{"id":188628,"date":"2026-09-07T03:36:52","date_gmt":"2026-09-07T03:36:52","guid":{"rendered":"https:\/\/iwell-guard.com\/?page_id=188628"},"modified":"2026-09-07T03:39:33","modified_gmt":"2026-09-07T03:39:33","slug":"buda-gautama","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/iwell-guard.com\/ga\/buda-gautama\/","title":{"rendered":"B\u00fada (Gautama)"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"188628\" class=\"elementor elementor-188628 elementor-3035 elementor-bc-flex-widget\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f92b4fb e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"f92b4fb\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b3d5d5a e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"b3d5d5a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c3046ee e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"c3046ee\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-bf4012a elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"bf4012a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">B\u00fada Gautama, bunaitheoir an Bh\u00fadachais<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-fb2232c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"fb2232c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Is \u00e9 Siddhartha Gautama, mar phearsa stairi\u00fail, bunaitheoir an Bh\u00fadachais. \u00d3 thaobh na tuisceana reiligi\u00fana\u00ed, is g\u00e1 idirdheal\u00fa a dh\u00e9anamh idir an fhigi\u00far theagascach a bhfuil bun\u00fas beathaisn\u00e9iseach l\u00e9i agus an mhaisi\u00fa miotaseola\u00edoch-reiligi\u00fanach a th\u00e1inig ina dhiaidh sin.<\/p><p>C\u00e9 gur f\u00e9idir pr\u00edomhphoint\u00ed a shaothair a shu\u00edomh in Oirthuaisceart na hIndia sa 5\u00fa haois roimh r\u00e9 na linne seo, t\u00e1 cur s\u00edos ar a shaol sna t\u00e9acsanna can\u00f3nacha m\u00fanlaithe go m\u00f3r ag st\u00edl haga\u00edografach. Leanann an taighde comhaimseartha, d\u00e1 bhr\u00ed sin, l\u00e9amh d\u00e9ach a choime\u00e1dann r\u00e9as\u00fantacht stairi\u00fail agus t\u00e1bhacht reiligi\u00fanach \u00f3 ch\u00e9ile.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f5797f3 e-con-full e-flex e-con e-parent\" data-id=\"f5797f3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8f2e7e8 elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"8f2e7e8\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"iwg-pill-row\"><span class=\"iwg-klasse-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Dia \/ Bandia: Cumhacht uachtarach phearsantaithe i bpaintheon cult\u00fair, le freagrachta\u00ed sainithe \u2014 f\u00f3rsa\u00ed an d\u00falra, cinni\u00faint, cogadh, torth\u00falacht. Adhradh tr\u00ed chultacha, \u00edobairt\u00ed agus institi\u00faid\u00ed teampaill.\">Dia<\/span><a href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/ga\/budachas\/\" class=\"iwg-kultur-badge\" tabindex=\"0\" data-tooltip=\"Traidisi\u00fan B\u00fada\u00edoch le Bodhisattva\u00ed, d\u00e9ithe cosantacha, taibhs\u00ed ocrais agus maoir ifrinn.\">B\u00fadachas<\/a><\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8e27734 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"8e27734\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-000570b elementor-toc--minimized-on-tablet elementor-widget elementor-widget-table-of-contents\" data-id=\"000570b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;exclude_headings_by_selector&quot;:[],&quot;no_headings_message&quot;:&quot;N\\u00edor aims\\u00edodh aon cheannteideal ar an leathanach seo.&quot;,&quot;headings_by_tags&quot;:[&quot;h2&quot;,&quot;h3&quot;],&quot;marker_view&quot;:&quot;bullets&quot;,&quot;icon&quot;:{&quot;value&quot;:&quot;fas fa-circle&quot;,&quot;library&quot;:&quot;fa-solid&quot;,&quot;rendered_tag&quot;:&quot;&lt;svg class=\\&quot;e-font-icon-svg e-fas-circle\\&quot; viewBox=\\&quot;0 0 512 512\\&quot; xmlns=\\&quot;http:\\\/\\\/www.w3.org\\\/2000\\\/svg\\&quot;&gt;&lt;path d=\\&quot;M256 8C119 8 8 119 8 256s111 248 248 248 248-111 248-248S393 8 256 8z\\&quot;&gt;&lt;\\\/path&gt;&lt;\\\/svg&gt;&quot;},&quot;minimize_box&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;minimized_on&quot;:&quot;tablet&quot;,&quot;hierarchical_view&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;min_height&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;min_height_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"table-of-contents.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__header\">\n\t\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-toc__header-title\">\n\t\t\t\tCl\u00e1r \u00c1bhair\t\t\t<\/h2>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--expand\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__000570b\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Open table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-down\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M207.029 381.476L12.686 187.132c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941l22.667-22.667c9.357-9.357 24.522-9.375 33.901-.04L224 284.505l154.745-154.021c9.379-9.335 24.544-9.317 33.901.04l22.667 22.667c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941L240.971 381.476c-9.373 9.372-24.569 9.372-33.942 0z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-toc__toggle-button elementor-toc__toggle-button--collapse\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-controls=\"elementor-toc__000570b\" aria-expanded=\"true\" aria-label=\"Close table of contents\"><svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-up\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M240.971 130.524l194.343 194.343c9.373 9.373 9.373 24.569 0 33.941l-22.667 22.667c-9.357 9.357-24.522 9.375-33.901.04L224 227.495 69.255 381.516c-9.379 9.335-24.544 9.317-33.901-.04l-22.667-22.667c-9.373-9.373-9.373-24.569 0-33.941L207.03 130.525c9.372-9.373 24.568-9.373 33.941-.001z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div id=\"elementor-toc__000570b\" class=\"elementor-toc__body\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-toc__spinner-container\">\n\t\t\t\t<svg class=\"elementor-toc__spinner eicon-animation-spin e-font-icon-svg e-eicon-loading\" aria-hidden=\"true\" viewBox=\"0 0 1000 1000\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M500 975V858C696 858 858 696 858 500S696 142 500 142 142 304 142 500H25C25 237 238 25 500 25S975 237 975 500 763 975 500 975Z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b7de5d7 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"b7de5d7\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7b33f15 iwg-hero-image elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"7b33f15\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"683\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_buddhismus_buddha-gautama-683x1024.webp\" class=\"attachment-large size-large wp-image-190216\" alt=\"B\u00fada Gautama - D\u00e9ithe \u00f3 thraidisi\u00fan an Bh\u00fadachais, l\u00e9iritheach \u00f3 thaobh na staire\" srcset=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_buddhismus_buddha-gautama-683x1024.webp 683w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_buddhismus_buddha-gautama-200x300.webp 200w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_buddhismus_buddha-gautama-768x1152.webp 768w, https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_buddhismus_buddha-gautama.webp 1024w\" sizes=\"(max-width: 683px) 100vw, 683px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2fa2568 e-con-boxed e-flex e-con e-parent\" data-id=\"2fa2568\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-46c540b e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"46c540b\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-29a8204 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"29a8204\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Pearsa Stairi\u00fail agus D\u00e1t\u00fa<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-36e800d elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"36e800d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Ba \u00e9 an chaolchreidmheacht ar dt\u00fas an \u00abcroineola\u00edocht fhada\u00bb leis na d\u00e1ta\u00ed 563 go 483 roimh r\u00e9 na linne seo mar chaighde\u00e1n.<\/p><p>\u00d3 na 1980id\u00ed i leith, rinne Heinz Bechert athmheas critici\u00fail ar na foins\u00ed in imleabhair \u00e9ags\u00fala (\u00abDie Datierung des historischen Buddha\u00bb, G\u00f6ttingen 1991 go 1997) agus threisigh s\u00e9 an fhianaise ar son \u00abcroineola\u00edocht ghairid\u00bb le d\u00e1ta\u00ed saoil timpeall 480 go 400 roimh r\u00e9 na linne seo.<\/p><p>\u00d3n sin i leith, t\u00e1 claonadh sa taighde idirn\u00e1isi\u00fanta i dtreo d\u00e1ta b\u00e1is idir 410 agus 380 roimh r\u00e9 na linne seo. Bh\u00ed Hans Wolfgang Schumann (\u00abDer historische Buddha\u00bb, K\u00f6ln 1982) f\u00f3s ag cosaint na d\u00e1ta\u00ed is faide roimhe sin.<\/p><p>N\u00edl an d\u00edosp\u00f3ireacht seo cr\u00edochnaithe f\u00f3s, ach l\u00e9irigh s\u00ed \u00f3 thaobh na modheola\u00edochta go bhraitheann an d\u00e1t\u00fa ar chroineola\u00edocht na r\u00edthe Maurya, go h\u00e1irithe Ashoka, agus mar sin nach bhfuil s\u00e9 cinnte go hioml\u00e1n ach go coibhneasta amh\u00e1in.<\/p>\n<p>Meastar gur seo an cro\u00ed beathaisn\u00e9iseach: rugadh Siddhartha i gcr\u00edoch treibhe na Shakya i Lumbini ar imeall theas na Himil\u00e9ithe, agus ba aristocrat n\u00f3 tiarna treibhe tofa \u00e9 a athair Suddhodana, n\u00ed r\u00edthreabh oidhreachta sa chiall n\u00edos d\u00e9ana\u00ed. T\u00e1 Lumbini sa Neipeal inniu, gar do theorainn na hIndia.<\/p><p>T\u00e1 aithint an l\u00e1ithre\u00e1in bunaithe ar Chol\u00fan Ashoka i Lumbini, a t\u00f3gadh sa 3\u00fa haois roimh r\u00e9 na linne seo agus a shonra\u00edonn ainm \u00e1it na breithe. Measann Klaus-Josef Notz (\u00abBuddhismus\u00bb, Stuttgart 2002) gur \u00e9 an <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"T\u00e9acs a shno\u00edodh n\u00f3 a ghreanadh isteach i s\u00e1rthaca daingean.\" tabindex=\"0\">inscr\u00edbhinn<\/span> seo an fhianaise \u00e1rsa is luaithe a nascann an B\u00fada le l\u00e1ithre\u00e1n ar leith.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-15053dd e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"15053dd\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f7ece3a elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"f7ece3a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">An Beathaisn\u00e9is sa Chan\u00f3in Phail\u00ed<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c25552a elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"c25552a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Is \u00ed an fhoinse chan\u00f3nach is mionsonraithe faoi dheireadh a shaoil an Mahaparinibbana-Sutta (Digha Nikaya 16). Cuireann s\u00e9 s\u00edos ar na m\u00edonna deiridh, an turas \u00f3 Rajagriha go Kushinagara, agus an b\u00e1s idir dh\u00e1 chrann Sala. Meastar gur t\u00e9acs casta \u00f3 thaobh cumad\u00f3ireachta \u00e9, a nascann croineola\u00edocht taistil le seanm\u00f3ir\u00ed teagaisc agus cur s\u00edos ar na deasghn\u00e1tha adhlactha.<\/p><p>Tugann t\u00e9acsanna eile, mar an Ariyapariyesana-Sutta (Majjhima Nikaya 26), tuairisc ar an t\u00f3ir ar l\u00e9argas, an t-imeacht \u00f3 theach na dtuismitheoir\u00ed, agus an briseadh leis na m\u00fainteoir\u00ed ais\u00e9iteacha Alara Kalama agus Uddaka Ramaputta, sa ch\u00e9ad phearsa.<\/p><p>Cuireann an Lalitavistara, t\u00e9acs Sanscrait \u00f3n 3\u00fa go 4\u00fa haois de r\u00e9 na linne seo, maisi\u00fa breise ar na tuairisc\u00ed seo agus iad \u00e1 m\u00fanl\u00fa ina haga\u00edografa\u00ed l\u00e1n d&#8217;iontais chosmach.<\/p>\n<p>N\u00edl an chuid is aitheanta, an \u00abcheithre thuras\u00bb, nuair a fheiceann an Siddhartha \u00f3g seanfhear, fear tinn, corp marbh agus ais\u00e9iteach ag taisteal, deimhnithe san fhoirm chomhth\u00e1ite seo sa tsraith is sine den chan\u00f3in.<\/p><p>Comhdhl\u00fatha\u00edonn siad <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Gn\u00e9 athfhillteach san eala\u00edn n\u00f3 sa sc\u00e9ala\u00edocht.\" tabindex=\"0\">m\u00f3it\u00edf<\/span> theola\u00edoch a l\u00e9irmh\u00edn\u00edonn an teagmh\u00e1il le doghr\u00e1daitheacht mar spreagadh chun an t\u00ed a fh\u00e1g\u00e1il. Thug Edward Conze (\u00abDer Buddhismus\u00bb, Stuttgart 1953) faoi deara gur cumad\u00f3ireacht insinte \u00ed seo a ghlacann le patr\u00fain sc\u00e9ala\u00edochta n\u00edos sine \u00f3n litr\u00edocht ais\u00e9iteach r\u00e9amh-Bh\u00fada\u00edoch.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5e46ce5 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"5e46ce5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-604c3f5 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"604c3f5\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Teagasc agus na Ceithre Fh\u00edrinne Uasal<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2d6a375 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"2d6a375\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Sa seanm\u00f3ir i Sarnath, an Dhammacakkappavattana-Sutta (Samyutta Nikaya 56.11), leagtar amach na ceithre \u00abFh\u00edrinne Uasal\u00bb: t\u00e1 an bheith saolta marc\u00e1ilte le fulaingt (dukkha), t\u00e1 bunfhoinse na fulaingte san fhonn (tanha), is f\u00e9idir deireadh a chur leis an fhulaingt (nirodha), agus t\u00e1 cos\u00e1n ann chun sin a bhaint amach, an t-ochtchos\u00e1n (atthangika-magga).<\/p><p>Is iad na hocht gn\u00e9: tuiscint cheart, cinneadh ceart, caint cheart, gn\u00edomh ceart, sl\u00ed bheatha cheart, d\u00edcheall ceart, aireachas ceart agus dianmhachnamh ceart. T\u00e1 an strucht\u00far seo deimhnithe go minic sa <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"An baili\u00fach\u00e1n de scriopt\u00fair naofa reiligi\u00fain a aithn\u00edtear go hoifigi\u00fail.\" tabindex=\"0\">can\u00f3in<\/span> agus meastar \u00e9 a bheith an cro\u00ed teagascach c\u00f3rasach is sine a fh\u00e9adfar a chur i leith an B\u00fada stairi\u00fail le r\u00e9as\u00fantacht.<\/p>\n<p>Cuireann Volker Zotz (\u00abGeschichte der buddhistischen Philosophie\u00bb, Reinbek 1996) na Ceithre Fh\u00edrinne i gcomhth\u00e9acs diagn\u00f3iseach na sean-leigheas Indiaigh: siompt\u00f3m, c\u00fais, inleigheasacht, teiripe. T\u00e1 an c\u00falra m\u00edochaine seo l\u00e9irithe go sonrach go minic sa <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"An baili\u00fach\u00e1n de scriopt\u00fair naofa reiligi\u00fain a aithn\u00edtear go hoifigi\u00fail.\" tabindex=\"0\">can\u00f3in<\/span> Phail\u00ed, mar shampla nuair a thugann an B\u00fada \u00abdocht\u00fair\u00bb air f\u00e9in. N\u00ed teagasc teoirici\u00fail \u00e9 d\u00e1 bharr sin, ach teagasc atreoraithe i dtreo saoirse phraitici\u00fail.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ace9927 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"ace9927\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4b024d2 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"4b024d2\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">An Sangha agus an Ghn\u00edomha\u00edocht Teagaisc<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-960cc77 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"960cc77\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Tar \u00e9is na soilsithe i Bodh Gaya, thosaigh gn\u00edomha\u00edocht teagaisc a mhair 45 bliana, d\u00edrithe ar chr\u00edoch Magadha, Kosala agus Videha. D&#8217;fhorbra\u00edodh na pobail mhainistreacha is sine i Sarnath, Rajagriha (<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Garr\u00e1n crann naofa a fheidhmigh mar l\u00e1thair chult\u00fair.\" tabindex=\"0\">garr\u00e1n<\/span> Veluvana) agus Shravasti (<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Garr\u00e1n crann naofa a fheidhmigh mar l\u00e1thair chult\u00fair.\" tabindex=\"0\">garr\u00e1n<\/span> Jetavana). Deirtear gur bhronn an ceanna\u00ed Anathapindika an dara ceann ar an ord.<\/p><p>Roinneadh an Sangha ina cheithre ghr\u00fapa: manaigh (bhikkhu), mn\u00e1 rialta (bhikkhuni), agus leant\u00f3ir\u00ed tuata fireann agus baineann. T\u00e1 glacadh na mban, arna idirghabh\u00e1il ag Ananda agus a bhuime Mahapajapati, taifeadta sa Cullavagga (Vinaya-Pitaka). Feiceann an taighde \u00e9 seo mar ch\u00e9im neamhchoitianta i stair reiligi\u00fanach na sean-Ind, ach t\u00e1 a hiontaofacht stairi\u00fail \u00e1 cur in amhras.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8264d71 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"8264d71\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f189522 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"f189522\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Siombail\u00ed, \u00cdoc\u00f3nagrafa\u00edocht agus R\u00e9ilig\u00ed<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c452567 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"c452567\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>N\u00ed eol don eala\u00edn Bh\u00fada\u00edoch is luaithe, mar shampla na faoisimh \u00f3 Sanchi agus Bharhut (an 2\u00fa go an 1\u00fa haois roimh r\u00e9 seo), l\u00e9iri\u00fa antrapamorfach den B\u00fada.<\/p><p>L\u00e9ir\u00edtear an m\u00fainteoir tr\u00ed thr\u00f3nacha folmha, lorg coise, Roth an Dharma (dharmacakra), an Crann Bodhi agus an stupa. Ba \u00ed an scoil Gandhara, \u00f3n 1\u00fa go an 3\u00fa haois den r\u00e9 seo, faoi thionchar dealbh\u00f3ireacht Heill\u00e9ana\u00ed, a ch\u00e9adfhorbair an \u00edoc\u00f3nagrafa\u00edocht dhaonchruthach.<\/p><p>Foirm\u00edonn na dh\u00e1 cheann is tr\u00edocha \u00abpr\u00edomhthr\u00e9ith\u00bb (mahapurusalaksana) sna t\u00e9acsanna is d\u00e9ana\u00ed an l\u00e9iri\u00fa, ina measc an ushnisha (cnap\u00e1n boilg an chinn), an urna (folt ar an \u00e9adan), liopa\u00ed cluaise fada agus loirg lotus ar bhoinn na cos. C\u00f3da\u00edonn na gotha\u00ed l\u00e1mh (mudra) su\u00edomhanna teagaisc: teagmh\u00e1il na talamh (bhumisparsha), gotha na neamheaglaigh (abhaya), gotha an teagaisc (dharmacakra) agus gotha an tsuaimhnis dhomhain (dhyana).<\/p>\n<p>Tar \u00e9is an Parinirvana, roinneadh an luaithreach agus na hiarsma\u00ed cn\u00e1mh idir ocht r\u00edochta\u00ed agus adhlacadh iad i stupa\u00ed. Deirtear go n-oscail Ashoka na stupa\u00ed sin ar\u00eds sa 3\u00fa haois roimh r\u00e9 seo agus gur roinn s\u00e9 na tais\u00ed idir 84,000 foirgneamh nua.<\/p><p>Is siombalach an uimhir sin, ach l\u00e9ir\u00edonn an fianaise seand\u00e1la\u00edochta m\u00e9ad\u00fa suntasach ar chultas na stupa\u00ed faoi na Maurya.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c038d14 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"c038d14\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a4b57e5 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"a4b57e5\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">\u00c9ifeacht agus forleagan reiligi\u00fanach<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c398bad elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"c398bad\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Sa Bh\u00fada\u00edochas Mahayana, a d&#8217;eascair \u00f3n 1\u00fa haois roimh r\u00e9 seo, tagann teagasc \u00abtr\u00ed-choirp\u00bb (trikaya) chun cinn in \u00e9ineacht leis an B\u00fada stairi\u00fail: an corp claochlaithe (nirmanakaya), in\u00e1r l\u00e9irigh Siddhartha mar phearsa stairi\u00fail, an corp sonais (sambhogakaya) agus corp an <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Sna reiligi\u00fain Indiacha, an teagasc agus an ord ceart gn\u00edomha\u00edochta.\" tabindex=\"0\">Dharma<\/span> (dharmakaya) mar fh\u00edrinne sh\u00edora\u00ed.<\/p><p>Sa Saddharmapundarika-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"San Hiond\u00fachas agus sa Bh\u00fada\u00edochas, t\u00e9acs teagaisc i bhfoirm ghonta.\" tabindex=\"0\">Sutra<\/span> (Lotus-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"San Hiond\u00fachas agus sa Bh\u00fada\u00edochas, t\u00e9acs teagaisc i bhfoirm ghonta.\" tabindex=\"0\">Sutra<\/span>, timpeall an 1\u00fa haois den r\u00e9 seo), n\u00edl Shakyamuni ach mar chruth amh\u00e1in de neach a soils\u00edodh na aoiseanna gan \u00e1ireamh roimhe. L\u00e9ir\u00edonn Donald Lopez (\u00abThe Story of Buddhism\u00bb, San Francisco 2001) an t-athr\u00fa seo mar ghinear\u00e1l\u00fa i stair na reiligi\u00fain, ina n-athra\u00edtear an duine aonair go feidhm chosmach.<\/p>\n<p>L\u00e9ir\u00edonn Robert Buswell agus Donald Lopez (\u00abPrinceton Dictionary of Buddhism\u00bb, Princeton 2014) go bhfuil an taighde stairi\u00fail-chritici\u00fail ar an B\u00fada agus an adhradh reiligi\u00fanach don B\u00fada sa Bh\u00fada\u00edochas \u00c1iseach nua-aimseartha ag rith go cothrom parallel den chuid is m\u00f3.<\/p><p>N\u00edor aimsigh d\u00edosp\u00f3ireachta\u00ed d\u00e1taithe acad\u00fala an Iarthair, ar n\u00f3s na cinn de chuid Bechert, an-chorra\u00edl f\u00f3s sna mainistreacha traidisi\u00fanta i Sr\u00ed Lanca, sa T\u00e9alainn n\u00f3 sa Tib\u00e9id. Go heola\u00edoch, is \u00e1bhar taighde ann f\u00e9in an teannas seo, agus tugann s\u00e9 chun cinn an cheist maidir leis an gcaidreamh idir r\u00e9altacht bheathaisn\u00e9ise agus br\u00ed reiligi\u00fanach sa traidisi\u00fan.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7fea99b e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"7fea99b\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0e63532 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"0e63532\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">F\u00e1ilti\u00fa san Eoraip<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b3bde59 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"b3bde59\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Tosa\u00edonn eolas Eorpach ar an B\u00fada le haistri\u00fach\u00e1in \u00f3n Ph\u00e1ilis agus \u00f3n Sanscrait sa 19\u00fa haois. Leag Eug\u00e8ne Burnouf an bhunchloch le \u00abIntroduction \u00e0 l&#8217;histoire du buddhisme indien\u00bb (P\u00e1ras 1844). Cheangail Hermann Oldenberg feals\u00fanacht le stair reiligi\u00fanach i \u00abBuddha. Sein Leben, seine Lehre, seine Gemeinde\u00bb (Beirl\u00edn 1881).<\/p><p>Ghlac Schopenhauer le m\u00f3it\u00edfeanna B\u00fada\u00edocha \u00f3 fhoins\u00ed t\u00e1naisteacha agus chuir s\u00e9 tionchar i bhfad n\u00edos faide n\u00e1 an Indeola\u00edocht acad\u00fail. Sa 20\u00fa haois, mh\u00fanlaigh an manach Theravada Nyanatiloka (Anton Gueth) teagasc an Bh\u00fada sa Ghearm\u00e1inis tr\u00ed aistri\u00fach\u00e1in ch\u00f3rasach Ph\u00e1ilise. Leanann an l\u00edne seo ar aghaidh sa d\u00edosp\u00f3ireacht acad\u00fail agus i gcleachtas na m\u00edme\u00e1lachta sa l\u00e1 inniu.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ffc6968 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"ffc6968\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-73c461c elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"73c461c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Foins\u00ed agus l\u00e9itheoireacht bhreisi\u00fail<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8545b4c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"8545b4c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<footer class=\"iwg-literatur\"><div data-nosnippet=\"true\"><p>Foins\u00ed bun\u00fasacha: Mahaparinibbana-Sutta (Digha Nikaya 16); Ariyapariyesana-Sutta (Majjhima Nikaya 26); Dhammacakkappavattana-Sutta (Samyutta Nikaya 56.11); Vinaya-Pitaka, Cullavagga; Lalitavistara; Saddharmapundarika-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"San Hiond\u00fachas agus sa Bh\u00fada\u00edochas, t\u00e9acs teagaisc i bhfoirm ghonta.\" tabindex=\"0\">Sutra<\/span> (Lotus-<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"San Hiond\u00fachas agus sa Bh\u00fada\u00edochas, t\u00e9acs teagaisc i bhfoirm ghonta.\" tabindex=\"0\">Sutra<\/span>).<\/p>\n<p>Litr\u00edocht th\u00e1naisteach:<\/p><ul><li>Heinz Bechert (eag.), \u00abDie Datierung des historischen Buddha\u00bb, 3 imleabhar, G\u00f6ttingen 1991 go 1997.<\/li><li>Hans Wolfgang Schumann, \u00abDer historische Buddha\u00bb, K\u00f6ln 1982.<\/li><li>Klaus-Josef Notz, \u00abBuddhismus\u00bb, Stuttgart 2002.<\/li><li>Volker Zotz, \u00abGeschichte der buddhistischen Philosophie\u00bb, Reinbek 1996.<\/li><li>Edward Conze, \u00abDer Buddhismus\u00bb, Stuttgart 1953.<\/li><li>Donald Lopez, \u00abThe Story of Buddhism\u00bb, San Francisco 2001.<\/li><li>Robert Buswell agus Donald Lopez, \u00abPrinceton Dictionary of Buddhism\u00bb, Princeton 2014.<\/li><li>Hermann Oldenberg, \u00abBuddha.<\/li><\/ul><p>Sein Leben, seine Lehre, seine Gemeinde\u00bb, Beirl\u00edn 1881.<\/p><\/div><\/footer>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e4c2b84 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"e4c2b84\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ff18585 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"ff18585\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Pobal luath na manach agus foirmi\u00fa scoileanna<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5f3a5d2 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5f3a5d2\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Mar thoradh ar theagasc an Bh\u00fada le linn a shaoil, buna\u00edodh pobal comhchoiteann s\u00e1ch ilchine\u00e1lach. Cheana f\u00e9in i gc\u00e9ad ghl\u00fain i ndiaidh an Parinirvana, l\u00e9ir\u00edodh cleachtais l\u00e9irmh\u00ednithe \u00e9ags\u00fala, a d&#8217;eascair sa dara comhairle darb ainm Vaishali (timpeall 100 bliain i ndiaidh an Parinirvana) chun scoilt tosaigh.<\/p><p>Scar na Theravadins (\u00abm\u00fainteoir\u00ed na Sinsear\u00bb) agus na Mahasanghikas (\u00aban Pobal M\u00f3r\u00bb) \u00f3na ch\u00e9ile; bhain na point\u00ed consp\u00f3ide le deich gceist smachta, ina measc an d\u00f3igh a l\u00e1imhse\u00e1ladh airgead agus l\u00e9irmh\u00edni\u00fa rialacha Vinaya.<\/p><p>\u00d3 na Mahasanghikas d&#8217;eascair r\u00e9amhfhoirmeacha an Mahayana thar ch\u00fapla c\u00e9ad bliain, agus dhaingnigh l\u00edne Theravada go pr\u00edomha i Sr\u00ed Lanca. L\u00e9irigh Heinz Bechert i roinnt aist\u00ed go mbaineann an scoilt luath seo, \u00f3 thaobh modheola\u00edochta, leis an bhfadhb d\u00e1taithe is t\u00e1bhachta\u00ed i stair luath an Bh\u00fada\u00edochais, mar go dtugann s\u00ed pointe tagartha coibhneasta do dh\u00e1ta\u00ed saoil an Bh\u00fada.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-acb2de5 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"acb2de5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8bc2480 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"8bc2480\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Col\u00fain Ashoka mar marc\u00f3ir\u00ed stairi\u00fala<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4773f11 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4773f11\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Inscr\u00edbhinn\u00ed an impire Maurya Ashoka (a rialaigh timpeall 268 go 232 roimh r\u00e9 choiteann) is iad na fianais\u00ed stairi\u00fala is sine nach nd\u00e9antar d\u00edosp\u00f3ireacht orthu maidir le stair an Bh\u00fadachais.<\/p><p>Ainmn\u00edonn siad an B\u00fada go sonrach, d\u00e9anann siad cur s\u00edos ar oilithreachta\u00ed chuig a \u00e1iteanna breithe agus teagaisc, agus doicim\u00e9ada\u00edonn siad taca\u00edocht impiri\u00fail don Sangha. Marc\u00e1lann Col\u00fan Lumbini (<span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"T\u00e9acs a shno\u00edodh n\u00f3 a ghearradh isteach in \u00e1bhar daingean.\" tabindex=\"0\">inscr\u00edbhinn<\/span> Rummindei, 250 roimh r\u00e9 choiteann) an \u00e1it bhreithe.<\/p><p>Baineann <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"T\u00e9acs a shno\u00edodh n\u00f3 a ghearradh isteach in \u00e1bhar daingean.\" tabindex=\"0\">inscr\u00edbhinn<\/span> eile ag Nigali Sagar le B\u00fada n\u00edos luaithe darb ainm Konagamana, rud a l\u00e9ir\u00edonn go raibh Ashoka sp\u00e9isi\u00fail cheana f\u00e9in i sraith B\u00fada\u00ed, ina bhfuil Shakyamuni leabaithe.<\/p><p>T\u00e1 na hinscr\u00edbhinn\u00ed seo l\u00e1rnach \u00f3 thaobh modheola\u00edochta de, \u00f3ir dearbha\u00edonn siad go cinnte go raibh pobal b\u00fada\u00edoch eagraithe agus geografa\u00edocht B\u00fada ann sa 3\u00fa haois roimh r\u00e9 choiteann. Leis sin t\u00e1 deimhnithe freisin gur bh\u00ed duine an Bh\u00fada ann roimh an d\u00e1ta seo, ach gan an r\u00e9im beatha bheacht a bheith socraithe d\u00e1 bharr sin.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c00e2b0 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"c00e2b0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-66ed5a9 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"66ed5a9\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Teagasc an Bh\u00fada faoi na d\u00e9ithe<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-55b6ffc elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"55b6ffc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Ceist a dh\u00e9antar faill\u00ed uirthi go minic sa taighde nua-aimseartha baineann le seasamh an Bh\u00fada i leith na d\u00e9ithe (deva) sa traidisi\u00fan vedic. N\u00ed l\u00e9ir\u00edonn <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"An baili\u00fach\u00e1n a aithn\u00edtear go ceannasach mar th\u00e9acsanna sacra reiligi\u00fain.\" tabindex=\"0\">can\u00f3n<\/span> Pali na d\u00e9ithe mar rud nach ann d\u00f3, ach cuirtear iad in ord i gcosmas d\u00e9anta go hordlathach, ina bhfuil siadsan freisin faoi r\u00e9ir athbhreithe agus, d\u00e1 bharr sin, faoi r\u00e9ir fulaingt.<\/p><p>Nochtann Indra (Sakka sa Phal\u00f3), Brahma, na diagachta\u00ed n\u00edos \u00edsle agus na neacha de na saolta uachtaracha go minic sa <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"An baili\u00fach\u00e1n a aithn\u00edtear go ceannasach mar th\u00e9acsanna sacra reiligi\u00fain.\" tabindex=\"0\">chan\u00f3n<\/span> mar chomhr\u00e1iteoir\u00ed leis an B\u00fada.<\/p><p>N\u00edl siad n\u00edos uachtara\u00ed n\u00e1 \u00e9, ach aithn\u00edonn siad \u00e9 mar mh\u00fainteoir orthu f\u00e9in. T\u00e1 an caidreamh seo aisteach \u00f3 thaobh feinim\u00e9aneola\u00edocht reiligi\u00fain de, n\u00edl an B\u00fadachas aindiacha\u00ed n\u00e1 diacha\u00ed sa chiall choitianta. Rinne Klaus-Josef Notz cur s\u00edos ar an chumra\u00edocht seo ina leabhar \u00abBuddhismus\u00bb mar \u00abreiligi\u00fan aindiacha\u00ed le saol d\u00e9ithe\u00bb. T\u00e1 feidhmeanna ag na d\u00e9ithe, ach n\u00ed tagarmharcanna deiridh iad.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a3b1717 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"a3b1717\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1e64bc6 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"1e64bc6\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Vinaya agus Ord na Manach<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5dbfa07 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5dbfa07\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Sonra\u00edtear go dt\u00e9ann na rialacha ara\u00edonachta (Vinaya), a riala\u00edonn saol laeth\u00fail na manach agus na manaosca, siar go dt\u00ed an B\u00fada f\u00e9in. I nd\u00e1ir\u00edre is baili\u00fach\u00e1n ilch\u00e9imni\u00fail \u00e9 an Vinaya-Pitaka, agus t\u00e9ann a l\u00e1rchuid is sine siar go tr\u00e9imhse theagaisc an Bh\u00fada. Riala\u00edonn na 227 riail Patimokkha do na manaigh (311 do na manaosca) \u00e9ada\u00ed, ithe bia, c\u00farsa\u00ed c\u00f3naithe, staonadh gn\u00e9asach agus an caidreamh leis an tuathphobal.<\/p><p>L\u00e9itear os ard iad faoi dh\u00f3 gach m\u00ed ag an tion\u00f3l Uposatha, rud a chinnt\u00edonn feasacht lean\u00fanach faoin ara\u00edonacht. T\u00e1 an cleachtas seo doicim\u00e9adaithe go lean\u00fanach \u00f3n 3\u00fa haois roimh r\u00e9 choiteann, agus is \u00e9 sin ceann de na cine\u00e1lacha is sine d&#8217;ara\u00edonacht reiligi\u00fanach ar domhan.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-99198a5 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"99198a5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d3c9f48 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"d3c9f48\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Na comhairl\u00ed tosaigh agus c\u00f3d\u00fa an teagaisc<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3f2749d elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"3f2749d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>D\u00edreach tar \u00e9is an Parinirvana, ba de r\u00e9ir <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"Traidisi\u00fan eolais agus sc\u00e9ala\u00edochta a chuirtear ar aghaidh trasna na ngl\u00faine.\" tabindex=\"0\">an traidisi\u00fain<\/span> a tion\u00f3ladh an chomhairle bh\u00fada\u00edoch ch\u00e9aduair i Rajagriha, arna gairm ag Mahakassapa. Aithris Ananda na t\u00e9acsanna teagaisc (Sutta-Pitaka), agus aithris Upali na rialacha ara\u00edonachta (Vinaya-Pitaka).<\/p><p>T\u00e1 an traidisi\u00fan seo doicim\u00e9adaithe sa Cullavagga. Measann \u00c9tienne Lamotte (\u00abHistoire du bouddhisme indien\u00bb, Louvain 1958) gur sc\u00e9al dlisteanaithe iarghn\u00edomhach \u00ed an traidisi\u00fan comhairle seo, ach t\u00e1 cro\u00edl\u00e1r stairi\u00fail sochreidte ann: cinnti\u00fa an teagaisc a tugadh ar aghaidh \u00f3 bh\u00e9al tr\u00ed aithris\u00ed caighde\u00e1naithe.<\/p><p>Phl\u00e9igh an dara comhairle in Vaishali (timpeall 380 roimh r\u00e9 choiteann) deich bpointe ara\u00edonachta a bh\u00ed faoi chonsp\u00f3id. Meastar sa traidisi\u00fan Theravada gurb \u00e9 an tr\u00ed\u00fa comhairle in Pataliputra faoi Ashoka (timpeall 250 roimh r\u00e9 choiteann) cr\u00edochn\u00fa c\u00f3d\u00fa an Tipitaka.<\/p><p>N\u00ed aithn\u00edonn l\u00edne Mahasanghika an tr\u00ed\u00fa tion\u00f3l seo san fhoirm seo, rud a l\u00e9ir\u00edonn go raibh stair scr\u00edofa specific do scoil ann fi\u00fa sa ch\u00e9im luath.<\/p>\n<p>N\u00ed tharla an daingni\u00fa scr\u00edofa deiridh ar an gcan\u00f3n Pali ach ar Sr\u00ed Lanca faoin r\u00ed Vattagamani Abhaya sa 1\u00fa haois roimh r\u00e9 choiteann. Ag an ceathr\u00fa comhairle in Aluvihara, scr\u00edobhadh na t\u00e9acsanna ar dhuilleoga pailme den ch\u00e9ad uair.<\/p><p>T\u00e1 an briseadh seo t\u00e1bhachtach \u00f3 thaobh stair reiligi\u00fain de, \u00f3ir l\u00e9ir\u00edonn s\u00e9 an t-aistri\u00fa \u00f3 chult\u00far cuimhne amh\u00e1in go cult\u00far scr\u00edofa. Go dt\u00ed sin bh\u00ed gr\u00fapa\u00ed speisialaithe manach (bhanaka) ag tabhairt gr\u00fapa\u00ed t\u00e9acsanna aonair ar aghaidh de ghlanmheabhair.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-adc2a29 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"adc2a29\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-48c6626 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"48c6626\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">An B\u00fada i gcompar\u00e1id le m\u00fainteoir\u00ed comhaimseartha<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-26118f8 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"26118f8\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Bh\u00ed an B\u00fada ina ch\u00f3na\u00ed agus ag gn\u00edomh\u00fa i dtr\u00e9imhse iolrach \u00f3 thaobh reiligi\u00fain de, a dtugtar cur s\u00edos air sa <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"An baili\u00fach\u00e1n a aithn\u00edtear go ceannasach mar th\u00e9acsanna sacra reiligi\u00fain.\" tabindex=\"0\">chan\u00f3n<\/span> Pali mar aimsir na \u00abs\u00e9 mh\u00fainteoir\u00ed eile\u00bb. Ina measc bh\u00ed Mahavira, bunaitheoir an Jaineachais, Makkhali Gosala (Ajivika), Purana Kassapa, Pakudha Kaccayana, Ajita Kesakambali agus Sanjaya Belatthiputta. Tugann an Samannaphala-Sutta (Digha Nikaya 2) l\u00e9iri\u00fa compar\u00e1ideach ar a dteagascanna.<\/p><p>Rinne an taighde na foins\u00ed seo a mheas chun pr\u00f3if\u00edl intleachtach-stairi\u00fail na hAoise Aiseach san India a at\u00f3g\u00e1il. Chuir Karl Jaspers an chumra\u00edocht seo, ina shaothar \u00abVom Ursprung und Ziel der Geschichte\u00bb (1949), i gcomhth\u00e9acs na hAoise Aiseach domhanda, ina d&#8217;eascair gluaiseachta\u00ed feals\u00fanacha nua go comhuaineach sa tS\u00edn, san India, san Iar\u00e1in agus sa Ghr\u00e9ig.<\/p>\n<p>T\u00e1 an cos\u00falacht le Mahavira suntasach go h\u00e1irithe. Mh\u00fain an d\u00e1 dhuine sa r\u00e9igi\u00fan c\u00e9anna, earcaigh an d\u00e1 dhuine lean\u00fana \u00f3 aristocracy Kshatriya, agus chuir an d\u00e1 dhuine c\u00e1ineadh ar an chultas \u00edobartach vedic. Rinne Padmanabh Jaini (\u00abThe Jaina Path of Purification\u00bb, Berkeley 1979) na cos\u00falachta\u00ed agus na difr\u00edochta\u00ed a oibri\u00fa amach go c\u00f3rasach.<\/p><p>Ach mar a chuir na Jaineach asceticism dian agus teagasc karma cuas\u00e1bhartha os comhair, chum an B\u00fada \u00abbealach l\u00e1rnach\u00bb idir pl\u00e9isi\u00far c\u00e9adfach agus f\u00e9insmacht\u00fa, agus chuir s\u00e9 prionsabal anatta in ionad an teagasc substainti\u00fail ar an anam.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-331b0f1 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"331b0f1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-81e52c7 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"81e52c7\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">An d\u00e1 mh\u00f3rmh\u00f3it\u00edf d\u00e9ag i haga\u00edograife an Bh\u00fada<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-189913c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"189913c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Rinne an hagiagrafa\u00edocht n\u00edos d\u00e9ana\u00ed saol an Bh\u00fada a chomhdhl\u00fath\u00fa in dh\u00e1 cheann d\u00e9ag de phr\u00edomhimeachta\u00ed normatacha, ar a dtugtar na \u00abdh\u00e1 ghn\u00edomh d\u00e9ag\u00bb (mdzad pa bcu gnyis), at\u00e1 c\u00f3daithe go h\u00e1irithe sa traidisi\u00fan Tib\u00e9adach.<\/p><p>\u00c1ir\u00edtear iontu an tuirlingt \u00f3 Fhlaitheas Tushita, an ghini\u00faint, an bhreith, eala\u00edona na h\u00f3ige, an ph\u00f3sadh agus an rachmas, an imeacht amach, an asaic\u00e9iseachas, an bua ar Mara, an t-aisiomp\u00fa l\u00e9argais, an teagasc agus an parinirvana.<\/p><p>N\u00edor th\u00e1inig an chaighde\u00e1n\u00fa seo i r\u00e9im sa Mahayana agus sa Vajrayana go dt\u00ed tar \u00e9is an 7\u00fa haois de bhur linn f\u00e9in. Is \u00e9 an Lalitavistara a chuireann an leagan is ioml\u00e1ine ar f\u00e1il. L\u00e9irigh Steven Collins (&#8220;Selfless Persons&#8221;, Cambridge 1982) go bhfeidhm\u00edonn an ch\u00f3d\u00fa seo mar fheidhm socheola\u00edoch-reiligi\u00fanda: crutha\u00edonn s\u00e9 eangach l\u00e9irshamhla\u00edochta machnaimh a fh\u00e9adtar a at\u00e1irgeadh sa <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"An ord seasta seirbh\u00edse creidimh de phobal reiligi\u00fanach.\" tabindex=\"0\">liot\u00fairge<\/span> agus i dteagasc mainistreach.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-62ba234 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"62ba234\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4c61e41 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"4c61e41\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">An B\u00fada mar mh\u00fainteoir na d\u00e9ithe agus na daoine<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-293d475 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"293d475\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Sa <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"An cnuasach scr\u00edbhinn\u00ed naofa a aithn\u00edtear mar cheangla\u00ed do reiligi\u00fan.\" tabindex=\"0\">chan\u00f3n<\/span> Pali tugtar \u00absatthadevamanussanam\u00bb ar an B\u00fada, \u00abm\u00fainteoir na d\u00e9ithe agus na daoine\u00bb. L\u00e9ir\u00edonn an teideal seo seasamh cosmeola\u00edoch an duine l\u00e9irshoilsithe laistigh de mh\u00fanla Indiach na s\u00e9 r\u00e9imse (d\u00e9ithe, leathdh\u00e9ithe, daoine, ainmhithe, taibhs\u00ed ocracha, neacha ifrinn). Meastar go raibh Indra (Sakka), Brahma Sahampati agus d\u00e9ithe n\u00edos l\u00fa ina scol\u00e1ir\u00ed ag an B\u00fada freisin.<\/p><p>N\u00ed chun consp\u00f3ide leis an fhlaitheas Vedach d\u00e9ithe at\u00e1 an t-ord\u00fa hiar\u00e1rchacha seo ann, ach chun \u00e9 a chomhth\u00e1th\u00fa i sc\u00e9imre an Bh\u00fadachais. Tagra\u00edonn Lambert Schmithausen (&#8220;Buddhism and Nature&#8221;, T\u00f3iceo 1991) don strait\u00e9is \u00abuilechuimsitheachta\u00bb a bh\u00ed tipici\u00fail den ioma\u00edocht reiligi\u00fanda luath-Indiach.<\/p><p>L\u00e9ir\u00edtear Mara freisin, an namhaid mealltach faoin gcrann Bodhi, n\u00ed mar dhuine ontala\u00edoch olc, ach mar phearsant\u00fa s\u00edceach-cosmach an ghream\u00e1in sa bheith.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a752db3 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"a752db3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-342dca2 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"342dca2\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">B\u00e1s an Bh\u00fada agus ceist Cunda<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4c68b86 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4c68b86\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Tuairisc\u00edonn an Mahaparinibbana-Sutta gur ith an B\u00fada bia a thug an gabha Cunda d\u00f3 roimh a bh\u00e1s, d\u00e1 dtugtar \u00absukara-maddava\u00bb.<\/p><p>T\u00e1 an t-aistri\u00fach\u00e1n faoi chonsp\u00f3id: \u00abfeoil mhuice tairisceanta\u00bb (Rhys Davids), \u00abbeac\u00e1in a thochla\u00edonn muca\u00bb (Walpola Rahula), \u00abbachl\u00f3ga bamb\u00fa \u00f3ga\u00bb. Aonta\u00edonn an taighde go raibh g\u00e9arch\u00e9im thromch\u00faiseach put\u00f3ige ag an B\u00fada tar \u00e9is an bh\u00e9ile seo, is d\u00f3cha nimhi\u00fa bia baict\u00e9arach n\u00f3 eipeas\u00f3id infhaircteas mheis\u00e9inteireach.<\/p><p>Chosain an B\u00fada Cunda go poibl\u00ed, \u00e1 r\u00e1 go raibh an b\u00e9ile deonta a bh\u00ed roimh l\u00e9argas agus an b\u00e9ile roimh an parinirvana ina mbua is airde ar bith.<\/p><p>Fuair an gotha seo aird leathan sa taighde, \u00f3 tharla go n-aistr\u00edonn s\u00e9 an fhreagracht as b\u00e1s an mh\u00fainteora ar bhealach siombalach agus go maola\u00edonn s\u00e9 ceist na ciontachta. Rinne Hellmuth Hecker anail\u00eds san \u00e1ireamh ar an ngn\u00e9 leighis agus feinim\u00e9aneola\u00edoch reiligi\u00fanda i m\u00f3r\u00e1n aist\u00ed faoi Cunda.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9283984 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"9283984\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-220b27b elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"220b27b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Ceisteanna a chuirtear go minic<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2a83b72 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"2a83b72\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><strong>Cathain a bh\u00ed an B\u00fada stairi\u00fail beo?<\/strong> Bh\u00ed an taighde is sine ag tabhairt 563 go 483 roimh bhur linn f\u00e9in mar dh\u00e1ta.<\/p><p>L\u00e9irigh scr\u00faduithe Heinz Bechert go bhfeileann an \u00abcroineola\u00edocht ghairid\u00bb, le d\u00e1ta\u00ed saoil timpeall 480 go 400 roimh bhur linn f\u00e9in, n\u00edos fearr do st\u00e1das na foins\u00ed. B\u00edonn claonadh sa taighde idirn\u00e1isi\u00fanta anois i dtreo d\u00e1ta b\u00e1is idir 410 agus 380 roimh bhur linn f\u00e9in.<\/p>\n<p><strong>C\u00e1 rugadh an B\u00fada?<\/strong> I Lumbini, sa Neipeal theas an lae inniu. Sainaithn\u00edtear an \u00e1it go hainmni\u00fail tr\u00ed chol\u00fan Ashoka \u00f3n 3\u00fa haois roimh bhur linn f\u00e9in.<\/p>\n<p>Cad \u00e9 an difear idir an B\u00fada stairi\u00fail agus an B\u00fada sa Mahayana? Sa Bh\u00fadachas Theravada, is \u00e9 Shakyamuni an m\u00fainteoir stairi\u00fail don aois dhomhanda seo. Sa Mahayana, is \u00e9 ceann de mh\u00f3r\u00e1n l\u00e9irithe ar phrionsabal B\u00fada a thuigtear go cosmach \u00e9. T\u00e1 an d\u00e1 choincheap seo ann taobh le taobh agus d\u00e9antar iad a phl\u00e9 ar leithligh sa taighde eola\u00edoch.<\/p>\n<p><strong>C\u00e9n teanga a labhair an B\u00fada?<\/strong> Is d\u00f3ch\u00fail go raibh s\u00ed teanga dh\u00fachasach Ind-\u00c1ria \u00e1rsa, is d\u00f3cha gaolmhar go dl\u00fath le Magadhi an lae inniu. Is foirm liteartha snoite \u00ed an Pali, ina bhfuil an <span class=\"iwg-fachbegriff\" data-tooltip=\"An cnuasach scr\u00edbhinn\u00ed naofa a aithn\u00edtear mar cheangla\u00ed do reiligi\u00fan.\" tabindex=\"0\">chan\u00f3n<\/span> is sine ar marthain, nach ionann le Magadhi ach a bhfuil gaol aici l\u00e9i.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":3,"featured_media":3273,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_header_footer","meta":{"_yoast_wpseo_focuskw":"B\u00fada Gautama","_yoast_wpseo_title":"B\u00fada Gautama \u2013 Bunaitheoir an Bh\u00fadachais | iWell Guard","_yoast_wpseo_metadesc":"Siddhartha Gautama, an B\u00fada stairi\u00fail, bunaitheoir an Bh\u00fadachais, na Ceithre Fh\u00edrinne Uasal agus an Ochtchos\u00e1n. Saol, teagasc agus tionchar.","_yoast_wpseo_meta-robots-noindex":"","_yoast_wpseo_canonical":"","_angie_page":false,"gefaehrdungsstufe":"","wesen_kultur":"","wesen_klasse":"","footnotes":""},"categories":[],"class_list":["post-188628","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.7 (Yoast SEO v28.3) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>B\u00fada Gautama \u2013 Bunaitheoir an Bh\u00fadachais | iWell Guard<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Siddhartha Gautama, an B\u00fada stairi\u00fail, bunaitheoir an Bh\u00fadachais, na Ceithre Fh\u00edrinne Uasal agus an Ochtchos\u00e1n. Saol, teagasc agus tionchar.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/iwell-guard.com\/ga\/buda-gautama\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"B\u00fada (Gautama)\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Siddhartha Gautama, an B\u00fada stairi\u00fail, bunaitheoir an Bh\u00fadachais, na Ceithre Fh\u00edrinne Uasal agus an Ochtchos\u00e1n. Saol, teagasc agus tionchar.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/ga\/buda-gautama\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"iWell Guard\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-09-07T03:39:33+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_buddhismus_buddha-gautama.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1536\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ga\\\/buda-gautama\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ga\\\/buda-gautama\\\/\",\"name\":\"B\u00fada Gautama \u2013 Bunaitheoir an Bh\u00fadachais | iWell Guard\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ga\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ga\\\/buda-gautama\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ga\\\/buda-gautama\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_buddhismus_buddha-gautama.webp\",\"datePublished\":\"2026-09-07T03:36:52+00:00\",\"dateModified\":\"2026-09-07T03:39:33+00:00\",\"description\":\"Siddhartha Gautama, an B\u00fada stairi\u00fail, bunaitheoir an Bh\u00fadachais, na Ceithre Fh\u00edrinne Uasal agus an Ochtchos\u00e1n. Saol, teagasc agus tionchar.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ga\\\/buda-gautama\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"ga\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ga\\\/buda-gautama\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"ga\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ga\\\/buda-gautama\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_buddhismus_buddha-gautama.webp\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/goetter_buddhismus_buddha-gautama.webp\",\"width\":1024,\"height\":1536,\"caption\":\"D\u00e9ithe \u00f3n traidisi\u00fan B\u00fadachas.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ga\\\/buda-gautama\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Start\",\"item\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ga\\\/?page_id=188113\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"B\u00fada (Gautama)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ga\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ga\\\/\",\"name\":\"iWell Guard\",\"description\":\"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ga\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ga\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"ga\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ga\\\/#organization\",\"name\":\"Ittermann electronic GmbH\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ga\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"ga\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ga\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/05\\\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png\",\"width\":1182,\"height\":237,\"caption\":\"Ittermann electronic GmbH\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/iwell-guard.com\\\/ga\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/pantip.com\\\/profile\\\/9367242\",\"https:\\\/\\\/micro.blog\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.diggerslist.com\\\/iwellguard\\\/about\",\"https:\\\/\\\/skitterphoto.com\\\/photographers\\\/2870314\\\/iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/iwellguard.wordpress.com\\\/2026\\\/06\\\/06\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/hub.docker.com\\\/u\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.pinterest.com\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/bit.ly\\\/m\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/entre-vos-mains.alsace.eu\\\/profiles\\\/iwellguard\\\/activity\",\"https:\\\/\\\/gravatar.com\\\/reallybeded8fd34\",\"https:\\\/\\\/naijamatta.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/www.goodreads.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/profile.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/\",\"https:\\\/\\\/experiment.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/wakelet.com\\\/@iWellGuard82270\",\"https:\\\/\\\/www.chordie.com\\\/forum\\\/profile.php?id=2555664\",\"https:\\\/\\\/www.instapaper.com\\\/p\\\/17757966\",\"https:\\\/\\\/www.mapleprimes.com\\\/users\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/businesslistingplus.com\\\/profile\\\/iwell-guard\\\/\",\"https:\\\/\\\/telegra.ph\\\/iWell-Guard-06-06\",\"https:\\\/\\\/pbase.com\\\/iwellguard\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/b.hatena.ne.jp\\\/iwellguard\\\/20260607#bookmark-4788405196491818882\",\"https:\\\/\\\/fliphtml5.com\\\/home\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/anyflip.com\\\/homepage\\\/cmiwl#About\",\"https:\\\/\\\/transfur.com\\\/Users\\\/iwellguard\",\"http:\\\/\\\/delphi.larsbo.org\\\/user\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/jobs.lajobsportal.org\\\/profiles\\\/8380803-iwell-guard\",\"https:\\\/\\\/md.chaosdorf.de\\\/s\\\/jfbe5SBdJD\",\"https:\\\/\\\/www.lingvolive.com\\\/en-us\\\/profile\\\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\\\/translations\",\"https:\\\/\\\/www.fitday.com\\\/fitness\\\/forums\\\/members\\\/iwellguard.html\",\"https:\\\/\\\/www.mymeetbook.com\\\/iwellguard\",\"https:\\\/\\\/pxhere.com\\\/en\\\/photographer-me\\\/5040798\",\"https:\\\/\\\/disqus.com\\\/by\\\/iwellguard\\\/about\\\/\",\"https:\\\/\\\/pastelink.net\\\/hjwciqwq\",\"https:\\\/\\\/pubhtml5.com\\\/homepage\\\/scjhn\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.bitchute.com\\\/channel\\\/2O2eOKzNqujT\",\"https:\\\/\\\/audiomack.com\\\/iwellguard\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"B\u00fada Gautama \u2013 Bunaitheoir an Bh\u00fadachais | iWell Guard","description":"Siddhartha Gautama, an B\u00fada stairi\u00fail, bunaitheoir an Bh\u00fadachais, na Ceithre Fh\u00edrinne Uasal agus an Ochtchos\u00e1n. Saol, teagasc agus tionchar.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/iwell-guard.com\/ga\/buda-gautama\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"B\u00fada (Gautama)","og_description":"Siddhartha Gautama, an B\u00fada stairi\u00fail, bunaitheoir an Bh\u00fadachais, na Ceithre Fh\u00edrinne Uasal agus an Ochtchos\u00e1n. Saol, teagasc agus tionchar.","og_url":"https:\/\/iwell-guard.com\/ga\/buda-gautama\/","og_site_name":"iWell Guard","article_modified_time":"2026-09-07T03:39:33+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":1536,"url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_buddhismus_buddha-gautama.webp","type":"image\/webp"}],"twitter_card":"summary_large_image","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ga\/buda-gautama\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/ga\/buda-gautama\/","name":"B\u00fada Gautama \u2013 Bunaitheoir an Bh\u00fadachais | iWell Guard","isPartOf":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ga\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ga\/buda-gautama\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ga\/buda-gautama\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_buddhismus_buddha-gautama.webp","datePublished":"2026-09-07T03:36:52+00:00","dateModified":"2026-09-07T03:39:33+00:00","description":"Siddhartha Gautama, an B\u00fada stairi\u00fail, bunaitheoir an Bh\u00fadachais, na Ceithre Fh\u00edrinne Uasal agus an Ochtchos\u00e1n. Saol, teagasc agus tionchar.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ga\/buda-gautama\/#breadcrumb"},"inLanguage":"ga","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/iwell-guard.com\/ga\/buda-gautama\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"ga","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ga\/buda-gautama\/#primaryimage","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_buddhismus_buddha-gautama.webp","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/goetter_buddhismus_buddha-gautama.webp","width":1024,"height":1536,"caption":"D\u00e9ithe \u00f3n traidisi\u00fan B\u00fadachas."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ga\/buda-gautama\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Start","item":"https:\/\/iwell-guard.com\/ga\/?page_id=188113"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"B\u00fada (Gautama)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ga\/#website","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/ga\/","name":"iWell Guard","description":"Schutz vor dunklen Einfl\u00fcssen","publisher":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ga\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/iwell-guard.com\/ga\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"ga"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ga\/#organization","name":"Ittermann electronic GmbH","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/ga\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"ga","@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ga\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","contentUrl":"https:\/\/iwell-guard.com\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Ittermann-Logo-1182x237-1.png","width":1182,"height":237,"caption":"Ittermann electronic GmbH"},"image":{"@id":"https:\/\/iwell-guard.com\/ga\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/pantip.com\/profile\/9367242","https:\/\/micro.blog\/iwellguard","https:\/\/www.diggerslist.com\/iwellguard\/about","https:\/\/skitterphoto.com\/photographers\/2870314\/iwell-guard","https:\/\/iwellguard.wordpress.com\/2026\/06\/06\/iwell-guard\/","https:\/\/hub.docker.com\/u\/iwellguard","https:\/\/www.pinterest.com\/iwellguard\/","https:\/\/bit.ly\/m\/iwellguard","https:\/\/entre-vos-mains.alsace.eu\/profiles\/iwellguard\/activity","https:\/\/gravatar.com\/reallybeded8fd34","https:\/\/naijamatta.com\/iwellguard","https:\/\/www.goodreads.com\/iwellguard","https:\/\/profile.hatena.ne.jp\/iwellguard\/","https:\/\/experiment.com\/users\/iwellguard","https:\/\/wakelet.com\/@iWellGuard82270","https:\/\/www.chordie.com\/forum\/profile.php?id=2555664","https:\/\/www.instapaper.com\/p\/17757966","https:\/\/www.mapleprimes.com\/users\/iwellguard","https:\/\/businesslistingplus.com\/profile\/iwell-guard\/","https:\/\/telegra.ph\/iWell-Guard-06-06","https:\/\/pbase.com\/iwellguard\/iwellguard","https:\/\/b.hatena.ne.jp\/iwellguard\/20260607#bookmark-4788405196491818882","https:\/\/fliphtml5.com\/home\/iwellguard","https:\/\/anyflip.com\/homepage\/cmiwl#About","https:\/\/transfur.com\/Users\/iwellguard","http:\/\/delphi.larsbo.org\/user\/iwellguard","https:\/\/jobs.lajobsportal.org\/profiles\/8380803-iwell-guard","https:\/\/md.chaosdorf.de\/s\/jfbe5SBdJD","https:\/\/www.lingvolive.com\/en-us\/profile\/9ecaeaca-ce11-4e51-9e71-01d55e2bff36\/translations","https:\/\/www.fitday.com\/fitness\/forums\/members\/iwellguard.html","https:\/\/www.mymeetbook.com\/iwellguard","https:\/\/pxhere.com\/en\/photographer-me\/5040798","https:\/\/disqus.com\/by\/iwellguard\/about\/","https:\/\/pastelink.net\/hjwciqwq","https:\/\/pubhtml5.com\/homepage\/scjhn\/","https:\/\/www.bitchute.com\/channel\/2O2eOKzNqujT","https:\/\/audiomack.com\/iwellguard"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/188628","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=188628"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/188628\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3273"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=188628"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iwell-guard.com\/ga\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=188628"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}