{"id":195395,"date":"2026-09-07T09:39:38","date_gmt":"2026-09-07T09:39:38","guid":{"rendered":"https:\/\/iwell-guard.com\/?page_id=195395"},"modified":"2026-09-07T09:41:15","modified_gmt":"2026-09-07T09:41:15","slug":"apu-ampato","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/apu-ampato\/","title":{"rendered":"Apu Ampato"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"195395\" class=\"elementor elementor-195395 elementor-19074\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-10fdade e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"10fdade\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-herohlft0 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"herohlft0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c3ceb64 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"c3ceb64\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-96ae5e1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"96ae5e1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Apu Ampato e a momia de xeo Juanita<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e45238a elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"e45238a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Apu Ampato \u00e9 un <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Poder supremo personificado no pante\u00f3n dunha cultura, venerado mediante cultos e ofrendas.\" tabindex=\"0\">deus da monta\u00f1a<\/span> da tradici\u00f3n quechua.<\/p><p><strong>O cume onde en 1995 se atopou a momia de xeo Juanita.<\/strong><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-klsbdg01 e-con-full e-flex e-con e-parent\" data-id=\"klsbdg01\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-klshtm01 elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"klshtm01\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"iwg-pill-row\"><span class=\"iwg-klasse-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Deus \/ Deusa: Poder supremo personificado no pante\u00f3n dunha cultura, con \u00e1mbitos claros, forzas da natureza, destino, guerra, fertilidade. Venerado mediante cultos, ofrendas e instituci\u00f3ns de templo.\">Deus<\/span><span class=\"iwg-kultur-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Mundo relixioso andino dos quechua cos Apus, Pachamama e unha viva veneraci\u00f3n das monta\u00f1as.\">Quechua<\/span><\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3f74855 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"3f74855\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1c30362 elementor-toc--minimized-on-tablet elementor-widget elementor-widget-table-of-contents\" data-id=\"1c30362\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;exclude_headings_by_selector&quot;:[],&quot;no_headings_message&quot;:&quot;Non se atoparon t\\u00edtulos nesta p\\u00e1xina.&quot;,&quot;headings_by_tags&quot;:[&quot;h2&quot;,&quot;h3&quot;],&quot;marker_view&quot;:&quot;bullets&quot;,&quot;icon&quot;:{&quot;value&quot;:&quot;fas fa-circle&quot;,&quot;library&quot;:&quot;fa-solid&quot;,&quot;rendered_tag&quot;:&quot;&lt;svg class=\\&quot;e-font-icon-svg e-fas-circle\\&quot; viewBox=\\&quot;0 0 512 512\\&quot; xmlns=\\&quot;http:\\\/\\\/www.w3.org\\\/2000\\\/svg\\&quot;&gt;&lt;path d=\\&quot;M256 8C119 8 8 119 8 256s111 248 248 248 248-111 248-248S393 8 256 8z\\&quot;&gt;&lt;\\\/path&gt;&lt;\\\/svg&gt;&quot;},&quot;minimize_box&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;minimized_on&quot;:&quot;tablet&quot;,&quot;hierarchical_view&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;min_height&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"table-of-contents.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__header\">\n\t\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-toc__header-title\">\n\t\t\t\t\u00cdndice\t\t\t<\/h2>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--expand\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__1c30362\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Open table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-down\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M207.029 381.476L12.686 187.132c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941l22.667-22.667c9.357-9.357 24.522-9.375 33.901-.04L224 284.505l154.745-154.021c9.379-9.335 24.544-9.317 33.901.04l22.667 22.667c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941L240.971 381.476c-9.373 9.372-24.569 9.372-33.942 0z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--collapse\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__1c30362\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Close table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-up\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M240.971 130.524l194.343 194.343c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941l-22.667 22.667c-9.357 9.357-24.522 9.375-33.901.04L224 227.495 69.255 381.516c-9.379 9.335-24.544 9.317-33.901-.04l-22.667-22.667c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941L207.03 130.525c9.372-9.373 24.568-9.373 33.941-.001z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div id=\"elementor-toc__1c30362\" class=\"elementor-toc__body\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-toc__spinner-container\">\n\t\t\t\t<svg class=\"elementor-toc__spinner eicon-animation-spin e-font-icon-svg e-eicon-loading\" aria-hidden=\"true\" viewBox=\"0 0 1000 1000\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M500 975V858C696 858 858 696 858 500S696 142 500 142 142 304 142 500H25C25 237 238 25 500 25S975 237 975 500 763 975 500 975Z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-herorght0 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"herorght0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-heroimg00 iwg-hero-image elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"heroimg00\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/goetter_quechua_apu-ampato-683x1024.webp\" class=\"attachment-large size-large wp-image-196338\" alt=\"Apu Ampato, o deus da monta\u00f1a da momia de xeo Juanita\" srcset=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/goetter_quechua_apu-ampato-683x1024.webp 683w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/goetter_quechua_apu-ampato-200x300.webp 200w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/goetter_quechua_apu-ampato-768x1152.webp 768w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/goetter_quechua_apu-ampato.webp 1024w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-32917199 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"32917199\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-26e916cb e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"26e916cb\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-253a40d4 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"253a40d4\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1200c304 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"1200c304\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Apu Ampato<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-11758e7f elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"11758e7f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Apu Ampato \u00e9 un volc\u00e1n inactivo de uns 6288 metros de altura na rexi\u00f3n de Arequipa, no sur do Per\u00fa, e o lugar de achado Capacocha m\u00e1is co\u00f1ecido do pa\u00eds. En 1995, Johan Reinhard e Miguel Z\u00e1rate descubriron no seu cume a momia de xeo Juanita, a Dama de Ampato, unha nena sacrificada entre 1440 e 1480.<\/p><p>As\u00ed, Ampato \u00e9 a monta\u00f1a onde o sacrificio inca de alta monta\u00f1a non s\u00f3 se documentou etnograficamente, sen\u00f3n que quedou probado directamente pola arqueolox\u00eda. Como Apu, \u00e9 considerado polos habitantes da zona como fonte de auga de fusi\u00f3n e fertilidade; a relixi\u00f3n estatal inca fixo del receptor das s\u00faas ofrendas m\u00e1is elevadas.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-159dcf9a e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"159dcf9a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-48cee66f elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"48cee66f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Nunha ollada: Apu Ampato<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3f50d82c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"3f50d82c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Tipo:<\/strong> Apu, monta\u00f1a protectora que d\u00e1 auga e fertilidade<br>Orixe: rexi\u00f3n de Arequipa, sur do Per\u00fa<br>Textos: Capacocha da \u00e9poca inca, arqueolox\u00eda moderna desde Reinhard 1995<br>Per\u00edodo: da \u00e9poca inca \u00e1 actualidade<br>Aparencia: cono volc\u00e1nico cuberto de neve, uns 6288 metros de altura<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-18613602 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"18613602\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-262b8a9f elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"262b8a9f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">\u00c1mbito de orixe e fontes<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-46dcb7d e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"46dcb7d\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-61d3ab3 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"61d3ab3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-117c166 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"117c166\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Per\u00edodo dos textos<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-73997a0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"73997a0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>As fontes comezan co Capacocha da \u00e9poca inca e chegan at\u00e9 a arqueolox\u00eda moderna; o achado do cume en 1995 constit\u00fae o n\u00facleo da documentaci\u00f3n.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d47b156 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"d47b156\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ff38c2b elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"ff38c2b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">\u00c1rea de difusi\u00f3n<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4e49fcc elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4e49fcc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Rexi\u00f3n de Arequipa, no sur do Per\u00fa. Ampato \u00e1lzase sobre a puna, en veci\u00f1anza inmediata co volc\u00e1n activo Sabancaya.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-db03c39 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"db03c39\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-229a87b e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"229a87b\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1f471fc elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"1f471fc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Estado das fontes<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-36b1201 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"36b1201\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Moi boa: as escavaci\u00f3ns desde Reinhard 1995 documentan directamente o santuario do cume, completadas por estudos m\u00e1is recentes como Socha e Reinhard 2021.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3ae0637c e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"3ae0637c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-31d07739 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"31d07739\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Nome e variantes<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b7642947 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"b7642947\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a086266 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"a086266\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Quechua:<\/strong> <em>hampatu<\/em> significa sapo ou ra, polo que a Ampato ad\u00f3itase interpretar como a monta\u00f1a do sapo; esta derivaci\u00f3n non est\u00e1 probada de forma definitiva. Como Apu, Ampato \u00e9 unha divindade viva da monta\u00f1a, non unha simple elevaci\u00f3n do terreo.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-709a44a8 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"709a44a8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2f585873 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"2f585873\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Aspecto<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-70621c12 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"70621c12\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4296eb49 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4296eb49\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Aparencia<\/strong><\/p><p>Ampato \u00e9 un cono volc\u00e1nico inactivo cuberto de neve, de uns 6288 metros de altura. As ca\u00eddas de cinza volc\u00e1nica do vecino Sabancaya fixeron derreter a capa de xeo do cume e contribu\u00edron as\u00ed a deixar \u00e1 vista a momia que a monta\u00f1a conservara durante cinco s\u00e9culos.<\/p><p><strong>Funci\u00f3n<\/strong><\/p><p>Como Apu, Ampato proporciona a auga de fusi\u00f3n da que vive a agricultura da comarca, e por iso recib\u00eda as ofrendas estatais m\u00e1is elevadas dos incas.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-44e71476 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"44e71476\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3c1fc3f0 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"3c1fc3f0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Ficha: Apu Ampato<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-84f33b8e e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"84f33b8e\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-hqkdc67p elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"hqkdc67p\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Os datos esenciais da monta\u00f1a Capacocha nunha ollada.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-pemmx7c5 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"pemmx7c5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-pemmx7c1 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"pemmx7c1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-qh9oavvu iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"qh9oavvu\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-awzx8k2k elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"awzx8k2k\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Contexto cultural<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-x6rowhv0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"x6rowhv0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Apu da tradici\u00f3n quechua e santuario da relixi\u00f3n estatal inca; ao mesmo tempo, o lugar de achado Capacocha m\u00e1is co\u00f1ecido do Per\u00fa.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8e3o4kxs iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"8e3o4kxs\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-08rkdgov elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"08rkdgov\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Encargado de<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-uwjelx8s elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"uwjelx8s\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Auga e fertilidade para a comarca: a s\u00faa auga de fusi\u00f3n alimenta os campos da rexi\u00f3n de Arequipa.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-jm2n74ec iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"jm2n74ec\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8vufse4c elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"8vufse4c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Representaci\u00f3n<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-mwb9u015 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"mwb9u015\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Cono volc\u00e1nico cuberto de neve, personificado como Apu; a monta\u00f1a non precisa dunha imaxe de culto, xa que \u00e9 ela mesma a divindade.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-pemmx7c2 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"pemmx7c2\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-37ss2yr6 iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"37ss2yr6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3v0wp3wx elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"3v0wp3wx\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Funci\u00f3n<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-w3247g2m elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"w3247g2m\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Receptor do Capacocha, a ofrenda estatal m\u00e1is elevada dos incas, con sacrificio humano, pequenas figuras de metais preciosos e t\u00e9xtiles.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0qpjal9w iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"0qpjal9w\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6ndoih0o elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"6ndoih0o\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Cult<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6684tyh9 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"6684tyh9\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Na \u00e9poca inca, o Capacocha no cume; hoxe, ofrendas despacho e pago, nas que follas de coca, graxa de lama e chicha se dirixen ao Apu.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3lfi7x32 iwg-steckbrief-card e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"3lfi7x32\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0kg99ga1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"0kg99ga1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Elementos comparables<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-n0fum6kp elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"n0fum6kp\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Os cumes Capacocha de Llullaillaco, Misti e El Plomo, co mesmo patr\u00f3n de sacrificio; como Apu, \u00e9 a contrapartida quechua do achachila dos aymara.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7533bc7a e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"7533bc7a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2447d18d elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"2447d18d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Juanita e o Capacocha do Ampato<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d5d0260c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"d5d0260c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-341be2ac elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"341be2ac\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>En quechua, <em>hampatu<\/em> significa sapo ou ra; se por iso Ampato significa realmente monta\u00f1a do sapo non est\u00e1 probado de forma definitiva. En todo caso, a monta\u00f1a non debe a s\u00faa posici\u00f3n sobresaliente ao nome, sen\u00f3n ao Capacocha, o sacrificio inca de alta monta\u00f1a, documentado directamente na arqueolox\u00eda nese lugar.<\/p><p>En 1995, Johan Reinhard e Miguel Z\u00e1rate atoparon no cume a momia de xeo dunha nena sacrificada entre 1440 e 1480: Juanita, a Dama de Ampato. As ca\u00eddas de cinza do volc\u00e1n vecino Sabancaya fixeran derreter o xeo e deixaran ao descuberto o achado. Desde 1996, a momia exp\u00f3\u00f1ese no Museo Santuarios Andinos da Universidad Cat\u00f3lica de Santa Mar\u00eda, en Arequipa.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5a584676 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"5a584676\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6d0757bf elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"6d0757bf\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Resonancia mundial e interpretaci\u00f3n<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-60563f68 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"60563f68\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5a93fdd6 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5a93fdd6\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>O achado de 1995 tivo repercusi\u00f3n medi\u00e1tica mundial; desde 1996, a momia \u00e9 unha das pezas m\u00e1is co\u00f1ecidas da arqueolox\u00eda andina e p\u00f3dese ver en Arequipa.<\/p><p>Desde a ciencia das relixi\u00f3ns, Apu Ampato \u00e9 o caso paradigm\u00e1tico do sacrificio de cume da \u00e9poca inca documentado arqueoloxicamente. Conv\u00e9n facer d\u00faas precisi\u00f3ns: Juanita \u00e9 un alcume moderno e non un nome da \u00e9poca inca, o verdadeiro nome da nena desco\u00f1\u00e9cese. E Ampato foi o lugar do sacrificio, non necesariamente a divindade destinataria de cada ofrenda en particular.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp9a031aa e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp9a031aa\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp9193514 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp9193514\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Da ofrenda estatal ao despacho<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp02ca0ee e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cp02ca0ee\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp444e0f1 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp444e0f1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>O que est\u00e1 ben documentado \u00e9 o Capacocha: o sacrificio humano, xunto con pequenas figuras en miniatura de ouro, prata e spondylus, as\u00ed como t\u00e9xtiles, no Ampato non s\u00f3 se documentaron etnograficamente, sen\u00f3n que quedaron probados directamente pola arqueolox\u00eda. A veneraci\u00f3n actual non \u00e9 cruenta: segue as formas xerais de despacho e pago, nas que as follas de coca serven de mediador central co Apu, acompa\u00f1adas de graxa de lama e chicha.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp11de5b2 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp11de5b2\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp8d35271 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp8d35271\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Comparaci\u00f3n entre cumes Capacocha<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp02f26b8 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cp02f26b8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp58c4390 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp58c4390\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Apu Ampato ocupa un lugar xunto a outros cumes Capacocha que presentan o mesmo patr\u00f3n de sacrificio no cume: co <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/apu-misti\/\">Apu Misti<\/a>, na mesma rexi\u00f3n, con Llullaillaco e El Plomo m\u00e1is ao sur, e co <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/apu-pichu-pichu\/\">Apu Pichu Pichu<\/a>, cuxos achados de ofrendas trata o mesmo estudo especializado. Como Apu, ten a s\u00faa contrapartida no <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/achachila\/\">Achachila<\/a> dos aymara; segue estreitamente vinculado \u00e1 nai terra <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/pachamama-nai-terra-dos-andes\/\">Pachamama<\/a>.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp406577c e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp406577c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpdd9c543 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cpdd9c543\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Preguntas frecuentes sobre Apu Ampato<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp9e731bb e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cp9e731bb\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cpa7c898c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cpa7c898c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Quen \u00e9 Juanita?<\/strong><\/p><p>O alcume moderno da momia de xeo dunha nena sacrificada entre 1440 e 1480 no cume do Ampato. O seu verdadeiro nome desco\u00f1\u00e9cese.<\/p><p><strong>Que significa Ampato?<\/strong><\/p><p>Probablemente monta\u00f1a do sapo, de <em>hampatu<\/em>, sapo ou ra; a interpretaci\u00f3n non est\u00e1 probada de forma definitiva.<\/p><p><strong>Como se descubriu o sacrificio?<\/strong><\/p><p>En 1995, por Johan Reinhard e Miguel Z\u00e1rate, deixado ao descuberto polas ca\u00eddas de cinza do volc\u00e1n vecino Sabancaya, que fixeron derreter o xeo do cume.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-36dd7469 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"36dd7469\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-13760ab4 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"13760ab4\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Ligaz\u00f3ns relacionadas<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-28c87796 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"28c87796\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5d6538df elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5d6538df\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Ligaz\u00f3ns internas recomendadas:<\/p><ul><li><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/apu-misti\/\">Apu Misti<\/a> e <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/apu-pichu-pichu\/\">Apu Pichu Pichu<\/a> \u2013 monta\u00f1as de capacocha da mesma rexi\u00f3n<\/li><li><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/apu-sara-sara\/\">Apu Sara Sara<\/a> \u2013 outra monta\u00f1a sagrada de sacrificios do sur do Per\u00fa<\/li><li><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/achachila\/\">Achachila<\/a> \u2013 a contrapartida aymara do Apu<\/li><li><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/pachamama-nai-terra-dos-andes\/\">Pachamama<\/a> \u2013 a Nai Terra dos Andes<\/li><li><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/fumigacion-e-purificacion\/\">Fumigaci\u00f3n ritual<\/a>, <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/amuleto\/\">Amuleto<\/a> \u2013 medios de protecci\u00f3n transmitidos pola tradici\u00f3n<\/li><li><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/compas-de-proteccion\/\">Br\u00faxula de Protecci\u00f3n<\/a> \u2013 vista xeral dos medios de protecci\u00f3n<\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-grl4kl40 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"grl4kl40\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-bzsbfrmh elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"bzsbfrmh\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Bibliograf\u00eda (selecci\u00f3n)<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2c13224a e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"2c13224a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0eymh9ub elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"0eymh9ub\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<footer class=\"iwg-literatur\" data-nosnippet=\"true\"><p>Unha selecci\u00f3n de fontes e estudos centrais:<\/p><ul><li><span data-nosnippet>Reinhard, Johan: <em>The Ice Maiden. Inca Mummies, Mountain Gods, and Sacred Sites in the Andes<\/em>. Washington 2005.<\/span><\/li><li><span data-nosnippet>Reinhard, Johan: <em>Discovering the Inca Ice Maiden<\/em>. Washington 1998.<\/span><\/li><li><span data-nosnippet>Socha, Dagmar M. \/ Reinhard, Johan e outros: <em>Inca human sacrifices from the Ampato and Pichu Pichu volcanoes<\/em>. In: Archaeological and Anthropological Sciences 13. 2021.<\/span><\/li><\/ul><\/footer>\n<p class=\"iwg-bib-more\"><span data-nosnippet>M\u00e1is obras de referencia na <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/literatura\/\">Bibliograf\u00eda<\/a>.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgkw2-add-hulijing e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgkw2-add-hulijing\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgkw2-add-hulijing-t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgkw2-add-hulijing-t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Como deus da monta\u00f1a de Arequipa, Apu Ampato representa a rara proximidade entre mito e evidencia: o que noutros lugares permanece como tradici\u00f3n, aqu\u00ed at\u00f3pase tanxible coa momia Juanita, recuperada do xeo do seu cume.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":3,"featured_media":19986,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_header_footer","meta":{"_yoast_wpseo_focuskw":"apu ampato","_yoast_wpseo_title":"Apu Ampato \u2013 o deus da monta\u00f1a da momia de xeo Juanita","_yoast_wpseo_metadesc":"Apu Ampato, o deus da monta\u00f1a preto de Arequipa e lugar do achado da momia inca Juanita. Orixe, o sacrificio Capacocha e a s\u00faa interpretaci\u00f3n desde a ciencia das relixi\u00f3ns.","_yoast_wpseo_meta-robots-noindex":"","_yoast_wpseo_canonical":"","_angie_page":false,"gefaehrdungsstufe":"1","wesen_kultur":"quechua","wesen_klasse":"goetter","footnotes":""},"categories":[],"class_list":["post-195395","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.7 (Yoast SEO v28.3) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Apu Ampato \u2013 o deus da monta\u00f1a da momia de xeo Juanita<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Apu Ampato, o deus da monta\u00f1a preto de Arequipa e lugar do achado da momia inca Juanita. Orixe, o sacrificio Capacocha e a s\u00faa interpretaci\u00f3n desde a ciencia das relixi\u00f3ns.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/apu-ampato\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"gl_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Apu Ampato\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Apu Ampato, o deus da monta\u00f1a preto de Arequipa e lugar do achado da momia inca Juanita. Orixe, o sacrificio Capacocha e a s\u00faa interpretaci\u00f3n desde a ciencia das relixi\u00f3ns.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/apu-ampato\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"iWell Guard\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-07T09:41:15+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/goetter_quechua_apu-ampato.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/apu-ampato\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/apu-ampato\\\/\",\"name\":\"Apu Ampato \u2013 o deus da monta\u00f1a da momia de xeo Juanita\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/apu-ampato\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/apu-ampato\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/goetter_quechua_apu-ampato.webp\",\"datePublished\":\"2026-09-07T09:39:38+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-07T09:41:15+00:00\",\"description\":\"Apu Ampato, o deus da monta\u00f1a preto de Arequipa e lugar do achado da momia inca Juanita. Orixe, o sacrificio Capacocha e a s\u00faa interpretaci\u00f3n desde a ciencia das relixi\u00f3ns.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/apu-ampato\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"gl-ES\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/apu-ampato\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"gl-ES\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/apu-ampato\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/goetter_quechua_apu-ampato.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/goetter_quechua_apu-ampato.webp\",\"width\":1024,\"height\":1536,\"caption\":\"Apu Ampato, o deus da monta\u00f1a da momia de xeo Juanita\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/apu-ampato\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Start\",\"item\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/?page_id=194562\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Apu Ampato\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/\",\"name\":\"iWell Guard\",\"description\":\"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"gl-ES\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/#organization\",\"name\":\"Ittermann electronic GmbH\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"gl-ES\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"width\":1182,\"height\":237,\"caption\":\"Ittermann electronic GmbH\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/pantip.com\\\/profile\\\/9367242\",\"https:\\\/\\\/micro.blog\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.diggerslist.com\\\/iwellguard\\\/about\",\"https:\\\/\\\/skitterphoto.com\\\/photographers\\\/2870314\\\/iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/iwellguard.wordpress.com\\\/2026\\\/06\\\/06\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/hub.docker.com\\\/u\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.pinterest.com\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/bit.ly\\\/m\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/entre-vos-mains.alsace.eu\\\/profiles\\\/iwellguard\\\/activity\",\"https:\\\/\\\/gravatar.com\\\/reallybeded8fd34\",\"https:\\\/\\\/naijamatta.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.goodreads.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/profile.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/experiment.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/wakelet.com\\\/@iWellGuard82270\",\"https:\\\/\\\/www.chordie.com\\\/forum\\\/profile.php?id=2555664\",\"https:\\\/\\\/www.instapaper.com\\\/p\\\/17757966\",\"https:\\\/\\\/www.mapleprimes.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/businesslistingplus.com\\\/profile\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/telegra.ph\\\/iWell-Guard-06-06\",\"https:\\\/\\\/pbase.com\\\/iwellguard\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/b.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/20260607#bookmark-4788405196491818882\",\"https:\\\/\\\/fliphtml5.com\\\/home\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/anyflip.com\\\/homepage\\\/cmiwl#About\",\"https:\\\/\\\/transfur.com\\\/Users\\\/iwellguard\",\"http:\\\/\\\/delphi.larsbo.org\\\/user\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/jobs.lajobsportal.org\\\/profiles\\\/8380803-iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/md.chaosdorf.de\\\/s\\\/jfbe5SBdJD\",\"https:\\\/\\\/www.lingvolive.com\\\/en-us\\\/profile\\\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\\\/translations\",\"https:\\\/\\\/www.fitday.com\\\/fitness\\\/forums\\\/members\\\/iwellguard.html\",\"https:\\\/\\\/www.mymeetbook.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/pxhere.com\\\/en\\\/photographer-me\\\/5040798\",\"https:\\\/\\\/disqus.com\\\/by\\\/iwellguard\\\/about\\\/\",\"https:\\\/\\\/pastelink.net\\\/hjwciqwq\",\"https:\\\/\\\/pubhtml5.com\\\/homepage\\\/scjhn\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.bitchute.com\\\/channel\\\/2O2eOKzNqujT\",\"https:\\\/\\\/audiomack.com\\\/iwellguard\"]},{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/apu-ampato\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/apu-ampato\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Ralf Ittermann\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f\"},\"headline\":\"Apu Ampato\",\"datePublished\":\"2026-09-07T09:39:38+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-07T09:41:15+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/apu-ampato\\\/\"},\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/apu-ampato\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/07\\\/goetter_quechua_apu-ampato.webp\",\"inLanguage\":\"gl-ES\",\"description\":\"Apu Ampato, o deus da monta\u00f1a preto de Arequipa e lugar do achado da momia inca Juanita. Orixe, o sacrificio Capacocha e a s\u00faa interpretaci\u00f3n desde a ciencia das relixi\u00f3ns.\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Apu Ampato \u2013 o deus da monta\u00f1a da momia de xeo Juanita","description":"Apu Ampato, o deus da monta\u00f1a preto de Arequipa e lugar do achado da momia inca Juanita. Orixe, o sacrificio Capacocha e a s\u00faa interpretaci\u00f3n desde a ciencia das relixi\u00f3ns.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/apu-ampato\/","og_locale":"gl_ES","og_type":"article","og_title":"Apu Ampato","og_description":"Apu Ampato, o deus da monta\u00f1a preto de Arequipa e lugar do achado da momia inca Juanita. Orixe, o sacrificio Capacocha e a s\u00faa interpretaci\u00f3n desde a ciencia das relixi\u00f3ns.","og_url":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/apu-ampato\/","og_site_name":"iWell Guard","article_modified_time":"2026-09-07T09:41:15+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":1536,"url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/goetter_quechua_apu-ampato.webp","type":"image\/webp"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/apu-ampato\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/apu-ampato\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Apu Ampato","datePublished":"2026-09-07T09:39:38+00:00","dateModified":"2026-09-07T09:41:15+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/apu-ampato\/"},"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/apu-ampato\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/goetter_quechua_apu-ampato.webp","inLanguage":"gl-ES","description":"Apu Ampato, o deus da monta\u00f1a preto de Arequipa e lugar do achado da momia inca Juanita. Orixe, o sacrificio Capacocha e a s\u00faa interpretaci\u00f3n desde a ciencia das relixi\u00f3ns."},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/apu-ampato\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/apu-ampato\/","name":"Apu Ampato \u2013 o deus da monta\u00f1a da momia de xeo Juanita","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/apu-ampato\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/apu-ampato\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/goetter_quechua_apu-ampato.webp","datePublished":"2026-09-07T09:39:38+00:00","dateModified":"2026-09-07T09:41:15+00:00","description":"Apu Ampato, o deus da monta\u00f1a preto de Arequipa e lugar do achado da momia inca Juanita. Orixe, o sacrificio Capacocha e a s\u00faa interpretaci\u00f3n desde a ciencia das relixi\u00f3ns.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/apu-ampato\/#breadcrumb"},"inLanguage":"gl-ES","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/apu-ampato\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"gl-ES","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/apu-ampato\/#primaryimage","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/goetter_quechua_apu-ampato.webp","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/goetter_quechua_apu-ampato.webp","width":1024,"height":1536,"caption":"Apu Ampato, o deus da monta\u00f1a da momia de xeo Juanita"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/apu-ampato\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Start","item":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/?page_id=194562"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Apu Ampato"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/#website","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/","name":"iWell Guard","description":"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen","publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"gl-ES"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/#organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"gl-ES","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","width":1182,"height":237,"caption":"Ittermann electronic GmbH"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/pantip.com\/profile\/9367242","https:\/\/micro.blog\/iwellguard","https:\/\/www.diggerslist.com\/iwellguard\/about","https:\/\/skitterphoto.com\/photographers\/2870314\/iwell-guard","https:\/\/iwellguard.wordpress.com\/2026\/06\/06\/iwell-guard\/","https:\/\/hub.docker.com\/u\/iwellguard","https:\/\/www.pinterest.com\/iwellguard\/","https:\/\/bit.ly\/m\/iwellguard","https:\/\/entre-vos-mains.alsace.eu\/profiles\/iwellguard\/activity","https:\/\/gravatar.com\/reallybeded8fd34","https:\/\/naijamatta.com\/iwellguard","https:\/\/www.goodreads.com\/iwellguard","https:\/\/profile.hatena.ne.jp\/iwellguard\/","https:\/\/experiment.com\/users\/iwellguard","https:\/\/wakelet.com\/@iWellGuard82270","https:\/\/www.chordie.com\/forum\/profile.php?id=2555664","https:\/\/www.instapaper.com\/p\/17757966","https:\/\/www.mapleprimes.com\/users\/iwellguard","https:\/\/businesslistingplus.com\/profile\/iwell-guard\/","https:\/\/telegra.ph\/iWell-Guard-06-06","https:\/\/pbase.com\/iwellguard\/iwellguard","https:\/\/b.hatena.ne.jp\/iwellguard\/20260607#bookmark-4788405196491818882","https:\/\/fliphtml5.com\/home\/iwellguard","https:\/\/anyflip.com\/homepage\/cmiwl#About","https:\/\/transfur.com\/Users\/iwellguard","http:\/\/delphi.larsbo.org\/user\/iwellguard","https:\/\/jobs.lajobsportal.org\/profiles\/8380803-iwell-guard","https:\/\/md.chaosdorf.de\/s\/jfbe5SBdJD","https:\/\/www.lingvolive.com\/en-us\/profile\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\/translations","https:\/\/www.fitday.com\/fitness\/forums\/members\/iwellguard.html","https:\/\/www.mymeetbook.com\/iwellguard","https:\/\/pxhere.com\/en\/photographer-me\/5040798","https:\/\/disqus.com\/by\/iwellguard\/about\/","https:\/\/pastelink.net\/hjwciqwq","https:\/\/pubhtml5.com\/homepage\/scjhn\/","https:\/\/www.bitchute.com\/channel\/2O2eOKzNqujT","https:\/\/audiomack.com\/iwellguard"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f","name":"Ralf Ittermann","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"gl-ES","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","caption":"Ralf Ittermann"},"givenName":"Ralf","familyName":"Ittermann","jobTitle":"Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer und redaktioneller Verantwortlicher","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/author\/claude\/","description":"Ralf Ittermann ist Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer der Ittermann electronic GmbH und redaktioneller Verantwortlicher des iWell-Guard-Lexikons. Er verbindet langj\u00e4hrige Erfahrung in der Pr\u00e4zisionsfertigung mit medialer Praxis und religionsgeschichtlicher Quellenarbeit.","worksFor":{"@type":"Organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/ittermann.de\/","address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"K\u00f6hlergasse 16-18","postalCode":"99842","addressLocality":"Ruhla","addressCountry":"DE"}},"knowsAbout":["Religionsgeschichte","Mythologie","Mediale Praxis","Energetische Diagnostik","Schutzpraxis","Volksglauben","Westliche Esoterik"]},{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/apu-ampato\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/apu-ampato\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Apu Ampato","datePublished":"2026-09-07T09:39:38+00:00","dateModified":"2026-09-07T09:41:15+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/apu-ampato\/"},"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/apu-ampato\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/goetter_quechua_apu-ampato.webp","inLanguage":"gl-ES","description":"Apu Ampato, o deus da monta\u00f1a preto de Arequipa e lugar do achado da momia inca Juanita. Orixe, o sacrificio Capacocha e a s\u00faa interpretaci\u00f3n desde a ciencia das relixi\u00f3ns."}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/195395","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=195395"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/195395\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19986"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=195395"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=195395"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}