narhorni og af vir\u00f0ingu fyrir \u00fev\u00ed sem er heilagt<\/span> sama\u00fej\u00f3\u00f0inni. Greinin l\u00fdsir trommunni sem helgi- og verndargrip \u00ed arfleif\u00f0 sama.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t
Verndart\u00e1kn<\/span>Samar (S\u00e1pmi)<\/a>Sjaman\u00edskur gripur<\/span><\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"Tromma\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Skilgreining sami-trommunnar<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Sjamanatromma sama er helgigripur \u00far tr\u00e9 og skinni sem gegndi mikilv\u00e6gu hlutverki \u00ed fornri tr\u00fa sama fyrir kristnit\u00f6ku. \u00c1 hinum \u00fdmsu sam\u00edsku m\u00e1lum er h\u00fan k\u00f6llu\u00f0 \u00fdmsum n\u00f6fnum.<\/p>

Samar eru upprunalega \u00fej\u00f3\u00f0in \u00ed nor\u00f0urhluta Skandinav\u00edu og \u00e1 K\u00f3laskaga. B\u00fasv\u00e6\u00f0i \u00feeirra, S\u00e1pmi, teygir sig yfir hluta Noregs, Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0ar, Finnlands og R\u00fasslands. Samar hafa eigin tungum\u00e1l og eigin menningu.<\/p>

\u00d3l\u00edkt bornum verndargrip<\/span> er trommurin st\u00e6rra helgigripat\u00e6ki. Hana nota\u00f0i s\u00e9rfr\u00e6\u00f0ilegur tr\u00faari\u00f0kandi, sem \u00ed fr\u00e6\u00f0unum er oft kalla\u00f0ur sjamani<\/span>, en \u00e1 sam\u00edsku m\u00e1lunum hefur eigin n\u00f6fn, t.d. noaidi.<\/p>

\u00c1 skinnhimnu trommunnar eru m\u00e1la\u00f0ar myndir. \u00deessar myndir s\u00fdna heimsmynd \u00fear sem gu\u00f0ir, d\u00fdr, menn og sta\u00f0ir hafa sinn sta\u00f0. Trommuna er \u00feannig b\u00e6\u00f0i helgigripur og m\u00e1lu\u00f0 mynd af heimi sama.<\/p>

Fr\u00e6\u00f0ilega heyrir sami-trommurin til v\u00ed\u00f0ara samhengis verndart\u00e1kna<\/a> og sjaman\u00edskra helgigripa. H\u00fan \u00fej\u00f3na\u00f0i vernd og \u00e1ttun samf\u00e9lagsins.<\/p>

Mikilv\u00e6gt fyrir vir\u00f0ingarfulla framsetningu er a\u00f0 forn tr\u00fa sama var b\u00e6ld ni\u00f0ur af kristnibo\u00f0i um aldara\u00f0ir. Mikil \u00feekking t\u00fdndist e\u00f0a er \u00ed dag varin af \u00e1settu r\u00e1\u00f0i. \u00deessi texti l\u00fdsir a\u00f0eins \u00fev\u00ed sem opinberlega er skjalfest.<\/p>

Trommuna sameinar \u00feannig tvo eiginleika sem greina hana fr\u00e1 bornum verndargrip<\/span>. H\u00fan er st\u00e6rra t\u00e6ki sem s\u00e9rfr\u00e6\u00f0ingur nota\u00f0i, og h\u00fan er samt\u00edmis m\u00e1lu\u00f0 mynd sem s\u00fdnir heim sama.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Uppruni og saga<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Tr\u00fa sama fyrir kristnit\u00f6ku einkenndist af hugmyndinni um lifandi n\u00e1tt\u00faru og af mi\u00f0lun milli manna og andalegra m\u00e1ttarvalda. Trommuna var \u00ed \u00feessari tr\u00fa mikilv\u00e6gt t\u00e6ki.<\/p>

Hve g\u00f6mul hef\u00f0 trommunnar er, er ekki unnt a\u00f0 \u00e1kvar\u00f0a me\u00f0 vissu. Skriflegar heimildir hefjast fyrst me\u00f0 fr\u00e1s\u00f6gnum fer\u00f0amanna, presta og emb\u00e6ttismanna sem skrifu\u00f0u um sama fr\u00e1 17. \u00f6ld.<\/p>

Me\u00f0 kristnibo\u00f0inu var\u00f0 trommurin mi\u00f0punktur ofs\u00f3kna. Prestar s\u00e1u \u00ed henni verkf\u00e6ri hei\u00f0innar tr\u00faar. \u00c1 17. og 18. \u00f6ld voru fj\u00f6lmargar trommur ger\u00f0ar uppt\u00e6kar, brenndar e\u00f0a fjarl\u00e6g\u00f0ar.<\/p>

Nokkrar trommur endu \u00ed s\u00f6fnum kirkna, h\u00e1sk\u00f3la og safna \u00ed Skandinav\u00edu og v\u00ed\u00f0ar. Ein \u00feekkt tromma er svok\u00f6llu\u00f0 Freavnantjahke-tromman, en saga hennar og afdrif hafa veri\u00f0 miki\u00f0 til umr\u00e6\u00f0u.<\/p>

Vegna \u00feessara ofs\u00f3kna eru \u00ed dag var\u00f0veittar a\u00f0eins f\u00e1ir tugir gamalla trommna. \u00de\u00e6r eru dreif\u00f0ar \u00e1 s\u00f6fn \u00ed \u00fdmsum l\u00f6ndum. Hver var\u00f0veitt tromma er \u00feess vegna sjaldg\u00e6fur og ver\u00f0m\u00e6tur vitnisbur\u00f0ur.<\/p>

Mikilv\u00e6g fyrsta heimild er rit prests sem \u00e1 17. \u00f6ld skrifa\u00f0i um tr\u00fa sama og l\u00fdsti fj\u00f6lm\u00f6rgum trommum. Sl\u00edkir textar eru tv\u00edbentir. \u00deeir var\u00f0veita \u00feekkingu sem annars hef\u00f0i glatast, en eru samt\u00edmis skrifa\u00f0ir fr\u00e1 sj\u00f3narhorni kristnibo\u00f0sins og l\u00fdsa trommunni sem hlut sem \u00e1tti a\u00f0 berjast gegn.<\/p>

Kristnitakan leiddi til \u00feess a\u00f0 opin i\u00f0kun fornrar tr\u00faar var rofin um langan t\u00edma. \u00deekking \u00e1 trommunni og notkun hennar var a\u00f0eins a\u00f0 hluta og oft \u00ed leyni haldi\u00f0 \u00e1fram a\u00f0 mi\u00f0la.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Form, efni og ger\u00f0<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Sami-trommurin samanstendur af b\u00fak og skinnhimnu sem strekkt er yfir hann. \u00cd einni ger\u00f0inni myndar bogadregin tr\u00e9grind b\u00fakinn, \u00ed annarri er b\u00fakurinn hola\u00f0ur \u00far einu tr\u00e9stykki sem fl\u00f6t sk\u00e1l.<\/p>

Yfir b\u00fakinn er strekkt skinn, oft af hreind\u00fdrinu, sem er d\u00fdr af mikilli \u00fe\u00fd\u00f0ingu fyrir Sama. Skinni\u00f0 myndar himnuna sem myndirnar eru m\u00e1la\u00f0ar \u00e1.<\/p>

\u00c1 himnuna voru m\u00e1la\u00f0ar myndir me\u00f0 rau\u00f0leitum lit. \u00dear birtast gu\u00f0ir, menn, hreind\u00fdr og \u00f6nnur d\u00fdr, s\u00f3lin, b\u00e1tar, tj\u00f6ld og landslag. Skipan myndanna fylgir \u00e1kve\u00f0inni heimsmynd.<\/p>

Til trommunnar heyra kju\u00f0i og v\u00edsir sem nota\u00f0ur var vi\u00f0 spurningar til trommunnar. V\u00edsirinn, oft hringur e\u00f0a l\u00edtill hlutur \u00far m\u00e1lmi e\u00f0a horni, hreyf\u00f0ist yfir m\u00e1la\u00f0ar myndir vi\u00f0 sl\u00e1ttinn.<\/p>

Skipan myndanna er mismunandi fr\u00e1 einni trommu til annarrar. Fr\u00e6\u00f0imenn greina \u00ed gr\u00f3fum dr\u00e1ttum nokkrar sv\u00e6\u00f0isbundnar myndger\u00f0ir. N\u00e1kv\u00e6m t\u00falkun einstakra mynda er oft \u00f3viss, \u00fev\u00ed upprunalegri \u00feekkingu hefur a\u00f0eins veri\u00f0 var\u00f0veitt \u00ed brotum.<\/p>

\u00deessi texti gefur v\u00edsvitandi ekki lei\u00f0beiningar um sm\u00ed\u00f0i helgitrommu. Trommurin var heilagt \u00e1hald \u00ed tr\u00faarbr\u00f6g\u00f0um Sama. Eftirger\u00f0 hennar \u00e1n menningarlegs samhengis v\u00e6ri einungis eftir\u00f6pun \u00e1 ytra formi.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Tr\u00faarlegur og go\u00f0s\u00f6gulegur bakgrunnur<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Tr\u00fa Samanna \u00feekkti fj\u00f6lda gu\u00f0a og andlegra afla sem tengdust n\u00e1tt\u00faru, ve\u00f0ri, vei\u00f0um og velfer\u00f0 f\u00f3lks. Heiminum var skipt \u00ed nokkur svi\u00f0 sem noaidi gat fer\u00f0ast \u00e1 milli.<\/p>

Tromman var mikilv\u00e6gasta t\u00e6ki noaidi. Me\u00f0 hlj\u00f3mi hennar komst hann \u00ed breytt vitundar\u00e1stand til a\u00f0 komast \u00ed samband vi\u00f0 hin andlegu \u00f6fl. Tromman var \u00feannig t\u00e6ki til tr\u00faarlegrar fer\u00f0ar.<\/p>

Jafnframt var tromman notu\u00f0 til sp\u00e1d\u00f3ma. V\u00edsir var lag\u00f0ur \u00e1 himnuna og eftir \u00fev\u00ed hva\u00f0a myndir hann hreyf\u00f0ist yfir vi\u00f0 sl\u00e1ttinn var svar lesi\u00f0 \u00far spurningu. \u00deannig var h\u00e6gt a\u00f0 tryggja \u00e1kvar\u00f0anir \u00ed andlegum skilningi.<\/p>

M\u00e1lu\u00f0u myndirnar s\u00fdna heimsmynd. \u00de\u00e6r s\u00fdna innbyr\u00f0is st\u00f6\u00f0u gu\u00f0anna, mannanna, d\u00fdranna og sta\u00f0anna. Tromman er \u00feannig m\u00e1lu\u00f0 l\u00edkan af heiminum eins og Samarnir skildu hann.<\/p>

Fr\u00e6\u00f0ilega m\u00e1 flokka sam\u00edsku trommuna \u00ed v\u00ed\u00f0ara samhengi sjaman\u00edskra hef\u00f0a \u00ed Nor\u00f0ur-Evras\u00edu. Svipa\u00f0ar trommur eru \u00feekktar fr\u00e1 S\u00edber\u00edu. Sl\u00edkur samanbur\u00f0ur m\u00e1 \u00fe\u00f3 ekki afm\u00e1 s\u00e9rkenni sam\u00edskrar tr\u00faar.<\/p>

Mikilv\u00e6gt er a\u00f0 tromman virka\u00f0i ekki ein og s\u00e9r. Merking hennar birtist fyrst \u00ed kunn\u00e1ttu noaidi, \u00ed s\u00f6ngvunum, joik, og \u00ed f\u00f6stum ath\u00f6fnum. \u00c1n \u00feessa samhengis er h\u00fan a\u00f0eins m\u00e1la\u00f0 \u00e1hald.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Helgisi\u00f0abundin notkun og berar<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Bera trommuhef\u00f0in var \u00ed h\u00f6ndum noaidi, hins tr\u00faarlega s\u00e9rfr\u00e6\u00f0ings Sama. Hann bj\u00f3 yfir s\u00e9rstakri \u00feekkingu og var talinn f\u00e6r um a\u00f0 mi\u00f0la milli heims mannanna og heims andlegra m\u00e1ttarvalda.<\/p>

Noaidi nota\u00f0i trommuna til a\u00f0 svara spurningum samf\u00e9lagsins, svo sem um afdrif t\u00fdndra d\u00fdra, \u00e1rangur vei\u00f0a, sj\u00fakd\u00f3ma e\u00f0a r\u00e9ttan t\u00edma fyrir mikilv\u00e6g fyrirt\u00e6ki.<\/p>

Vi\u00f0 notkun trommunnar var himna hennar slegin me\u00f0an noaidi s\u00f6ng. Hlj\u00f3mur trommunnar og s\u00f6nginn settu hann \u00ed \u00e1stand \u00fear sem hin helga fer\u00f0 var m\u00f6guleg.<\/p>

Trommurin \u00fej\u00f3na\u00f0i einnig verndun samf\u00e9lagsins. Me\u00f0 hj\u00e1lp hennar vildi noaidi greina h\u00e6ttur, t\u00falka sj\u00fakd\u00f3ma og tryggja velfer\u00f0 f\u00f3lks og hreind\u00fdrahjar\u00f0a.<\/p>

Me\u00f0fer\u00f0 trommunnar var bundin s\u00e9rstakri var\u00fa\u00f0. Til voru hugmyndir um hver m\u00e1tti snerta trommuna og hvernig fara skyldi me\u00f0 hana. Sl\u00edkar reglur undirstriku\u00f0u heilagan sess hennar.<\/p>

Me\u00f0 kristnit\u00f6ku var \u00feessi tr\u00faarlega notkun b\u00f6nnu\u00f0. A\u00f0 eiga e\u00f0a nota trommuna gat leitt til ofs\u00f3kna. Hef\u00f0in rofna\u00f0i vi\u00f0 \u00feetta og mikil \u00feekking t\u00fdndist.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Sv\u00e6\u00f0isbundin afbrig\u00f0i og tengt efni<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Innan S\u00e1pmi voru til \u00fdmsar ger\u00f0ir trommunnar. Grindartromman og sk\u00e1lartromman, holu\u00f0 \u00far einu tr\u00e9stykki, skiptast \u00ed gr\u00f3fum dr\u00e1ttum eftir sv\u00e6\u00f0um. Myndaskipan er einnig mismunandi eftir sv\u00e6\u00f0um.<\/p>

Fr\u00e6\u00f0imenn greina nokkrar ger\u00f0ir m\u00e1lunar. \u00cd einni ger\u00f0inni eru myndirnar dreif\u00f0ar um alla himnuna, \u00ed annarri ra\u00f0ast \u00fe\u00e6r \u00ed kringum mi\u00f0l\u00e6ga s\u00f3larmynd. \u00deessar ger\u00f0ir endurspegla sv\u00e6\u00f0isbundnar hef\u00f0ir.<\/p>

Skyldar sami-trommunni eru sjaman\u00edskar trommur S\u00edber\u00edu, sem einnig voru ger\u00f0ar \u00far tr\u00e9 og skinni og nota\u00f0ar \u00ed tr\u00faarlegu samhengi. Greinin um verndart\u00e1kn<\/a> setur sl\u00edka hluti \u00ed samhengi.<\/p>

\u00d6nnur helgigripir S\u00edber\u00edu og Nor\u00f0ur-Evras\u00edu heyra einnig til \u00feessa v\u00ed\u00f0ara samhengis. Sjaman\u00edskir speglar og \u00e1\u00fereifanlegar andab\u00fasta\u00f0ir eru d\u00e6mi um hvernig \u00fdmsar \u00fej\u00f3\u00f0ir Nor\u00f0ursl\u00f3\u00f0a \u00fatf\u00e6r\u00f0u tr\u00faarbr\u00f6g\u00f0 s\u00edn me\u00f0 hlutum.<\/p>

V\u00edsindalega er var\u00fa\u00f0 nau\u00f0synleg vi\u00f0 sl\u00edkan samanbur\u00f0. Sjaman\u00edskar hef\u00f0ir Nor\u00f0ur-Evras\u00edu deila grunneinkennum en eru hver sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0. Almenn samj\u00f6fnun myndi ekki gera tr\u00faarbr\u00f6g\u00f0um Sama r\u00e9ttl\u00e6ti.<\/p>

Innan S\u00e1pmi sj\u00e1lfs eru mismunandi trommuhef\u00f0ir su\u00f0ursam\u00edskra, nor\u00f0ursam\u00edskra og austl\u00e6gra sv\u00e6\u00f0a. Var\u00f0veittar trommur m\u00e1 a\u00f0 hluta rekja til \u00feessara sv\u00e6\u00f0a, en heimildir eru af skornum skammti. Ranns\u00f3knir fara h\u00e9r fram me\u00f0 var\u00fa\u00f0, \u00fev\u00ed ey\u00f0ing margra trommna hefur skili\u00f0 eftir \u00f3fullkomna mynd af sv\u00e6\u00f0isbundinni fj\u00f6lbreytni.<\/p>

\u00c1 svi\u00f0i varnar- og tr\u00faarlegra gripa er sami-trommurin d\u00e6mi um \u00e1hald sem ekki var bori\u00f0 \u00e1 l\u00edkamanum heldur nota\u00f0 af s\u00e9rfr\u00e6\u00f0ingi fyrir samf\u00e9lagi\u00f0 \u00ed heild. Greinin um am\u00falett og talisman<\/a> sk\u00fdrir sl\u00edkan mun.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Merking sem verndargripur<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Sami-trommurin var talin veita vernd, \u00fev\u00ed h\u00fan hj\u00e1lpa\u00f0i noaidi (sjamaninum) a\u00f0 greina h\u00e6ttur og tryggja velfer\u00f0 samf\u00e9lagsins. Verndin sneri a\u00f0 f\u00f3lki, hreind\u00fdrahj\u00f6r\u00f0um og \u00fev\u00ed a\u00f0 mikilv\u00e6g fyrir\u00e6tlanir t\u00e6kjust vel.<\/p>

Verndin bygg\u00f0ist ekki \u00e1 trommunni sem hlut, heldur \u00e1 mi\u00f0lun milli heimanna sem noaidi framkv\u00e6mdi me\u00f0 hj\u00e1lp hennar. Trommuna var t\u00e6ki\u00f0 sem nota\u00f0 var til a\u00f0 spyrja andlegar m\u00e1ttarv\u00f6ld og gera \u00fe\u00e6r hli\u00f0hollar.<\/p>

V\u00edsindalega m\u00e1 l\u00fdsa verndarhlutverki trommunnar sem hluta af \u00fev\u00ed a\u00f0 takast \u00e1 vi\u00f0 \u00f3vissu. \u00cd tilverur\u00fdmi sem einkenndist af kulda, vei\u00f0um og umhyggju fyrir hj\u00f6r\u00f0unum veitti \u00fea\u00f0 lei\u00f0s\u00f6gn a\u00f0 spyrja trommuna.<\/p>

\u00deessi texti fjallar ekki um raunveruleg \u00e1hrif. H\u00e9r er a\u00f0eins l\u00fdst \u00feeirri merkingu sem tr\u00faarbr\u00f6g\u00f0 Samanna eignu\u00f0u trommunni. Lofor\u00f0 um l\u00e6kningu og fullyr\u00f0ingar um verkun eru s\u00e9rstaklega \u00fatiloku\u00f0.<\/p>

Verndin var einnig bundin f\u00e6rni og \u00e1byrg\u00f0 noaidi. Trommuna eina og s\u00e9r haf\u00f0i engin \u00e1hrif. Merking hennar var\u00f0 a\u00f0eins lj\u00f3s \u00ed samspili s\u00e9rfr\u00e6\u00f0ingsins, s\u00f6nglistar og samf\u00e9lagsins.<\/p>

Lj\u00f3st er a\u00f0 verndarmerking trommunnar var bundin fortr\u00faarlegum tr\u00faarbr\u00f6g\u00f0um Samanna. Utan \u00feessa samhengis er trommuna s\u00f6guleg heimild, ekki sj\u00e1lfvirkur verndargripur.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Ranns\u00f3knarsaga, si\u00f0fer\u00f0ileg \u00e1litam\u00e1l og menningarleg yfirtaka<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

V\u00edsindaleg umfj\u00f6llun um Sami-trommuna h\u00f3fst me\u00f0 fr\u00e1s\u00f6gnum presta og fr\u00e6\u00f0imanna fr\u00e1 17. \u00f6ld. \u00deessar fyrstu heimildir eru einnig vitnisbur\u00f0ur um ofs\u00f3knir, \u00fev\u00ed margar trommur voru ger\u00f0ar uppt\u00e6kar \u00ed tengslum vi\u00f0 tr\u00fabo\u00f0.<\/p>

S\u00ed\u00f0ari ranns\u00f3knir k\u00f6nnu\u00f0u var\u00f0veittar trommur, ger\u00f0 \u00feeirra og m\u00e1lun. \u00cd lj\u00f3s kom a\u00f0 t\u00falkun myndefnisins er oft \u00f3viss, \u00fev\u00ed upprunalega \u00feekkingin t\u00fdndist vi\u00f0 kristnit\u00f6ku.<\/p>

Alvarlegt si\u00f0fer\u00f0ilegt vandam\u00e1l er saga eignarn\u00e1ms. Trommur voru teknar af S\u00f6mum me\u00f0 valdi og lentu \u00ed s\u00f6fnum \u00fdmissa landa. Um endurheimt einstakra trommna til S\u00e1pmi hefur veri\u00f0 sami\u00f0 \u00e1rum saman.<\/p>

Trommuna er fyrir marga Sama \u00ed dag t\u00e1kn um k\u00fagu\u00f0 tr\u00faarbr\u00f6g\u00f0 \u00feeirra og menningarlega endurn\u00fdjun. Umgengni vi\u00f0 hana er \u00fev\u00ed tengd s\u00e9rstakri vi\u00f0kv\u00e6mni. Sumri \u00feekkingu er v\u00edsvitandi haldi\u00f0 fr\u00e1 almenningi.<\/p>

Menningarleg eignun Sami-trommunnar af h\u00e1lfu n\u00fat\u00edma es\u00f3terisma<\/span> er s\u00e9rstakt vandam\u00e1l. Eftirger\u00f0ar trommur, m\u00e1lstofur og n\u00e1mskei\u00f0 sem v\u00edsa til sam\u00edskra fyrirmynda sl\u00edta hlutinn \u00far samhengi s\u00ednu og eru gagnr\u00fdnd af sam\u00edskum r\u00f6ddum.<\/p>

V\u00f6ndu\u00f0 umfj\u00f6llun l\u00fdsir trommunni fr\u00e1 utana\u00f0komandi sj\u00f3narhorni, nefnir s\u00f6gu ofs\u00f3kna og eignunar og l\u00e6tur alfari\u00f0 vera a\u00f0 lei\u00f0beina um eftirger\u00f0 e\u00f0a sjamanska notkun.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

M\u00f3tt\u00f6kur \u00ed dag<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Fyrir Samana er trommuna \u00ed dag mikilv\u00e6gt t\u00e1kn menningarlegrar endurn\u00fdjunar. Eftir aldalanga k\u00fagun hinna fornu tr\u00faarbrag\u00f0a tengja sam\u00edskir listamenn sig aftur vi\u00f0 hef\u00f0 trommunnar.<\/p>

Spurningin um endurheimt trommna \u00far s\u00f6fnum er vi\u00f0varandi umr\u00e6\u00f0uefni. Einstakar trommur hafa sn\u00fai\u00f0 aftur til S\u00e1pmi e\u00f0a eru var\u00f0veittar \u00ed samstarfi vi\u00f0 sam\u00edskar stofnanir. \u00deessar endurheimtir hafa t\u00e1knr\u00e6na \u00fe\u00fd\u00f0ingu.<\/p>

Sam\u00edsk s\u00f6fn og menningarstofnanir s\u00fdna trommur og \u00fatsk\u00fdra merkingu \u00feeirra. \u00deau gera \u00fea\u00f0 \u00fat fr\u00e1 sj\u00f3narhorni Samanna sj\u00e1lfra og sty\u00f0ja \u00feannig vi\u00f0urkenningu \u00e1 eigin s\u00f6gu.<\/p>

V\u00edsindaleg umfj\u00f6llun um trommuna hefur breyst \u00e1 undanf\u00f6rnum \u00e1ratugum. Ranns\u00f3knir eru n\u00fa oftar unnar \u00ed samstarfi vi\u00f0 sam\u00edskar stofnanir, og spurningin um hva\u00f0a \u00feekking megi birtast opinberlega er sett fram me\u00f0 sk\u00fdrum h\u00e6tti. \u00deannig f\u00e6rist sj\u00f3narhorn Samanna sj\u00e1lfra \u00ed forgrunn umfj\u00f6llunarinnar.<\/p>

\u00cd n\u00fat\u00edma es\u00f3terisma<\/span> eru trommur seldar og nota\u00f0ar \u00e1 n\u00e1mskei\u00f0um sem v\u00edsa til sam\u00edskra e\u00f0a almennt sjamanskra fyrirmynda. V\u00edsindalega s\u00e9\u00f0 er \u00feetta s\u00e9rst\u00f6k m\u00f3tt\u00f6kuform sem skilja \u00fearf fr\u00e1 tr\u00faarbr\u00f6g\u00f0um Samanna.<\/p>

\u00cd list og b\u00f3kmenntum v\u00edsa sam\u00edskir listamenn til trommunnar til a\u00f0 minnast s\u00f6gu sinnar og tj\u00e1 sj\u00e1lfsmynd s\u00edna. Trommuna ver\u00f0ur \u00feannig t\u00e1kn um sj\u00e1lfssta\u00f0festingu.<\/p>

Fyrir \u00e1hugasama lesendur er r\u00e1\u00f0lagt a\u00f0 fara varlega. \u00dea\u00f0 er r\u00e9ttl\u00e6tanlegt a\u00f0 afla s\u00e9r \u00feekkingar um Sami-trommuna, en a\u00f0 leika eftir helgisi\u00f0i hennar er \u00fea\u00f0 ekki. Vir\u00f0ingarfull afsta\u00f0a hei\u00f0rar m\u00f6rk \u00feess sem er opinberlega a\u00f0gengilegt. Fleiri verndargripi m\u00e1 finna \u00ed kaflanum um verndart\u00e1kn<\/a>.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Heimildir (\u00farval)<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t