{"id":194964,"date":"2026-09-07T09:38:17","date_gmt":"2026-09-07T09:38:17","guid":{"rendered":"https:\/\/iwell-guard.com\/?page_id=194964"},"modified":"2026-09-07T09:41:15","modified_gmt":"2026-09-07T09:41:15","slug":"erlik-khan-senor-inframundo-altaicos","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/erlik-khan-senor-inframundo-altaicos\/","title":{"rendered":"Erlik Khan \u2013 Se\u00f1or do Inframundo dos altaicos"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"194964\" class=\"elementor elementor-194964 elementor-2636 elementor-bc-flex-widget\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-hero e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-hero\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-hl e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-hl\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-htxt e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-htxt\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-h1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-h1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Erlik Khan, se\u00f1or altaico-siberiano do inframundo e antagonista de \u00dclgen<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-lead elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-lead\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Erlik Khan \u00e9, no tengrismo do sur de Siberia, o se\u00f1or do inframundo e o antagonista m\u00edtico do deus da luz <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/ulgen-deus-luz-altaicos\/\">\u00dclgen<\/a>. Representa \u00e1 vez a morte e a enfermidade, e unha faceta sombr\u00eda necesaria e ordenada do mundo.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-pillc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-pillc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-pills elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-pills\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"iwg-pill-row\"><span class=\"iwg-klasse-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Ser danino da tradici\u00f3n Siberia \/ Tengrismo.\">Ser danino<\/span><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/chamanismo-siberiano-tengrismo-estepa-taiga\/\" class=\"iwg-kultur-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Mitolox\u00eda da tradici\u00f3n Siberia \/ Tengrismo.\">Siberia \/ Tengrismo<\/a><span class=\"iwg-tradition-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Deus do inframundo.\">Deus do inframundo<\/span><\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-tocc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-tocc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-toc elementor-toc--minimized-on-tablet elementor-widget elementor-widget-table-of-contents\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-toc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;headings_by_tags&quot;:[&quot;h2&quot;,&quot;h3&quot;],&quot;minimize_box&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;marker_view&quot;:&quot;bullets&quot;,&quot;no_headings_message&quot;:&quot;Non se atoparon t\\u00edtulos nesta p\\u00e1xina.&quot;,&quot;exclude_headings_by_selector&quot;:[],&quot;icon&quot;:{&quot;value&quot;:&quot;fas fa-circle&quot;,&quot;library&quot;:&quot;fa-solid&quot;,&quot;rendered_tag&quot;:&quot;&lt;svg class=\\&quot;e-font-icon-svg e-fas-circle\\&quot; viewBox=\\&quot;0 0 512 512\\&quot; xmlns=\\&quot;http:\\\/\\\/www.w3.org\\\/2000\\\/svg\\&quot;&gt;&lt;path d=\\&quot;M256 8C119 8 8 119 8 256s111 248 248 248 248-111 248-248S393 8 256 8z\\&quot;&gt;&lt;\\\/path&gt;&lt;\\\/svg&gt;&quot;},&quot;minimized_on&quot;:&quot;tablet&quot;,&quot;hierarchical_view&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;min_height&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"table-of-contents.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__header\">\n\t\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-toc__header-title\">\n\t\t\t\t\u00cdndice\t\t\t<\/h2>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--expand\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__iwgw-erlikkhan-toc\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Open table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-down\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M207.029 381.476L12.686 187.132c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941l22.667-22.667c9.357-9.357 24.522-9.375 33.901-.04L224 284.505l154.745-154.021c9.379-9.335 24.544-9.317 33.901.04l22.667 22.667c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941L240.971 381.476c-9.373 9.372-24.569 9.372-33.942 0z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--collapse\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__iwgw-erlikkhan-toc\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Close table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-up\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M240.971 130.524l194.343 194.343c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941l-22.667 22.667c-9.357 9.357-24.522 9.375-33.901.04L224 227.495 69.255 381.516c-9.379 9.335-24.544 9.317-33.901-.04l-22.667-22.667c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941L207.03 130.525c9.372-9.373 24.568-9.373 33.941-.001z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div id=\"elementor-toc__iwgw-erlikkhan-toc\" class=\"elementor-toc__body\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-toc__spinner-container\">\n\t\t\t\t<svg class=\"elementor-toc__spinner eicon-animation-spin e-font-icon-svg e-eicon-loading\" aria-hidden=\"true\" viewBox=\"0 0 1000 1000\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M500 975V858C696 858 858 696 858 500S696 142 500 142 142 304 142 500H25C25 237 238 25 500 25S975 237 975 500 763 975 500 975Z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-hr e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-hr\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-heroimg iwg-hero-image elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-heroimg\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/daemonen_sibirisch-tengrismus_erlik-khan-683x1024.webp\" class=\"attachment-large size-large wp-image-196785\" alt=\"Erlik Khan - Demos da tradici\u00f3n sibiriano-tengrista, ilustraci\u00f3n hist\u00f3rica\" srcset=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/daemonen_sibirisch-tengrismus_erlik-khan-683x1024.webp 683w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/daemonen_sibirisch-tengrismus_erlik-khan-200x300.webp 200w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/daemonen_sibirisch-tengrismus_erlik-khan-768x1152.webp 768w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/daemonen_sibirisch-tengrismus_erlik-khan.webp 1024w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-sec-iwgcomp2-erlik-khan elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"sec-iwgcomp2-erlik-khan\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-col-iwgcomp2-erlik-khan\" data-id=\"col-iwgcomp2-erlik-khan\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcomp2-erlik-khan elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcomp2-erlik-khan\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Erlik Khan \u00e9 o deus do inframundo <strong>altaico-siberiano<\/strong> do tengrismo.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-sec-iwgcomp-erlik-khan elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"sec-iwgcomp-erlik-khan\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-col-iwgcomp-erlik-khan\" data-id=\"col-iwgcomp-erlik-khan\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgcomp-erlik-khan elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgcomp-erlik-khan\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Erlik Khan, o <strong>deus do inframundo altaico<\/strong>, goberna sobre os mortos e o mundo subterr\u00e1neo da <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"O conxunto de narraci\u00f3ns m\u00edticas transmitidas dunha cultura sobre os seus deuses.\" tabindex=\"0\">mitolox\u00eda<\/span> tengrista-cham\u00e1nica.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s0 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s0h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s0h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Achega e perfil breve<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s0c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s0c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s0t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s0t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Erlik Khan (tam\u00e9n Erlik, Erklik, Erlig, en mongol Erlig Khaan) pertence \u00e1 capa superior de deuses do pante\u00f3n do sur de Siberia. Na crenza altaica e tuvana \u00e9 o se\u00f1or do reino inferior, non do mal en si mesmo, sen\u00f3n dun territorio delimitado onde habitan os mortos e os esp\u00edritos da peste e da fame.<\/p><p>Na estratificaci\u00f3n m\u00e1is tard\u00eda aparece como figura degradada e malvada, o que se debe sobre todo \u00e1 reformulaci\u00f3n budista no mundo mongol (Erlig Khan \u2248 Yama) e \u00e1 satanizaci\u00f3n cristi\u00e1n-misioneira dos s\u00e9culos XVIII e XIX.<\/p><p>Dentro da <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/chamanismo-siberiano-tengrismo-estepa-taiga\/\">tradici\u00f3n siberiano-tengrista<\/a>, Erlik forma con <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/ulgen-deus-luz-altaicos\/\">\u00dclgen<\/a> unha parella dual. Non debe entenderse en absoluto en termos morais, como un dualismo maniqueo, sen\u00f3n como unha orde complementaria de arriba e abaixo, ver\u00e1n e inverno, nacemento e morte. A. V. Anokhin deixou clara esta comprensi\u00f3n nos seus <em>Materiales sobre o <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Sistema relixioso no que especialistas comunican co mundo dos esp\u00edritos.\" tabindex=\"0\">chamanismo<\/span> dos altaicos<\/em> (1924).<\/p><p>O debate en estudos relixiosos sobre Erlik \u00e9 tan rico precisamente porque mostra de forma exemplar como as perspectivas misioneiras externas poden distorsionar unha relixi\u00f3n ind\u00edxena. O que os altaicos co\u00f1ec\u00edan como o \u00abSe\u00f1or dos de Abaixo\u00bb convertiuse, a trav\u00e9s de traduci\u00f3ns ruso-ortodoxas e budistas, no \u00abDemo\u00bb, un caso de estudo cl\u00e1sico dos Postcolonial Religious Studies.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s1 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s1h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s1h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Nome e etimolox\u00eda<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s1c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s1c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s1t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s1t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>O nome <em>Erlik<\/em> \u00e9 turco antigo e a investigaci\u00f3n ad\u00f3itao relacionar con <em>er<\/em> (\u00abhome, heroe\u00bb); unha derivaci\u00f3n alternativa v\u00edncualo cunha ra\u00edz que significa \u00abvalente, forte, dominante\u00bb.<\/p><p>En mongol conv\u00e9rtese en <em>Erlig Khaan<\/em>; na superposici\u00f3n budista funde co Yama \/ Shinje indo-tibetano. Walther Heissig describiu esta fusi\u00f3n en detalle en <em>Die Religionen der Mongolei<\/em> (1970).<\/p><p>O t\u00edtulo engadido <em>Khan<\/em> m\u00e1rcao como gobernante; nos cantos cham\u00e1nicos altaicos tam\u00e9n se lle chama <em>Yer-Tine Khan<\/em>, \u00abrei das profundidades da terra\u00bb. \u00c9 importante sinalar que, no contexto propio siberiano, Erlik non \u00e9 un demo no sentido cristi\u00e1n; foron os misioneiros cristi\u00e1ns do s\u00e9culo XIX (Verbickij e outros) os que suxeriron esa traduci\u00f3n, e durante moito tempo a investigaci\u00f3n asumiuna sen criticala.<\/p><p>Resulta interesante desde o punto de vista ling\u00fc\u00edstico a posible relaci\u00f3n con <em>er-lig<\/em>, \u00abo viril\u00bb, que caracteriza a Erlik como o \u00abGran Home\u00bb m\u00e1is al\u00e1 da morte. Nesta lectura ser\u00eda menos un ser danino que o representante dunha funci\u00f3n antropol\u00f3xica necesaria: a morte como parte da condici\u00f3n viril.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s2 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s2\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s2h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s2h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Descrici\u00f3n e iconograf\u00eda<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s2c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s2c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s2t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s2t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Descr\u00edbese a Erlik como un home vello de cabelo negro, con colos de xabaril, garras de ferro e unha maza feita de v\u00e9rtebras humanas.<\/p><p>Monta un touro negro ou un cabalo negro; o seu palacio at\u00f3pase na beira dun r\u00edo infernal, onde vive con nove fillos e nove fillas. O tambor cham\u00e1nico altaico repres\u00e9ntao no terzo inferior, moitas veces cun <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Un signo que representa unha idea ou significado.\" tabindex=\"0\">s\u00edmbolo<\/span> solar invertido.<\/p><p>Esta iconograf\u00eda est\u00e1 descrita de forma cl\u00e1sica por Anokhin (1924) e por N. Dyrenkova; m\u00e1is tarde foi recollida por Mircea Eliade en <em>Le chamanisme<\/em>. A superposici\u00f3n budista eng\u00e1delle ademais os atributos do Yama indo-tibetano: cornos de b\u00fafalo, lazo, espello dos actos.<\/p><p>Nas colecci\u00f3ns do Museo Kunstkammer (San Petersburgo) conserv\u00e1ronse varias representaci\u00f3ns altaicas de Erlik, catalogadas por L. P. Potapov na s\u00faa obra de referencia <em>Altaiskij shamanizm<\/em> (1991). Mostran unha notable estabilidade iconogr\u00e1fica ao longo de 200 anos de historia de coleccionismo.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s3 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s3h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s3h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Relatos mitol\u00f3xicos<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s3c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s3c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s3t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s3t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>A mitolox\u00eda altaica da creaci\u00f3n conta como <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/ulgen-deus-luz-altaicos\/\">\u00dclgen<\/a> quere crear a terra a partir do mar primordial e para iso pide axuda a Erlik, que toma forma de ave.<\/p><p>Erlik som\u00e9rxese, trae lama \u00e1 superficie, pero garda unha parte en secreto na boca; deste resto xorden pantanos, monta\u00f1as e finalmente o propio Erlik como poder independente. Por soberbia, m\u00e1is tarde intenta sentarse xunto a \u00dclgen, \u00e9 desterrado e desde ent\u00f3n goberna o mundo inferior.<\/p><p>Un segundo relato conta como Erlik enferma aos primeiros humanos \u00ablendo\u00bb \u00f3sos que lles retira do corpo. Os cham\u00e1ns naceron para devolver eses \u00f3sos, unha mitolox\u00eda que fundamenta <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Pertencente a unha secuencia de acci\u00f3n relixiosa establecida.\" tabindex=\"0\">ritualmente<\/span> a viaxe do cham\u00e1n ao inframundo e que ocupa o lugar protot\u00edpico no modelo do <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Sistema relixioso no que especialistas comunican co mundo dos esp\u00edritos.\" tabindex=\"0\">chamanismo<\/span> de Eliade.<\/p><p>Un terceiro relato, menos co\u00f1ecido, conta como Erlik negocia coas \u00e1nimas dos defuntos cos mensaxeiros de <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/tengri-deus-do-ceo\/\">Tengri<\/a>: quen levou unha boa vida pode volver arriba; quen se comportou mal permanece con Erlik. Esta variante moralizante \u00e9 probablemente dunha orixe m\u00e1is tard\u00eda (posbudista).<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s4 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s4\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s4h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s4h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Culto e veneraci\u00f3n<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s4c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s4c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s4t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s4t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>En sentido estrito, non exist\u00eda unha \u00abveneraci\u00f3n\u00bb de Erlik, sen\u00f3n m\u00e1is ben unha delimitaci\u00f3n ritualizada. Os cham\u00e1ns altaicos distingu\u00edan entre <em>aq kam<\/em> (<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Especialista relixioso ao que se lle atrib\u00fae a mediaci\u00f3n entre os humanos e o mundo dos esp\u00edritos.\" tabindex=\"0\">cham\u00e1n<\/span> branco), que ascend\u00eda a \u00dclgen, e <em>kara kam<\/em> (<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Especialista relixioso ao que se lle atrib\u00fae a mediaci\u00f3n entre os humanos e o mundo dos esp\u00edritos.\" tabindex=\"0\">cham\u00e1n<\/span> negro), que descend\u00eda a Erlik.<\/p><p>Ambas vocaci\u00f3ns considera\u00e1banse lex\u00edtimas e necesarias; a descrici\u00f3n etnogr\u00e1fica de Anokhin deixa claro que \u00abnegro\u00bb significa aqu\u00ed \u00aborientado cara abaixo\u00bb e non \u00abmalvado\u00bb.<\/p><p>En casos de epidemias, mortes repentinas ou perda dun neno, cham\u00e1base ao <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Especialista relixioso ao que se lle atrib\u00fae a mediaci\u00f3n entre os humanos e o mundo dos esp\u00edritos.\" tabindex=\"0\">cham\u00e1n<\/span> negro. Na sesi\u00f3n, entraba <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Pertencente a unha secuencia de acci\u00f3n relixiosa establecida.\" tabindex=\"0\">ritualmente<\/span> no reino de Erlik, negociaba con el e tra\u00eda de volta a \u00abalma extraviada\u00bb. As <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Ofrenda a unha divindade para expresar gratitude, petici\u00f3n ou veneraci\u00f3n.\" tabindex=\"0\">ofrendas<\/span> consist\u00edan en ovellas ou cabalos negros; o sangue verqu\u00edase na terra, en lugar de ofrecerllo ao sol.<\/p><p>Coa \u00e9poca sovi\u00e9tica, este <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"O conxunto das pr\u00e1cticas de veneraci\u00f3n relixiosa dedicadas a unha divindade ou figura sagrada.\" tabindex=\"0\">culto<\/span> case desapareceu por completo; desde a renacenza altaica de 1991 experimenta unha cautelosa recuperaci\u00f3n, a\u00ednda que moito menos visible que o <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"O conxunto das pr\u00e1cticas de veneraci\u00f3n relixiosa dedicadas a unha divindade ou figura sagrada.\" tabindex=\"0\">culto<\/span> a \u00dclgen, xa que Erlik segue asociado na percepci\u00f3n moderna coa \u00abmaxia negra\u00bb.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s5 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s5h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s5h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Pr\u00e1ctica protectora e elementos apotropaicos<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s5c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s5c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s5t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s5t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Descritas desde a perspectiva das ciencias da relixi\u00f3n (sen promesa de efecto): as pr\u00e1cticas apotropaicas contra Erlik inclu\u00edan colgar cintas de la branca no marco da porta, colocar pequenas figuras de madeira (\u00abservidores de Erlik\u00bb) como ofrenda substitutiva simb\u00f3lica, o tab\u00fa de pronunciar o nome de Erlik en voz alta despois do solpor, e afumar a casa con enebro.<\/p><p>Tam\u00e9n certas normas de comportamento ti\u00f1an un car\u00e1cter <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Que afasta a desgraza: relativo a signos e obxectos destinados a manter afastadas as influencias dani\u00f1as.\" tabindex=\"0\">apotropaico<\/span>: non se pod\u00eda entrar a visitar un enfermo con chapeu, xa que Erlik \u00abrecolle cabezas\u00bb; unt\u00e1banse os limiares das portas con carb\u00f3n, porque supostamente o negro contido frea o negro, un exemplo cl\u00e1sico de <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Pr\u00e1cticas que pretenden intervir no curso dos acontecementos mediante acci\u00f3ns ou f\u00f3rmulas especiais.\" tabindex=\"0\">maxia<\/span> simp\u00e1tica no sentido de James Frazer.<\/p><p>Estas pr\u00e1cticas deben entenderse dentro do concepto de tab\u00fa e pureza da relixi\u00f3n do sur de Siberia, que en numerosas regras de detalle delimita a orde c\u00f3smica ordenada fronte ao mundo inferior. Roberte Hamayon interpretounas en <em>La chasse \u00e0 l&#8217;\u00e2me<\/em> (1990) como parte da \u00abeconom\u00eda de parentesco\u00bb, na que a enfermidade e a morte se abordan como rupturas da orde.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s6 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s6h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s6h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Paralelismos noutras culturas<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s6c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s6c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s6t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s6t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Estruturalmente comparables son: Yama na India v\u00e9dica e budista; Hades no mundo grego; Hel na <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"O conxunto de narraci\u00f3ns m\u00edticas transmitidas dunha cultura.\" tabindex=\"0\">mitolox\u00eda<\/span> n\u00f3rdica; Mictlantecuhtli no <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"O conxunto de deuses dunha relixi\u00f3n ou cultura.\" tabindex=\"0\">pante\u00f3n<\/span> azteca; Osiris na s\u00faa funci\u00f3n de xu\u00edz dos mortos, a\u00ednda menos como deus que morre. En Siberia mesma existen figuras paralelas, como <em>Yer-Khan<\/em>, o contrapunto de <em>Aiy Tojon<\/em> entre os iacutos.<\/p><p>A transformaci\u00f3n budista-tibetana de Erlik en Erlig Khaan = Yama \u00e9 obxecto dun estudo propio de Walther Heissig (<em>Die Religionen der Mongolei<\/em>, 1970). Aqu\u00ed m\u00f3strase como unha figura ind\u00edxena do inframundo se integra no tantrismo e \u00e9 revestida al\u00ed de capas atributivas propias.<\/p><p>Desde a fenomenolox\u00eda da relixi\u00f3n resulta notable a observaci\u00f3n de que case todos os sistemas cosmol\u00f3xicos tripartitos (arriba, medio, abaixo) co\u00f1ecen unha divindade do inframundo que \u00e9 ao mesmo tempo figura de terror e garante da orde. Erlik, polo tanto, non \u00e9 unha anomal\u00eda, sen\u00f3n un exemplo de manual.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s7 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s7\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s7h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s7h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Recepci\u00f3n actual e investigaci\u00f3n<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s7c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s7c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s7t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s7t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Na <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"A cultura popular transmitida con costumes, narraci\u00f3ns e canci\u00f3ns.\" tabindex=\"0\">folclore<\/span> tuvano e altaico moderno, Erlik \u00e9 m\u00e1is unha figura de terror que un obxecto de culto; na recepci\u00f3n popular (novelas de fantas\u00eda, xogos en li\u00f1a) aparece por veces como \u00abantagonista sombr\u00edo\u00bb. At\u00f3panse representaci\u00f3ns cient\u00edficas s\u00f3lidas en Andrei Znamenski, Roberte Hamayon e na colecci\u00f3n en lingua rusa <em>Mify narodov mira<\/em> (vol. 2, 1992).<\/p><p>Un debate importante na investigaci\u00f3n xira sobre canto da imaxe \u00absombr\u00eda\u00bb actual de Erlik \u00e9 prebudista\/preisl\u00e1mica e canto xurdiu como demonizaci\u00f3n cristi\u00e1n-misioneira nos s\u00e9culos XVIII e XIX. Verbickij e outros misioneiros traduciron nos seus dicionarios \u00abErlik\u00bb simplemente por \u00abdemo\u00bb, algo que a ciencia posterior aceptou durante moito tempo sen cr\u00edtica.<\/p><p>A obra <em>Shamanism and Western Imagination<\/em> (Oxford 2007) de Andrei Znamenski reconstru\u00edu de forma exhaustiva esta historia de distorsi\u00f3n e defende unha restituci\u00f3n do Erlik hist\u00f3rico como figura ambivalente de orde, m\u00e1is al\u00e1 dos esquemas dualistas cristi\u00e1ns.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s8 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s8h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s8h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Debates de investigaci\u00f3n e cuesti\u00f3ns abertas<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s8c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s8c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s8t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s8t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Tres cuesti\u00f3ns de investigaci\u00f3n seguen abertas. Primeira: que forma previa ti\u00f1a Erlik na relixi\u00f3n prototurca antes do contacto co budismo e o cristianismo? O material de Anokhin suxire que era m\u00e1is antigo e m\u00e1is aut\u00f3nomo do que a identificaci\u00f3n budista con Yama fai supor.<\/p><p>Segunda: en que medida a tradici\u00f3n altaica de Erlik \u00e9 continua coa tradici\u00f3n xacuta do <em>abasy<\/em>, e discontinua coa tradici\u00f3n mongola de Erlig-Khaan? L. P. Potapov argumentou aqu\u00ed a favor dunha hip\u00f3tese de escisi\u00f3n, retomada na investigaci\u00f3n m\u00e1is recente.<\/p><p>Terceira: que papel xoga Erlik na escena neo-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Sistema relixioso no que especialistas se comunican co mundo dos esp\u00edritos.\" tabindex=\"0\">cham\u00e1nica<\/span> contempor\u00e1nea de Tuv\u00e1 e Altai, que se desenvolve en parte contra, en parte xunto ao mainstream ruso? Marjorie Mandelstam Balzer mostrou en varios artigos que os cham\u00e1ns modernos utilizan Erlik de xeito deliberado para perfilar unha alternativa ind\u00edxena \u00e1 simb\u00f3lica ortodoxa rusa dominante.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s9 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s9\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s9h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s9h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Relaci\u00f3n coa tradici\u00f3n de Yama<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s9c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s9c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s9t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s9t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>A identificaci\u00f3n de Erlik co Yama budista \u00e9 un dos casos mellor documentados historicamente na relixi\u00f3n mongol-tibetana. Walther Heissig mostrou en <em>Die Religionen der Mongolei<\/em> (1970) como, ao longo de varios s\u00e9culos, o Erlik altaico se fusionou co Yama\/Shinje indo-tibetano, sen que se producise unha substituci\u00f3n completa.<\/p><p>Pola contra, xurdiu unha figura de dobre capa, na que segundo o contexto se actualiza a capa altaica ou a capa budista.<\/p><p>Esta estratificaci\u00f3n \u00e9 un exemplo de manual para os \u00abTranslation Studies\u00bb acad\u00e9micos: como exactamente se transfire un concepto dunha tradici\u00f3n a outra, que desprazamentos sem\u00e1nticos son inevitables e que formas h\u00edbridas peculiares xorden do proceso de traduci\u00f3n?<\/p><p>Un caso concreto: no <em>Bardo Th\u00f6dr\u00f6l<\/em> tibetano (\u00abLibro tibetano dos mortos\u00bb), Yama aparece como portador dun espello que mostra ao morto os seus actos vitais. Esta idea falta no complexo aut\u00f3ctono-altaico de Erlik, pero est\u00e1 presente na concepci\u00f3n mongola tard\u00eda de Erlik, un indicio da capa budista.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s10 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s10\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s10h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s10h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Fontes e relaci\u00f3n co centro cultural<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s10c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s10c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s10t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s10t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Quen queira estudar o complexo de Erlik na s\u00faa amplitude atopar\u00e1 na p\u00e1xina de resumo <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/chamanismo-siberiano-tengrismo-estepa-taiga\/\">Tradici\u00f3n siberiano-tengrista<\/a> as remisi\u00f3ns m\u00e1is importantes a figuras relacionadas como <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/ulgen-deus-luz-altaicos\/\">\u00dclgen<\/a> e os seres nocivos inferiores <em>abasy<\/em>. Os <em>Materiais sobre o <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Sistema relixioso no que especialistas se comunican co mundo espiritual.\" tabindex=\"0\">Chamanismo<\/span> dos Altai<\/em> de A. V. Anokhin (1924) segue a ser a fonte primaria m\u00e1is importante.<\/p><p>Para a reformulaci\u00f3n budista son fundamentais <em>Die Religionen der Mongolei<\/em> de Walther Heissig (1970) e os estudos de Klaus Sagaster. Para a an\u00e1lise cr\u00edtica das distorsi\u00f3ns misioneiras, a mellor obra dispo\u00f1ible \u00e9 <em>Shamanism and Western Imagination<\/em> de Andrei Znamenski (Oxford 2007).<\/p><p>A obra de referencia de L. P. Potapov <em>Altaiskij schamanizm<\/em> (San Petersburgo 1991) ofrece a s\u00edntese sovi\u00e9tico-rusa m\u00e1is completa e non debe pasarse por alto na investigaci\u00f3n sobre Erlik.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s11 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s11\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s11h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s11h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Fenomenolox\u00eda relixiosa do inframundo<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s11c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s11c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s11t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s11t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Erlik pertence ao espectro fenomenol\u00f3xico-relixioso das divindades do inframundo, que Mircea Eliade tratou detidamente en <em>Forgerons et alchimistes<\/em> (1956) e no seu libro sobre o <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Sistema relixioso no que especialistas se comunican co mundo dos esp\u00edritos.\" tabindex=\"0\">chamanismo<\/span>. O caracter\u00edstico \u00e9 a ambivalencia: as divindades do inframundo representan o \u00e1mbito de sombra necesario da orde c\u00f3smica, e cualificalas simplemente de \u00abmalas\u00bb falsea a s\u00faa natureza.<\/p><p>Un aspecto particular de Erlik \u00e9 a s\u00faa funci\u00f3n simult\u00e1nea como causante e como sanador de enfermidades. O <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Especialista relixioso ao que se atrib\u00fae a mediaci\u00f3n entre os humanos e o mundo dos esp\u00edritos.\" tabindex=\"0\">cham\u00e1n<\/span> negro negocia con Erlik a devoluci\u00f3n das almas perdidas, un modelo cl\u00e1sico de \u00abnegociaci\u00f3n cham\u00e1nica\u00bb que Roberte Hamayon desenvolveu en contraposici\u00f3n ao modelo do \u00ab\u00e9xtase\u00bb de Eliade.<\/p><p>Do punto de vista da antropolox\u00eda da relixi\u00f3n resulta interesante a separaci\u00f3n entre cham\u00e1ns \u00abbrancos\u00bb e \u00abnegros\u00bb, con direcci\u00f3ns divinas separadas. Esta estrutura dobre s\u00f3 se atopa con esta claridade en poucas tradici\u00f3ns siberianas, como entre os altaicos e os tuvanos; historicamente \u00e9 probablemente tard\u00eda, xurdida talvez baixo influencia budista.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s12 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s12\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s12h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s12h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Reflexi\u00f3n metodol\u00f3xica<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s12c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s12c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s12t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s12t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>No traballo coas fontes sobre Erlik xorden varios problemas metodol\u00f3xicos. Primeiro: as fontes m\u00e1is antigas son os rexistros de misioneiros cristi\u00e1ns (Verbickij, Chivalkov) do s\u00e9culo XIX, que o identificaron sistematicamente co demo cristi\u00e1n. Despoxar esta capa misioneira \u00e9 metodoloxicamente esixente.<\/p><p>Segundo: a identificaci\u00f3n budista con Yama engadiu niveis de significado adicionais que non son doados de separar da capa altaica orixinal de Erlik. O modelo de estratos de Walther Heissig axuda, pero segue precisando discusi\u00f3n.<\/p><p>Terceiro: a pr\u00e1ctica cham\u00e1nica contempor\u00e1nea en torno a Erlik est\u00e1 fragmentada tras a \u00e9poca sovi\u00e9tica; o que hoxe observamos \u00e9 unha reformulaci\u00f3n baseada en textos etnogr\u00e1ficos, non unha continuidade ininterrompida. Andrei Znamenski reflexionou criticamente sobre isto.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s13 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s13\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s13h elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s13h\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Erlik na cultura popular contempor\u00e1nea<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s13c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s13c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-s13t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-s13t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Na cultura popular contempor\u00e1nea, Erlik est\u00e1 sorprendentemente presente. Aparece en varias novelas de fantas\u00eda rusas, en videoxogos en li\u00f1a (como <em>Path of Exile<\/em>, <em>Smite<\/em>), en letras de heavy metal e no mundo do manga e do anime. Esta recepci\u00f3n distorsiona a mi\u00fado fortemente a imaxe hist\u00f3rica, pero converte a Erlik nunha figura culturalmente activa.<\/p><p>Desde o punto de vista acad\u00e9mico, esta recepci\u00f3n \u00e9 ambivalente: mant\u00e9n a Erlik na memoria cultural, pero \u00e1 vez o banaliza. Andrei Znamenski, en <em>Shamanism and Western Imagination<\/em> (2007), sinalou a tensi\u00f3n entre a reconstruci\u00f3n acad\u00e9mica e a apropiaci\u00f3n popular.<\/p><p>Nas propias rep\u00fablicas altaica e tuvana, Erlik est\u00e1 menos presente na cultura popular que \u00dclgen ou Tengri; segue sendo unha figura m\u00e1is ben perif\u00e9rica, que xoga un papel na pr\u00e1ctica cham\u00e1nica pero non na representaci\u00f3n p\u00fablica da rexi\u00f3n.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp27518a4a e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp27518a4a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp20374ec2 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp20374ec2\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Erlik na narraci\u00f3n altaica da creaci\u00f3n: o cocreador do mundo imperfecto<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp23d083fe e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"cp23d083fe\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2fdabf2c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp2fdabf2c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Nos relatos de creaci\u00f3n dos pobos de fala t\u00farquica do Altai, Erlik, tam\u00e9n chamado <em>Erlik Khan<\/em> ou <em>Erlik<\/em>, desempe\u00f1a un papel ambivalente pero imprescindible.<\/p><p>Varias versi\u00f3ns recollidas por etn\u00f3grafos do s\u00e9culo XIX e comezos do XX describen como, ao principio, s\u00f3 hab\u00eda auga, e como o deus creador, a mi\u00fado identificado con <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/ulgen-deus-luz-altaicos\/\">\u00dclgen<\/a>, coa participaci\u00f3n de Erlik, fai xurdir a terra desde as augas primordiais.<\/p><p>Nunha forma de relato moi estendida, ambos merg\u00fallanse en forma de aves, ou fan mergullar a unha criatura, para recoller terra do fondo do mar primordial. Erlik ret\u00e9n en secreto un pouco de terra na boca, coa intenci\u00f3n de crear un mundo propio.<\/p><p>Cando o deus creador fai crecer a terra que trouxo, a terra oculta na boca de Erlik tam\u00e9n comeza a crecer, obrig\u00e1ndoo a escupila. Desa terra escupida xorden os pantanos, as terras intransitables e inf\u00e9rtiles. O <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Un elemento de contido recorrente na arte ou na narraci\u00f3n.\" tabindex=\"0\">motivo<\/span> explica mitol\u00f3xicamente por que o mundo non \u00e9 perfecto.<\/p><p>Este relato pertence a un tipo moi difundido de mitos de creaci\u00f3n do buceador acu\u00e1tico, documentado en toda Eurasia do norte e Am\u00e9rica do Norte. Chama a atenci\u00f3n a posici\u00f3n moralmente ambivalente de Erlik: en vez de ser un mero destrutor, o mito mostra un cocreador cuxa autonom\u00eda e astucia completan e ao mesmo tempo danan o mundo.<\/p><p>Ao valorar estes relatos, hai que ter en conta que os rexistros proceden dunha \u00e9poca en que a relixi\u00f3n altaica xa estaba en contacto con concepci\u00f3ns cristi\u00e1s e budistas. Por iso, alg\u00fans investigadores pregunt\u00e1ronse se a acentuaci\u00f3n dun cocreador adversario se viu reforzada por tales influencias. Non \u00e9 posible dar unha resposta segura.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2032381e e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp2032381e\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2549d4d3 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp2549d4d3\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">O se\u00f1or do inframundo: o reino de Erlik e a viaxe cham\u00e1nica cara abaixo<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2699d7d9 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"cp2699d7d9\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp215c60fe elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp215c60fe\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>M\u00e1is al\u00e1 dos relatos de creaci\u00f3n, Erlik \u00e9 co\u00f1ecido na relixi\u00f3n altaica e, en xeral, siberiana, sobre todo como se\u00f1or do inframundo e amo dos mortos. As fontes describen o seu reino como unha rexi\u00f3n escura baixo a terra, \u00e1 que van os defuntos.<\/p><p>Erlik tam\u00e9n \u00e9 considerado o causante da enfermidade e da morte; segundo a crenza altaica, quen enfermaba gravemente pod\u00eda ter a s\u00faa forza vital ou alma secuestrada por Erlik ou os seus mensaxeiros e levada ao inframundo.<\/p><p>A esta idea un\u00edase unha forma determinada de pr\u00e1ctica cham\u00e1nica. Mentres a viaxe celeste a \u00dclgen era unha ascensi\u00f3n, a viaxe a Erlik era un descenso.<\/p><p>O especialista cham\u00e1nico describ\u00eda en cantos rituais como descend\u00eda ao reino de Erlik, superaba obst\u00e1culos e finalmente se presentaba ante Erlik para negociar con el, por exemplo para reclamar a alma secuestrada dun enfermo ou para entregar ofrendas.<\/p><p>Wilhelm Radloff recolleu descrici\u00f3ns deste tipo de descensos, que m\u00e1is tarde recibiron gran atenci\u00f3n na investigaci\u00f3n comparada do chamanismo.<\/p><p>Na interpretaci\u00f3n c\u00f3mpre certa cautela. Os textos rexistrados son actuaci\u00f3ns concretas, non gui\u00f3ns atemporais, e a s\u00faa xeneralizaci\u00f3n a un patr\u00f3n da viaxe cham\u00e1nica ao inframundo, tal como fixo Mircea Eliade, foi criticada pola investigaci\u00f3n m\u00e1is recente por ser excesivamente simplificadora.<\/p><p>P\u00f3dese afirmar que Erlik, na pr\u00e1ctica altaica, foi moito m\u00e1is que un ser simplemente temido e evitado: unha forza coa que o especialista entraba activamente en negociaci\u00f3n no <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Unha secuencia regrada de acci\u00f3ns simb\u00f3licas con significado relixioso ou cultural.\" tabindex=\"0\">ritual<\/span>. A relaci\u00f3n con Erlik \u00eda m\u00e1is al\u00e1 dunha mera defensa; era unha comunicaci\u00f3n regrada e arriscada.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2907420d e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cp2907420d\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp2fc29be0 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"cp2fc29be0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Erlik entre a tradici\u00f3n aut\u00f3ctona e a influencia estranxeira: un debate de investigaci\u00f3n<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp215c8e40 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"cp215c8e40\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cp27662833 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cp27662833\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>A figura de Erlik est\u00e1 no centro dun longo debate de investigaci\u00f3n sobre as influencias estranxeiras na relixi\u00f3n da Asia interior. Chama a atenci\u00f3n, en primeiro lugar, o propio nome: Erlik, ou Erlik Khan, est\u00e1 vinculado ling\u00fc\u00edstica e conceptualmente ao Yama da tradici\u00f3n budista, que pasou \u00e1 cosmovisi\u00f3n mongola e tibetano-budista como Erlik Khan.<\/p><p>A cuesti\u00f3n \u00e9 se a figura altaica do inframundo xa era as\u00ed desde o principio ou se foi reformada polo budismo.<\/p><p>Unha segunda li\u00f1a do debate afecta ao dualismo.<\/p><p>A oposici\u00f3n entre \u00dclgen arriba e Erlik abaixo, entre creaci\u00f3n e dano, entre ceo e inframundo, lembra a alg\u00fans investigadores sistemas relixiosos dualistas, como as concepci\u00f3ns zoroastrianas, que puideron actuar a trav\u00e9s das rutas comerciais de Asia Central, ou a contraposici\u00f3n cristi\u00e1 entre Deus e o dia\u00f1o, que chegou coa misi\u00f3n rusa.<\/p><p>Dado que as fontes proceden dunha \u00e9poca en que todos estes contactos xa exist\u00edan desde hab\u00eda tempo, \u00e9 dif\u00edcil illar o contido orixinario.<\/p><p>A investigaci\u00f3n metodol\u00f3xicamente prudente concl\u00fae que Erlik probablemente se remonta a unha concepci\u00f3n aut\u00f3ctona dunha potencia do inframundo, pero que esa concepci\u00f3n foi transformada e vista con contornos m\u00e1is definidos por influencias budistas e posiblemente outras. Cabe advertir contra un malentendido com\u00fan: Erlik non debe equipararse apresuradamente co dia\u00f1o cristi\u00e1n.<\/p><p>Nos relatos altaicos non \u00e9 un ser absolutamente malo, sen\u00f3n unha parte necesaria da orde do mundo, coa que as persoas e os seus especialistas rituais ti\u00f1an que arranxarse. A s\u00faa consideraci\u00f3n como adversario de \u00dclgen describe unha complementariedade chea de tensi\u00f3n, non unha guerra moral. Outras <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/chamanismo-siberiano-tengrismo-estepa-taiga\/\">culturas da Asia interior<\/a> co\u00f1ecen tam\u00e9n se\u00f1ores do inframundo emparentados.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-lit e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-lit\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-lith elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-lith\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Bibliograf\u00eda (selecci\u00f3n)<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-litc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-litc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-litt elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-litt\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<ul><li>A. V. Anokhin: <em>Materiais sobre o <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Sistema relixioso no que especialistas se comunican co mundo dos esp\u00edritos.\" tabindex=\"0\">chamanismo<\/span> dos altaicos<\/em> (1924)<\/li><li>Mircea Eliade: <em>Le chamanisme<\/em> (1951)<\/li><li>Walther Heissig: <em>Die Religionen der Mongolei<\/em> (1970)<\/li><li>Vladimir Basilov: <em>Shamanism in Siberia<\/em> (1984)<\/li><li>Roberte Hamayon: <em>La chasse \u00e0 l&#8217;\u00e2me<\/em> (1990)<\/li><li>Andrei Znamenski: <em>Shamanism and Western Imagination<\/em> (2007)<\/li><li>L. P. Potapov: <em>Altaiskij schamanizm<\/em> (1991)<\/li><\/ul>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgkw2-add-erlikkhan e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgkw2-add-erlikkhan\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgkw2-add-erlikkhan-t elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgkw2-add-erlikkhan-t\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Na crenza <em>altaica<\/em>&#8211;<em>siberiana<\/em>, o <em><span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Un relato transmitido sobre deuses, orixes e a orde do mundo.\" tabindex=\"0\">mito<\/span><\/em> caracteriza a Erlik Khan como se\u00f1or do inframundo e contraparte de \u00dclgen; os cantos cham\u00e1nicos dos t\u00farquicos do Altai e dos buriatos transmiten o seu papel na enfermidade, a morte e a conduci\u00f3n das almas.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-kwd e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-kwd\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-kwdc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-kwdc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-kwdt elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-kwdt\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><em>Termos clave relacionados: Erlik Khan Erlig Khaan Altai inframundo Yama transformaci\u00f3n budista.<\/em><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-cc e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-cc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" id=\"iwg-cc-erlik-khan\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-ccinner e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-ccinner\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-cch elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-cch\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">iWell Guard e tradici\u00f3ns de protecci\u00f3n<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-cct elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-cct\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div data-nosnippet=\"true\"><p>iWell Guard contin\u00faa a tradici\u00f3n hist\u00f3rico-cultural dos obxectos de protecci\u00f3n port\u00e1tiles, na tradici\u00f3n de <a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/chamanismo-siberiano-tengrismo-estepa-taiga\/\">Siberia \/ Tengrismo<\/a> e de moitas outras culturas de todo o mundo. 41 capas, ouro aut\u00e9ntico, platino, prata, fabricado en Alema\u00f1a. Dereito de devoluci\u00f3n de 30 d\u00edas.<\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-ccb iwg-cc-button iwg-cc-cta-2026-05-13 elementor-widget elementor-widget-jet-button\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-ccb\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"jet-button.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-jet-button jet-elements\"><div class=\"jet-button__container\"><a class=\"jet-button__instance jet-button__instance--icon-left hover-effect-1\" href=\"\/ueber-iwell-guard\/?utm_source=iwell-guard.com&amp;utm_medium=info-box&amp;utm_campaign=wesen-tradition\"><div class=\"jet-button__plane jet-button__plane-normal\"><\/div><div class=\"jet-button__plane jet-button__plane-hover\"><\/div><div class=\"jet-button__state jet-button__state-normal\"><span class=\"jet-button__label\">M\u00e1is sobre o iWell Guard<\/span><\/div><div class=\"jet-button__state jet-button__state-hover\"><span class=\"jet-button__label\">M\u00e1is sobre o iWell Guard<\/span><\/div><\/a><\/div><\/div><style>.elementor-element.elementor-element-iwgw-erlikkhan-ccb .jet-button__instance{width:320px;height:56px;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-erlikkhan-ccb .jet-button__state-normal .jet-button__label{text-align:center;margin:0px 0px 0px 0px;color:#1a1b20;font-family:Montserrat,sans-serif;font-size:13px;font-weight:400;letter-spacing:4px;line-height:1.714em;text-transform:uppercase;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-erlikkhan-ccb .jet-button__state-hover .jet-button__label{text-align:center;margin:0px 0px 0px 0px;color:#FECC76;font-family:Montserrat,sans-serif;font-size:13px;font-weight:400;letter-spacing:4px;line-height:1.714em;text-transform:uppercase;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-erlikkhan-ccb .jet-button__plane-normal{background-color:#FECC76;border-style:solid;border-color:#C99540;border-width:2px 2px 2px 2px;}.elementor-element.elementor-element-iwgw-erlikkhan-ccb .jet-button__plane-hover{background-color:rgba(0,0,0,0.55);border-style:solid;border-color:#FECC76;border-width:2px 2px 2px 2px;}<\/style>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-ccd elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-ccd\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div data-nosnippet=\"true\"><p style=\"text-align:center;font-size:13px;opacity:0.7;margin-top:14px\" data-nosnippet=\"true\">As experiencias persoais poden variar. Non \u00e9 un produto sanitario. Non promete curaci\u00f3n.<\/p><\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-disc e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-disc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-iwgw-erlikkhan-discw elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"iwgw-erlikkhan-discw\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<footer data-nosnippet=\"true\" class=\"iwg-disclaimer-block\"><p data-nosnippet=\"true\">iWell Guard <strong>non \u00e9 un produto sanitario<\/strong> e non substit\u00fae ning\u00fan tratamento m\u00e9dico ou psicoterap\u00e9utico. Os contidos relixiosos e cient\u00edficos son unha clasificaci\u00f3n hist\u00f3rico-cultural, non unha recomendaci\u00f3n de pr\u00e1ctica espiritual.<\/p><\/footer>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":3,"featured_media":2855,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_header_footer","meta":{"_yoast_wpseo_focuskw":"Erlik Khan deus do inframundo altaico","_yoast_wpseo_title":"Erlik Khan \u2013 Deus do Inframundo altaico, mito e fontes","_yoast_wpseo_metadesc":"Erlik Khan \u00e9, no tengrismo do sur de Siberia, o se\u00f1or do inframundo e antagonista de \u00dclgen. An\u00e1lise co seu mito e culto.","_yoast_wpseo_meta-robots-noindex":"","_yoast_wpseo_canonical":"","_angie_page":false,"gefaehrdungsstufe":"4","wesen_kultur":"sibirisch-tengrismus","wesen_klasse":"daemonen","footnotes":""},"categories":[],"class_list":["post-194964","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.7 (Yoast SEO v28.3) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Erlik Khan \u2013 Deus do Inframundo altaico, mito e fontes<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Erlik Khan \u00e9, no tengrismo do sur de Siberia, o se\u00f1or do inframundo e antagonista de \u00dclgen. An\u00e1lise co seu mito e culto.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/erlik-khan-senor-inframundo-altaicos\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"gl_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Erlik Khan \u2013 Se\u00f1or do Inframundo dos altaicos\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Erlik Khan \u00e9, no tengrismo do sur de Siberia, o se\u00f1or do inframundo e antagonista de \u00dclgen. An\u00e1lise co seu mito e culto.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/erlik-khan-senor-inframundo-altaicos\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"iWell Guard\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-07T09:41:15+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/daemonen_sibirisch-tengrismus_erlik-khan.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/erlik-khan-senor-inframundo-altaicos\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/erlik-khan-senor-inframundo-altaicos\\\/\",\"name\":\"Erlik Khan \u2013 Deus do Inframundo altaico, mito e fontes\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/erlik-khan-senor-inframundo-altaicos\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/erlik-khan-senor-inframundo-altaicos\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/daemonen_sibirisch-tengrismus_erlik-khan.webp\",\"datePublished\":\"2026-09-07T09:38:17+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-07T09:41:15+00:00\",\"description\":\"Erlik Khan \u00e9, no tengrismo do sur de Siberia, o se\u00f1or do inframundo e antagonista de \u00dclgen. An\u00e1lise co seu mito e culto.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/erlik-khan-senor-inframundo-altaicos\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"gl-ES\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/erlik-khan-senor-inframundo-altaicos\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"gl-ES\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/erlik-khan-senor-inframundo-altaicos\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/daemonen_sibirisch-tengrismus_erlik-khan.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/daemonen_sibirisch-tengrismus_erlik-khan.webp\",\"width\":1024,\"height\":1536,\"caption\":\"Demos da tradici\u00f3n sibiriano-tengrista.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/erlik-khan-senor-inframundo-altaicos\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Start\",\"item\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/?page_id=194562\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Erlik Khan \u2013 Se\u00f1or do Inframundo dos altaicos\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/\",\"name\":\"iWell Guard\",\"description\":\"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"gl-ES\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/#organization\",\"name\":\"Ittermann electronic GmbH\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"gl-ES\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"width\":1182,\"height\":237,\"caption\":\"Ittermann electronic GmbH\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/pantip.com\\\/profile\\\/9367242\",\"https:\\\/\\\/micro.blog\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.diggerslist.com\\\/iwellguard\\\/about\",\"https:\\\/\\\/skitterphoto.com\\\/photographers\\\/2870314\\\/iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/iwellguard.wordpress.com\\\/2026\\\/06\\\/06\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/hub.docker.com\\\/u\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.pinterest.com\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/bit.ly\\\/m\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/entre-vos-mains.alsace.eu\\\/profiles\\\/iwellguard\\\/activity\",\"https:\\\/\\\/gravatar.com\\\/reallybeded8fd34\",\"https:\\\/\\\/naijamatta.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.goodreads.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/profile.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/experiment.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/wakelet.com\\\/@iWellGuard82270\",\"https:\\\/\\\/www.chordie.com\\\/forum\\\/profile.php?id=2555664\",\"https:\\\/\\\/www.instapaper.com\\\/p\\\/17757966\",\"https:\\\/\\\/www.mapleprimes.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/businesslistingplus.com\\\/profile\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/telegra.ph\\\/iWell-Guard-06-06\",\"https:\\\/\\\/pbase.com\\\/iwellguard\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/b.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/20260607#bookmark-4788405196491818882\",\"https:\\\/\\\/fliphtml5.com\\\/home\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/anyflip.com\\\/homepage\\\/cmiwl#About\",\"https:\\\/\\\/transfur.com\\\/Users\\\/iwellguard\",\"http:\\\/\\\/delphi.larsbo.org\\\/user\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/jobs.lajobsportal.org\\\/profiles\\\/8380803-iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/md.chaosdorf.de\\\/s\\\/jfbe5SBdJD\",\"https:\\\/\\\/www.lingvolive.com\\\/en-us\\\/profile\\\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\\\/translations\",\"https:\\\/\\\/www.fitday.com\\\/fitness\\\/forums\\\/members\\\/iwellguard.html\",\"https:\\\/\\\/www.mymeetbook.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/pxhere.com\\\/en\\\/photographer-me\\\/5040798\",\"https:\\\/\\\/disqus.com\\\/by\\\/iwellguard\\\/about\\\/\",\"https:\\\/\\\/pastelink.net\\\/hjwciqwq\",\"https:\\\/\\\/pubhtml5.com\\\/homepage\\\/scjhn\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.bitchute.com\\\/channel\\\/2O2eOKzNqujT\",\"https:\\\/\\\/audiomack.com\\\/iwellguard\"]},{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/erlik-khan-senor-inframundo-altaicos\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/erlik-khan-senor-inframundo-altaicos\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Ralf Ittermann\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f\"},\"headline\":\"Erlik Khan \u2013 Se\u00f1or do Inframundo dos altaicos\",\"datePublished\":\"2026-09-07T09:38:17+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-07T09:41:15+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/erlik-khan-senor-inframundo-altaicos\\\/\"},\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/gl\\\/erlik-khan-senor-inframundo-altaicos\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/daemonen_sibirisch-tengrismus_erlik-khan.webp\",\"inLanguage\":\"gl-ES\",\"description\":\"Erlik Khan \u00e9, no tengrismo do sur de Siberia, o se\u00f1or do inframundo e antagonista de \u00dclgen. An\u00e1lise co seu mito e culto.\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Erlik Khan \u2013 Deus do Inframundo altaico, mito e fontes","description":"Erlik Khan \u00e9, no tengrismo do sur de Siberia, o se\u00f1or do inframundo e antagonista de \u00dclgen. An\u00e1lise co seu mito e culto.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/erlik-khan-senor-inframundo-altaicos\/","og_locale":"gl_ES","og_type":"article","og_title":"Erlik Khan \u2013 Se\u00f1or do Inframundo dos altaicos","og_description":"Erlik Khan \u00e9, no tengrismo do sur de Siberia, o se\u00f1or do inframundo e antagonista de \u00dclgen. An\u00e1lise co seu mito e culto.","og_url":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/erlik-khan-senor-inframundo-altaicos\/","og_site_name":"iWell Guard","article_modified_time":"2026-09-07T09:41:15+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":1536,"url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/daemonen_sibirisch-tengrismus_erlik-khan.webp","type":"image\/webp"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/erlik-khan-senor-inframundo-altaicos\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/erlik-khan-senor-inframundo-altaicos\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Erlik Khan \u2013 Se\u00f1or do Inframundo dos altaicos","datePublished":"2026-09-07T09:38:17+00:00","dateModified":"2026-09-07T09:41:15+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/erlik-khan-senor-inframundo-altaicos\/"},"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/erlik-khan-senor-inframundo-altaicos\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/daemonen_sibirisch-tengrismus_erlik-khan.webp","inLanguage":"gl-ES","description":"Erlik Khan \u00e9, no tengrismo do sur de Siberia, o se\u00f1or do inframundo e antagonista de \u00dclgen. An\u00e1lise co seu mito e culto."},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/erlik-khan-senor-inframundo-altaicos\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/erlik-khan-senor-inframundo-altaicos\/","name":"Erlik Khan \u2013 Deus do Inframundo altaico, mito e fontes","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/erlik-khan-senor-inframundo-altaicos\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/erlik-khan-senor-inframundo-altaicos\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/daemonen_sibirisch-tengrismus_erlik-khan.webp","datePublished":"2026-09-07T09:38:17+00:00","dateModified":"2026-09-07T09:41:15+00:00","description":"Erlik Khan \u00e9, no tengrismo do sur de Siberia, o se\u00f1or do inframundo e antagonista de \u00dclgen. An\u00e1lise co seu mito e culto.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/erlik-khan-senor-inframundo-altaicos\/#breadcrumb"},"inLanguage":"gl-ES","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/erlik-khan-senor-inframundo-altaicos\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"gl-ES","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/erlik-khan-senor-inframundo-altaicos\/#primaryimage","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/daemonen_sibirisch-tengrismus_erlik-khan.webp","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/daemonen_sibirisch-tengrismus_erlik-khan.webp","width":1024,"height":1536,"caption":"Demos da tradici\u00f3n sibiriano-tengrista."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/erlik-khan-senor-inframundo-altaicos\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Start","item":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/?page_id=194562"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Erlik Khan \u2013 Se\u00f1or do Inframundo dos altaicos"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/#website","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/","name":"iWell Guard","description":"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen","publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"gl-ES"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/#organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"gl-ES","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","width":1182,"height":237,"caption":"Ittermann electronic GmbH"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/pantip.com\/profile\/9367242","https:\/\/micro.blog\/iwellguard","https:\/\/www.diggerslist.com\/iwellguard\/about","https:\/\/skitterphoto.com\/photographers\/2870314\/iwell-guard","https:\/\/iwellguard.wordpress.com\/2026\/06\/06\/iwell-guard\/","https:\/\/hub.docker.com\/u\/iwellguard","https:\/\/www.pinterest.com\/iwellguard\/","https:\/\/bit.ly\/m\/iwellguard","https:\/\/entre-vos-mains.alsace.eu\/profiles\/iwellguard\/activity","https:\/\/gravatar.com\/reallybeded8fd34","https:\/\/naijamatta.com\/iwellguard","https:\/\/www.goodreads.com\/iwellguard","https:\/\/profile.hatena.ne.jp\/iwellguard\/","https:\/\/experiment.com\/users\/iwellguard","https:\/\/wakelet.com\/@iWellGuard82270","https:\/\/www.chordie.com\/forum\/profile.php?id=2555664","https:\/\/www.instapaper.com\/p\/17757966","https:\/\/www.mapleprimes.com\/users\/iwellguard","https:\/\/businesslistingplus.com\/profile\/iwell-guard\/","https:\/\/telegra.ph\/iWell-Guard-06-06","https:\/\/pbase.com\/iwellguard\/iwellguard","https:\/\/b.hatena.ne.jp\/iwellguard\/20260607#bookmark-4788405196491818882","https:\/\/fliphtml5.com\/home\/iwellguard","https:\/\/anyflip.com\/homepage\/cmiwl#About","https:\/\/transfur.com\/Users\/iwellguard","http:\/\/delphi.larsbo.org\/user\/iwellguard","https:\/\/jobs.lajobsportal.org\/profiles\/8380803-iwell-guard","https:\/\/md.chaosdorf.de\/s\/jfbe5SBdJD","https:\/\/www.lingvolive.com\/en-us\/profile\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\/translations","https:\/\/www.fitday.com\/fitness\/forums\/members\/iwellguard.html","https:\/\/www.mymeetbook.com\/iwellguard","https:\/\/pxhere.com\/en\/photographer-me\/5040798","https:\/\/disqus.com\/by\/iwellguard\/about\/","https:\/\/pastelink.net\/hjwciqwq","https:\/\/pubhtml5.com\/homepage\/scjhn\/","https:\/\/www.bitchute.com\/channel\/2O2eOKzNqujT","https:\/\/audiomack.com\/iwellguard"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f","name":"Ralf Ittermann","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"gl-ES","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/073c0153e350a5005b68eb752b445fea71f6b24a26da9449ad7e155e6b446c9d?s=96&d=mm&r=g","caption":"Ralf Ittermann"},"givenName":"Ralf","familyName":"Ittermann","jobTitle":"Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer und redaktioneller Verantwortlicher","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/author\/claude\/","description":"Ralf Ittermann ist Gesch\u00e4ftsf\u00fchrer der Ittermann electronic GmbH und redaktioneller Verantwortlicher des iWell-Guard-Lexikons. Er verbindet langj\u00e4hrige Erfahrung in der Pr\u00e4zisionsfertigung mit medialer Praxis und religionsgeschichtlicher Quellenarbeit.","worksFor":{"@type":"Organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/ittermann.de\/","address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"K\u00f6hlergasse 16-18","postalCode":"99842","addressLocality":"Ruhla","addressCountry":"DE"}},"knowsAbout":["Religionsgeschichte","Mythologie","Mediale Praxis","Energetische Diagnostik","Schutzpraxis","Volksglauben","Westliche Esoterik"]},{"@type":"Article","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/erlik-khan-senor-inframundo-altaicos\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/erlik-khan-senor-inframundo-altaicos\/"},"author":{"name":"Ralf Ittermann","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/#\/schema\/person\/ee2a27f1cac3406c7c6fb5820cb7349f"},"headline":"Erlik Khan \u2013 Se\u00f1or do Inframundo dos altaicos","datePublished":"2026-09-07T09:38:17+00:00","dateModified":"2026-09-07T09:41:15+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/erlik-khan-senor-inframundo-altaicos\/"},"publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/erlik-khan-senor-inframundo-altaicos\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/daemonen_sibirisch-tengrismus_erlik-khan.webp","inLanguage":"gl-ES","description":"Erlik Khan \u00e9, no tengrismo do sur de Siberia, o se\u00f1or do inframundo e antagonista de \u00dclgen. An\u00e1lise co seu mito e culto."}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/194964","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=194964"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/194964\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2855"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=194964"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=194964"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}