{"id":169109,"date":"2026-09-05T14:05:39","date_gmt":"2026-09-05T14:05:39","guid":{"rendered":"https:\/\/iwell-guard.com\/?page_id=169109"},"modified":"2026-09-05T14:32:29","modified_gmt":"2026-09-05T14:32:29","slug":"tsongkhapa","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/tsongkhapa\/","title":{"rendered":"Tsongkhapa"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"169109\" class=\"elementor elementor-169109 elementor-3052 elementor-bc-flex-widget\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ff07ec5 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"ff07ec5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d2587cd e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"d2587cd\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2283551 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"2283551\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c119749 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"c119749\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Tsongkhapa, stofnandi Gelug-sk\u00f3lans<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7f77872 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"7f77872\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Tsongkhapa Lobsang Dragpa (1357 til 1419) var t\u00edbetskur fr\u00e6\u00f0ima\u00f0ur, klausturumb\u00f3tama\u00f0ur og stofnandi Gelug-hef\u00f0arins (\u201esk\u00f3la hinna dygg\u00f0ugu\u201c), sem fr\u00e1 17. \u00f6ld hefur veri\u00f0 s\u00fa stefna sem r\u00e1\u00f0i\u00f0 hefur r\u00edkjum tr\u00faarlega og stj\u00f3rnm\u00e1lalega innan t\u00edbetsks b\u00faddisma.<\/p><p>\u00dar \u00feessum sk\u00f3la var\u00f0 til l\u00edna Dalai Lamanna og Panchen Lamanna. Tsongkhapa er talinn einn af mikilv\u00e6gustu kerfisfr\u00e6\u00f0ingum \u00ed s\u00f6gu t\u00edbetsks b\u00faddisma og m\u00f3ta\u00f0i hina fr\u00e6\u00f0ilegu hef\u00f0 me\u00f0 umfangsmiklu verki s\u00ednu og me\u00f0 stofnun Ganden-klaustursins.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ab9f544 e-con-full e-flex e-con e-parent\" data-id=\"ab9f544\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c85aa6a elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"c85aa6a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"iwg-pill-row\"><span class=\"iwg-klasse-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Gu\u00f0 \/ Gy\u00f0ja: Pers\u00f3nuger\u00f0ur h\u00e6sta m\u00e1ttur \u00ed go\u00f0aheimi menningar, me\u00f0 sk\u00fdrum verksvi\u00f0um \u2014 n\u00e1tt\u00faru\u00f6fl, \u00f6rl\u00f6g, str\u00ed\u00f0, frj\u00f3semi. D\u00fdrka\u00f0ur me\u00f0 helgisi\u00f0um, f\u00f3rnum og hofstofnunum.\">Gu\u00f0<\/span><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/tibet\/\" class=\"iwg-kultur-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"T\u00edbetsk-b\u00fadd\u00edsk og b\u00f6n-hef\u00f0 \u2014 yidam, dharmap\u0101la, naga-heimur.\">T\u00edbet<\/a><\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c9c56ca e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"c9c56ca\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-16d86f7 elementor-toc--minimized-on-tablet elementor-widget elementor-widget-table-of-contents\" data-id=\"16d86f7\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;exclude_headings_by_selector&quot;:[],&quot;no_headings_message&quot;:&quot;Engar undirfyrirsagnir fundust \\u00e1 \\u00feessari s\\u00ed\\u00f0u.&quot;,&quot;headings_by_tags&quot;:[&quot;h2&quot;,&quot;h3&quot;],&quot;marker_view&quot;:&quot;bullets&quot;,&quot;icon&quot;:{&quot;value&quot;:&quot;fas fa-circle&quot;,&quot;library&quot;:&quot;fa-solid&quot;,&quot;rendered_tag&quot;:&quot;&lt;svg class=\\&quot;e-font-icon-svg e-fas-circle\\&quot; viewBox=\\&quot;0 0 512 512\\&quot; xmlns=\\&quot;http:\\\/\\\/www.w3.org\\\/2000\\\/svg\\&quot;&gt;&lt;path d=\\&quot;M256 8C119 8 8 119 8 256s111 248 248 248 248-111 248-248S393 8 256 8z\\&quot;&gt;&lt;\\\/path&gt;&lt;\\\/svg&gt;&quot;},&quot;minimize_box&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;minimized_on&quot;:&quot;tablet&quot;,&quot;hierarchical_view&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;min_height&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"table-of-contents.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__header\">\n\t\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-toc__header-title\">\n\t\t\t\tEfnisyfirlit\t\t\t<\/h2>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--expand\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__16d86f7\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Open table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-down\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M207.029 381.476L12.686 187.132c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941l22.667-22.667c9.357-9.357 24.522-9.375 33.901-.04L224 284.505l154.745-154.021c9.379-9.335 24.544-9.317 33.901.04l22.667 22.667c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941L240.971 381.476c-9.373 9.372-24.569 9.372-33.942 0z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--collapse\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__16d86f7\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Close table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-up\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M240.971 130.524l194.343 194.343c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941l-22.667 22.667c-9.357 9.357-24.522 9.375-33.901.04L224 227.495 69.255 381.516c-9.379 9.335-24.544 9.317-33.901-.04l-22.667-22.667c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941L207.03 130.525c9.372-9.373 24.568-9.373 33.941-.001z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div id=\"elementor-toc__16d86f7\" class=\"elementor-toc__body\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-toc__spinner-container\">\n\t\t\t\t<svg class=\"elementor-toc__spinner eicon-animation-spin e-font-icon-svg e-eicon-loading\" aria-hidden=\"true\" viewBox=\"0 0 1000 1000\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M500 975V858C696 858 858 696 858 500S696 142 500 142 142 304 142 500H25C25 237 238 25 500 25S975 237 975 500 763 975 500 975Z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-473c36f e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"473c36f\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-07c53db iwg-hero-image elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"07c53db\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_tibet_tsongkhapa-683x1024.webp\" class=\"attachment-large size-large wp-image-170684\" alt=\"Tsongkhapa - gu\u00f0ir \u00far T\u00edbet-hef\u00f0inni, s\u00f6guleg myndskreyting\" srcset=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_tibet_tsongkhapa-683x1024.webp 683w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_tibet_tsongkhapa-200x300.webp 200w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_tibet_tsongkhapa-768x1152.webp 768w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_tibet_tsongkhapa.webp 1024w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ec5b4e8 e-con-boxed e-flex e-con e-parent\" data-id=\"ec5b4e8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c96e6c7 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"c96e6c7\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-238d336 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"238d336\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">\u00c6viferill og l\u00edfshlaup<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-54cceea elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"54cceea\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Tsongkhapa f\u00e6ddist \u00ed Amdo-h\u00e9ra\u00f0i \u00ed Austur-T\u00edbet, \u00e1 sv\u00e6\u00f0i sem n\u00fa heyrir til Qinghai. F\u00e6\u00f0ingarsta\u00f0ur hans er talinn vera Tsongkha, sem gaf honum vi\u00f0urnefni\u00f0 \u201ema\u00f0urinn fr\u00e1 Tsongkha\u201c. Fyrstu tr\u00faarlegu n\u00e1m sitt stunda\u00f0i hann \u00ed n\u00e1l\u00e6gu klaustri af nyingma- og kadampa-hef\u00f0um.<\/p><p>Sext\u00e1n \u00e1ra gamall fer\u00f0a\u00f0ist hann til Mi\u00f0-T\u00edbets til a\u00f0 stunda n\u00e1m vi\u00f0 hin st\u00f3ru klaustur Sangphu og Nethang. \u00c1 n\u00e6stu \u00feremur \u00e1ratugum dvaldi hann \u00ed \u00fdmsum klaustrum og l\u00e6r\u00f0i af kennurum \u00far \u00f6llum \u00feeim hef\u00f0um sem \u00fe\u00e1 skiptu m\u00e1li.<\/p>\n\n<p>Robert Thurman hefur \u00ed \u201eLife and Teachings of Tsong Khapa\u201c (1982) raki\u00f0 l\u00edfshlaup Tsongkhapa n\u00e1kv\u00e6mlega og s\u00fdnt a\u00f0 menntastefna hans hafi v\u00edsvitandi mi\u00f0a\u00f0 a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 sameina allar n\u00e1mshef\u00f0ir samt\u00edmans.<\/p><p>Mikilv\u00e6gasti kennari hans \u00ed <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"\u00cd hind\u00faisma og b\u00faddisma stuttur kennslutexti.\" tabindex=\"0\">s\u00fatru<\/span>-n\u00e1mi var Drakpa Gyaltsen, en \u00ed tantr\u00edsku n\u00e1mi voru \u00fea\u00f0 fyrst og fremst Khedrup Je og Gyaltsab Je. Annar mikilv\u00e6gur kennari var Sakya-meistarinn Rendawa Shy\u00f6nnu Lodr\u00f6, sem \u00fej\u00e1lfa\u00f0i hann s\u00e9rstaklega \u00ed Madhyamaka-heimspeki. \u00deessi brei\u00f0a menntunargrundv\u00f6llur m\u00f3ta\u00f0i s\u00ed\u00f0ar svipm\u00f3t Gelug-sk\u00f3lans.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f64bbb4 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"f64bbb4\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0f9ab83 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"0f9ab83\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Tr\u00faarleg og heimspekileg stefna<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9bbbea1 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"9bbbea1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Heimspekileg stefna Tsongkhapa mi\u00f0a\u00f0i a\u00f0 str\u00f6ngu samr\u00e6mi l\u00e6r\u00f0rar <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"\u00cd hind\u00faisma og b\u00faddisma stuttur kennslutexti.\" tabindex=\"0\">s\u00fatru<\/span>-hef\u00f0ar og tantr\u00edskrar i\u00f0kunar.<\/p><p>Hann kraf\u00f0ist \u00feess a\u00f0 b\u00e1\u00f0ar lei\u00f0irnar v\u00e6ru farnar \u00ed \u00e1kve\u00f0inni r\u00f6\u00f0: fyrst grunnatri\u00f0i klausturreglunnar (Vinaya), s\u00ed\u00f0an kerfisbundin <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"\u00cd hind\u00faisma og b\u00faddisma stuttur kennslutexti.\" tabindex=\"0\">s\u00fatru<\/span>-heimspeki samkv\u00e6mt m\u00e6likv\u00f6r\u00f0um Madhyamaka og Pramana, og a\u00f0 lokum tantr\u00edsk v\u00edgslur og i\u00f0kanir. \u00deessi r\u00f6\u00f0un var\u00f0 grundv\u00f6llur n\u00e1msumb\u00f3ta Gelug-sk\u00f3lans og vi\u00f0mi\u00f0 fyrir s\u00ed\u00f0ari klausturmenntun \u00ed T\u00edbet.<\/p>\n\n<p>Mikilv\u00e6gasta verk hans er \u201eLam Rim Chenmo\u201c, \u201eHin st\u00f3ra kennslub\u00f3k um stigveg til upplj\u00f3munar\u201c, loki\u00f0 1402, sem l\u00fdsir andlegri lei\u00f0 bodhisattva \u00ed \u00feremur stigum (l\u00e1gum, me\u00f0al og h\u00e1um hv\u00f6tum).<\/p><p>Donald Lopez og Joshua Cutler hafa \u00fe\u00fdtt verki\u00f0 \u00e1 ensku \u00ed m\u00f6rgum bindum og \u00fatsk\u00fdrt heimspekilegar forsendur \u00feess. \u00dea\u00f0 er tali\u00f0 meginkennslub\u00f3k Gelug-hef\u00f0arins og er enn \u00ed dag l\u00e6rt utanb\u00f3kar og sk\u00fdrt \u00ed klaustrum.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-157b82d e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"157b82d\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5b04173 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"5b04173\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">T\u00falkun \u00e1 Madhyamaka<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8154cdb elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"8154cdb\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>\u00c1 heimspekilega svi\u00f0inu er Tsongkhapa fyrst og fremst \u00feekktur fyrir t\u00falkun s\u00edna \u00e1 Madhyamaka-sk\u00f3la Nagarjuna. Hann h\u00e9lt fram svokalla\u00f0ri \u201eprasangika-madhyamaka\u201c afst\u00f6\u00f0u, sem hafna\u00f0i \u00f6llum efnislegum sta\u00f0h\u00e6fingum um hinn \u00e6\u00f0sta veruleika og \u00fer\u00f3a\u00f0i kenninguna um \u201et\u00f3mleika\u201c (\u015b\u016bnyat\u0101) markvisst me\u00f0 m\u00e1ll\u00fdtislegri a\u00f0fer\u00f0.<\/p><p>Meginverk hans \u00e1 \u00feessu svi\u00f0i er \u201eSk\u00fdrleiki hugsananna\u201c (\u201edgongs pa rab gsal\u201c), \u00fear sem hann t\u00f3k upp sk\u00fdringarhef\u00f0 indverska Madhyamika-fr\u00e6\u00f0imannsins Candrakirti og var\u00f0i hana gegn fr\u00e1brug\u00f0num t\u00falkunum.<\/p>\n\n<p>Jos\u00e9 Cabez\u00f3n hefur \u00ed \u201eA Dose of Emptiness\u201c (1992) s\u00fdnt a\u00f0 skilningur Tsongkhapa \u00e1 Madhyamaka var \u00ed mikilv\u00e6gum atri\u00f0um fr\u00e1brug\u00f0inn fyrri t\u00edbetskum t\u00falkunum. Hann hafna\u00f0i s\u00e9rstaklega \u00feeirri hugmynd a\u00f0 t\u00f3mleika m\u00e6tti skilja sem sj\u00e1lfst\u00e6tt, j\u00e1kv\u00e6tt skilgreint algildi.<\/p><p>\u00deessi afsta\u00f0a vakti m\u00f3tm\u00e6li fr\u00e1 fylgjendum Nyingma- og Sakya-sk\u00f3lanna, sem s\u00f6ku\u00f0u hann um of har\u00f0a neikv\u00e6\u00f0ni. Deilan sem af \u00feessu hlaust, \u201et\u00f3mleikadeilan\u201c, m\u00f3ta\u00f0i t\u00edbetska heimspeki um margar aldir.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3deba7c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"3deba7c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ea81549 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"ea81549\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Tantr\u00edsk verk<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e0b27c6 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"e0b27c6\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Auk <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"\u00cd hind\u00faisma og b\u00faddisma stuttur kennslutexti.\" tabindex=\"0\">s\u00fatru<\/span>-n\u00e1msins var Tsongkhapa mikilv\u00e6gur fr\u00e6\u00f0ima\u00f0ur og i\u00f0kandi h\u00e6stu tantr\u00edsku j\u00f3ganna. Verk hans \u201esngags rim chen mo\u201c (\u201eHin st\u00f3ra kennslub\u00f3k um mantrur\u201c, 1405) er tantr\u00edsk hli\u00f0st\u00e6\u00f0a \u201eLam Rim Chenmo\u201c.<\/p><p>\u00dea\u00f0 ra\u00f0ar tantr\u00edskum i\u00f0kunum \u00ed fj\u00f3ra flokka (Kriya-, Carya-, Yoga- og Anuttarayoga-tantra) og gefur fyrir hvern flokk forsendur, a\u00f0fer\u00f0ir og \u00e1rangur. \u00deessi kerfisbundna r\u00f6\u00f0un var\u00f0 grundv\u00f6llur tantra-menntunar Gelug-sk\u00f3lans.<\/p>\n\n<p>Tsongkhapa var einnig mikilv\u00e6gur sk\u00fdrandi Guhyasamaja-tantrans, sem hann leit \u00e1 sem mikilv\u00e6gasta Anuttarayoga-tantrann. Chakrasamvara- og Yamantaka-tantrarnir voru einnig svi\u00f0 mikillar sk\u00fdringarstarfsemi hans. Christian Wedemeyer hefur \u00ed ranns\u00f3knum s\u00ednum \u00e1 Aryadeva og Candrakirti s\u00fdnt hvernig Tsongkhapa tengdi tantra-hef\u00f0ina vi\u00f0 Madhyamaka-heimspekina \u00ed eina samfellda heildarhugmynd.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b335914 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"b335914\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cd96f2b elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cd96f2b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Stofnun Ganden-klaustursins og hin st\u00f3ra b\u00e6n<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4a857d0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4a857d0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>\u00c1ri\u00f0 1409 h\u00f3f Tsongkhapa \u201eMonlam Chenmo\u201c, \u201ehina st\u00f3ru <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"M\u00e1lleg \u00e1varp mannsins til gu\u00f0d\u00f3ms.\" tabindex=\"0\">b\u00e6n<\/span> \u00ed Lhasa\u201c, 21 daga klausturh\u00e1t\u00ed\u00f0 sem haldin var \u00e1rlega um t\u00edbetsk n\u00fd\u00e1r og safna\u00f0i saman \u00fe\u00fasundum munka og leikmanna.<\/p><p>\u00deessi h\u00e1t\u00ed\u00f0 fest umb\u00f3tahreyfingu Tsongkhapa \u00ed sessi sem s\u00fdnilegt afl \u00ed tr\u00faarl\u00edfi T\u00edbets. Sama \u00e1r stofna\u00f0i hann Ganden-klaustri\u00f0 \u00e1 fjalli austan vi\u00f0 Lhasa, sem var\u00f0 m\u00f3\u00f0urklaustur Gelug-hef\u00f0arins.<\/p>\n\n<p>F\u00e1um \u00e1rum s\u00ed\u00f0ar fylgdu stofnanir Drepung (1416 af Jamyang Choje, nemanda Tsongkhapa) og Sera (1419 af Sakya Yeshe, einnig nemanda). \u00deessi \u00ferj\u00fa klaustur, \u201e\u00fer\u00edr s\u00e6tis l\u00e6rd\u00f3msins\u201c, ur\u00f0u a\u00f0 st\u00e6rstu klausturmi\u00f0st\u00f6\u00f0vum t\u00edbetsks b\u00faddisma og h\u00fdstu \u00e1 bl\u00f3maskei\u00f0i s\u00ednu hvert um sig nokkur \u00fe\u00fasund munka.<\/p><p>Per S\u00f8rensen hefur \u00ed verkum s\u00ednum um t\u00edbetska klausturs\u00f6gu s\u00fdnt a\u00f0 stofnunarbylgja Gelug-sk\u00f3lans \u00e1 fyrri hluta 15. aldar haf\u00f0i \u00ed f\u00f6r me\u00f0 s\u00e9r efnahagslega og stj\u00f3rnm\u00e1lalega endurskipulagningu Mi\u00f0-T\u00edbets.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-68a198a e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"68a198a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-31e0675 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"31e0675\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Umb\u00f3t klausturreglunnar<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-83c8358 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"83c8358\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Tsongkhapa lag\u00f0i s\u00e9rstaka \u00e1herslu \u00e1 strikta fylgni vi\u00f0 vinaya, munkareglurnar. Hann gagnr\u00fdndi \u00fe\u00e1 bl\u00f6ndun klausturreglna og tantr\u00edskrar i\u00f0kunar sem var algeng \u00e1 hans t\u00edma og kraf\u00f0ist \u00feess a\u00f0 munkar lif\u00f0u \u00ed celibati og fylgdu hinum hef\u00f0bundnu matarreglum.<\/p><p>\u00deessi stranga afsta\u00f0a veitti honum vi\u00f0urnefni\u00f0 \u00abhinn annar B\u00fadda\u00bb (\u00absangs rgyas gnyis pa\u00bb), sem er enn nota\u00f0 \u00ed Gelug-hef\u00f0inni til \u00feessa dags.<\/p>\n\n<p>Umb\u00e6turnar snertu einnig n\u00e1msskipulagi\u00f0. Tsongkhapa kom \u00e1 fastri hringr\u00e1s a\u00f0aln\u00e1ms: vinaya, abhidharma, pramana, madhyamaka og prajnaparamita. Hvert n\u00e1m t\u00f3k m\u00f6rg \u00e1r og lauk me\u00f0 kappr\u00e6\u00f0um og pr\u00f3fum.<\/p><p>Kerfi \u00abgeshe-pr\u00f3fanna\u00bb, sem hann kom \u00e1 f\u00f3t, leiddi a\u00f0 lokum til \u00abgeshe lharampa\u00bb, h\u00e6stu akadem\u00edsku gr\u00e1\u00f0u Gelug-sk\u00f3lans. Donald Lopez hefur \u00ed \u00abThe Madman&#8217;s Middle Way\u00bb (2006) teki\u00f0 fyrir hina \u00feekkingarfr\u00e6\u00f0ilegu og stofnanalegu \u00fe\u00fd\u00f0ingu \u00feessarar umb\u00f3tar.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-29b3008 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"29b3008\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-890b427 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"890b427\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Dau\u00f0i og eftirl\u00edf<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1fb4c24 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"1fb4c24\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Tsongkhapa l\u00e9st \u00e1ri\u00f0 1419 \u00ed Ganden-klaustrinu. Balsamera\u00f0ur l\u00edkami hans var var\u00f0veittur \u00fear \u00ed st\u00fapu og var talinn einn af mikilv\u00e6gustu p\u00edlagr\u00edmsst\u00f6\u00f0um t\u00edbetsks b\u00faddisma allt til ey\u00f0ingar klaustursins \u00ed menningarbyltingunni.<\/p><p>Verk hans voru safna\u00f0 \u00ed 18 bindi og gefin \u00fat \u00e1 17. \u00f6ld \u00ed hinni \u00feekktu Lhasa-\u00fatg\u00e1fu sem heildst\u00e6tt safn. \u00c1 n\u00e6stu \u00f6ldum skrifu\u00f0u fj\u00f6lmargir fr\u00e6\u00f0imenn athugasemdir vi\u00f0 verk hans; \u00abLam Rim Chenmo\u00bb eitt og s\u00e9r hefur af s\u00e9r leitt yfir 100 t\u00edbetskar sk\u00fdringarritger\u00f0ir.<\/p>\n\n<p>Dagur Tsongkhapa, 25. dagur 10. t\u00edbetska m\u00e1na\u00f0arins, er enn \u00ed dag haldinn h\u00e1t\u00ed\u00f0legur sem \u00abGanden Ngamch\u00f6\u00bb me\u00f0 miklum smj\u00f6rlampah\u00e1t\u00ed\u00f0um. \u00cd n\u00fat\u00edma t\u00edbetskum b\u00faddisma er pers\u00f3na hans ekki bundin vi\u00f0 Gelug-sk\u00f3lann; \u00ed \u00f6\u00f0rum hef\u00f0um er hann einnig metinn sem mikilv\u00e6gur fr\u00e6\u00f0ima\u00f0ur, jafnvel \u00fear sem heimspekilegar afst\u00f6\u00f0ur hans eru hafna\u00f0ar.<\/p><p>Geoffrey Samuel hefur bent \u00e1 a\u00f0 Tsongkhapa gegni, sem lykilpers\u00f3na \u00ed stofnunum t\u00edbetsks b\u00faddisma, svipu\u00f0u grundvallarhlutverki og T\u00f3mas fr\u00e1 Akv\u00edn\u00f3 \u00ed ka\u00fe\u00f3lskri hef\u00f0 e\u00f0a Maimon\u00eddes \u00ed rabb\u00ednskum j\u00fadaisma.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-91d3352 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"91d3352\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-432921e elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"432921e\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Al\u00fej\u00f3\u00f0leg vi\u00f0taka<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d15be08 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"d15be08\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>\u00cd vestr\u00e6nni t\u00edbetfr\u00e6\u00f0i og <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"V\u00edsindagrein sem rannsakar tr\u00faarbr\u00f6g\u00f0 me\u00f0 samanbur\u00f0i og \u00e1n tr\u00faarlegrar bindingar.\" tabindex=\"0\">tr\u00faarbrag\u00f0afr\u00e6\u00f0i<\/span> hefur Tsongkhapa veri\u00f0 rannsaka\u00f0ur \u00ed miklum m\u00e6li fr\u00e1 \u00fev\u00ed Giuseppe Tucci ger\u00f0i verk s\u00edn \u00e1 fyrri hluta 20. aldar.<\/p><p>David Snellgrove, Robert Thurman, Donald Lopez, Jos\u00e9 Cabez\u00f3n og Jan-Ulrich Sobisch hafa teki\u00f0 verk hans fyrir \u00ed nokkrum grundvallarranns\u00f3knum. \u00abLam Rim Chenmo\u00bb Tsongkhapa er n\u00fa til \u00ed heild sinni \u00ed enskri \u00fe\u00fd\u00f0ingu, og valdir tantr\u00edskir textar eru a\u00f0gengilegir \u00ed fr\u00e6\u00f0ilegum \u00fatg\u00e1fum.<\/p>\n\n<p>\u00cd n\u00fat\u00edma t\u00edbetskri \u00fatleg\u00f0 \u00fej\u00f3nar Tsongkhapa sem sams\u00f6munarpers\u00f3na Gelug-hef\u00f0arinnar og trygging fyrir stofnanalegu samhengi. 14. Dalai Lama Tenzin Gyatso hefur \u00ed fj\u00f6lm\u00f6rgum fyrirlestrum og b\u00f3kum, s\u00e9rstaklega \u00ed sk\u00fdringum s\u00ednum vi\u00f0 \u00abLam Rim Chenmo\u00bb, undirstrika\u00f0 hversu mikilv\u00e6gur Tsongkhapa er fyrir b\u00fadd\u00edska i\u00f0kun n\u00fat\u00edmans.<\/p><p>Utan hinnar s\u00e9rt\u00e6ku b\u00fadd\u00edsku vi\u00f0t\u00f6ku hefur Tsongkhapa veri\u00f0 tekinn upp \u00ed evr\u00f3pskri og bandar\u00edskri akadem\u00edskri heimspeki sem einn af merkustu ekki-vestr\u00e6nu kerfisfr\u00e6\u00f0ingunum.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8d55238 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"8d55238\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f9b9305 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"f9b9305\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Ritverkasafn og \u00fatg\u00e1fusaga<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-80b5746 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"80b5746\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>\u00abgsung &#8216;bum\u00bb Tsongkhapa (\u00abSamsafn verka\u00bb) n\u00e6r \u00ed hinni hef\u00f0bundnu Tashilhunpo-\u00fatg\u00e1fu yfir \u00e1tj\u00e1n bindi sem innihalda um 210 sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0 verk og br\u00e9f.<\/p><p>Auk \u00abLamrim Chenmo\u00bb (\u00abHinn mikli \u00e1fangastigi til upplj\u00f3munar\u00bb, 1402) og \u00abNgakrim Chenmo\u00bb (\u00abHinn mikli \u00e1fangastigi <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Heilagt or\u00f0 e\u00f0a form\u00fala sem endurtekin er \u00ed hind\u00faisma og b\u00faddisma.\" tabindex=\"0\">mantrans<\/span>\u00bb, 1405) telst \u00abDrang-nges legs-bshad snying-po\u00bb (\u00abKjarni a\u00f0greiningar hins t\u00edmabundna og hins endanlega\u00bb, 1408), \u00abRigs pa&#8217;i rgya mtsho\u00bb (\u00abHaf r\u00f6ksemdaf\u00e6rslunnar\u00bb, sk\u00fdringarrit vi\u00f0 M\u016blamadhyamakak\u0101rik\u0101 N\u0101g\u0101rjuna) og \u00abLhag mthong chen mo\u00bb (mi\u00f0landi rit um inns\u00e6i \u00far Lamrim Chenmo) til \u00feeirra \u00e1hrifamestu texta.<\/p><p>Robert A. F. Thurman hefur \u00ed \u00abTsongkhapa&#8217;s Speech of Gold in the Essence of True Eloquence\u00bb (Princeton 1984) sett fram fullkomna enska \u00fe\u00fd\u00f0ingu \u00e1 \u00abDrang-nges legs-bshad snying-po\u00bb me\u00f0 umfangsmiklum tr\u00faars\u00f6gulegum sk\u00fdringum; Jos\u00e9 Ignacio Cabez\u00f3n hefur \u00ed \u00abA Dose of Emptiness\u00bb (Albany 1992) s\u00e9\u00f0 um \u00fe\u00fd\u00f0ingu \u00e1 sk\u00fdringarriti mKhas-grub-rje vi\u00f0 madhyamaka-kenningu Tsongkhapa.<\/p>\n<p>Textafr\u00e6\u00f0ileg \u00farvinnsla verka Tsongkhapa hefur \u00e1 s\u00ed\u00f0ustu \u00e1ratugum teki\u00f0 verulegum framf\u00f6rum me\u00f0 \u00abSera Jey Library\u00bb og \u00abTibetan Buddhist Resource Center\u00bb (TBRC, stafv\u00e6\u00f0ingarverkefni E. Gene Smith fr\u00e1 1999).<\/p><p>Donald S. Lopez Jr. hefur \u00ed \u00abThe Madman&#8217;s Middle Way\u00bb (Chicago 2006) og \u00ed greinum s\u00ednum um Gelug-t\u00falkunarfr\u00e6\u00f0i s\u00fdnt a\u00f0 sk\u00fdringart\u00e6kni Tsongkhapa var a\u00f0fer\u00f0afr\u00e6\u00f0ilega frumleg: hann sameina\u00f0i indverska prasa\u1e45gika-st\u00edlinn fr\u00e1 Candrak\u012brti me\u00f0 n\u00e1kv\u00e6mri \u00feekkingarfr\u00e6\u00f0ilegri greiningu \u00ed anda Dharmak\u012brti og skapa\u00f0i \u00feannig blendingsform sem m\u00f3ta\u00f0i s\u00ed\u00f0ari Gelug-sk\u00f3laspeki allt fram \u00e1 tuttugustu \u00f6ld.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4e02b96 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"4e02b96\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5134f5f elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"5134f5f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Deilan um \u00absvatantra\u00bb<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1ce88a9 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"1ce88a9\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Ein af meginlegri kenningadeilum sem Tsongkhapa flutti inn \u00ed t\u00edbetska hugmyndas\u00f6gu snertir spurninguna um hvort sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0ar r\u00f6kr\u00e9ttar sta\u00f0festingar (svatantra-anum\u0101na, t\u00edb. \u00abrang rgyud\u00bb) s\u00e9u leyfilegar \u00ed madhyamaka e\u00f0a hvort a\u00f0eins megi nota aflei\u00f0slu\u00e1lyktanir (prasa\u1e45ga). Tsongkhapa t\u00f3k afdr\u00e1ttarlausa afst\u00f6\u00f0u sem prasa\u1e45gika \u00ed hef\u00f0 Buddhap\u0101lita og Candrak\u012brti gegn afst\u00f6\u00f0u Bh\u0101vaviveka, sem lesin var sem svatantrika.<\/p><p>\u00deessi sta\u00f0a er \u00fatf\u00e6r\u00f0 \u00ed \u00abLhag mthong chen mo\u00bb og \u00abRigs pa&#8217;i rgya mtsho\u00bb. Sk\u00f3larnir sem s\u00ed\u00f0ar komu brug\u00f0ust misjafnt vi\u00f0: Sakya-kennararnir Gorampa Sonam Senge (1429 til 1489) og Shakya Chogden (1428 til 1507) m\u00f3tm\u00e6ltu Tsongkhapa harkalega, og af \u00fev\u00ed spratt mikilv\u00e6gasta innant\u00edbetska heimspekilega deilan \u00e1 15. og 16. \u00f6ld.<\/p>\n<p>Cabez\u00f3n og Geshe Lobsang Dargyay hafa \u00ed nokkrum greinum, safna\u00f0 saman \u00ed \u00abScholasticism\u00bb (Albany 1998), endurgert r\u00f6ksemdal\u00ednur \u00feessarar deilu. Jos\u00e9 Cabez\u00f3n hefur \u00ed \u00abFreedom from Extremes\u00bb (Somerville 2007) \u00fe\u00fdtt a\u00f0alverk Gorampa \u00ablTa ba&#8217;i shan &#8216;byed\u00bb (\u00abA\u00f0greining sj\u00f3narmi\u00f0a\u00bb) og bori\u00f0 \u00fea\u00f0 saman vi\u00f0 afst\u00f6\u00f0u Tsongkhapa.<\/p><p>Janet Gyatso hefur \u00ed \u00abJournal of the International Association of Buddhist Studies\u00bb (bindi 27, 2004) s\u00fdnt a\u00f0 deilan var ekki eing\u00f6ngu fr\u00e6\u00f0ilegs e\u00f0lis, heldur bar h\u00fan me\u00f0 s\u00e9r stj\u00f3rnm\u00e1lalegar aflei\u00f0ingar fyrir st\u00f6\u00f0u einstakra klausturmi\u00f0st\u00f6\u00f0va allt fram \u00e1 17. \u00f6ld.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b68be83 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"b68be83\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4fd2180 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"4fd2180\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Samband vi\u00f0 B\u00f6n-hef\u00f0ina og eldri sk\u00f3la<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-55c1090 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"55c1090\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Umb\u00f3ta\u00e1\u00e6tlun Tsongkhapa var ekki algj\u00f6rt rof vi\u00f0 r\u00edkjandi tr\u00faarhef\u00f0ir T\u00edbets, heldur endurskipulagning innan \u00feeirra hef\u00f0a sem \u00feegar voru til sta\u00f0ar.<\/p><p>Hann t\u00f3k upp mikilv\u00e6ga \u00fe\u00e6tti \u00far kadampa-sk\u00f3lanum, sem rekja m\u00e1tti til 11. aldar og indverska l\u00e6rimeistarans Atisha, og felldi \u00fe\u00e1 inn \u00ed v\u00ed\u00f0t\u00e6kari heimspekilega og tantr\u00edska hugmyndafr\u00e6\u00f0i. Gagnvart b\u00f6n-tr\u00fanni, hinni forb\u00fadd\u00edsku hef\u00f0 T\u00edbets, h\u00e9lt hann sig me\u00f0vita\u00f0 \u00ed fjarl\u00e6g\u00f0, \u00e1n \u00feess a\u00f0 ofs\u00e6kja fylgismenn hennar.<\/p>\n\n<p>Gagnvart nyingma-pa og kagy\u00fc-pa, sem var\u00f0veittu margar tantr\u00edskar hef\u00f0ir eldri indverskra og t\u00edbetskra meistara, s\u00fdndi hann heldur enga p\u00f3lit\u00edska andst\u00f6\u00f0u. S\u00fa skautun sem s\u00ed\u00f0ar var\u00f0 milli gelug- og nyingma-pa- e\u00f0a<\/p><p>kagy\u00fc-pa-hef\u00f0anna er fremur aflei\u00f0ing p\u00f3lit\u00edskra \u00e1taka 17. aldar en arfleif\u00f0 Tsongkhapa sj\u00e1lfs. Klaus-Dieter Mathes hefur \u00ed ranns\u00f3knum s\u00ednum \u00e1 s\u00f6gu t\u00edbetsks b\u00faddisma \u00edtreka\u00f0 bent \u00e1 \u00feennan a\u00f0greining.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":3,"featured_media":3272,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_header_footer","meta":{"_yoast_wpseo_focuskw":"Tsongkhapa","_yoast_wpseo_title":"Tsongkhapa \u2013 stofnandi Gelug-sk\u00f3lans | iWell Guard","_yoast_wpseo_metadesc":"Tsongkhapa (1357-1419) er stofnandi t\u00edbetska Gelug-sk\u00f3lans, andlegur fa\u00f0ir Dalai Lamanna. Lamrim-kenningin, \u00ferj\u00e1r meginhli\u00f0ar og \u00fe\u00fd\u00f0ing hans.","_yoast_wpseo_meta-robots-noindex":"","_yoast_wpseo_canonical":"","_angie_page":false,"gefaehrdungsstufe":"","wesen_kultur":"","wesen_klasse":"","footnotes":""},"categories":[],"class_list":["post-169109","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.7 (Yoast SEO v28.3) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Tsongkhapa \u2013 stofnandi Gelug-sk\u00f3lans | iWell Guard<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Tsongkhapa (1357-1419) er stofnandi t\u00edbetska Gelug-sk\u00f3lans, andlegur fa\u00f0ir Dalai Lamanna. Lamrim-kenningin, \u00ferj\u00e1r meginhli\u00f0ar og \u00fe\u00fd\u00f0ing hans.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/tsongkhapa\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"is_IS\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Tsongkhapa\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Tsongkhapa (1357-1419) er stofnandi t\u00edbetska Gelug-sk\u00f3lans, andlegur fa\u00f0ir Dalai Lamanna. Lamrim-kenningin, \u00ferj\u00e1r meginhli\u00f0ar og \u00fe\u00fd\u00f0ing hans.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/tsongkhapa\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"iWell Guard\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-05T14:32:29+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_tibet_tsongkhapa.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/is\\\/tsongkhapa\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/is\\\/tsongkhapa\\\/\",\"name\":\"Tsongkhapa \u2013 stofnandi Gelug-sk\u00f3lans | iWell Guard\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/is\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/is\\\/tsongkhapa\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/is\\\/tsongkhapa\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_tibet_tsongkhapa.webp\",\"datePublished\":\"2026-09-05T14:05:39+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-05T14:32:29+00:00\",\"description\":\"Tsongkhapa (1357-1419) er stofnandi t\u00edbetska Gelug-sk\u00f3lans, andlegur fa\u00f0ir Dalai Lamanna. Lamrim-kenningin, \u00ferj\u00e1r meginhli\u00f0ar og \u00fe\u00fd\u00f0ing hans.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/is\\\/tsongkhapa\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"is\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/is\\\/tsongkhapa\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"is\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/is\\\/tsongkhapa\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_tibet_tsongkhapa.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_tibet_tsongkhapa.webp\",\"width\":1024,\"height\":1536,\"caption\":\"Gu\u00f0ir \u00far T\u00edbet-hef\u00f0inni.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/is\\\/tsongkhapa\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Start\",\"item\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/is\\\/?page_id=168580\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Tsongkhapa\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/is\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/is\\\/\",\"name\":\"iWell Guard\",\"description\":\"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/is\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/is\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"is\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/is\\\/#organization\",\"name\":\"Ittermann electronic GmbH\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/is\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"is\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/is\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"width\":1182,\"height\":237,\"caption\":\"Ittermann electronic GmbH\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/is\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/pantip.com\\\/profile\\\/9367242\",\"https:\\\/\\\/micro.blog\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.diggerslist.com\\\/iwellguard\\\/about\",\"https:\\\/\\\/skitterphoto.com\\\/photographers\\\/2870314\\\/iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/iwellguard.wordpress.com\\\/2026\\\/06\\\/06\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/hub.docker.com\\\/u\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.pinterest.com\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/bit.ly\\\/m\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/entre-vos-mains.alsace.eu\\\/profiles\\\/iwellguard\\\/activity\",\"https:\\\/\\\/gravatar.com\\\/reallybeded8fd34\",\"https:\\\/\\\/naijamatta.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.goodreads.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/profile.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/experiment.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/wakelet.com\\\/@iWellGuard82270\",\"https:\\\/\\\/www.chordie.com\\\/forum\\\/profile.php?id=2555664\",\"https:\\\/\\\/www.instapaper.com\\\/p\\\/17757966\",\"https:\\\/\\\/www.mapleprimes.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/businesslistingplus.com\\\/profile\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/telegra.ph\\\/iWell-Guard-06-06\",\"https:\\\/\\\/pbase.com\\\/iwellguard\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/b.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/20260607#bookmark-4788405196491818882\",\"https:\\\/\\\/fliphtml5.com\\\/home\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/anyflip.com\\\/homepage\\\/cmiwl#About\",\"https:\\\/\\\/transfur.com\\\/Users\\\/iwellguard\",\"http:\\\/\\\/delphi.larsbo.org\\\/user\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/jobs.lajobsportal.org\\\/profiles\\\/8380803-iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/md.chaosdorf.de\\\/s\\\/jfbe5SBdJD\",\"https:\\\/\\\/www.lingvolive.com\\\/en-us\\\/profile\\\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\\\/translations\",\"https:\\\/\\\/www.fitday.com\\\/fitness\\\/forums\\\/members\\\/iwellguard.html\",\"https:\\\/\\\/www.mymeetbook.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/pxhere.com\\\/en\\\/photographer-me\\\/5040798\",\"https:\\\/\\\/disqus.com\\\/by\\\/iwellguard\\\/about\\\/\",\"https:\\\/\\\/pastelink.net\\\/hjwciqwq\",\"https:\\\/\\\/pubhtml5.com\\\/homepage\\\/scjhn\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.bitchute.com\\\/channel\\\/2O2eOKzNqujT\",\"https:\\\/\\\/audiomack.com\\\/iwellguard\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Tsongkhapa \u2013 stofnandi Gelug-sk\u00f3lans | iWell Guard","description":"Tsongkhapa (1357-1419) er stofnandi t\u00edbetska Gelug-sk\u00f3lans, andlegur fa\u00f0ir Dalai Lamanna. Lamrim-kenningin, \u00ferj\u00e1r meginhli\u00f0ar og \u00fe\u00fd\u00f0ing hans.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/tsongkhapa\/","og_locale":"is_IS","og_type":"article","og_title":"Tsongkhapa","og_description":"Tsongkhapa (1357-1419) er stofnandi t\u00edbetska Gelug-sk\u00f3lans, andlegur fa\u00f0ir Dalai Lamanna. Lamrim-kenningin, \u00ferj\u00e1r meginhli\u00f0ar og \u00fe\u00fd\u00f0ing hans.","og_url":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/tsongkhapa\/","og_site_name":"iWell Guard","article_modified_time":"2026-09-05T14:32:29+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":1536,"url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_tibet_tsongkhapa.webp","type":"image\/webp"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/tsongkhapa\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/tsongkhapa\/","name":"Tsongkhapa \u2013 stofnandi Gelug-sk\u00f3lans | iWell Guard","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/tsongkhapa\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/tsongkhapa\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_tibet_tsongkhapa.webp","datePublished":"2026-09-05T14:05:39+00:00","dateModified":"2026-09-05T14:32:29+00:00","description":"Tsongkhapa (1357-1419) er stofnandi t\u00edbetska Gelug-sk\u00f3lans, andlegur fa\u00f0ir Dalai Lamanna. Lamrim-kenningin, \u00ferj\u00e1r meginhli\u00f0ar og \u00fe\u00fd\u00f0ing hans.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/tsongkhapa\/#breadcrumb"},"inLanguage":"is","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/iwell-guard.com\/is\/tsongkhapa\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"is","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/tsongkhapa\/#primaryimage","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_tibet_tsongkhapa.webp","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_tibet_tsongkhapa.webp","width":1024,"height":1536,"caption":"Gu\u00f0ir \u00far T\u00edbet-hef\u00f0inni."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/tsongkhapa\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Start","item":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/?page_id=168580"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Tsongkhapa"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/#website","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/","name":"iWell Guard","description":"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen","publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"is"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/#organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"is","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","width":1182,"height":237,"caption":"Ittermann electronic GmbH"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/pantip.com\/profile\/9367242","https:\/\/micro.blog\/iwellguard","https:\/\/www.diggerslist.com\/iwellguard\/about","https:\/\/skitterphoto.com\/photographers\/2870314\/iwell-guard","https:\/\/iwellguard.wordpress.com\/2026\/06\/06\/iwell-guard\/","https:\/\/hub.docker.com\/u\/iwellguard","https:\/\/www.pinterest.com\/iwellguard\/","https:\/\/bit.ly\/m\/iwellguard","https:\/\/entre-vos-mains.alsace.eu\/profiles\/iwellguard\/activity","https:\/\/gravatar.com\/reallybeded8fd34","https:\/\/naijamatta.com\/iwellguard","https:\/\/www.goodreads.com\/iwellguard","https:\/\/profile.hatena.ne.jp\/iwellguard\/","https:\/\/experiment.com\/users\/iwellguard","https:\/\/wakelet.com\/@iWellGuard82270","https:\/\/www.chordie.com\/forum\/profile.php?id=2555664","https:\/\/www.instapaper.com\/p\/17757966","https:\/\/www.mapleprimes.com\/users\/iwellguard","https:\/\/businesslistingplus.com\/profile\/iwell-guard\/","https:\/\/telegra.ph\/iWell-Guard-06-06","https:\/\/pbase.com\/iwellguard\/iwellguard","https:\/\/b.hatena.ne.jp\/iwellguard\/20260607#bookmark-4788405196491818882","https:\/\/fliphtml5.com\/home\/iwellguard","https:\/\/anyflip.com\/homepage\/cmiwl#About","https:\/\/transfur.com\/Users\/iwellguard","http:\/\/delphi.larsbo.org\/user\/iwellguard","https:\/\/jobs.lajobsportal.org\/profiles\/8380803-iwell-guard","https:\/\/md.chaosdorf.de\/s\/jfbe5SBdJD","https:\/\/www.lingvolive.com\/en-us\/profile\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\/translations","https:\/\/www.fitday.com\/fitness\/forums\/members\/iwellguard.html","https:\/\/www.mymeetbook.com\/iwellguard","https:\/\/pxhere.com\/en\/photographer-me\/5040798","https:\/\/disqus.com\/by\/iwellguard\/about\/","https:\/\/pastelink.net\/hjwciqwq","https:\/\/pubhtml5.com\/homepage\/scjhn\/","https:\/\/www.bitchute.com\/channel\/2O2eOKzNqujT","https:\/\/audiomack.com\/iwellguard"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/169109","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=169109"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/169109\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3272"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=169109"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=169109"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}