{"id":168982,"date":"2026-09-05T14:04:35","date_gmt":"2026-09-05T14:04:35","guid":{"rendered":"https:\/\/iwell-guard.com\/?page_id=168982"},"modified":"2026-09-05T14:28:54","modified_gmt":"2026-09-05T14:28:54","slug":"yer-sub-jard-og-vatnsvaettur","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/yer-sub-jard-og-vatnsvaettur\/","title":{"rendered":"Yer-Sub \u2013 jar\u00f0- og vatnsv\u00e6ttur Tyrkja"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"168982\" class=\"elementor elementor-168982 elementor-2638 elementor-bc-flex-widget\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-hero e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yersub-hero\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-hl e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yersub-hl\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-htxt e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yersub-htxt\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-h1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yersub-h1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Yer-Sub, fornt tyrkneskt jar\u00f0- og vatnsvald heilagrar jar\u00f0ar<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-lead elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yersub-lead\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Yer-Sub (forntyrkneska <em>Yer-Sub<\/em>, \u201ej\u00f6r\u00f0-vatn\u201c) er hi\u00f0 samsafna\u00f0a heilaga vald jar\u00f0arins og hinna helgu vatna \u00ed fornu tyrknesku og s\u00edber\u00edsk-tengr\u00edsku tr\u00faarkerfi. \u00dea\u00f0 myndar \u00e1samt Tengri fyrir ofan og Umai \u00fear \u00e1 milli kosm\u00f3l\u00f3g\u00edska \u00ferenningu. Tyrkneskar og s\u00edber\u00edsk-tengr\u00edskar heimildir l\u00fdsa Yer-Sub sem jar\u00f0- og vatnsvaldi hinnar heil\u00f6gu jar\u00f0ar.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-pillc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yersub-pillc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-pills elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"iwgw-yersub-pills\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"iwg-pill-row\"><span class=\"iwg-klasse-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"N\u00e1tt\u00faruv\u00e6ttur af hef\u00f0 S\u00edber\u00edu \/ tengrisma.\">N\u00e1tt\u00faruv\u00e6ttur<\/span><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/siberiskur-sjamanismi-tengrismi\/\" class=\"iwg-kultur-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Go\u00f0afr\u00e6\u00f0i hef\u00f0ar S\u00edber\u00edu \/ tengrisma.\">S\u00edber\u00eda \/ tengrismi<\/a><span class=\"iwg-tradition-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Jar\u00f0- og vatnsvald.\">Jar\u00f0- og vatnsvald<\/span><\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-tocc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yersub-tocc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-toc elementor-toc--minimized-on-tablet elementor-widget elementor-widget-table-of-contents\" data-id=\"iwgw-yersub-toc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;headings_by_tags&quot;:[&quot;h2&quot;,&quot;h3&quot;],&quot;minimize_box&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;marker_view&quot;:&quot;bullets&quot;,&quot;no_headings_message&quot;:&quot;Engar undirfyrirsagnir fundust \\u00e1 \\u00feessari s\\u00ed\\u00f0u.&quot;,&quot;exclude_headings_by_selector&quot;:[],&quot;icon&quot;:{&quot;value&quot;:&quot;fas fa-circle&quot;,&quot;library&quot;:&quot;fa-solid&quot;,&quot;rendered_tag&quot;:&quot;&lt;svg class=\\&quot;e-font-icon-svg e-fas-circle\\&quot; viewBox=\\&quot;0 0 512 512\\&quot; xmlns=\\&quot;http:\\\/\\\/www.w3.org\\\/2000\\\/svg\\&quot;&gt;&lt;path d=\\&quot;M256 8C119 8 8 119 8 256s111 248 248 248 248-111 248-248S393 8 256 8z\\&quot;&gt;&lt;\\\/path&gt;&lt;\\\/svg&gt;&quot;},&quot;minimized_on&quot;:&quot;tablet&quot;,&quot;hierarchical_view&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;min_height&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"table-of-contents.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__header\">\n\t\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-toc__header-title\">\n\t\t\t\tEfnisyfirlit\t\t\t<\/h2>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--expand\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__iwgw-yersub-toc\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Open table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-down\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M207.029 381.476L12.686 187.132c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941l22.667-22.667c9.357-9.357 24.522-9.375 33.901-.04L224 284.505l154.745-154.021c9.379-9.335 24.544-9.317 33.901.04l22.667 22.667c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941L240.971 381.476c-9.373 9.372-24.569 9.372-33.942 0z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--collapse\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__iwgw-yersub-toc\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Close table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-up\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M240.971 130.524l194.343 194.343c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941l-22.667 22.667c-9.357 9.357-24.522 9.375-33.901.04L224 227.495 69.255 381.516c-9.379 9.335-24.544 9.317-33.901-.04l-22.667-22.667c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941L207.03 130.525c9.372-9.373 24.568-9.373 33.941-.001z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div id=\"elementor-toc__iwgw-yersub-toc\" class=\"elementor-toc__body\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-toc__spinner-container\">\n\t\t\t\t<svg class=\"elementor-toc__spinner eicon-animation-spin e-font-icon-svg e-eicon-loading\" aria-hidden=\"true\" viewBox=\"0 0 1000 1000\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M500 975V858C696 858 858 696 858 500S696 142 500 142 142 304 142 500H25C25 237 238 25 500 25S975 237 975 500 763 975 500 975Z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-hr e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yersub-hr\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-heroimg iwg-hero-image elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"iwgw-yersub-heroimg\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_sibirisch-tengrismus_yer-sub-683x1024.webp\" class=\"attachment-large size-large wp-image-170801\" alt=\"Yer Sub - Andar \u00far s\u00edber\u00edskri-tengrismu-hef\u00f0, s\u00f6guleg myndskreyting\" srcset=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_sibirisch-tengrismus_yer-sub-683x1024.webp 683w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_sibirisch-tengrismus_yer-sub-200x300.webp 200w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_sibirisch-tengrismus_yer-sub-768x1152.webp 768w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_sibirisch-tengrismus_yer-sub.webp 1024w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-sec-iwgcomp-yer-sub elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"sec-iwgcomp-yer-sub\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-col-iwgcomp-yer-sub\" data-id=\"col-iwgcomp-yer-sub\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcomp-yer-sub elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcomp-yer-sub\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Yer-Sub, <strong>jar\u00f0-vatnsvaldi\u00f0<\/strong>, birtir \u00ed fornri tyrkneskri hef\u00f0 b\u00e6\u00f0i hina heil\u00f6gu j\u00f6r\u00f0 og hi\u00f0 streymandi frumefni \u00ed senn.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s0 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yersub-s0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s0h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yersub-s0h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Greining og skammrit<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s0c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yersub-s0c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s0t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yersub-s0t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>\u00d3l\u00edkt hinum pers\u00f3nulegu go\u00f0um <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/?page_id=168980\">Tengri<\/a>, <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/?page_id=168979\">Umai<\/a> e\u00f0a <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/?page_id=168983\">\u00dclgen<\/a> er Yer-Sub ekki einstaklingsbundin vera heldur sameiginlegt, sta\u00f0bundi\u00f0 vald.<\/p><p>\u00cd Orkhon-\u00e1letrunum fr\u00e1 8. \u00f6ld (K\u00fcl-Tigin, Bilge Kagan, Tonyukuk) kemur Yer-Sub reglulega fram \u00ed \u00fer\u00edli\u00f0aform\u00falu: \u201eTengri (himinn), Umai (m\u00f3\u00f0ir) og Yer-Sub (j\u00f6r\u00f0-vatn) hafa veitt okkur sigur.\u201c \u00deessi form\u00fala er eitt mikilv\u00e6gasta vitni\u00f0 um kosm\u00f3l\u00f3g\u00edska uppbyggingu fornrar tyrkneskrar tengrisma-tr\u00faar.<\/p><p>Innan <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/siberiskur-sjamanismi-tengrismi\/\">s\u00edber\u00edsk-tengr\u00edsku hef\u00f0arinnar<\/a> taka yngri s\u00e9rh\u00e6f\u00f0ar verur, fjallaherrar, lindarv\u00e6ttir, flj\u00f3tsv\u00e6ttir, vi\u00f0 hinum \u00e1\u00fereifanlegu hlutverkum sem upphaflega voru eignu\u00f0 Yer-Sub \u00ed heild. \u00deannig \u00fe\u00e9ttist Yer-Sub \u00ed s\u00ed\u00f0ari tr\u00faars\u00f6gu \u00ed fj\u00f6lda nafngreindra einstakra v\u00e6tta, \u00e1n \u00feess a\u00f0 hverfa sem hugtak.<\/p><p>Tr\u00faarfyrirb\u00e6rafr\u00e6\u00f0ilega er Yer-Sub kennslustund \u00ed \u201esta\u00f0bundinni heilagleika\u201c: \u00d3l\u00edkt hinum alheimslegu \u00e6\u00f0ri go\u00f0um er \u00feetta vald sta\u00f0bundi\u00f0 og safnast saman \u00e1 tilteknum st\u00f6\u00f0um, fjallask\u00f6r\u00f0um, lindum, flj\u00f3ts\u00f3sum, klettum. \u00deannig fellur \u00fea\u00f0 \u00ed sama flokk og r\u00f3mverskir <em>genii loci<\/em> og japanskir <em>jinushigami<\/em>.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s1 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yersub-s1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s1h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yersub-s1h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Nafn og or\u00f0sifjar<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s1c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yersub-s1c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s1t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yersub-s1t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Nafni\u00f0 er d\u00e6migert forntyrkneskt dvandva-samsetningaror\u00f0: <em>yer<\/em> (\u201ej\u00f6r\u00f0, land, sta\u00f0ur\u201c) og <em>sub<\/em> (\u201evatn, lind, flj\u00f3t\u201c). Samb\u00e6rilegar myndanir eru \u00feekktar \u00ed m\u00f6rgum ind\u00f3evr\u00f3pskum og alta\u00edskum tungum\u00e1lum; \u00fe\u00e6r tj\u00e1 a\u00f0 j\u00f6r\u00f0 og vatn s\u00e9u h\u00e9r ekki tv\u00f6 a\u00f0skilin fyrirb\u00e6ri heldur samheldi\u00f0 par l\u00edfsgrundvalla.<\/p><p>\u00cd mong\u00f3lska heiminum svarar hugtaki\u00f0 a\u00f0 nokkru til <em>gazar usu<\/em> (\u201eland-vatn\u201c) e\u00f0a <em>Et\u00fcgen Eke<\/em> (\u201em\u00f3\u00f0ir j\u00f6r\u00f0\u201c). \u00cd S\u00edber\u00edu sj\u00e1lfri \u00feekkja B\u00farjatar <em>Lus<\/em> (lindarv\u00e6ttir) og Jak\u00fatar <em>Aan Alakhchyn<\/em>, jar\u00f0ar\u00fej\u00f3n <em>Aar Tojon<\/em>.<\/p><p>Talat Tekin (1968) sk\u00fdr\u00f0i m\u00e1lfr\u00e6\u00f0ilega st\u00f6\u00f0u <em>yer sub<\/em> sem samsetts or\u00f0s: H\u00e9r er ekki um a\u00f0 r\u00e6\u00f0a tv\u00f6 go\u00f0 nefnd hvort \u00e1 eftir \u00f6\u00f0ru, heldur eitt vald me\u00f0 tv\u00edli\u00f0a nafni. \u00deessi m\u00e1lfr\u00e6\u00f0ilega athugun hefur tr\u00faarbrag\u00f0afr\u00e6\u00f0ilegar aflei\u00f0ingar, \u00fear sem h\u00fan gefur til kynna heilst\u00e6\u00f0a hugmynd um land-vatns-vald.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s2 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yersub-s2\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s2h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yersub-s2h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">L\u00fdsing og myndm\u00e1l<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s2c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yersub-s2c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s2t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yersub-s2t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Yer-Sub hefur enga s\u00e9rstaka myndlist. \u00dear sem sta\u00f0bundnar s\u00e9rh\u00e6f\u00f0ar v\u00e6ttir eru s\u00fdndar myndr\u00e6nt, er \u00fea\u00f0 gert me\u00f0 grj\u00f3thr\u00fagum (<em>obo<\/em>), \u00e1letru\u00f0um vi\u00f0arst\u00f3lpum (<em>serge<\/em>), kl\u00fatab\u00f6ndum \u00e1 lerkitrj\u00e1m (<em>kyira<\/em>) og litlum tr\u00e9f\u00edg\u00farum vi\u00f0 lindarbakka. Yer-Sub \u00ed heild sinni er \u00f3s\u00fdnilegt; efni\u00f0 sj\u00e1lft er l\u00edkami \u00feess.<\/p><p>\u00deessi myndleysi er Yer-Sub sameiginleg me\u00f0 fjarl\u00e6gum <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/?page_id=168980\">Tengri<\/a>, \u00f3l\u00edkt hinum pers\u00f3nuger\u00f0u <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/?page_id=168983\">\u00dclgen<\/a>, <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/?page_id=168979\">Umai<\/a> e\u00f0a <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/?page_id=168981\">Erlik Khan<\/a>. Tr\u00faarfyrirb\u00e6rafr\u00e6\u00f0ilega markar \u00fea\u00f0 mun \u00e1 milli sameiginlega heilagra og einstaklingsbundinna, pers\u00f3nuger\u00f0ra valda innan <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Heild gu\u00f0a \u00ed tr\u00faarbr\u00f6g\u00f0um e\u00f0a menningu.\" tabindex=\"0\">go\u00f0aheims<\/span>.<\/p><p>\u00cd n\u00fat\u00edma mong\u00f3lskri i\u00f0kun er Yer-Sub a\u00f0 nokkru leyti t\u00e1kna\u00f0 me\u00f0 Ovoo-grj\u00f3thr\u00fagum; vi\u00f0 st\u00e6rri h\u00e1t\u00ed\u00f0ir eru langir bl\u00e1gir <em>khadag<\/em>-kl\u00fatar strengdir um Ovoo-hr\u00fagurnar, en bl\u00e1mi \u00feeirra v\u00edsar v\u00edsvitandi til <em>M\u00f6ngke K\u00f6ke Tengri<\/em>, me\u00f0an steinarnir sj\u00e1lfir t\u00e1kna Yer-Sub.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s3 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yersub-s3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s3h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yersub-s3h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Go\u00f0sagnakenndar fr\u00e1sagnir<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s3c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yersub-s3c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s3t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yersub-s3t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>\u00c1letranir K\u00f6k-Tyrkja hafa ekki \u00ed s\u00e9r fr\u00e1sagnir um Yer-Sub, heldur \u00e1v\u00f6rp og \u00e1kallanir. \u00dea\u00f0 er ekki fyrr en \u00ed \u00fej\u00f3\u00f0fr\u00e6\u00f0ilegum skr\u00e1ningum 19. aldar (Radloff, Anokhin, Verbickij) a\u00f0 fr\u00e1sagnir um einstaka fjalla- og flj\u00f3taherra koma fram, en \u00fe\u00e6r mynda samanlagt Yer-Sub-svi\u00f0i\u00f0.<\/p><p>Hj\u00e1 B\u00farj\u00f6tum er Baikalvatn til d\u00e6mis \u00e1varpa\u00f0 sem \u201efa\u00f0ir\u201c, fj\u00f6llin \u00ed kring sem \u201ebr\u00e6\u00f0ur\u201c, fj\u00f6lskylduskipan sem leysir Yer-Sub-valdi\u00f0 upp \u00ed fr\u00e6ndsemismyndl\u00edkingum.<\/p><p>\u00c1kve\u00f0in alta\u00edsk fr\u00e1s\u00f6gn segir hvernig fj\u00f6llin ur\u00f0u til \u00feegar Yer-Sub ger\u00f0i uppreisn gegn tilraun Erliks til a\u00f0 taka j\u00f6r\u00f0ina til eigin nota: fj\u00f6llin eru frosnar bylgjur \u00far kosm\u00edskri \u00e1t\u00f6kum. \u00deessi fr\u00e1s\u00f6gn liggur mitt \u00e1 milli sk\u00f6punar- og orsakask\u00fdringargo\u00f0sagna.<\/p><p>\u00cd jak\u00fat\u00edsku Olonkho-kvi\u00f0unum birtir jar\u00f0gy\u00f0jan <em>Aan Alakhchyn Khotun<\/em> einn \u00fe\u00e1tt Yer-Sub-hlutverksins. H\u00fan b\u00fdr \u00ed hinu heilaga tr\u00e9 \u00ed mi\u00f0ju heimsins og veitir \u00f6llum l\u00edfverum hlut af l\u00edfsvatni s\u00ednu, <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Endurteki\u00f0 innihaldslegt atri\u00f0i \u00ed list e\u00f0a fr\u00e1s\u00f6gn.\" tabindex=\"0\">minni<\/span> sem \u00fatf\u00e6rir hi\u00f0 heilst\u00e6\u00f0a land-vatns-hugtak \u00ed ep\u00edsku formi.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s4 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yersub-s4\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s4h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yersub-s4h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">D\u00fdrkun og tilbei\u00f0sla<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s4c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yersub-s4c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s4t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yersub-s4t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Mikilv\u00e6gasta helgisi\u00f0aformi\u00f0 er <em>Ovoo<\/em>&#8211;<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Fastm\u00f3tu\u00f0 r\u00f6\u00f0 t\u00e1knger\u00f0ra athafna me\u00f0 tr\u00faarlega e\u00f0a menningarlega merkingu.\" tabindex=\"0\">helgisi\u00f0urinn<\/span>: \u00c1 fjallaskar\u00f0i e\u00f0a vi\u00f0 s\u00e9rstaka lind er hla\u00f0in upp grj\u00f3thr\u00faga, h\u00fan skreytt me\u00f0 kl\u00fatbindum og hei\u00f0ru\u00f0 me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 ganga \u00ferisvar sinnum r\u00e9tts\u00e6lis \u00ed kringum hana. Fer\u00f0alangar leggja stein vi\u00f0 hr\u00faguna, hjar\u00f0menn hella sm\u00e1vegis af mj\u00f3lk e\u00f0a k\u00famis \u00e1 j\u00f6r\u00f0ina.<\/p><p>\u00c1 r\u00edkisstj\u00f3rnarstigi var Yer-Sub hluti af ei\u00f0um khananna: S\u00e1 sem svindla\u00f0i \u00e1 khaninum \u201eska\u00f0a\u00f0i Yer-Sub\u201c og f\u00e9ll \u00fear me\u00f0 \u00far skipulaginu. \u00deessi stj\u00f3rnm\u00e1lalega virkni er jafnvel gefi\u00f0 \u00ed skyn \u00ed byzant\u00ednskri fr\u00e1s\u00f6gn Theophylaktosar Simokattes (upphaf 7. aldar), \u00fear sem hann greinir fr\u00e1 tyrkneskum ei\u00f0ahef\u00f0um.<\/p><p>\u00cd Mong\u00f3l\u00edu n\u00fat\u00edmans hefur Ovoo-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Fastm\u00f3tu\u00f0 r\u00f6\u00f0 t\u00e1knger\u00f0ra athafna me\u00f0 tr\u00faarlega e\u00f0a menningarlega merkingu.\" tabindex=\"0\">helgisi\u00f0urinn<\/span> upplifa\u00f0 eftirtektarver\u00f0a endurvakningu; eftir 1990 hafa \u00fe\u00fasundir n\u00fdrra ovoo-hr\u00faga veri\u00f0 bygg\u00f0ar e\u00f0a endurbygg\u00f0ar. Caroline Humphrey hefur skjalfest \u00feessa endurvakningu \u00edtarlega \u00ed <em>The Marxist Anthropology of Mongolia<\/em> og <em>Inside and Outside the Mongol Tent<\/em> (2002).<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s5 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yersub-s5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s5h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yersub-s5h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Verndara\u00f0ger\u00f0ir og fr\u00e1hrindandi t\u00e1kn<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s5c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yersub-s5c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s5t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yersub-s5t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>\u00cd tr\u00faarbrag\u00f0afr\u00e6\u00f0ilegu lj\u00f3si m\u00e1 segja: Verndara\u00f0ger\u00f0ir innan Yer-Sub-flokksins sn\u00faast s\u00ed\u00f0ur um a\u00f0 afst\u00fdra ska\u00f0a en um a\u00f0 var\u00f0veita hreinleika sta\u00f0arins.<\/p><p>Banna\u00f0 var me\u00f0al annars a\u00f0 sp\u00fdta \u00ed lind, brj\u00f3ta helg tr\u00e9n og ganga \u00f6rna sinna \u00e1 <em>obo<\/em>-sta\u00f0. Brot \u00e1 \u00feessum bannreglum var tali\u00f0 \u201eska\u00f0a Yer-Sub\u201c og gat, innan hef\u00f0arinnar, veri\u00f0 svara\u00f0 me\u00f0 misheppna\u00f0ri vei\u00f0i e\u00f0a sj\u00fakd\u00f3mum.<\/p><p><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Fleirtala af apotropaikon: hlutir og t\u00e1kn sem \u00e6tla\u00f0 er a\u00f0 afst\u00fdra \u00f3l\u00e1ni.\" tabindex=\"0\">Verndargripir<\/span> \u00ed \u00ferengri skilningi voru me\u00f0al annars a\u00f0 bera sm\u00e1steina af hinu heilaga fjalli, a\u00f0 grafa verndarform\u00falur \u00e1 s\u00falur vi\u00f0 lindir og a\u00f0 festa hestah\u00e1rtoppa vi\u00f0 \u00fer\u00f6skulda. \u00deessar venjur lifa enn \u00ed dag \u00ed Mong\u00f3l\u00edu og Tuva.<\/p><p>Athyglisvert atri\u00f0i \u00far jak\u00fatskri hef\u00f0: \u00c1\u00f0ur en menn yfirgefa helgan sta\u00f0 \u201ebi\u00f0ja\u201c \u00feeir hann formlega um leyfi, oft me\u00f0 or\u00f0unum \u201e<em>Bahyy bolokhtuun<\/em>\u201c (\u201evertu mildur, l\u00e1ttu mig fara\u201c). \u00deessi kurteisish\u00e1ttur gagnvart landslaginu er tr\u00faarbrag\u00f0afyrirb\u00e6rafr\u00e6\u00f0ilega sett d\u00e6mi um d\u00e6miger\u00f0a an\u00edm\u00edska si\u00f0venju.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s6 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yersub-s6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s6h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yersub-s6h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Hli\u00f0st\u00e6\u00f0ur \u00ed \u00f6\u00f0rum menningarheimum<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s6c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yersub-s6c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s6t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yersub-s6t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Byggingarlega m\u00e1 bera \u00feetta saman vi\u00f0 r\u00f3mverska <em>genius loci<\/em>; germanska landv\u00e6tti; keltnesku <em>s\u00eddh<\/em>-b\u00faana; \u00ed Japan <em>jinushigami<\/em>-verurnar \u00ed <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Frumbyggjatr\u00fa Japans, m\u00f3tu\u00f0 af tilbei\u00f0slu \u00e1 kami.\" tabindex=\"0\">shinto<\/span>-hef\u00f0inni; \u00ed Su\u00f0ur-Amer\u00edku andesku <em>apus<\/em>&#8211; og <em>huacas<\/em>-verurnar. \u00cd \u00f6llum tilvikum er um a\u00f0 r\u00e6\u00f0a sta\u00f0bundinn, sameiginlegan m\u00e1tt sem er hei\u00f0ra\u00f0ur me\u00f0 hreinleikab\u00f6nnum fremur en pers\u00f3nulegum go\u00f0s\u00f6gnum.<\/p><p>S\u00e9rlega n\u00e1in er d\u00e6miger\u00f0 tenging vi\u00f0 k\u00ednverska <em>tudi gong<\/em>-kerfi sta\u00f0bundinna jar\u00f0gu\u00f0a og t\u00edbetska <em>sa-bdag<\/em> (\u201ejar\u00f0herra\u201c). H\u00e9r koma fram menningarbr\u00fakur innan Innri-As\u00edu, \u00e1n \u00feess a\u00f0 bein s\u00f6guleg tenging s\u00e9 sta\u00f0fest.<\/p><p>Tr\u00faarbrag\u00f0afyrirb\u00e6rafr\u00e6\u00f0ilega markar Yer-Sub \u00fea\u00f0 sem Mircea Eliade kalla\u00f0i \u00ed <em>Le sacr\u00e9 et le profane<\/em> (1957) \u201ehierophan\u00edu sta\u00f0arins\u201c: \u00c1kve\u00f0nir sta\u00f0ir ver\u00f0a a\u00f0 helgum mi\u00f0depli fyrir tilstilli helgisi\u00f0amerkingar, \u00e1n \u00feess a\u00f0 pers\u00f3nulegur gu\u00f0 \u00feurfi a\u00f0 b\u00faa \u00fear.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s7 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yersub-s7\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s7h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yersub-s7h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">N\u00fat\u00edmavi\u00f0t\u00f6kur og ranns\u00f3knir<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s7c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yersub-s7c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s7t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yersub-s7t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>\u00cd n\u00fat\u00edmamong\u00f3lskri og tuvanskri menningu er Yer-Sub (sem <em>gazar usu<\/em> e\u00f0a <em>cher-sug<\/em>) or\u00f0i\u00f0 mikilv\u00e6gt vi\u00f0mi\u00f0 \u00ed umhverfissi\u00f0fr\u00e6\u00f0i. Nokkur umhverfishneig\u00f0 frj\u00e1ls f\u00e9lagasamt\u00f6k v\u00edsa til hins hef\u00f0bundna Ovoo-flokks sem r\u00f6kstu\u00f0nings. Me\u00f0al fr\u00e6\u00f0ilegra vi\u00f0mi\u00f0unarrita: Caroline Humphrey (<em>The Marxist Anthropology of Mongolia<\/em>, 1983; <em>Inside and Outside the Mongol Tent<\/em>, 2002), Roberte Hamayon, Sergei Neklyudov.<\/p><p>S\u00e9rstakur ranns\u00f3knar\u00fer\u00e1\u00f0ur tengir Yer-Sub-hef\u00f0ina vi\u00f0 n\u00faverandi \u00e1t\u00f6k um n\u00e1mugr\u00f6ft og vatnsr\u00e9ttindi \u00ed Mong\u00f3l\u00edu: Frumbyggjah\u00f3par v\u00edsa til hins tr\u00faarlega fri\u00f0helgi Yer-Sub-sta\u00f0a til a\u00f0 st\u00f6\u00f0va st\u00f3rframkv\u00e6mdir. \u00deessi stj\u00f3rnm\u00e1lalega v\u00eddd hefur v\u00edsindalegar aflei\u00f0ingar sem Caroline Humphrey r\u00e6\u00f0ir \u00edtarlega.<\/p><p>\u00cd Tuva hefur myndast fr\u00e1 1990 <em>D\u00fcng\u00fcr<\/em>-samt\u00f6k sjamanskra i\u00f0kenda sem k\u00f3\u00f0a Yer-Sub-helgisi\u00f0i opinberlega. Fr\u00e1 v\u00edsindalegu sj\u00f3narhorni er \u00feessi k\u00f3\u00f0un \u00e1hugavert tilvik um \u201eskr\u00e1ningu\u201c upphaflega dreif\u00f0rar i\u00f0kunar me\u00f0 n\u00fat\u00edmalegu f\u00e9lagsformi.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s8 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yersub-s8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s8h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yersub-s8h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Ranns\u00f3knarumr\u00e6\u00f0ur og opnar spurningar<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s8c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yersub-s8c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s8t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yersub-s8t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Ein mi\u00f0l\u00e6g umr\u00e6\u00f0a sn\u00fdst um spurninguna hvort Yer-Sub s\u00e9 <em>einstakt<\/em> hugtak e\u00f0a <em>samheiti<\/em>. Talat Tekin og Sergei Neklyudov h\u00e9ldu fram sam\u00fe\u00e6ttum skilningi; n\u00fdrri ranns\u00f3knir (til d\u00e6mis B. Kellner-Heinkele) hneigjast frekar til a\u00f0 gera r\u00e1\u00f0 fyrir sv\u00e6\u00f0isbundi\u00f0 \u00f3l\u00edkri pers\u00f3nugervingu.<\/p><p>\u00d6nnur opin spurning var\u00f0ar tengslin milli Yer-Sub og b\u00fadd\u00edskrar sta\u00f0bundinnar <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"L\u00edkamalaus vera sem eignu\u00f0 er \u00e1hrif \u00ed heiminum.\" tabindex=\"0\">anda<\/span>-hugmyndar \u00ed Mong\u00f3l\u00edu: Hversu miki\u00f0 af n\u00faverandi ovoo-i\u00f0kun er forb\u00fadd\u00edskt, hversu miki\u00f0 endurm\u00f3ta\u00f0 \u00ed b\u00fadd\u00edskum anda? Walther Heissig setti h\u00e9r fram lagakenningu sem yngri ranns\u00f3knir hafa gagnr\u00fdnt.<\/p><p>A\u00f0 lokum, og \u00fea\u00f0 er mikilv\u00e6gasta hagn\u00fdta spurningin, hvernig tengist hinn lifandi Yer-Sub-heimur n\u00fat\u00edmans vistfr\u00e6\u00f0ilegum hreyfingum \u00e1n \u00feess a\u00f0 ver\u00f0a verkf\u00e6ri \u00feeirra? Grasr\u00f3tarhreyfingin \u00ed Innri-Mong\u00f3l\u00edu, <em>Onggi River Movement<\/em>, tekur \u00feessa spurningu sj\u00e1lf upp og veitir tr\u00faar\u00fej\u00f3\u00f0fr\u00e6\u00f0i 2020-\u00e1ratugarins ranns\u00f3knarvettvang.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s9 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yersub-s9\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s9h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yersub-s9h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Yer-Sub \u00ed n\u00fat\u00edma umhverfisumr\u00e6\u00f0u<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s9c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yersub-s9c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s9t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yersub-s9t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Ein af \u00f3v\u00e6ntustu vendipunktum \u00ed n\u00fdrri ranns\u00f3knum \u00e1 tengrisma er endurfundin \u00fe\u00fd\u00f0ing Yer-Sub sem vi\u00f0mi\u00f0unarpunkts fyrir samt\u00edmaumhverfishreyfingar. Mong\u00f3lska borgarahreyfingin <em>Onggi River Movement<\/em> (stofnu\u00f0 2001) m\u00f3tm\u00e6lir gulln\u00e1mum sem ey\u00f0ileggja helgar lindir og farvegi og v\u00edsar \u00fear s\u00e9rstaklega til hef\u00f0bundinnar Yer-Sub-d\u00fdrkunar. Caroline Humphrey hefur skjalfest \u00feessa hreyfingu \u00ed fj\u00f6lda fr\u00e6\u00f0igreina.<\/p><p>V\u00edsindalega s\u00e9\u00f0 er \u00feessi vendipunktur tv\u00edbentur. Annars vegar s\u00fdnir hann \u00e1framhaldandi l\u00edfskraft hugmyndar sem talin er \u201eforn\u201c tr\u00faarhugmynd; hins vegar felur hann \u00ed s\u00e9r \u00fe\u00e1 h\u00e6ttu a\u00f0 tr\u00faarlegt efni ver\u00f0i n\u00fdtt \u00e1 s\u00e9rt\u00e6kan h\u00e1tt fyrir p\u00f3lit\u00edsk markmi\u00f0. B\u00e6\u00f0i sj\u00f3narhornin \u00e6ttu a\u00f0 koma fram \u00ed \u00edgrundu\u00f0u mati.<\/p><p>\u00cd Tuvu og Sakha-l\u00fd\u00f0veldinu m\u00e1 sj\u00e1 svipa\u00f0ar hreyfingar; \u00fe\u00e6r skapa n\u00fdjan skur\u00f0punkt milli tr\u00faar\u00fej\u00f3\u00f0fr\u00e6\u00f0i og p\u00f3lit\u00edskrar vistfr\u00e6\u00f0i. Tr\u00faarbrag\u00f0afyrirb\u00e6rafr\u00e6\u00f0ingar \u00e1 bor\u00f0 vi\u00f0 Bron Taylor (<em>Dark Green Religion<\/em>, 2010) hafa greint \u00feessa st\u00f6\u00f0u sem \u201egr\u00e6nan tr\u00faarleik\u201c og nefnt Yer-Sub sem d\u00e6mi um \u00fea\u00f0.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s10 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yersub-s10\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s10h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yersub-s10h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Heimildir og tengsl vi\u00f0 menningarmi\u00f0st\u00f6\u00f0ina<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s10c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yersub-s10c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s10t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yersub-s10t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>\u00deeir sem vilja rannsaka Yer-Sub-flokkinn \u00ed heild sinni finna \u00e1 yfirlitss\u00ed\u00f0unni <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/siberiskur-sjamanismi-tengrismi\/\">S\u00edber\u00edsk-tengr\u00edsk hef\u00f0<\/a> mikilv\u00e6gustu krosstilv\u00edsanirnar til tengdra fyrirb\u00e6ra eins og <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/?page_id=168980\">Tengri<\/a>, <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/?page_id=168979\">Umai<\/a> (\u00ed \u00feriggja hluta form\u00falu Tonyukuk) og sta\u00f0bundnu andaheimanna.<\/p><p>Talat Tekins <em>A Grammar of Orkhon Turkic<\/em> (1968) er enn mikilv\u00e6gasta m\u00e1lfr\u00e6\u00f0ilega grunnverki\u00f0 fyrir hi\u00f0 forntyrk\u00edska stig. Caroline Humphreys <em>Inside and Outside the Mongol Tent<\/em> (2002) og <em>Marx Went Away, But Karl Stayed Behind<\/em> (me\u00f0 Frank Pieke, 1998) bj\u00f3\u00f0a upp \u00e1 d\u00fdpri samt\u00edma-\u00fej\u00f3\u00f0fr\u00e6\u00f0ilega inns\u00fdn.<\/p><p>Sergei Neklyudovs <em>Mify narodov mira<\/em>, 2. bindi (Moskvu 1992), inniheldur \u00edtarlegustu r\u00fassnesku heimildarranns\u00f3knina \u00e1 Yer-Sub-flokknum og \u00e6tti a\u00f0 vera \u00ed hverri alvarlegri heimildaskr\u00e1.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s11 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yersub-s11\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s11h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yersub-s11h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Fyrirb\u00e6rafr\u00e6\u00f0i tr\u00faarbrag\u00f0a um sta\u00f0bundni<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s11c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yersub-s11c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s11t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yersub-s11t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Yer-Sub s\u00fdnir fram \u00e1, \u00fat fr\u00e1 tr\u00faarlegri fyrirb\u00e6rafr\u00e6\u00f0i, hugtaki\u00f0 \u201esta\u00f0bundin heilagleiki\u201c, sem Mircea Eliade \u00fatf\u00e6r\u00f0i \u00ed <em>Le sacr\u00e9 et le profane<\/em> (1957) sem \u201ehierophaniu sta\u00f0arins\u201c. \u00d3l\u00edkt alheimslegum h\u00e1gu\u00f0um er \u00feessi tegund heilagleika bundin vi\u00f0 r\u00fam og er \u00e1\u00fereifanleg.<\/p><p>Hin t\u00e1knr\u00e6na merking sta\u00f0ar (me\u00f0 grj\u00f3thr\u00fagum, kl\u00fatabindingum, tr\u00e9st\u00f6fum) er s\u00edgilt d\u00e6mi um \u00fea\u00f0 sem van Gennep kalla\u00f0i \u201ev\u00edgslu landslagsins\u201c. Yer-Sub er h\u00e9r ekki pers\u00f3na sem b\u00fdr \u00e1 sta\u00f0num, heldur m\u00e1ttur sta\u00f0arins sj\u00e1lfs sem ver\u00f0ur til, a\u00f0greining sem er mikilv\u00e6g \u00ed tr\u00faarlegri fyrirb\u00e6rafr\u00e6\u00f0i.<\/p><p>\u00cd samanbur\u00f0i vi\u00f0 jap\u00f6nsku <em><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"\u00cd jap\u00f6nskum Shinto hin d\u00fdrku\u00f0u andaverur og gu\u00f0legu m\u00e1ttarv\u00f6ld.\" tabindex=\"0\">kami<\/span><\/em>-hugtaki\u00f0 og r\u00f3mverska <em>genius loci<\/em> kemur \u00ed lj\u00f3s a\u00f0 sta\u00f0bundin heilagleiki er \u00fatbreitt hugtak um allan heim, sem er \u00fe\u00f3 \u00fatf\u00e6r\u00f0ur \u00e1 s\u00e9rstakan h\u00e1tt \u00ed hverri hef\u00f0. Yer-Sub er s\u00e9rstaklega sam\u00fej\u00f6ppu\u00f0 og vel skjalfest \u00fatg\u00e1fa af \u00fev\u00ed.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s12 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yersub-s12\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s12h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yersub-s12h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">A\u00f0fer\u00f0afr\u00e6\u00f0ileg \u00edgrundun<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s12c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yersub-s12c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s12t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yersub-s12t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>\u00cd ranns\u00f3knum \u00e1 Yer-Sub koma upp nokkur a\u00f0fer\u00f0afr\u00e6\u00f0ileg vandam\u00e1l. \u00cd fyrsta lagi: Or\u00f0i\u00f0 sj\u00e1lft er samsett or\u00f0, en n\u00e1kv\u00e6m m\u00e1lfr\u00e6\u00f0ileg me\u00f0fer\u00f0 \u00feess \u00ed forntyrk\u00edsku er umdeild. Skilgreining Talat Tekins \u00e1 \u00fev\u00ed sem \u201eeinn m\u00e1ttur me\u00f0 tv\u00ed\u00fe\u00e6ttu nafni\u201c er sam\u00feykkt af meirihluta fr\u00e6\u00f0imanna, en er ekki \u00f3umdeild.<\/p><p>\u00cd \u00f6\u00f0ru lagi: S\u00fa fullyr\u00f0ing a\u00f0 Yer-Sub \u00ed Tonyukuk-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Texti sem er greyptur e\u00f0a h\u00f6ggvinn \u00ed fast efni.\" tabindex=\"0\">\u00e1letruninni<\/span> s\u00e9 s\u00e1 sami og hin \u00fej\u00f3\u00f0fr\u00e6\u00f0ilega sta\u00f0festa fjalla- og linda-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"L\u00edkamslaus vera sem talin er hafa \u00e1hrif \u00ed heiminum.\" tabindex=\"0\">andaheimur<\/span> 19. og 20. aldar er tilg\u00e1ta; fr\u00e6\u00f0imenn hafa or\u00f0i\u00f0 vark\u00e1rari \u00e1 \u00feessu svi\u00f0i.<\/p><p>\u00cd \u00feri\u00f0ja lagi: Notkun Yer-Sub \u00ed samt\u00edmanum \u00ed \u00fe\u00e1gu umhverfishreyfinga er v\u00edsindalega krefjandi. Caroline Humphrey og Bron Taylor hafa lagt fram mikilv\u00e6g framl\u00f6g h\u00e9r, \u00e1n \u00feess a\u00f0 lj\u00faka umr\u00e6\u00f0unni.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s13 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yersub-s13\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s13h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yersub-s13h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Yer-Sub og mong\u00f3lska Naadam-h\u00e1t\u00ed\u00f0in<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s13c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yersub-s13c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s13t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yersub-s13t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Sambandi\u00f0 milli Yer-Sub og mong\u00f3lsku sumarh\u00e1t\u00ed\u00f0arinnar <em>Naadam<\/em> ver\u00f0skuldar n\u00e1nari umfj\u00f6llun. Naadam, sem haldi\u00f0 er \u00e1rlega \u00ed j\u00fal\u00ed, \u00e1 r\u00e6tur s\u00ednar \u00ed \u00e1kalli til fjalla- og lindagu\u00f0a og er \u00fear me\u00f0 s\u00f6gulega tengt Yer-Sub-flokknum.<\/p><p>\u00der\u00edr klass\u00edskir \u201ekarlmannlegir leikir\u201c Naadam, hestamennskan, bogfimin og gl\u00edman, voru upphaflega tr\u00faarlegar s\u00fdningar \u00e1 styrk \u00e6ttb\u00e1lksins fyrir fjallavernd og fyrir Yer-Sub. Christopher Atwood hefur l\u00fdst \u00feessari tr\u00faarlegu r\u00f3t n\u00e1kv\u00e6mlega \u00ed alfr\u00e6\u00f0iriti s\u00ednu (2004).<\/p><p>\u00cd Mong\u00f3l\u00edu n\u00fat\u00edmans er Naadam mikil \u00fej\u00f3\u00f0h\u00e1t\u00ed\u00f0 sem er \u00ed senn r\u00edkisrekin og veraldleg en einnig tr\u00faarlega og hef\u00f0bundi\u00f0 hla\u00f0in. Ovoo-athafnirnir vi\u00f0 upphaf h\u00e1t\u00ed\u00f0arins gera Yer-Sub-lagi\u00f0 enn s\u00fdnilegt.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s14 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yersub-s14\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s14h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yersub-s14h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Yer-Sub og fornleifafr\u00e6\u00f0ilegar v\u00edsbendingar<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s14c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yersub-s14c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-s14t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yersub-s14t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Fornleifafr\u00e6\u00f0ilegar v\u00edsbendingar um Yer-Sub eru takmarka\u00f0ar en gagnlegar. \u00cd su\u00f0urs\u00edber\u00edsku h\u00e1sl\u00e9ttunum (Tuvu, Altai) hafa fundist <em>kurgan<\/em>-h\u00f3lar og stakir steinst\u00f3lpar fr\u00e1 t\u00edmum Sk\u00fd\u00fea og H\u00fana, sem lesnir eru sem t\u00e1knr\u00e6nar merkingar \u201eheilagra sta\u00f0a\u201c. Hvort \u00feessar merkingar s\u00e9u sama fyrirb\u00e6ri og s\u00ed\u00f0ara Yer-Sub-hugtaki\u00f0 er ekki fullkomlega sta\u00f0fest.<\/p><p>S\u00e9rlega mikilv\u00e6gt fornleifaefni eru <em>balbal<\/em>-steinst\u00f3lparnir fr\u00e1 t\u00edmum K\u00f6kt\u00fcrka, sem stilltir voru upp \u00ed r\u00f6\u00f0um vi\u00f0 konungsgrafir. Sergei Klyashtorny fjalla\u00f0i um tr\u00faarlegt innihald \u00feessara st\u00f3lpa \u00ed <em>Drevnetjurkskie pis&#8217;mennye pamjatniki<\/em> (1964).<\/p><p>Millitilg\u00e1ta tengir fornleifafr\u00e6\u00f0ilega steinst\u00f3lpana vi\u00f0 hina \u00fej\u00f3\u00f0fr\u00e6\u00f0ilega sta\u00f0festu <em>serge<\/em>-st\u00f3lpa Sakha-f\u00f3lksins: B\u00e6\u00f0i fyrirb\u00e6rin g\u00e6tu veri\u00f0 birtingarmynd samfelldrar Yer-Sub-merkingar sta\u00f0a, me\u00f0 l\u00f6ngum samfellum og umbreytingum \u00ed gegnum tv\u00f6 \u00e1r\u00fe\u00fasund.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp21aa3e2d e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp21aa3e2d\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2524783c elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp2524783c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Yer-Sub sem tv\u00edhli\u00f0a hugtak: j\u00f6r\u00f0 og vatn \u00ed tengrisma<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp274b5427 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"cp274b5427\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2c867c66 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp2c867c66\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Nafni\u00f0 <em>Yer-Sub<\/em>, sem \u00e1 tyrkneskum m\u00e1lum \u00fe\u00fd\u00f0ir or\u00f0r\u00e9tt j\u00f6r\u00f0-vatn, v\u00edsar ekki til einnar afmarka\u00f0rar <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Vera sem er tilbe\u00f0in sem gu\u00f0leg innan tr\u00faarbrag\u00f0a.\" tabindex=\"0\">gu\u00f0veru<\/span>, heldur til safnhugtaks: heildar hins mi\u00f0l\u00e6ga heims me\u00f0 fj\u00f6llum, flj\u00f3tum, lindum og sk\u00f3gum, sem hugsu\u00f0 er sem s\u00e1lg\u00e6dd, tilbei\u00f0sluver\u00f0 m\u00e1ttarvera.<\/p><p>\u00deegar \u00ed hinum fornu tyrknesku \u00e1letrunum \u00ed Orkhon-dalnum fr\u00e1 8. \u00f6ld, elstu samfelldu textum \u00e1 tyrkneskri tungu, er nefnt <em>yer sub<\/em> \u00e1samt himingu\u00f0inum <em>Tengri<\/em> sem m\u00e1ttarvald er vakir yfir \u00f6rl\u00f6gum \u00fej\u00f3\u00f0arins.<\/p><p>\u00deessi fornu heimild er mikilv\u00e6g, \u00fev\u00ed h\u00fan s\u00fdnir a\u00f0 um er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a gamla, skriflega sta\u00f0festa hugmynd, ekki s\u00ed\u00f0ari t\u00edma sm\u00ed\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0fr\u00e6\u00f0inga. \u00cd Orkhon-\u00e1letrunum kemur <em>yer sub<\/em> fram \u00ed s\u00f6mu andr\u00e1 og <em>Tengri<\/em> sem m\u00e1ttarv\u00f6ld sem gr\u00edpa inn \u00ed \u00feegar \u00fej\u00f3\u00f0in er \u00ed nau\u00f0um.<\/p><p>N\u00e1kv\u00e6m gu\u00f0fr\u00e6\u00f0ileg sta\u00f0a hugtaksins er \u00fe\u00f3 \u00f3lj\u00f3s: Hvort <em>Yer-Sub<\/em> var hugsu\u00f0 sem eitt heilst\u00e6tt vald, sem fj\u00f6ldi sta\u00f0bundinna anda e\u00f0a sem b\u00e6\u00f0i \u00ed senn, er ekki unnt a\u00f0 r\u00e1\u00f0a af hinum kn\u00f6ppu \u00e1letrunartextum me\u00f0 vissu.<\/p><p>\u00cd s\u00ed\u00f0ari, \u00fej\u00f3\u00f0fr\u00e6\u00f0ilega skr\u00e1\u00f0um hef\u00f0um tyrkneskra \u00fej\u00f3\u00f0a \u00ed su\u00f0urhluta S\u00edber\u00edu, svo sem hj\u00e1 Alta\u00edm\u00f6nnum og Khak\u00f6ssum, kemur <em>Yer-Sub<\/em> oft fram \u00ed fj\u00f6lt\u00f6lu sem fj\u00f6ldi herra yfir tilteknum fj\u00f6llum, flj\u00f3tum og sk\u00f6r\u00f0um, sem fer\u00f0alangar f\u00e6r\u00f0u litlar gjafir.<\/p><p>H\u00e9r birtist sama sveiflan milli einingar og fj\u00f6lbreytni og \u00ed m\u00f6rgum tengr\u00edskum hugt\u00f6kum. Fr\u00e6\u00f0imenn, me\u00f0al annars \u00feeir sem rannsaka alta\u00edska tr\u00faarh\u00e6tti, telja \u00feetta til marks um tr\u00faarl\u00edf sem greinir ekki me\u00f0 str\u00f6ngum h\u00e6tti \u00e1 milli hins sta\u00f0bundna og hins yfirgripsmikla. Um tengdar hugmyndir er fjalla\u00f0 \u00ed greininni um <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/?page_id=168987\">Buga<\/a>.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-lit e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yersub-lit\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-lith elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yersub-lith\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Heimildir (\u00farval)<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-litc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yersub-litc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-litt elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yersub-litt\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<ul><li>Talat Tekin: <em>A Grammar of Orkhon Turkic<\/em> (1968)<\/li><li>Caroline Humphrey: <em>Inside and Outside the Mongol Tent<\/em> (2002)<\/li><li>Jean-Paul Roux: <em>La religion des Turcs et des Mongols<\/em> (1984)<\/li><li>Wilhelm Radloff: <em>Aus Sibirien<\/em> (1893)<\/li><li>Roberte Hamayon: <em>La chasse \u00e0 l&#8217;\u00e2me<\/em> (1990)<\/li><li>Sergei Neklyudov: <em>Mify narodov mira<\/em>, Bd. 2 (Moskau 1992)<\/li><li>Vladimir Basilov: <em>Shamanism in Siberia<\/em> (1984)<\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgkw2-add-yersub e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgkw2-add-yersub\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgkw2-add-yersub-t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgkw2-add-yersub-t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Hinn <em>fornti tyrkneska<\/em> <em><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"S\u00f6gn sem var\u00f0veist hefur um gu\u00f0i, uppruna og skipulag heimsins.\" tabindex=\"0\">go\u00f0saga<\/span><\/em> Orkhon-\u00e1letrananna fr\u00e1 \u00e1ttundu \u00f6ld nefnir Yer-Sub sem heilagt tv\u00f6falt vald jar\u00f0ar og vatns, sem \u00e1samt himingu\u00f0inum Tengri st\u00f3\u00f0 v\u00f6r\u00f0 um velfer\u00f0 h\u00f6f\u00f0ingja og \u00fej\u00f3\u00f0ar.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-kwd e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yersub-kwd\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-kwdc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-yersub-kwdc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-kwdt elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yersub-kwdt\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><em>Tengd lykilhugt\u00f6k: Yer-Sub, Orkhon, Bilge Kagan, obo, ovoo, gazar usu, Et\u00fcgen Eke.<\/em><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-cc e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yersub-cc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" id=\"iwg-cc-yer-sub\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-ccinner e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yersub-ccinner\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-cch elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-yersub-cch\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">iWell Guard og verndarhef\u00f0ir<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-cct elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yersub-cct\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div data-nosnippet=\"true\"><p>iWell Guard tengist menningars\u00f6gulegri hef\u00f0 farandlegra verndargripa, \u00ed hef\u00f0 <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/siberiskur-sjamanismi-tengrismi\/\">S\u00edber\u00edu \/ tengrisma<\/a> og margra annarra menningarheima um allan heim. 41 l\u00f6g, alv\u00f6ru gull, plat\u00edna, silfur, framleitt \u00ed \u00de\u00fdskalandi. 30 daga skilar\u00e9ttur.<\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-ccb iwg-cc-button iwg-cc-cta-2026-05-13 elementor-widget elementor-widget-jet-button\" data-id=\"iwgw-yersub-ccb\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"jet-button.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-jet-button jet-elements\"><div class=\"jet-button__container\"><a class=\"jet-button__instance jet-button__instance--icon-left hover-effect-1\" href=\"\/ueber-iwell-guard\/?utm_source=iwell-guard.com&amp;utm_medium=info-box&amp;utm_campaign=wesen-tradition\"><div class=\"jet-button__plane jet-button__plane-normal\"><\/div><div class=\"jet-button__plane jet-button__plane-hover\"><\/div><div class=\"jet-button__state jet-button__state-normal\"><span class=\"jet-button__label\">Meira um iWell Guard<\/span><\/div><div class=\"jet-button__state jet-button__state-hover\"><span class=\"jet-button__label\">Meira um iWell Guard<\/span><\/div><\/a><\/div><\/div><style>.elementor-element.elementor-element-iwgw-yersub-ccb .jet-button__instance{width:320px;height:56px;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-yersub-ccb .jet-button__state-normal .jet-button__label{text-align:center;margin:0px 0px 0px 0px;color:#1a1b20;font-family:Montserrat,sans-serif;font-size:13px;font-weight:400;letter-spacing:4px;line-height:1.714em;text-transform:uppercase;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-yersub-ccb .jet-button__state-hover .jet-button__label{text-align:center;margin:0px 0px 0px 0px;color:#FECC76;font-family:Montserrat,sans-serif;font-size:13px;font-weight:400;letter-spacing:4px;line-height:1.714em;text-transform:uppercase;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-yersub-ccb .jet-button__plane-normal{background-color:#FECC76;border-style:solid;border-color:#C99540;border-width:2px 2px 2px 2px;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-yersub-ccb .jet-button__plane-hover{background-color:rgba(0,0,0,0.55);border-style:solid;border-color:#FECC76;border-width:2px 2px 2px 2px;}<\/style>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-ccd elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-yersub-ccd\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div data-nosnippet=\"true\"><p style=\"text-align:center;font-size:13px;opacity:0.7;margin-top:14px\" data-nosnippet=\"true\">Pers\u00f3nuleg reynsla getur veri\u00f0 mismunandi. Ekki l\u00e6kningat\u00e6ki. Engin lofor\u00f0 um l\u00e6kningu.<\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-disc e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-yersub-disc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-yersub-discw elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"iwgw-yersub-discw\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<footer data-nosnippet=\"true\" class=\"iwg-disclaimer-block\"><p data-nosnippet=\"true\">iWell Guard er <strong>ekki l\u00e6kningat\u00e6ki<\/strong> og kemur ekki \u00ed sta\u00f0inn fyrir l\u00e6knis- e\u00f0a s\u00e1lfr\u00e6\u00f0ime\u00f0fer\u00f0. Tr\u00faarfr\u00e6\u00f0ilegt efni er menningars\u00f6gulegt samhengi, ekki r\u00e1\u00f0legging um andlega i\u00f0kun.<\/p><\/footer>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":3,"featured_media":2856,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_header_footer","meta":{"_yoast_wpseo_focuskw":"Yer-Sub j\u00f6r\u00f0 vatn tengrismi","_yoast_wpseo_title":"Yer-Sub \u2013 tyrkneskt jar\u00f0-vatnsvald, go\u00f0saga og heimildir","_yoast_wpseo_metadesc":"Yer-Sub er \u00ed fornri tyrkneskri tengrisma-tr\u00fa heilagt vald jar\u00f0ar og vatns. Tr\u00faarbrag\u00f0afr\u00e6\u00f0ileg greining me\u00f0 heimildum.","_yoast_wpseo_meta-robots-noindex":"","_yoast_wpseo_canonical":"","_angie_page":false,"gefaehrdungsstufe":"2","wesen_kultur":"sibirisch-tengrismus","wesen_klasse":"geister","footnotes":""},"categories":[],"class_list":["post-168982","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.7 (Yoast SEO v28.3) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Yer-Sub \u2013 tyrkneskt jar\u00f0-vatnsvald, go\u00f0saga og heimildir<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Yer-Sub er \u00ed fornri tyrkneskri tengrisma-tr\u00fa heilagt vald jar\u00f0ar og vatns. Tr\u00faarbrag\u00f0afr\u00e6\u00f0ileg greining me\u00f0 heimildum.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/yer-sub-jard-og-vatnsvaettur\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"is_IS\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Yer-Sub \u2013 jar\u00f0- og vatnsv\u00e6ttur Tyrkja\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Yer-Sub er \u00ed fornri tyrkneskri tengrisma-tr\u00fa heilagt vald jar\u00f0ar og vatns. Tr\u00faarbrag\u00f0afr\u00e6\u00f0ileg greining me\u00f0 heimildum.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/yer-sub-jard-og-vatnsvaettur\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"iWell Guard\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-05T14:28:54+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_sibirisch-tengrismus_yer-sub.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/is\\\/yer-sub-jard-og-vatnsvaettur\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/is\\\/yer-sub-jard-og-vatnsvaettur\\\/\",\"name\":\"Yer-Sub \u2013 tyrkneskt jar\u00f0-vatnsvald, go\u00f0saga og heimildir\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/is\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/is\\\/yer-sub-jard-og-vatnsvaettur\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/is\\\/yer-sub-jard-og-vatnsvaettur\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/geister_sibirisch-tengrismus_yer-sub.webp\",\"datePublished\":\"2026-09-05T14:04:35+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-05T14:28:54+00:00\",\"description\":\"Yer-Sub er \u00ed fornri tyrkneskri tengrisma-tr\u00fa heilagt vald jar\u00f0ar og vatns. Tr\u00faarbrag\u00f0afr\u00e6\u00f0ileg greining me\u00f0 heimildum.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/is\\\/yer-sub-jard-og-vatnsvaettur\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"is\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/is\\\/yer-sub-jard-og-vatnsvaettur\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"is\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/is\\\/yer-sub-jard-og-vatnsvaettur\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/geister_sibirisch-tengrismus_yer-sub.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/geister_sibirisch-tengrismus_yer-sub.webp\",\"width\":1024,\"height\":1536,\"caption\":\"Andar \u00far S\u00edber\u00edsk-tengrismi-hef\u00f0inni.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/is\\\/yer-sub-jard-og-vatnsvaettur\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Start\",\"item\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/is\\\/?page_id=168580\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Yer-Sub \u2013 jar\u00f0- og vatnsv\u00e6ttur Tyrkja\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/is\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/is\\\/\",\"name\":\"iWell Guard\",\"description\":\"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/is\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/is\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"is\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/is\\\/#organization\",\"name\":\"Ittermann electronic GmbH\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/is\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"is\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/is\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"width\":1182,\"height\":237,\"caption\":\"Ittermann electronic GmbH\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/is\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/pantip.com\\\/profile\\\/9367242\",\"https:\\\/\\\/micro.blog\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.diggerslist.com\\\/iwellguard\\\/about\",\"https:\\\/\\\/skitterphoto.com\\\/photographers\\\/2870314\\\/iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/iwellguard.wordpress.com\\\/2026\\\/06\\\/06\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/hub.docker.com\\\/u\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.pinterest.com\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/bit.ly\\\/m\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/entre-vos-mains.alsace.eu\\\/profiles\\\/iwellguard\\\/activity\",\"https:\\\/\\\/gravatar.com\\\/reallybeded8fd34\",\"https:\\\/\\\/naijamatta.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.goodreads.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/profile.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/experiment.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/wakelet.com\\\/@iWellGuard82270\",\"https:\\\/\\\/www.chordie.com\\\/forum\\\/profile.php?id=2555664\",\"https:\\\/\\\/www.instapaper.com\\\/p\\\/17757966\",\"https:\\\/\\\/www.mapleprimes.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/businesslistingplus.com\\\/profile\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/telegra.ph\\\/iWell-Guard-06-06\",\"https:\\\/\\\/pbase.com\\\/iwellguard\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/b.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/20260607#bookmark-4788405196491818882\",\"https:\\\/\\\/fliphtml5.com\\\/home\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/anyflip.com\\\/homepage\\\/cmiwl#About\",\"https:\\\/\\\/transfur.com\\\/Users\\\/iwellguard\",\"http:\\\/\\\/delphi.larsbo.org\\\/user\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/jobs.lajobsportal.org\\\/profiles\\\/8380803-iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/md.chaosdorf.de\\\/s\\\/jfbe5SBdJD\",\"https:\\\/\\\/www.lingvolive.com\\\/en-us\\\/profile\\\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\\\/translations\",\"https:\\\/\\\/www.fitday.com\\\/fitness\\\/forums\\\/members\\\/iwellguard.html\",\"https:\\\/\\\/www.mymeetbook.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/pxhere.com\\\/en\\\/photographer-me\\\/5040798\",\"https:\\\/\\\/disqus.com\\\/by\\\/iwellguard\\\/about\\\/\",\"https:\\\/\\\/pastelink.net\\\/hjwciqwq\",\"https:\\\/\\\/pubhtml5.com\\\/homepage\\\/scjhn\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.bitchute.com\\\/channel\\\/2O2eOKzNqujT\",\"https:\\\/\\\/audiomack.com\\\/iwellguard\"]},{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/is\\\/yer-sub-jard-og-vatnsvaettur\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/is\\\/yer-sub-jard-og-vatnsvaettur\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Ralf Ittermann\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/is\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f\"},\"headline\":\"Yer-Sub \u2013 jar\u00f0- og vatnsv\u00e6ttur Tyrkja\",\"datePublished\":\"2026-09-05T14:04:35+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-05T14:28:54+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/is\\\/yer-sub-jard-og-vatnsvaettur\\\/\"},\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/is\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/is\\\/yer-sub-jard-og-vatnsvaettur\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/geister_sibirisch-tengrismus_yer-sub.webp\",\"inLanguage\":\"is\",\"description\":\"Yer-Sub er \u00ed fornri tyrkneskri tengrisma-tr\u00fa heilagt vald jar\u00f0ar og vatns. Tr\u00faarbrag\u00f0afr\u00e6\u00f0ileg greining me\u00f0 heimildum.\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Yer-Sub \u2013 tyrkneskt jar\u00f0-vatnsvald, go\u00f0saga og heimildir","description":"Yer-Sub er \u00ed fornri tyrkneskri tengrisma-tr\u00fa heilagt vald jar\u00f0ar og vatns. Tr\u00faarbrag\u00f0afr\u00e6\u00f0ileg greining me\u00f0 heimildum.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/yer-sub-jard-og-vatnsvaettur\/","og_locale":"is_IS","og_type":"article","og_title":"Yer-Sub \u2013 jar\u00f0- og vatnsv\u00e6ttur Tyrkja","og_description":"Yer-Sub er \u00ed fornri tyrkneskri tengrisma-tr\u00fa heilagt vald jar\u00f0ar og vatns. Tr\u00faarbrag\u00f0afr\u00e6\u00f0ileg greining me\u00f0 heimildum.","og_url":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/yer-sub-jard-og-vatnsvaettur\/","og_site_name":"iWell Guard","article_modified_time":"2026-09-05T14:28:54+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":1536,"url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_sibirisch-tengrismus_yer-sub.webp","type":"image\/webp"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/yer-sub-jard-og-vatnsvaettur\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/yer-sub-jard-og-vatnsvaettur\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Yer-Sub \u2013 jar\u00f0- og vatnsv\u00e6ttur Tyrkja","datePublished":"2026-09-05T14:04:35+00:00","dateModified":"2026-09-05T14:28:54+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/yer-sub-jard-og-vatnsvaettur\/"},"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/yer-sub-jard-og-vatnsvaettur\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_sibirisch-tengrismus_yer-sub.webp","inLanguage":"is","description":"Yer-Sub er \u00ed fornri tyrkneskri tengrisma-tr\u00fa heilagt vald jar\u00f0ar og vatns. Tr\u00faarbrag\u00f0afr\u00e6\u00f0ileg greining me\u00f0 heimildum."},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/yer-sub-jard-og-vatnsvaettur\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/yer-sub-jard-og-vatnsvaettur\/","name":"Yer-Sub \u2013 tyrkneskt jar\u00f0-vatnsvald, go\u00f0saga og heimildir","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/yer-sub-jard-og-vatnsvaettur\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/yer-sub-jard-og-vatnsvaettur\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_sibirisch-tengrismus_yer-sub.webp","datePublished":"2026-09-05T14:04:35+00:00","dateModified":"2026-09-05T14:28:54+00:00","description":"Yer-Sub er \u00ed fornri tyrkneskri tengrisma-tr\u00fa heilagt vald jar\u00f0ar og vatns. Tr\u00faarbrag\u00f0afr\u00e6\u00f0ileg greining me\u00f0 heimildum.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/yer-sub-jard-og-vatnsvaettur\/#breadcrumb"},"inLanguage":"is","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/iwell-guard.com\/is\/yer-sub-jard-og-vatnsvaettur\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"is","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/yer-sub-jard-og-vatnsvaettur\/#primaryimage","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_sibirisch-tengrismus_yer-sub.webp","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_sibirisch-tengrismus_yer-sub.webp","width":1024,"height":1536,"caption":"Andar \u00far S\u00edber\u00edsk-tengrismi-hef\u00f0inni."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/yer-sub-jard-og-vatnsvaettur\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Start","item":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/?page_id=168580"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Yer-Sub \u2013 jar\u00f0- og vatnsv\u00e6ttur Tyrkja"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/#website","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/","name":"iWell Guard","description":"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen","publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"is"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/#organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"is","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","width":1182,"height":237,"caption":"Ittermann electronic GmbH"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/pantip.com\/profile\/9367242","https:\/\/micro.blog\/iwellguard","https:\/\/www.diggerslist.com\/iwellguard\/about","https:\/\/skitterphoto.com\/photographers\/2870314\/iwell-guard","https:\/\/iwellguard.wordpress.com\/2026\/06\/06\/iwell-guard\/","https:\/\/hub.docker.com\/u\/iwellguard","https:\/\/www.pinterest.com\/iwellguard\/","https:\/\/bit.ly\/m\/iwellguard","https:\/\/entre-vos-mains.alsace.eu\/profiles\/iwellguard\/activity","https:\/\/gravatar.com\/reallybeded8fd34","https:\/\/naijamatta.com\/iwellguard","https:\/\/www.goodreads.com\/iwellguard","https:\/\/profile.hatena.ne.jp\/iwellguard\/","https:\/\/experiment.com\/users\/iwellguard","https:\/\/wakelet.com\/@iWellGuard82270","https:\/\/www.chordie.com\/forum\/profile.php?id=2555664","https:\/\/www.instapaper.com\/p\/17757966","https:\/\/www.mapleprimes.com\/users\/iwellguard","https:\/\/businesslistingplus.com\/profile\/iwell-guard\/","https:\/\/telegra.ph\/iWell-Guard-06-06","https:\/\/pbase.com\/iwellguard\/iwellguard","https:\/\/b.hatena.ne.jp\/iwellguard\/20260607#bookmark-4788405196491818882","https:\/\/fliphtml5.com\/home\/iwellguard","https:\/\/anyflip.com\/homepage\/cmiwl#About","https:\/\/transfur.com\/Users\/iwellguard","http:\/\/delphi.larsbo.org\/user\/iwellguard","https:\/\/jobs.lajobsportal.org\/profiles\/8380803-iwell-guard","https:\/\/md.chaosdorf.de\/s\/jfbe5SBdJD","https:\/\/www.lingvolive.com\/en-us\/profile\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\/translations","https:\/\/www.fitday.com\/fitness\/forums\/members\/iwellguard.html","https:\/\/www.mymeetbook.com\/iwellguard","https:\/\/pxhere.com\/en\/photographer-me\/5040798","https:\/\/disqus.com\/by\/iwellguard\/about\/","https:\/\/pastelink.net\/hjwciqwq","https:\/\/pubhtml5.com\/homepage\/scjhn\/","https:\/\/www.bitchute.com\/channel\/2O2eOKzNqujT","https:\/\/audiomack.com\/iwellguard"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f","name":"Ralf Ittermann","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"is","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","caption":"Ralf Ittermann"},"givenName":"Ralf","familyName":"Ittermann","jobTitle":"Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer und redaktioneller Verantwortlicher","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/author\/claude\/","description":"Ralf Ittermann ist Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer der Ittermann electronic GmbH und redaktioneller Verantwortlicher des iWell-Guard-Lexikons. Er verbindet langj\u00e4hrige Erfahrung in der Pr\u00e4zisionsfertigung mit medialer Praxis und religionsgeschichtlicher Quellenarbeit.","worksFor":{"@type":"Organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/ittermann.de\/","address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"K\u00f6hlergasse 16-18","postalCode":"99842","addressLocality":"Ruhla","addressCountry":"DE"}},"knowsAbout":["Religionsgeschichte","Mythologie","Mediale Praxis","Energetische Diagnostik","Schutzpraxis","Volksglauben","Westliche Esoterik"]},{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/yer-sub-jard-og-vatnsvaettur\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/yer-sub-jard-og-vatnsvaettur\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Yer-Sub \u2013 jar\u00f0- og vatnsv\u00e6ttur Tyrkja","datePublished":"2026-09-05T14:04:35+00:00","dateModified":"2026-09-05T14:28:54+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/yer-sub-jard-og-vatnsvaettur\/"},"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/yer-sub-jard-og-vatnsvaettur\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/geister_sibirisch-tengrismus_yer-sub.webp","inLanguage":"is","description":"Yer-Sub er \u00ed fornri tyrkneskri tengrisma-tr\u00fa heilagt vald jar\u00f0ar og vatns. Tr\u00faarbrag\u00f0afr\u00e6\u00f0ileg greining me\u00f0 heimildum."}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/168982","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=168982"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/168982\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2856"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=168982"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/is\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=168982"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}